Sách điện tử cơ bản nhập môn

Là một linh kiện được sử dụng rộng rãi trong các mạch, các modul, các thiết bị… Led 7 thanh dùng để hiện thị các thông tin dạng số liệu, và trên thực tế để vừa có thể hiển thj số liệu và

THIẾT KẾ MẠCH BẰNG PROTEL

3.2.Thiết kế mạch nguyên lý bằng protel 25

Cách đọc giá trị trở:

Đối với trở dán: Đọc theo giá trị ghi trên trở Ví dụ: 104 = 10x104 =105 Ohm

= 100Kohm

Đối với trở có vạch màu đọc như sau:

Hai vạch trị số, vạch thứ 3 là số mũ, vạch 4 là sai số Trị số được qui định theo mầu như sau: Đen 0, Nâu 1, Đỏ 2, Cam 3, Vàng(yellow) 4, Xanh 5, Lục 6, Tím 7 , Xám 8 , Trắng 9 Ví dụ : Điện trở sau : đỏ tím xanh tức là: 2 7 X105=2

700 000 Ohm = 2,7 Mohm

1Mohm = 1000 Kohm = 1000 000 Ohm

Đối với các điện trở giá trị nhỏ hơn 10 Ohm.Nếu vạch thứ 3 là mầu bạc thì trị số vạch cuối cùng phải chia cho 100, là mầu vàng(gold) thì chia cho 10 Ví dụ : trở có 3 vạch giá trị là đỏ tím vàng(gold) = 2+7/10=2,7 Ohm

Vạch sai số như sau: Nâu 1%, Đỏ 2%, Vàng(Gold) 5%, Bạc 10%

Tụ điện là linh kiện cũng được dùng phổ biến như điện trở Sự

khác nhau giữa tụ điện và điện trở đó là sự cản trở của tụ điện phụ thuộc vào

tần số điện áp Đặc trưng cho tính cản trở của tụ là dung kháng Tính theo

công thức sau:

f: tần số điện áp- Hz

C: giá trị của tụ điện- Fara

Ký hiệu của tụ điện:

Tụ điện phân cực Tụ điện không phân cực

Sự khác nhau giữa tụ phân cực và không phân cực: Tụ không phân cực thì 2 cực của tụ có vai trò như nhau, giá trị của tụ không phân cực thường nhỏ(

picro Fara Tụ phân cực thì có 2 cực tính dương và âm không thể dùng lẫn

lộn Giá trị của tụ phân cực thường lớn 1 đến hàng ngàn uF(Micro Fara)

3.1.Phân loại:

Tụ điện trong thực tế được phân ra làm nhiều loại và theo nhiều cách khác nhau nhưng có thể kể ra là: tụ thường, tụ hóa, tụ xoay, vv

Theo chất liệu có tụ giấy, tụ gốm, tụ sứ, vv

Bản chất tụ điện là một kho điện nó có khả năng nạp điện và cho tới khi đã bão hòa thì nó sẽ lại phóng điện

Sơ đồ nạp – phóng của tụ :

Do vậy mà tụ điện được sử dụng đặc biệt trong mạch tạo dao động, tạo xung, mạch lọc vv…

Chú ý khi sử dụng tụ hóa do đặc thù nó có chân + và chân – nên khi đấu vào mạch

ta cần chú ý chiều của nó

3.2.Tụ hóa :

3.3.Cách đoc giá trị tụ điện:

Tụ không phân cực, phổ biến là tụ gốm( tụ đất), đọc giống đọc trở

4.1.Mô tả: Diode được cấu tạo từ 2 lớp bán dẫn tiếp xúc với nhau Diode có

2 cực Anốt và Katốt Nó chỉ cho dòng điện đi theo 1 chiều từ Anốt sang

Katốt(Chính xác là khả năng cản trở dòng điện theo chiều AK là rất nhỏ,

Còn KA là rất lớn) Nó được dùng như van 1 chiều trong mạch điện

4.2.Kí hiệu của các loại diode:

4.3.Phân loại:

Theo chức năng có một số loại diode ngoài diode chuẩn Một số loại diode

thường gặp:

Diode chuẩn phổ biến: 4007,4004,…

+ Led: Diode có khả năng phát sáng

+ Diode zener: dùng để ổn định điện áp Hoạt động ở chế độ phân cực

ngược(KA)

+ Photo diode: Khi không có ánh sáng nó hoạt động như 1 diode thường còn khi có ánh sáng nó dẫn theo cả 2 hướng (KA,AK)

Có 1 loại diode có tác dụng đặc biệt đó là diode zener dùng để ổn áp

Led(Light Emitting Diode) : Là diode có khả năng phát sáng các bảng điện tử mà các bạn nhìn thấy trên phố là tập hợp của rất nhiều led

Tác dụng của led là làm đèn báo

Diode phát laze cũng là 1 loại led

Điều cần ghi nhớ đó là hiệu điện thế giữa 2 đầu của diode khoảng 0,6V

5-Transistor

Kí hiệu transistor

Gồm 3 miền bán dẫn khác loại(P-N) xếp xen kẽ nhau

Và có tran thuận npn, tran ngược pnp

Sử dụng các tran ta quan tâm tới tên và các thông số của transistor

Trong thực tế tran thuận thường là các tran C vd như : C828

Và các tran ngược bắt đầu với chữ cái A như: A564, A1015, vvv…

Transistor có hai dòng là dòng TTL và dòng CMOS

Các tran CMOS là các bóng hoạt động sử dụng nguyên lý điện từ , nên công suất tổn hao nhỏ, được sử dụng như các van có tần số đóng cắt lớn

Điều lưu ý khi sử dụng các tran CMOS khi lắp các tran này vào mạch và vận hành với nguồn đầy đủ thì không được hở cực GATE Vì khi đó bóng sẽ sèo luôn

Đó cũng là lý do mà tại sao làm mạch và hàn mạch cần thật tốt không để hở các chân linh kiện nếu không để hở G thi tran sẽ cháy ngay

6.LED 7 thanh (7_seg )

Là một linh kiện được sử dụng rộng rãi trong các mạch, các modul, các thiết bị… Led 7 thanh dùng để hiện thị các thông tin dạng số liệu, và trên thực tế để vừa có thể hiển thj số liệu và các thông tin khác dạng kí tự thì người ta sử dụng một loại linh kiện tương tự là led 12 thanh, hay nhiều thanh trên

Phân loại: có nhiều cách phân loại chúng nhưng phổ biến là theo 2 loại là: LED 7 thanh Anot chung và LED 7 thanh katot chung

Và trong các loại đó lại phân ra thành các loại như: LED đơn, LED kép, LED gồm 4 led đơn,…

Nguyên lý chung của các loại led trên như hình vẽ:

Như vậy led 7 thanh là các led phát quang ở các thanh Việc phối hợp các led ở mỗi thanh sáng sẽ tạo ra các chữ số

Dưới đây là hình vẽ của các loại led 7 thanh và sơ đồ chân của chúng:

Trong đó 1,2,3,4 là các chân Anot hoặc Katot chung của 4 led đơn trong bộ led

7-Các bộ cách ly quang

7.1.Ứng dụng

Bộ cách ly là linh kiện sử dụng trong các ứng dụng điều khiển đóng cắt các mạch điện ( đặc biệt là mạch công suất ) phía sau bộ điều khiển, việc cách ly này thực hiện bằng ánh sáng

7.2.Nguyên lý cấu tạo chung của các bộ cách ly:

Bao gồm một bên phát ánh sáng ( thường là LED ) và một bên thu ( thường là photodiot, phototransistor, phototiristor, )

7.3.Phân loại:

Bộ cách ly được phân loại theo nhiều cách khác nhau, như: bộ cách ly đơn, kép,…

Có nhiều bộ cách ly có thể ghép cùng nhau tạo thành các IC nhiều chân

Và cách phân biệt tuyệt nhất là theo dòng điện đóng cắt: Cách ly một chiều, Cách

Cách ly xoay chiều như:

MOC3020, MOC3021, MOC3022, vv…

Các bộ cách ly một chiều thường sử dụng với các ứng dụng đóng mở dòng điện một chiều, còn các bộ cách ly xoay chiều thường sử dụng đóng mở dòng xoay chiều có phối kết hợp sử dụng các van công suất hay rơle

Ta sẽ đi xem xét sơ lược một vài bộ cách ly thường được sử dụng trong thự tế

Đây là bộ cách ly xoay chiều được dùng khá phổ biến, trong các mạch điều khiển phối kết hợp với các rơle và đặc biệt là với các van công suất như: Tiristor, Triac,…

Bên phát của nó vẫn là một LED thường và bên thu là một Phototriac

8-Relay ( Rơ Le )

Cấu tạo của rơle như hình vẽ dưới

Về nguyên lý cấu tạo và hoạt động của rơle là dựa trên lực hút điện từ của nam châm điện kết hợp với hệ thống các tiếp điểm

8.1.Phân loại:

Rơle được phân loại theo rất nhiều cách khác nhau

- Theo dòng điện thì phần thành rơle 1 chiều, rơle xoay chiều

- Theo số điểm cực thì có rơle đơn cực hoặc rơ le nhiều tiếp điểm

8.2.Điều khiển đóng mở rơle:

Khi ta cấp một điện áp vào hai đầu cuộn hút thì rơle sẽ hoạt động đóng các tiếp diểm lại với nhau

Tùy theo loại rơle được đk bằng điện áp là bao nhiêu như rơle: +5V, +12V…DC hay AC…

II- Hướng dẫn sử dụng panel để lắp mạch test

Trong công việc học tập cũng như trong các thiết kế thì việc tạo ra một mạch điện thì ta cần phải cho mạch đó chạy test thông thường người ta sử dụng các tấm panel Chúng ta muốn có một tấm panel để test mạch lớn thì ta có thể ghép nhiều panel lại với nhau

Bên dưới là hình vẽ một panel dùng để cắm các linh kiện và chạy test mạch

Trong panel thì có 4 hàng ngang độc lập về điện với nhau và trong mỗi hàng

ngang thì lại chia thành 2 nửa cũng độc lập về điện với nhau Panel còn có rất nhiều các cột và chúng cũng độc lập về điện với nhau Mỗi một cột bao gồm nhiều

ô nhỏ theo hàng dọc có liên hệ về điện với nhau Và mỗi hàng ngang gồm nhiều ô nhỏ có liên hệ về điện với nhau và mỗi Panel thì các hàng và các cột được bố trí đối xứng nhau như hình vẽ

Ví dụ 1: Lắp mạch điều khiển bật tắt một LED sử dụng transistor

Mục đích thí nghiệm:

Thông qua việc thực hành lắp mạch trên, thông qua việc quan sát hiện tượng ta thấy được chế độ hoạt động ON/ OFF ( khóa ) của transistor, hiểu được việc sử dụng tran thuận npn hay tran ngược pnp, thu được thực tế lắp mạch quan sát kết quả so với mụch đích của thiết kế Từ mạch trên ta có thể phát triển thành nhiều mạch có ứng dụng cụ thể hơn

Ví dụ 2: Lắp mạch điều khiển bật tắt một LED sử dụng Bộ cách ly quang và Rơle

Thông qua việc thực hành lắp mạch trên ta đã phối kết hợp bộ cách lý, tran npn, và Rơle

Trong giới hạn của bài thực hành chỉ điều khiển bật tắt một LED và trong thực tế mạch này có thể phát triển thành các mạch điều khiển đèn hay các thiết bị dân dụng, vv sử dụng dòng một chiều hay cả dòng xoay chiều

Mô tả hoạt động của mạch:

Rơle ta sử dụng là một rơle đk bằng nguồn áp +12v

Và có sử dụng bộ cách ly quang, lý do sử dụng bộ cách lý trong hầu hết các ứng dụng điều khiển là hệ thống đk sẽ rất an toàn, tránh được ảnh hưởng của

nhiễu, và các htượng quá áp, quá dòng

Khi ta cấp nguồn Vđk vào chân của bộ cách ly thì làm thông phototransistor

và cấp nguồn đóng tran thuận C828 và khi C828 thông thì cấp áp 12v cho rơle làm rơle đóng và cấp nguồn cho led, led sáng

2.1.Mạch nguồn

Trong chuyên mục này chúng ta sẽ tìm hiểu và thực hành để tạo ra các nguồn điện áp với các mức điện áp như ý muốn thông qua việc sử dụng các ic chuyên dụng

Trong thực tế để tạo ra các mạch nguồn phức tạp thì cần phải tính toán rất nhiều yếu tố khác như: chế độ tải , công suất mạch cần cung ứng

Trên đây ta sẽ thực hành với những mạch nguồn đơn giản và cực kỳ dễ làm đáp ứng đầy đủ các ứng dụng vừa và nhỏ

Với việc sử dụng các ic chuyên dụng ta có thể tạo ra các nguồn chuẩn như +/- 5 V, +/- 9 V, +/- 12 V Hay bất kỳ điện áp nào

Ta sẽ đI tìm hiểu lần lượt

Để có thể tạo ra các nguồn cộng trừ 5,9,12 V thì ta sẽ có các ic sau

Tạo ra nguồn điện áp (+) ta sử dụng các IC 78XX ( 7805, 7809, 7812 )

Tạo ra nguồn điện áp (-) ta sử dụng các IC 79XX (7905, 7909, 7912 )

Dưới đây là hình ảnh và sơ đồ tạo ra nguồn chuẩn +5V từ nguồn xoay chiêu 220V

Mạch tạo điện áp :

Trong sơ đồ trên có sử dụng một biến áp ( hạ áp) vào 220VAC và ra là 12VDC phía sau biến áp là một mạch chỉnh lưu cầu Tiếp đó là mạch của ic chuyên dụng 78XX Các tụ điện trên tùy theo công suất nguồn yêu cầu mà ta sử dụng Đặc biệt

ta sử dụng tụ C có điện dung lớn 1000uf hay lớn hơn mắc song song với c11 để tạo nên sự ổn định của nguồn

Thực tế mạch chỉnh lưu cầu có thể thiết kế từ 4 con diot Ngoài ra còn có nhiều ic chỉnh lưu cầu tích hợp sẵn cả bộ cầu diot và tụ hóa trong nó Có nhiều loại bộ chỉnh lưu cầu này như:

Loại hình tròn có 4 chân

Loại 3 chân phẳng:

Việc tạo ra các nguồn đã nêu trên sẽ được là tương tự

Để tạo ra một nguồn điện áp có thể điều chỉnh để có được điện áp tương ứng với việc sử dụng ic chuyên dụng LM 317

Hình dạng của lm317 giống các ic trên thông qua vệc điều chỉnh VR 2 ta sẽ có được điện áp Vout tương ứng

Để thực hiện tốt các bạn nên tìm hiểu kĩ các datasheet của các linh kiện

2.2.Các vi mạch số logic

2.3.Các dòng ic có khả năng lập trình được

Trong thực tế hiện nay cùng với sự phát triển của công nghệ đặc biệt là việc tích hợp lên các ic chuyên dụng Và có nhiều thế hệ các ic mà có khả năng lập trình được Trong đó về điện tử tương tự thì công các ic FPAA, Về điện tử số có các IC

số lập trình được như FPGA, và cao hơn nữa là các thế hệ, các dòng vi điều khiển như : 8051, AVR, PIC, PSOC, vv…

Trong đây chúng ta sẽ không đề cập sâu về chúng mà chỉ có tính chất giới thiệu và hướng dẫn cách ứng dụng chúng

- Đầu tiên ta sẽ đi xem xét các dòng vi điều khiển với các ứng dụng của chúng

• Các dòng vi điều khiển kể trên chúng ra đời và ngày càng phát triển mạnh mẽ Lý do chúng chính là những trung tâm mà có khả năng thu thập thông tin rồi

xử lý thông tin, đưa ra các lệnh điều khiển các mạch điều khiển để điều khiển các đối tượng, chúng có khả năng về truyền thông , đưa thông tin cần thiết lên máy tính qua cổng COM chuẩn RS232 hay tham gia vào một mạng nào đó … Khả năng tích hợp của các dòng vi điều khiển không ngừng phát triển Nhiều dòng vđk tích hợp trong nó rất nhiều các vi mạch như các bộ chuyển đổi ADC, DAC, comparator ,vv Và tốc độ xử lý thông tin của chúng ngày càng cao, khả năng lưu trữ thông tin lại càng lớn với các bộ nhớ dạng EEPROM, FLASH,v…ngay cả các

hệ thống các bộ nhớ ngòai, các hệ thống thanh ghi và nhiều vi mạch số

Tất cả chúng nếu biết thiết kế và tổng hợp thì sẽ là một sức mạnh có khả năng giảI quyết được rất nhiều bài toán thực tế mang giá trị ứng dụng cao và thu được kinh tế lớn

• Các dòng vi mạch lập trình được

Có nhiều dòng vi mạch có khả năng lập trình được cả về điện tử tương tự lẫn điện tử số

Các Vi mạch lập trình được tương tự là FPAA

Các vi mạch này có khả năng tích hợp rất lớn , thông qua một phần mềm lập trinh ngôn ngữ của các vi mạch do nhà thiết kế đưa ra chúng ta có thể thiết lập FPAA thành rất nhiều khối tương tự làm được các chức năng như một mạch điện hay một phần tử ic rời để làm những nhiệm vụ của một mạch điện tương tự

Ví dụ như các mạch khuếch đại ( nhiều loại như đảo, không đảo, vi sai ,,,), các mạch vi phân, tích phân, các mạch lọc thông ,… Và cả các bộ biến đổi tín hiệu như ADC,…

Quả là thật tiện lợi, sau khi đã thiết kế trên phần mềm ta hợp dịch ra các file dạng hex hay bin và có thể nạp vào các bộ nhớ hay các dòng vi điều khiển để khi ghép nối chúng với các vi mạch FPAA chúng sẽ nạp chương trình vào FPAA và FPAA sẽ thực hiện chức năng định sẵn đó

Các Vi mạch lập trình được số là FPGA

Trước đây khi thực hiện một mạch điện tử số ta thường sử dụng các ic logic và ghép chúng lại với nhau như các mạch AND , NOT, NOR, hay các mạch đếm với các ic đếm, mạch giảI mã , tạo mã ,v…

Ngày nay tất cả các công việc đó đều có thể thực hiện một cách dễ dàng với các chip FPGA, cũng như việc tiến hành với các chip FP

GA chúng ta cũng sẽ có được một mạch chuyên dụng có thể thực hiện được rất nhiều nhiệm vụ và giảI quyết nhiều bài tóan

Phát triển thêm ta sẽ có được một bộ bật tắt đèn khi trời tối, sáng lý thú

mạch cảm biến - optoicupler – thu phát a/s thường

Phần mạch cảm biến được thiết kế là một mạch để tạo tín hiệu tích cực mức logic

0 về trung tâm điều khiển Khi có vật đi qua vị trí đặt sensor thì sẽ có một tín hình

dạ một xung vuông như hình vẽ dưới:

Trong thiết kế mạch sensor được chia ra thành 3 khối chính là: khối thu, khối phát, khối khếch đại và chuẩn hoá tín hiệu

Mạch thu và phát tín hiệu ( Optoicupler)

- Khái niệm về Optoicupler: Là một bộ gồm có một mắt phát tín hiệu và một mắt thu tín hiệu tạo tín hiệu đầu ra có thể tích cực mức 0 hay mức 1 Giả sử bình thường tín hiệu tạo ra luôn là mức 1 khi có một vật cản chắn giữa mắt thu và mắt phát thì tín hiệu tạo ra là mức 0 Và nguyên lý này đã được vận dụng tạo ra rất nhiều sản phẩm ví dụ như các bộ mã hoá xung dùng đo tốc độ động cơ, cách ic cách ly quang, và như trong đồ án em đã vận dụng để tạo ra một mạch dùng để đếm vật ( sản phẩm)

Hình ảnh của một optoicupler dùng chế tạo nên bộ mã hoá xung Encoder:

Bộ encoder tự chế dùng để đo tốc độ động cơ

Thiết kế đồ án sử dụng mạch thu phát ánh sáng thường

Phần phát là một LED phát quang bình thường có thể phát ra ánh sáng màu khác nhau Còn phần thu có thể là photodiot, phototransistor hay quang trở Hinh ảnh thực tế của nó là:

Nguyên lý của mạch đếm vật đi qua là một module

gồm có một cặp thu phát ánh sáng thường như hình vẽ

led phát ánh sáng và một đầu thu ánh sáng phản xạ khi

chưa có vật cản thì sẽ không có ánh sáng phản xạ về mắt

thu, khi có vật cản qua thì sẽ có ánh sáng phản xạ về mắt

nhận và do đó thay đổi mức logic đầu ra của mạch cảm

biến

Khối khuếch đại và chuẩn hoá tín hiệu

Cảm biến thường được đưa về các trung tâm xử lý và các trung tâm này làm việc với các tín hiệu một chiều 5v(logic 1) và 0 V ( mức logic 0) Mặt khác tín hiệu thu được từ mắt nhận là nhỏ và không chuẩn đôi khi còn có sự rung nên tín hiệu này cần phải được chuẩn hoá Và trong mạch sử dụng mạch chuẩn hoá dùng IC LM324 với 4 bộ so sánh và ta chỉ sử dụng một bộ so sánh

Sơ đồ bên trong của IC LM324:

Trong đồ án ta chỉ sử dụng 1 bộ so sánh như hình vẽ dưới:

Nguyên lý của mạch cảm biến trên: Khi chưa có vật cản thì chưa có ánh sáng

phản xạ về mắt nhận nên tín hiệu ở chân 2( Vin-) là mức 0 theo lý thuyết và chân

số 3 ( Vin +) có một điện áp <>0V ( điện áp này do ta hiệu chỉnh) Khi này Vin+ > Vin- do đó tín hiệu ra ở chân 1 là +5V làm cho led chỉ thị không sáng Ngược lại thì khi có vật cản qua, có ánh sáng phản xạ về mắt nhận làm thông mạch và làm cho chân số 2 ( Vin-) có điện áp trong t/h này

Vin(-) > Vin(+) do đó tín hiệu ra ở chân 1 là mức 0 v và làm cho led chỉ thị sáng Như vậy sử dụng bộ so LM324 ta đã chuẩn hoá tín hiệu về vi điều khiển và nó là một dạng xung vuông khi có vật qua cảm biến thì tín hiệu về vi điều khiển báo mức 0

3.1.Tổng quan về thiết kế mạch nguyên lý

Trong các hệ thống thì phần điện tử là một khâu hết sức quan trọng Việc thực hiện các mạch điện tử trước tiên phải thiết kế mạch điện nguyên lý Thiết kế mạch nguyên lý là một bước rất quan trọng vì thông qua mạch nguyên lý người thiết kế có thể test mạch thông qua một số chức năng mô phỏng của phần mềm

Và đặc biệt từ mạch nguyên lý người thiết kế sẽ dễ chuyển sang mạch in và sau khi đã thiết kế mạch in từ đó sẽ thiết kế ra mạch điện

Trong thực tế thiết kế người ta có thể sử dụng rất nhiều phần mềm thiết kế mạch cũng như rất nhiều các phần mềm mô phỏng như : protel, orcard, spice, vv…

Tuy vậy tùy theo thói quen và mức chuyên dụng mà người thiết kế tự lựa chọn các phần mềm khác nhau Trong đây khóa dạy sẽ hướng dẫn các bạn sử dụng

và làm chủ một phần mềm thiết kế mạch rất chuyên dụng, nhưng lại rất đơn giản dễ sử dụng Và từ đây các bạn có thể làm chủ được rất nhiều các phần mềm cấp cao hơn nữa

3.2.Thiết kế mạch nguyên lý sử dụng phần mềm protel

3.2.1.Cách sử dụng thư viện thiết kế mạch nguyên lý của phần mềm protel

Trong bản thân phần mềm đã có sẵn các thư viện bao gồm rất nhiều các loại linh kiện của nhiều hãng sản xuất linh kiện khác nhau

Vậy câu hỏi đặt ra thư viện đó nằm ở đầu, đưa ra phần mềm như thế nào , và sử dụng nó trong thiết kế mạch nguyên lý như thế nào ? ta sẽ lần lượt tìm hiểu

Trước hết nơi lưu giữ các thư viện:

Khi ta cài đặt phần mềm thiết kế mạch song thì tại polder nơi mà phần mềm đã được cài vào đó sẽ chứa các thư viện đã được mặc định sẵn hình vẽ dưới:

Ta quan sát hình vẽ trên thì có một thư mục library chính là nơi lưu giữ các thư viện trong đó có các thư viện giành cho việc thiết kế mạch nguyên lý là folder có

tên “ SCH ” là tên viết tắt của từ shematic – nguyên lý

Ta sẽ đi sử dụng chúng trong thiết kế mạch nguyên lý của mình:

Trước hết ta bật cửa sổ thiết kế mạch nguyên lý của phần mềm lên:

Thông thường nếu ta chỉ có một thư viện thì việc thiết kế mạch sẽ có khó khăn

Do đó ta có thể sử dụng nhiều thư viện cùng một lúc Và ta sẽ đưa các thư viện chúng ta ra ngòai phần mềm thuận lợi cho việc sử dụng :

Cöa sæ chän th−

viÖn

Tªn th− viÖn ®−îc chän

Ta làm như hình vẽ dưới

Nót lÖnh thªm, bít c¸c th− viªn

Tªn cña c¸c linh kiÖn

H×nh ¶nh cña linh kiÖn trong th− viÖn

Sau khi chọn nút thêm bớt thư viện thì trên màn hình sẽ xuất hiện cửa sổ:

H×nh ¶nh c¸c linh kiÖn trong th− viÖn cña c¸c h3ng kh¸c nhau

Tªn th− viÖn ®−îc chän

TÝch vµo sau khi

®3 chän song

TÝch vµo ®©y nÕu muèn lo¹i bá mét th− viÖn

Và như thế ta đã hoàn thành việc sử dụng đưa thư viện ra phần mềm Tuy vậy trong đa số các trường hợp chúng ta phải có một thư viện riêng của chính mình Nếu có thư viện của riêng mình thì việc thiết kế của chúng ta sẽ hết sức dễ dàng hơn và mới đầy đủ được các linh kiện mà ta cần có trong thiết kế và dưới đây tôi

sẽ hướng dẫn các bạn tạo nên thư viện riêng cho mình

Việc tạo thư viện riêng có rất nhiều cách khác nhau và không chỉ tạo một lần ra một thư mục sau không thể thay đổi được mà thư viện của chúng ta sẽ được update thường xuyên và ngày càng đầy đủ thêm Tạo thư viện chúng ta có thể tự tạo ra các thư viện của các linh kiện bằng cách vẽ trực tiếp trên phần mềm hoặc chúng ta

sẽ đi siêu tầm các linh kiện trong các thư viện của các hãng về thư viện của mình

Tạo thư viện nguyên lý theo pp vẽ trên phần mềm protel:

Trước hết chúng ta bật phần mềm lên và từ project trước của mình chúng ta sẽ tạo một thư viện trong đó luôn

Chúng ta làm như hướng dẫn của hình vẽ và giáo viên trên lớp :

Chóng ta vµo File

vµ vµo new

Trong cửa sổ NEW tích chọn như hình vẽ:

Ta được một giao diện thiết kế như hỡnh vẽ dưới chỳng ta sẽ tỡm hiểu cỏc bước thiết kế theo hdẫn trong hỡnh vẽ và thực hành trờn mỏy

Cứ mỗi khi cần thiết kế một linh kiện ta cần phải tớch vào nỳt thờm tờn linh kiện và thực hiện vẽ linh kiện theo như cấu tạo của nú và save lại

Phần cửa sổ thiết kế chính

Các công cụ dùng để thiết kế

Cửa sổ thêm linh liện

Nơi gõ tên linh kiện

Vẽ một linh kiện ta sử dụng các công cụ vẽ có sẵn của phần mềm để tạo lên linh kiện Chú ý khi thiết kế phải thật chú thứ tự các chân chức năng của các linh kiện trong thực tế và trong thiết kế Tức là thiết kế phải phù hợp với linh kiện trong thực tế nghĩa là khi thiết kế các bạn phải có một sự hiểu biết cần thiết về linh kiện định thiết kế

Tạo thư viện nguyên lý theo cách sử dụng các linh kiện có sẵn trong các thư viện phần mềm protel:

Trước hết ta sẽ phải bật phần mềm protel mở sẵn để mở các thư viện chứa các linh kiện có sẵn và một cửa số khác protel nơi ta cần thiết kế thư viện

Cöa sæ më c¸c linh kiÖn

Ta lùa chän ®−êng dÉn tíi th− môc chøa c¸c th− viÖn

vµ chän tÊt chóng sau Ên nót chon

Thªm th− viÖn vµ

Ên nót chän OK

Sau đó trong phần mềm các bạn chọn và copy các linh kiện theo hướng dẫn vào thư viện của chúng ta

Từ cửa sổ protel các bạn ấn nút open và đường dẫn tới thu mục chứa các file thư viện và mở chúng ra sau chúng ta hãy làm theo hd trong hình dưới

Cöa sæ chóng ta chän linh kiÖn cÇn copy NÕu muèn chän nhiÒu

lk c¸c b¹n sö dông nót Control

Và trong cửa sổ nơi ta đang thiết kế thư viện chúng ta làm như hd ở hình vẽ

Ta kÝch chuét ph¶i vµ patse c¸c lk ®3 chän vµo th− viÖn cña chóng

ta

Sau khi chúng ta đã tạo thư viện song bằng cả hai cách thì ta save chúng vào một folder do ta mặc định và đặt tên theo chúng ta

Các linh kiện trong thư viện ta thiết kế có thể đặt lại tên các linh kiện theo ý muốn

và tên thư viện theo ý muốn

Sau khi đã thiết kế thư viện song ta sẽ đi sử dụng chúng trong thiết kế của mình

Khi sử dụng phần mềm ta có thể quan sát thiết kế theo nhiều kiểu khác nhau ( zoom ) bằng các nút chức năng từ bàn phím là

- phóng to : Page up

- thu nhỏ : Page down

- hoàn toàn thiết kế: ấn nút Z và chữ A

Và nút chuột trái là dùng để lấy lkiện, đặt lkiện, thay đổi một số thông số về linh kiện…

Còn nút chuột phải dùng : hủy bỏ lựa chọn, kết thúc công việc hiện hành,…

Công việc thiết kế mạch của chúng ta bây giờ chỉ là lựa chọn các linh kiện cần thiết kế và bỏ ra cửa sổ thiết kế sau đó ta tiến hành sắp xếp theo một trình tự hợp

lý và nối dây cho chúng là hoàn thành công việc thiết kế mạch nguyên lý

Việc lấy linh kiện trong quá trinh dạy sẽ hướng dẫn các bạn và sau sẽ là hướng dẫn các bạn một số sự hiệu chỉnh và nối dây các linh kiện

Việc chọn linh kiện được thực hiện từ các thư viện đã được thiết kế sẵn

( thực hiện dưới sự hdẫn của giáo viên )

Cách nối dây các linh kiện lại với nhau:

Khi chúng ta đã lấy đủ các linh kiện từ các thư viện và sắp xếp chúng theo một trật

tự thì ta bắt đầu công việc nối dây các linh kiện lại với nhau

Việc nối dây các linh kiện được thực hiện bằng hai cách Là sử dụng công cụ nối dây có sẵn trên phần

C«ng cô vÏ d©y