Câu 2.3.5.đ Để chứng minh “Đức tính giản dị của Bác Hồ” Phạm Văn Đồng đ minh chứng điều ấy ởã những luận cứ tiêu biểu nào?. 3.5đ Để chứng minh đức tính giản dị của Bác Hồ, tác giả đ đã a
Trang 1đề
Câu 1a (1.5đ) tác dụng của câu rút gọn là gì? Khi sửỷ duùng caõu ruựt goùn cần chú ý điều gì?
b.(1.0đ) Đặt hai câu rút gọn và cho biết hai câu đó rút gọn thành phần nào?
Câu 2.(3.5.đ) Để chứng minh “Đức tính giản dị của Bác Hồ” Phạm Văn Đồng đ minh chứng điều ấy ởã những luận cứ tiêu biểu nào?
Câu 3 (4.0đ)“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nớc Đó là truyền thống quý báu của ta Từ xa đến
nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh
mẽ, to lớn, nó lớt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nớc và lũ cớp nớc.”
(Tinh thần yêu nớc của nhân dân ta- Hồ Chí Minh)
Dựa vào văn bản “Tinh thần yêu nớc của nhân dân ta” của Hồ Chí Minh Em h y chứng minh tinh thần ã yêu nớc của nhân dân ta qua nhận định trên
đáp án
Câu 1a (0.75đ) Tác dụng của câu rút gọn:
+ Làm cho câu đợc gọn hơn, thông tin đợc nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đ xuất hiện trong câu ã
đứng trớc
+ Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung cho mọi ngời (lợc bỏ chủ ngữ)
- Khi dùng câu rút gọn cần chú ý: (0.75đ)
+ Không làm cho ngời đọc, ngời nghe hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói
+ Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nh ã
Câu1b (1.0đ) Học sinh tự đặt hai câu có nội dung tự chọn, miễn sao đúng với yêu cầu của đề ra
(nội dung tuỳ chọn, miễn sao nội dung lành mạnh là đợc và phải nói đợc hai câu rút rọn ấy rút gọn thành phần nào trong câu.)
Câu 2 (3.5đ) Để chứng minh đức tính giản dị của Bác Hồ, tác giả đ đã a ra những luận cứ rất cụ thể và tiêu biểu sau:
- Bác giản dị trong đời sống hàng ngày:
+ Sự giản trong bữa cơm: chỉ vài ba món đơn giản nh cá kho, rau luộc, da ghém, cháo hoa
+ Lúc ăn không để rơi v i một hạt cơm.ã
+ Ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch, thức ăn còn lại đợc sắp xếp tơm tất
(HS có thể lấy dẫn chứng thêm nh: Bác đi dép lốp, áo bà ba, áo trấn thủ )
+ Nơi ở là cái nhà sàn vài ba phòng lộng gió, đó là nơi ngủ nghỉ, cũng là nơi tiếp khác và cũng là nơi làm việc
- Bác giản dị trong quan hệ với mọi ngời
+ Những việc gì Bác làm đựơc thì thờng tự làm lấy, ít cần ngời phục vụ
+ Gần gũi, thân thiện với mọi ngời nh : viết th thăm hỏi đồng bào, đồng chí, đi thăm nơi ăn chốn ở của
đồng đội, đặt tên cho ngời phục vụ: Trờng, Kỳ, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi.
- Bác giản dị trong lời nói, bài viết:
+ Để cho mọi ngời dễ hiểu, dễ nhớ và dễ làm Bác nói và viết cũng hết sức giản dị
Để cho mọi ngời thấy đợc giá trị của độc lập tự do, cũng nh khẳng định sự toàn vẹn l nh thổ Bác viết:ã
-“ Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, “Nớc Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi” Ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ.
Trang 2C âu 3 (4.0đ)Để chứng minh “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nớc Đó là truyền thống quý báu của
ta”
học sinh cần đạt đợc các ý chính sau:
a Mở bài: (0.5đ) Giới thiệu vài nét chính về tác giả, tác phẩm và chủ đề của tác phẩm.
b Thân bài: (3.0đ) (HS cần đạt đợc các ý cơ bản sau:)
- Có những trang sử vẻ vang trong quá khứ: Bà Trng , Bà Triệu, Trần Hng Đạo, Lê Lợi, Quang
Trung Đó là những anh hùng cứu nớc, “các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”
- Hiện tại: đồng bào ta ngày nay cũng xứng đáng với tổ tiên ta ngày trớc:
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp:
+ Các lứa tuổi: Từ cụ gia đến nhi đồng
+ Từ kiều bào-đồng ở vùng tạm chiếm
+ Từ nhân dân miền ngợc-miền xuôi
+ Từ chiến sĩ ngoài mặt trận bám giặc tiêu diệt giặc
+Công chức ở đại phơng ủng hộ bộ đội
+ Phụ nữ khuyên chồng nhập ngũ còn minh thì đi vận tải
+ Nông dân, công nhân thi đua tăng gia sản xuất
+Các điền chủ quyên ruộng đất cho chính phủ mỗi ngời có một việc làm khác nhau, nhng ai ai cũng một lòng yêu nớc, ghét giặc
- Nghệ thuật tiêu biểu: Luận điểm, luận cứ xác thực, tiêu biểu, toàn diện Bố cục chặt chẽ, lời văn trong
sáng, kết cấu từ- đến thuyết phục ngời đọc.
c Kết bài: (0.5đ) khẳng định một lần nữa tinh thần yêu nớc của nhân dân ta qua các thời kỳ lịch sử Một vài suy về trách nhiệm của ngời học sinh nói chung và của bản thân nói riêng
(Khuyến khích những bài có tính sáng tạo, có luận cứ ngoài văn bản, có liên hệ với cuộc sống)
III đề ra:
Câu 1a (1.5đ) Caõu ủaởc bieọt laứ gỡ? Neõu những công duùng cuỷa caõu ủaởc bieọt ?
Trang 3b (1.0đ) Đặt hai câu đặc biệt và cho biết tác dụng của mỗi câu đặc biệt đó.
Câu 2 (3.5đ) Để chứng minh “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nớc Đó là truyền thống quý báu của ta”
Tác giả đ đã a ra những luận cứ nào? các luận cứ đó đợc sắp xếp theo trình tự ra sao?
Câu 3 (4.0đ) “Giản dị là đức tính nổi bật ở Bác Hồ: giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi
ng-ời, trong lối nói và viết ở Bác, sự giản dị hoà hợp với đời sống tinh thần phong phú, với t tởng và tình cảm cao đẹp.” Dựa vào văn bản “Đức tinhd giản dị của Bác Hồ” ( Phạm văn Đồng) Em h y chứng ã minh nhận định trên là đúng
đáp án
Câu 1a (1.5đ) caõu ủaởc bieọt laứ loaùi caõu khoõng coự caỏu taùo theo moõ hỡnh chủ ngữ- vị ngữ
- Coõng duùng của câu đặc biệt :
+ Nêu lên thụứi gian, nụi choỏn diễn ta sự việc đợc nói đến trong câu
+ Lieọt keõ, thoõng baựo veà sửù toàn taùi cuỷa sửù vật, hieọn tửụùng
+ Boọc loọ caỷm xuực
+ Goùi ủaựp
Câu 1b (1.0đ) Học sinh tự đặt hai câu có nội dung tự chọn, miễn sao đúng với yêu cầu của đề
ra và phải nêu đợc tác dụng của mỗi câu đặc biệt đó
Câu 2 (4.0đ) Để chứng minh “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nớc Đó là truyền thống quý báu của
ta”
học sinh cần nêu đợc các luận cứ tiêu biểu sau:
- Có những trang sử vẻ vang trong quá khứ: Bà Trng , Bà Triệu, Trần Hng Đạo, Lê Lợi, Quang
Trung Đó là những anh hùng cứu nớc, họ tiêu biểu cho một dân tộc anh hùng
- Hiện tại: đồng bào ta ngày nay cũng xứng đáng với tổ tiên ta ngày trớc:
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp:
+ Các lứa tuổi: Từ cụ gia đến nhi đồng
+ Từ kiều bào-đồng ở vùng tạm chiếm
+ Từ nhân dân miền ngợc-miền xuôi
+ Từ chiến sĩ ngoài mặt trận bám giặc tiêu diệt giặc
+ Công chức ở đại phơng ủng hộ bộ đội
+ Phụ nữ khuyên chồng nhập ngũ còn minh thì đi vận tải
+ Nông dân, công nhân thi đua tăng gia sản xuất
+Các điền chủ quyên ruộng đất cho chính phủ mỗi ngời có một việc làm khác nhau, nhng ai ai cũng một lòng yêu nớc, ghét giặc
- Các luận cứ ấy đợc sắp xếp theo thời gian
Câu 3 (3.5đ) Để chứng minh đức tính giản dị của Bác Hồ, HS cần đạt đợc các ý cơ bản sau:
a Mở bài: (0.5đ) Giới thiệu vài nét chính về tác giả, tác phẩm và chủ đề của tác phẩm
b Thân bài: (3.0đ) (HS cần đạt đợc các ý chính sau:)
- Bác giản dị trong đời sống hàng ngày:
+ Sự giản trong bữa cơm: chỉ vài ba món đơn giản nh cád kho, rau luộc, da ghém, cháo hoa
+ Lúc ăn không để rơi v i một hạt cơm.ã
+ Ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch, thức ăn còn lại đợc sắp xếp tơm tất
(HS có thể lấy dẫn chứng thêm nh: Bác đi dép lốp, áo bà ba, áo trấn thủ )
Trang 4+ Nơi ở là cái nhà sàn vài ba phòng lộng gió, đó là nơi ngủ nghỉ, cũng là nơi tiếp khác và cũng là nơi làm việc
- Bác giản dị trong quan hệ với mọi ngời
+ Những việc gì Bác làm đựơc thì thờng tự làm lấy, nên ít cần ngời phục vụ
+ Bác luôn gần gũi, thân thiện và quan tâm đến mọi ngời nh : viết th thăm hỏi đồng bào, đồng chí,
đi thăm nơi ăn chốn ở của đồng đội, đặt tên cho ngời phục vụ: Trờng, Kỳ, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi
- Bác giản dị trong lời nói, bài viết:
+ Để cho mọi ngời dễ hiểu, dễ nhớ và dễ làm Bác nói và viết cũng hết sức giản dị
Để cho mọi ngời thấy đợc giá trị của độc lập tự do, Bác viết:
-“ Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, cũng nh khẳng định sự toàn vẹn l nh thổ Bác viết:ã
-“ Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, “Nớc Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi” Ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ.
- Nghệ thuật tiêu biểu: Luận cứ cụ thể, toàn diện, giọng điệu, lời văn chuẩn mực, nhận xét sâu sắc
c Kết bài: (0.5đ) khẳng định một lần nữa về đức tính giản dị của Bác Một vài suy về lòng kính trọng,
học tập Bác của ngời học sinh nói chung và của bản thân nói riêng
(Khuyến khích những bài có tính sáng tạo, có luận cứ ngoài văn bản, có liên hệ với cuộc sống)
đề ra:
Trang 5Câu 1 (2.5đ): Tìm traùng ngửừ vaứ cho biết yự nghúa cuỷa trạng ngữ trong đoạn văn
sau:
“Dới bóng tre của ngàn xa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kinh.” “ Dới bóng tre xanh, đã từ lâu
đời, ngời dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang Tre ăn ở với ngời, đời đời, kiếp kiếp.”
Câu 2a.(1.5.đ)Thế nào là tục ngữ? Trong chơng trình Ngữ văn 7 học kỳ II, em đ học những chủ đềã nào về tục ngữ?
b (2.5đ) Mỗi chủ đề chép trầm một câu và cho biết vì sao em lại thích những câu tục ngữ đó?
Câu 3 (4.0đ)“Nguồn gốc cốt yếu của văn chơng là lòng thơng ngời và rộng ra thơng cả muôn vật,
muôn loài.” Nói cách khác, “nguồn gốc cốt yếu của văn chơng là tình cảm, lòng vị tha.”
(ý nghĩa văn chơng” của Hoài
Thanh)
Dựa vào văn bản “ý nghĩa văn chơng” của Hoài Thanh Em h y chứng minh nhận định trên là đúngã
đáp án
Câu1: (2.5đ)
- Trạng ngữ : - ý nghĩa của trạng ngữ:
+Dới bóng tre của ngàn xa + Bổ sung nơi chốn- thời gian
+đời đời, kiếp kiếp. + Bổ sung thời gian
(Tìm đợc 1 trạng ngữ và nói đúng ý nghĩa của trạng ngữ đó thì đợc 0.625 đ)
Câu 2a (1.5đ) “Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể
hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt, đợc nhân dân vận dụng đời sống, trong suy nghĩ
và lời ăn tiếng nói hằng ngày.”
-Trong chơng trình Ngữ văn 7 học kỳ II, em đ học hai chủ đề về tục ngữ: (HS có thể làm gộp nhauã sau:)
- Chủ đề 1: Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
- Tấc đất, tấc vàng.
- Chủ đề 2: Tục ngữ về con ngời và x hội.ã
- Đói cho sạch, rách cho thơm.
b (2.0đ) (HS tuỳ chọn những câu tục ngữ mà mình thích miễn sao đúng là đợc và HS phải cho biết tại
sao lại thích những câu tục ngữ ấy Nghi là HS phải viết đã ợc nội dung chính và ý nghĩa giáo dục, bài học thông qua hai câu tục ngữ đó)
Câu 3 (4.0đ) HS cần đạt đợc các ý cơ bản sau:
a Mở bài: (0.5đ) Giới thiệu vài nét chính về tác giả, tác phẩm và chủ đề của tác phẩm.
b Thân bài: (3.0đ) (HS cần đạt đợc các ý cơ bản sau, còn luận cứ thì tuỳ vào mỗi HS, miễn sao đúng,
phù hợp là đợc)
- Từ câu chuyện một nhà thi sỹ ấn Độ thấy một con chim bị thơng, nhà thi sỹ ấy thơng con chim và
khóc nức lên Tiếng khóc ấy, dịp đau thơng ấy chính là nguồn gốc của văn chơng
- Vậy nguồn gốc cốt yếu của văn chơng là lòng thơng ngời và rộng hơn là lòng thơng muôn vật,
muôn loài, là tình cảm và lòng vị tha.Đó cũng là quan niệm đúng đắn về nguồn gốc văn chơng.
Trang 6-Xuất phát từ quan niệm trên, Hoài Thanh cũng cho rằng văn chơng sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng, văn chơng còn sáng tạo ra sự sống Bởi V\c có vai trò phản ánh cuộc
sống, màC\s thì muôn hình muôn vẻ Và đọc một tác phẩm V\c nào đó ta cũng có thể hình dung sự sống trong đời thờng
(HS có thể lấy dẫn chứng sau:)
Cày đồng đang buổi ban tra
Mò hôi thánh thót nh ma ruộng cày
Ai ơi bâng bát cơm đầy Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
Vậy đọc bài ca dao trên giúp chúng ta hình dung đợc công việc của nhà nông khi làm ra đợc bát cơm, hạt gạo phải tr i qua vất v , cực nhọc nhã ã thế nào
- Nguồn gốc của văn chơng còn xuất phát từ C\s lao động Bởi từ lao động ngời ta sáng tạo ra V\c
Trâu ơi ta bảo trâu này Trâu ra ngời ruộng trâu cày với ta ( )
- Nguồn gốc của văn chơng còn là ở tình cảm, tình yêu thơng, lòng vị tha sâu sắc:
Công cha nh núi ngất trời Nghĩa mẹ nh nớc ở ngoài biển đông
Núi cao biển rông mênh mông
Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi.
Đọc bài ca dao ta thấy đợc công lao ta lớn của cha mẹ biết dờng nào, đồng thời bài ca dao còn thể hiện đợc lòng biết ơn của con cái đối với công ơn trời biển của cha mẹ
Hay ta đọc bài ca dao:
Chiều chiều ra đứng ngõ sau Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.
Đọc hai bài ca dao trên một lần nữa ta thấy đợc tình thơng ông bà cha mẹ biết dờng nào Đó không phải là nguồn gốc văn chơng sao
Đọc các câu tục ngữ sau một lần nữa ta lại thấy văn chơng giúp chung ta có lòng vị tha, lòng nhân ái biết chừng nào
Thơng ngời nh thể thơng thân.
Chị ngã em nâng.
Lá lành đùm lá rách.
- Khi chúng ta đọc một bài thơ, xem một bộ phim hay đọc một cuốn truyện đâu đâu nhng chúng ta vẫn cảm thấy vui, buồn, mừng, giận với những sự việc xảy ra trong bộ phim hay câu chuyện đó
Khi đọc “ cuộc chia tay của những con búp bê” , ta cha biết Thành và Thuỷ là ngời ntn, ở đâu, nhng ta cảm thấy rất thơng cảm cho hoàn cảnh éo le của họ, hay đọc “ sống chết mặc bay”, ta thấy căm ghét vô cùng tên quan phụ mấu vô lơng tâm vô trách nhiệm dù ta cha từng đợc chứng kiến cảnh đó , thấy ngời đó Tình yêu gia đình , ngời thân thêm sâu sắc thấm thía hơn khi đọc những bài ca dao về gia
đình, càng thêm yêu cha mẹ, ông bà mà rộng ra là yêu ngời thân, yêu con ngời
- Văn chơng gây cho ta tình cảm a không có, cha có, luyện tình cảm ta có sẳn Khi đứng trớc một
sự vật, hiện tợng có thể ta cha quan tâm, nhng khi ta đọc một tác phẩm văn chơng nói về sự việc, hiện tợng đó ta bông có tình cảm, có tình thơng và có sự quan tâm hơn
-Khi đọc bài thơ nói về cây tre Việt Nam giúp ta cảm nhận đợc vẻ đẹp của cây tre VN, cũng là biểu t-ợng của ngời VN, từ đó hớng chúng ta đến cái đẹp trong C\s Hơn thế đọc văn chơng còn giúp ta có tâm hồn trong sáng hơn, có tình yêu thơng hơn và còn giúp ta tránh đơc cái xấu, cái ác
Trang 7- Đúng vậy, khi đọc một tác phẩm văn chơng viết về núi non, hoa cỏ thì ta cảm thấy núi non hoa có d-ờng nh đẹp hơn Để tả cảnh đẹp mùa xuân, Nguyễn Du viết:
Long lanh đáy nớc in trời
Thành xây khói biếc, non phơi bóng vàng.
- Khi có ngời lấy tiếng chim kêu, suối chảy để ngâm vịnh thì ta cảm thấy tiếng chim kêu, suối chảy nghe hay hơn Đúng vậy, khi đọc bài thơ “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Tr i ta dã ờng nh hình dung cảnh Côn Sơn đẹp hơn rất nhiều:
Côn Sơn nớc chảy rì rầm
Ta nghe nh tiếng đàn cầm bên tai
- Nguồn góc văn chơng là tình cảm nhân ái Văn chơng có công dụng đặc biệt: vừa làm giàu cho tình cảm cong ngời vừa làm giàu cho c/s
- Vậy nếu nh trên đời này không có văn chơng thì cuộc sống này sẽ nghèo nàn, khô khan, nhàm chán
đến chừng nào
- Nghệ thuật tiêu biểu: kết hợp lý lẽ với cảm xúc, hình ảnh Mở đầu văn bản là một câu chuyện, nên tạo sức hấp dẫn
c Kết bài: (0.5đ) khẳng định một lần nữa nguồn gốc, ý nghĩa vủa văn chơng đối với cuộc sống.
(Khuyến khích những bài có tính sáng tạo, có luận cứ ngoài văn bản, có liên hệ với cuộc sống)
III đề ra:
Câu 1a (1.0đ): Xét theo cấu tạo và Xét theo ý nghĩa ta có thể phân biệt những kiểu liệt kê nào?
b ( 1.5đ) Tìm phép liệt kê trong đoạn văn sau Xét theo cấu tạo và theo ý nghĩa thì đoạn văn sau thuộc kiểu liệt kê nào?
Trang 8“Dân phu kể cả hàng trăm nghìn con ngời, từ chiều đến giờ, hết sức giữ gìn, kẻ thì thuổng, ngời thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ, bì bõm dới bùn lầy ngập quá khuỷu chân, ngời nào ngời nấy ớt nh chuột lột.” (Sống chết mặ bay – Phạm Duy Tốn)
Câu 2.(3.5.đ) Để chứng minh “Đức tinhd giản dị của Bác Hồ” Phạm Văn Đồng đ minh chứng điều ấyã
ở những luận cứ tiêu biểu nào?
Câu3 (4.0đ) “Văn bản “Sống chết mặc bay” của Phạm Duy Tốn đã lên án gay gắt tên quan phủ “Lòng lang dạ thú” và bày tỏ niềm cảm thơng trớc cảnh “nghìn sầu muôn thảm” của nhân dân do thiên tai và cũng do thái độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền gây nên.”
Dựa vào văn bản “Sống chết mặc bay” của Phạm Duy Tốn Em h y chứng minh nhận định trên làã
đúng
đáp án Câu 1a (1.0đ): Xét theo cấu tạo:
- Có thể phân biệt kiểu liệt kê theo từng cặp với liệt kê không theo từng cặp
- Xét theo ý nghĩa, Có thể phân biệt kiểu liệt kê tăng tiến với kiểu liệt kê không tăng tiến
b ( 1.5đ) phép liệt kê trong đoạn văn: “kẻ thì thuổng, ngời thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ” thuộc kiểu liệt kê không theo từng cặp và không tăng tiến.
Câu 2 (3.5đ) Để chứng minh “Đức tính giản dị của Bác Hồ” Phạm Văn Đồng đ minh chứng điều ấyã
ở những luận cứ tiêu biểu sau:
- Bác giản dị trong đời sống hàng ngày:
+ Sự giản trong bữa cơm: chỉ vài ba món đơn giản nh cá kho, rau luộc, da ghém, cháo hoa
+ Lúc ăn không để rơi v i một hạt cơm.ã
+ Ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch, thức ăn còn lại đợc sắp xếp tơm tất
(HS có thể lấy dẫn chứng thêm nh: Bác đi dép lốp, áo bà ba, áo trấn thủ )
+ Nơi ở là cái nhà sàn vài ba phòng lộng gió, đó là nơi ngủ nghỉ, cũng là nơi tiếp khác và cũng là nơi làm việc
- Bác giản dị trong quan hệ với mọi ngời
+ Những việc gì Bác làm đựơc thì thờng tự làm lấy, nên ít cần ngời phục vụ
+ Bác luôn gần gũi, thân thiện và quan tâm đến mọi ngời nh : viết th thăm hỏi đồng bào, đồng chí,
đi thăm nơi ăn chốn ở của đồng đội, đặt tên cho ngời phục vụ: Trờng, Kỳ, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi
- Bác giản dị trong lời nói, bài viết:
+ Để cho mọi ngời dễ hiểu, dễ nhớ và dễ làm Bác nói và viết cũng hết sức giản dị
Để cho mọi ngời thấy đợc giá trị của độc lập tự do, Bác viết:
-“ Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, cũng nh khẳng định sự toàn vẹn l nh thổ Bác viết:ã
-“ Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, “Nớc Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi” Ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ.
Câu 3 (4.0đ)
a Mở bài: (0.5đ) Giới thiệu vài nét chính về tác giả, tác phẩm và chủ đề của tác phẩm.
b Thân bài: (3.0đ) (HS cần đạt đợc các ý cơ bản sau:)
- Thời gian xẩy ra sự việc: Gần 1 giờ đêm, trời khuya, đêm lạnh Nếu bình thờng thì đây là thời gian nhân dân trong giấc nghỉ ngơi sau một ngày làm việc cực nhọc, nhng đứng trớc nguy cơ đê vỡ, họ đâu quản chi cực nhọc, nguy hiểm và sẵn sàng thức suốt đêm dới trời ma tầm t để hộ đê.ã
- Không gian: trời ma tầm t , nã ớc sông Nhị Hà lên to Nớc cuồn cuộn bốc lên
Trang 9- Địa điểm: Khúc sông làng X thuộc x phủ X, hai ba đoạn đ thẩm lậu Tác giả muốn ngã ã ời đọc hiểu chuyện này không chỉ ở một nơi mà còn ở nhiều nơi
- Đêm tối, ma to không ngớt, nớc sông dâng nhanh có nguy cơ vỡ đê
- Dân phu kể hàng 100 nghìn ngời bì bõm diễn biến lầy lập quá khuỷu chân, ớt lớt thớt nh chuột lột
- Không khí hộ đê: Trống đánh liên tranh, ốc thổi vô hồi ngời xao xác gọi nhau hộ đê dới trời ma tầm
t Đó là không khí hộ đê rất khẩn trã ơng mọi ngời dốc lòng, dốc sức nhng dờng nh không sao cự nổi lại với thế nớc => Nguy cơ đê vỡ, của cải và tính mạng của nhân dân bị đe doạ
- Thông qua phép nghệ thuật tơng phản tác giả đ làm nổi bật cảnh dân phu tịch cực hộ đê dã ới trời
ma tầm t , cực nhọc, vất vả trong đêm tối, sự bất lực của sức ngã ời trớc thiên nhiên hung dữ
+ Trong khi quan lại chơi bài trong đình, một nơi cao ráo, vững ch i, sạch sẽ, đèn thắp sáng trã ng
Không khi tĩnh mịch, trang nghiêm, nhàn nhã, có nhiều kẻ hầu ngời hạ, nhiều thức ăn ngon quý,
nhiều đồ dùng sang trọng
- Tiếng kêu vang hò dậy đất trong khi thái độ điềm nhiên hởng lạc của quan, mặc kệ
- Lúc đê vỡ, cuộc sống của nhân dân vô cùng thảm sầu thì cũng là lúc quan thắng ván bài với tâm trạng vui sớng tột độ
- Đó là cảnh ăn chơi xa hoa, phù phiếm trong khi dân phu trong lúc nguy khốn trong gang tấc Đó là
thái độ ích kỷ, vô trách nhiệm của quan “phụ mẫu” Từ đó phê phán, lên án tên quan “lòng lang dạ thú” vô trách nhiệm trớc tính mạng của nhân dân Đồng thời bảy tỏ lòng thơng cảm trớc đời sống cơ
cực của nhân dân
- Thông qua phép nghệ thuật tăng cấp n tác giả đ làm nổi bật cảnh trời đêm càng về khuya, mã a gió ngày càng lớn và nớc sông Nhị Hà ngày cang dâng cao, nguy cơ đê vỡ ngày trong gang tấc trong khi sức ngời ngày càng yếu và bất lực Trong khi sự đam mê ván bài của quan cũng càng ngày càng say
sa đến mức quên trách nhiệm của mình, không để ý gì đến xung quanh và vô trách nhiệm khi đê bị vỡ
- Khi đê sắp vỡ thì quan mê bài, quát tháo, Sau khi đê vỡ, quan đổ trách nhiệm lên đầu ngời khác nhằm né tránh trách nhiệm của mình
- phản ánh cuộc sống hởng lạc vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền và cách sống thê thảm của ngời dân trong XH cũ
+ Lên án chế độ cầm quyền vô trách nhiệm vô lơng tâm với tính mạng ngời dân
+ Cảm thơng cho thân phận ngời dân
c Kết bài: (0.5đ) khẳng định một lần nữa sự vô trách nhiệm của quan “phụ mẫu” trớc đời sống cơ cực của nhân dân Thể hiệm thái độ, tình cảm trớc cuộc sống của nhân dân và tên quan vô trách nhiệm
đó
(Khuyến khích những bài có tính sáng tạo, có luận cứ ngoài văn bản, có liên hệ với cuộc sống)
III đề ra:
Câu 1a (1.0đ): Nêu những công dụng của dấu gạch ngang
b (1.5đ) Đặt dấu gạch ngang vào đoạn văn sau sao cho phù hợp và cho bết công dụng của nó là gì?
Ông khách hỏi:
Chẳng hay ông ngời ở đâu ta?
Anh chàng đáp:
Đây
Trang 10Rồi cắm cúi ăn.
Thế ông đợc mấy cô, mấy cậu rồi?
Mỗi
Nói xong, lại gắp lia gắp lịa
Câu 2.(3.5.đ) Để chứng minh “Sự giàu đẹp của tiếng Việt” Đặng Thai Mai đ minh chứng điều ấy ởã những luận cứ tiêu biểu nào?
Câu3 (4.0đ) Văn bản “ Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu” đ khắc hoạ hai nhân vật đốiã lập nhau Va-ren thì gian trá, lố bịch đại diện cho thực dân Pháp Phan Bội Châu kiên cờng, bất khuất,
xứng đáng là “vị anh hùng, vị thiên sứ, đấng xã thân vì độc lập”, tiêu biểu cho khí phách dân tộc Việt
Nam
Dựa vào văn bản ““ Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu” của Hồ Chí Minh Em h y chứngã minh nhận định trên là đúng
Đáp án Câu 1a (1.0đ): những công dụng của dấu gạch ngang:
+ Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu
+ Đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc để liệt kê;
+ Nối các từ nằm trong một liên danh
b (1.5đ) Đặt dấu gạch ngang vào đoạn văn sau sao cho phù hợp và công dụng của nó:
Ông khách hỏi:
- Chẳng hay ông ngời ở đâu ta?
Anh chàng đáp:
- Đây
Rồi cắm cúi ăn
- Thế ông đợc mấy cô, mấy cậu rồi?
- Mỗi
Nói xong, lại gắp lia gắp lịa
-Dấu gạch ngang đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật
Câu 2.(3.5.đ) Để chứng minh “Sự giàu đẹp của tiếng Việt” Đặng Thai Mai đ minh chứng điều ấy ở ã những luận cứ tiêu biểu sau:
+ Tiếng việt rất rành mạch trong lối nói nghĩa là ngời Việt ăn nói rất rõ ràng, phân câu, chiết tự, dễ nghe, dễ hiểu
+ tiếng Việt hoài hoà về âm hởng bởi tiễng việt rất giàu thanh điệu, vì vậy khi nói âm hởng rất hài
hoà, các âm trầm bổng xen kẻ nhau nghe rất êm tai
+Tiếng Việt cũng rất uyển chuyển, tế nhị trong cách đặt câu Một câu trong tiễng Việt có thể diễn
đạt
đợc nhiều ý và ngợc lại một ý có thể diễn đạt bằng nhiều câu khác nhau, các câu chữ trong câu, trong
đoạn có thể thay đổi vị trí mà ND chính của câu vẫn không thay đổi, đó là điều đặc biệt của tiếng Việt
mà ngôn ngữ một số nớc khac không làm đợc
Mọc giữa dòng sông xanh Một bong hoa tím biếc