Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến Trung Quốc đối với nhân dân ta trong thời Bắc thuộc như thế nào?. Công cuộc xây dựng đất nước sau khi giành được độc lập của Hai Bà Trưng?
Trang 1ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ LỚP 6 KỲ II.
1 Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến thế kỉ X, trải qua những giai đoạn lớn nào ?
Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến TK X, trải qua 3 giai đoạn lớn:
- Giai đoạn Nguyên thuỷ
- Giai đoạn dựng nước và giữ nước
- Giai đoạn đấu tranh chống ách thống trị của bọn phong kiến phương Bắc
2 Tại sao sử cũ gọi giai đoạn lịch sử nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ X là thời bắc thuộc ?
Vì: Từ năm 179 TCN đến thế kỉ X nước ta liên tiếp bị các triều đại phong kiến phương
Bắc đô hộ thống trị nên sử cũ gọi là thời kỳ Bắc thuộc
3 Trong thời kỳ bắc thuộc nước ta bị mất tên, bị chia ra, nhập vào với các quận, huyện của Trung quốc với tên gọi khác nhau như thế nào ?
- Nhà Hán: Chia nước ta thành ba quận (Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam và gộp với 6 quận Trung Quốc) -> Châu giao
- Nhà Ngô: Tách Châu Giao thành Quảng Châu và Giao Châu -> Giao Châu
- Nhà Lương: Chia nước ta thành 6 châu: Giao Châu (đồng bằng và trung du Bắc Bộ),
Ai Châu (Thanh Hóa), Đức Châu, Lợi Châu Minh Châu (Nghệ - Tĩnh) và Hoàng Châu
(Quảng Ninh) -> Giao Châu
- Nhà Đường: An Nam Đô Hộ phủ
4 Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến Trung Quốc đối với nhân dân ta trong thời Bắc thuộc như thế nào ?
- Tàn bạo, thâm độc, đẩy nhân dân ta vào cảnh cùng quẫn về mọi mặt
- Chính sách thâm hiểm nhất là muốn đồng hóa dân tộc ta
5 Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục tập quán và tiếng nói của tổ tiên ?
Vì: - Phong tục tập quán và tiếng nói của tổ tiên được hình thành vững chắc trong cộng đồng người Việt từ lâu đời
- Ảnh hưởng của văn hoá Hán không xâm nhập được vào các làng, chạ Việt Nam
6 Thời dựng nước đầu tiên diễn ra lúc nào ? Tên nước là gì ? Vị vua đầu tiên là ai ?
Thời dựng nước đầu tiên vào thế kỉ VII TCN Tên nước đầu tiên là Văn Lang Hùng Vương là vị vua đầu tiên
7 Nhà nước Âu Lạc ra đời vào thời gian nào ? Đứng đầu là ai ? Đóng đô ở đâu ? Tổ chức nhà nước Âu Lạc có điểm gì giống và khác so với nhà nước Văn Lang ?
* Nước Âu Lạc ra đời vào năm 207 TCN.
* Đứng đầu nhà nước Âu Lạc là An Dương Vương
* Kinh đô đóng ở Phong Khê (Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội)
* So sánh:
- Giống nhau: Nhà nước Âu Lạc về tổ chức nhà nước không có gì thay đổi so với nhà
nước Văn Lang
- Khác nhau:
+ Người đứng đầu nhà nước (Âu Lạc: An Dương Vương,Văn Lang: Hùng Vương)
+ Thời An Dương Vương quyền hành nhà nước cao và chặt chẽ hơn trước, vua có quyền thế hơn trong việc trị nước
8 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng ?
- Do chính sách bóc lột tàn bạo của nhà Hán
Trang 2- Chồng Bà Trưng Trắc bị quân Hán giết hại
* Diễn biến:
- Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (H à Tây)
- Được nhân dân khắp nơi ủng hộ nghĩa quân làm chủ được Mê Linh, tiến đành Cổ Loa
và Luy Lâu
* Kết quả:
- Tô Định bỏ trốn, quân Nam Hán bị đánh bại
- Cuộc khởi nghĩa giành thắng lợi
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Sự lãnh lạo tài tình của Hai Bà Trưng.
- Sự ủng hộ của quần chúng nhândân
- Ý thức đoàn kết bảo vệ độc lập dân tộc.
* Ý nghĩa lịch sử:
- Vai trò của người phụ nữ trong giải phóng dân tộc
- Giáng 1 đòn nặng nề vào chế độ phong kiến nhà Hán
- Báo hiệu thế lực PK phương Bắc không thể cai trị vĩnh viễn trên đất nước ta
9 Mục tiêu của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng ?
- Giành lại độc lập cho tổ quốc
- Nối lại sự nghiệp các Vua Hùng
- Trả thù cho chồng
10 Công cuộc xây dựng đất nước sau khi giành được độc lập của Hai Bà Trưng ?
- Trưng Trắc được suy tôn làm vua, lấy hiệu là Trưng Vương, đóng đô ở Mê Linh và phong chức tước cho người có công
- Các lạc tướng được giữ quyền cai quản các huyện Bãi bỏ luật pháp của chính quyền
đô hộ cũ, xá thuế hai năm cho dân
- Tác dụng : Ổn định tổ chức, phát triển kinh tế và giữ vững độc lập
11 Sự phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp thế kỉ I - Thế kỉ VI ?
- Mặc dù còn hạn chế về kĩ thuật, nhưng nghề rèn sắt vẫn phát triển (các công cụ như rìu, mai, cuốc, dao ; vũ khí như kiếm, giáo, mác…) làm bằng sắt được dùng phổ biến
- Biết đắp đê phòng lụt, biết trồng lúa hai vụ một năm
- Nghề gốm, nghề dết cũng được phát triển
- Các sản phẩm nông nghiệp và thủ công được trao đổi ở các chợ làng Chính quyền đô
hộ giữ độc quyền ngoại thương
12 Sự phân hóa xã hội, sự truyền bá văn hóa phương Bắc và cuộc đấu tranh giữ gìn
văn hóa dân tộc ?
- Sơ đồ sự phân hóa xã hội:
Thời Văn Lang - Âu Lạc Thời kì bị đô hộ
Quý tộc Hào trưởng người Việt, địa chủ người Hán
Nông dân lệ thuộc
- Chính quyền đô hộ mở một số trường học dạy chữ Hán tại các quận huyện và tiến hành
du nhập Nho giáo, Đạo giáo… và những luật lệ, phong tục tập quán của người Hán vào nước
Trang 3ta Tổ tiên ta đã kiên trì bảo vệ tiếng nói, chữ viết, phong tục và nếp sống của dân tộc; đồng thời cũng tiếp thu những tinh hoa của nền văn hóa Trung Quốc và các nước khác làm phong phú thêm nền văn hóa của mình
13 Cuộc khởi nghĩa của Bà Triệu ?
* Nguyên nhân:
- Do ách thống trị bóc lột tàn bạo của nhà Ngô
- Nhân dân ta vô cùng cực khổ không cam chịu kiếp sống nô lệ đã nổi dậy đấu tranh
* Diễn biến:
- Năm 248 cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở Phú Điền (Hậu Lộc-Thanh Hoá)
- Bà Triệu lãnh đạo nghĩa quân đánh phá các thành ấp của quân Ngô ở Cửu Chân rồi từ đó đánh ra khắp Giao Châu
- Nhà Ngô cử Lục Dận đem 6000 quân sang đàn áp
* Kết quả:
Cuộc khởi nghĩa thất bại Bà Triệu hi sinh trên núi Tùng (Phú Điền - Hậu Lộc - Thanh Hóa)
* Nguyên nhân thất bại: Lực lượng chênh lệch, quân Ngô lắm mưu nhiều kế.
* ý nghĩa:
Khẳng định ý chí bất khuất của dân tộc trong cuộc đấu tranh giành lại độc lập dân tộc
14 Khởi nghĩa Lí Bí ?
* Nguyên nhân:
Chính sách cai trị bóc lột tàn bạo của nhà Lương
* Diễn biến:
- Năm 542, Lí Bí phất cờ khởi nghĩa ở Thái Bình hào kiệt khắp nơi kéo về hưởng ứng (Ở Chu Diên có Triệu Túc và con là Triệu Quang Phục; Ở Thanh Trì có Phạm Tu; Ở Thái Bình có Tinh Thiều)
- Trong vòng chưa đầy 3 tháng nghĩa quân chiếm hầu hết các quận, huyện Tiêu Tư bỏ chạy về Trung Quốc
- Tháng 4 - 542 và đầu năm 1953, nhà Lương hai lần đưa quân sang đàn áp, quân ta chủ động tiến đánh quân dịch và giành thắng lợi
- Mùa xuân năm 544 Lý Bí lên ngôi Hoàng đế (Lý Nam Đế), đặt tên nước Vạn Xuân, xây dựng kinh đô ở vùng cửa sông Tô Lịch (Hà Nội), lập triều đình với hai ban văn, võ
* Kết quả: Cuộc khởi nghĩa thắng lợi, Lý Bí lên ngôi Hoàng đế, lập nước riêng.
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Tài cầm quân của Lí Bí và các tướng
- Sự ủng hộ của mọi tầng lớp nhân dân
* ý nghĩa lịch sử: Thể hiện tinh thần, ý chí độc lập.
15 Lí Nam Đế đặt tên nước là Vạn Xuân có ý nghĩa là gì ?
Mong muốnđất nước trường tồn
16 Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (722) ?
* Mai Thúc Loan là người làng Mai Phụ (Kẻ Mỏm) huyện Thạch Hà - Hà Tĩnh Thuở nhỏ ông đi ở cho nhà giàu, chăn trâu, kiếm củi
Trang 4* Diễn biến: Đến thế kỉ VIII cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở Hoan Châu Nhân dân Ai Châu,
Diễn Châu nổi dậy hưởng ứng
- Mai Thúc Loan xưng đế, nhân dân thường gọi là Mai Hác Đế Ông chọn Sa Nam (Nam Đàn) để xây dựng căn cứ
- Mai Hắc Đế liên kết với nhân dân khắp Giao Châu và Chăm-Pa tấn công chiếm thành Tống Bình Viên đô hộ là Quang Sở Khách phải chạy về Trung Quốc
- Năm 722 nhà Đường cử 10 vạn quân sang đàn áp, Mai Hắc Đế thua trận
* Kết quả: Cuộc khởi nghĩa thất bại.
17 Cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng (trong khoảng 776 - 791) ?
* Phùng Hưng quê làng Đường Lâm (Sơn Tây, nay thuộc Hà Nội) Ông nối nghiệp cha làm quan lang ở Đường Lâm Ông hay giúp đỡ người nghèo, ai cũng mến phục
* Diễn biến: - Khoảng năm 776, Phùng Hưng cùng em là Phùng Hải đã họp quân khởi
nghĩa ở Đường Lâm được nhân dân ủng hộ Sau đó, nghĩa quân tiến về bao vây Tống Bình, viên đô hộ là Cao Chính Bình phải cố thủ trong thành rồi sinh bệnh chết Phùng Hưng chiếm thành sắp đặt việc cai trị
- Phùng Hưng mất con là Phùng An nối nghiệp
* Kết quả: Năm 791 nhà Đường đem quân sang đàn áp Phùng An ra hàng.
* Ý nghĩa: Thể hiện ý chí, quyết tâm của nhân dân ta giành độc lập, chủ quyền tổ quốc.
18 Tình hình kinh tế - văn hoá Chăm Pa từ TK II - TK X ?
* Kinh tế: - Người Chăm biết sử dụng công cụ bằng sắt, dùng trâu bò kéo cày, nguồn
sống chủ yếu là trồng lúa nước 1 năm hai vụ…
- Họ biết trồng các loại cây ăn quả (cau, dừa, mít ), và các loại cây khác (bông, gai )
- Biết khai thác lâm thổ sản (trầm hương, ngà voi, sừn tê giác…) làm đồ gốm, đánh cá
* Văn hoá:
- Người Chăm buôn bán với nhân dân các quận ở Giao Châu, Trung Quốc và Ấn Độ.
- Có chữ viết riêng
- Theo đạo Bà La Môn, đạo phật
- Người Cham-Pa có kiến trúc độc đáo (đền, tháp, tượng…)
19 Cuộc đấu tranh giành quyền tự chủ của họ Khúc ?
- Khúc Thừa Dụ quê Hồng Châu (Ninh Giang - Hải Dương) sống khoan hòa, được mọi
người mến phục.
- Cuối thế kỉ IX nhà Đường suy yếu Nhân cơ hội đó Khúc Thừa Dụ nổi dậy giành
quyền tự chủ
- Giữa năm 905, Tiết độ sứ An Nam là Độc Cô Tổn bị giáng chức, lợi dụng cơ hội đó, được sự ủng hộ của nhân dân Khúc Thừa Dụ đã nổi dậy đánh chiếm Tống Bình rồi tự xung
là Tiết độ sứ xây dựng một chính quyền tự chủ
- Đầu năm 906, vua Đường buộc phải phong cho Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ
- Năm 907, Khúc Thừa Dụ mất con là khúc Hạo lên thay Ông xây dựng đất nước theo lối: "Chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều được yên vui"
- Ông đã làm được nhiều việc lớn (đặt lại khu vực hành chính, cử người trông coi đến tận xã, định lại mức thuế Bãi bỏ lao dịch, lập lại sổ hộ khẩu )
20 Dương Đình Nghệ chống quân xâm lược Nam Hán (930 - 931) ?
* Diễn biến: - Năm 917, Khúc Hạo mất con trai là Khúc Thừa Mĩ lên thay
Trang 5- Mùa thu năm 930, quân Nam Hán sang xâm lược nước ta Khúc Thừa Mĩ chống cự không nổi bị bắt đem về Trung Quốc
- Nhà Nam Hán thiết lập ách thống trị nước ta, đặt cơ quan đô hộ ở Tống Bình
- Năm 931, Dương Đình Nghệ đem quân từ Thanh Hóa tấn công và chiếm được Tống Bình Quân tiếp viện của Nam Hán vừa đến đã bị đánh tan
* Kết quả: Cuộc kháng chiến thắng lợi Dương Đình Nghệ tự xưng Tiết độ sứ, tiếp tục
xây đất nước tự chủ
21 Trận đánh trên sông Bạch đằng năm 938 ?
* Diễn biến:
- Cuối năm 938, đoàn thuyền quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy tiến vào vùng
biển nước ta Lúc này, nước triều đang dâng cao, quân ta ra đánh nhử quân giặc vào cửa
sông Bạch Đằng, quân giặc kéo qua trận địa bãi cọc ngầm mà không biết
- Khi nước triều bắt đầu rút, quân ta dốc toàn lực lượng tấn công, quân Nam Hán chống không nổi phải rút chạy, thuyền xô vào cọc nhọn vỡ tan tành, quân ta xông vào đánh giáp lá
cà rất quyết liệt
- Quân giặc bị thiệt hại đến quá nửa, Hoằng Tháo bị giết tại trận
* Kết quả: Trận Bạch Đằng của Ngô Quyền kết thúc hoàn toàn thắng lợi
* Nguyên nhân thắng lợi:
Do sự lãnh đạo tài tình của Ngô Quyền, tinh thần đoàn kết chiến đấu dũng cảm và sự ủng
hộ của quần chúng nhân dân
* ý nghĩa: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã chấm dứt hoàn toàn ách thống trị hơn một
nghìn năm của phong kiến Phương Bắc, khẳng định nền độc lập lâu dài của Tổ Quốc
22 Công lao của Ngô Quyền ?
Công lao của Ngô Quyền trong cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán xâm lược lần thứ hai năm 938 là:
- Huy động được sức mạnh toàn dân chuẩn bị cho cuộc kháng chiến
- Biết tận dụng được vị trí và địa thế của sông Bạch Đằng để đánh giặc
- Chủ động đưa ra kế hoạch, cách đánh giặc độc đáo làm nên chiến thắnvĩ đại của dân tộc