Dạy một số yếu tố HH cho HS lớp 2

Một trong những bộ phận cấu thành chơng trình toán Tiểu học mang ý nghĩa chuẩn bị cho việc học môn hình học ở các cấp học trên, đồng thời giúp họcsinh những hiểu biết cần thiết khi tiếp

Trang 1

Sáng kiến kinh nghiệm: Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2“ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2” ”

A.ĐẶ T V Ấ N ĐỀ

Môn toán là một trong những môn học có vị trí quan trọng ở bậc Tiểu học.Trong những năm gần đây, xu thế chung của thế giới là đổi mới phơng pháp dạyhọc nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh trong quátrình dạy học Một trong những bộ phận cấu thành chơng trình toán Tiểu học mang

ý nghĩa chuẩn bị cho việc học môn hình học ở các cấp học trên, đồng thời giúp họcsinh những hiểu biết cần thiết khi tiếp xúc với những “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”tình huống toán học” trongcuộc sống hàng ngày

Xuất phát từ thực tế giảng dạy toán môn lớp 2 Tôi nhận thấy việc dạy cácyếu tố hình học trong chơng trình toán ở bậc tiểu học nói chung và ở lớp 2 nóiriêng là hết sức cần thiết ở lứa tuổi học sinh tiểu học, t duy của các con còn hạnchế về mặt suy luận, phân tích việc dạy “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”Các yếu tốc hình học” ở Tiểu học sẽ gópphần giúp học sinh phát triển đợc năng lực t duy, khả năng quan sát, trí tởng tợngcao và kỹ năng thực hành hình học đặt nền móng vững chắc cho các em học tốtmôn hình học sau này ở cấp học phổ thông cơ sở

Việc dạy các yếu tố hình học lớp 1, 2 nh thế nào để đạt đợc hiệu quả cao nhấtphát huy đợc tính chủ động tích cực của học sinh phù hợp với yêu cầu đổi mới củaphơng pháp dạy học đó là nội dung tôi muốn đề cập tới trong đề tài

Tôi rất mong muốn học xong chơng trình lớp 2, 100% học sinh thành thạovới các dạng hình học đơn giản đã học , làm cơ sở cho các em sau này học ở cáclớp trên các em không còn ngại khi học các dạng hình học khó hơn

Ngời thực hiện: Lê Thị Minh Nguyệt 1

Trang 2

S¸ng kiÕn kinh nghiÖm: D¹y mét sè yÕu tè hÝnh häc cho häc sinh líp 2“ D¹y mét sè yÕu tè hÝnh häc cho häc sinh líp 2” ”

B NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT.

I Thực trạng :

1 Học sinh:

Đại đa phần học sinh lớp 2 , đặc biệt là học sinh lớp 2 trường Tiểu học Minh Khai đều rất ngoan, chăm học Các em đều rất chịu khó tìm tòi , sáng tạo để nâng cao kiến thức kĩ năng.Các em rất thích thú với môn hình học.Song bên cạnh đó vẫn cònmột số em rất ngại học hình học vì các em ngại vẽ, ngại đếm hình,hoặc thấy bài tập

có hình là bỏ qua

Một số học sinh còn mải chơi, không chú ý đến bài, chưa có ý thức tự giác

- Khi gặp một bài toán có hình học là ngại không muốn làm

- Chưa biết cách đếm, tổng hợp, phân tích hình.ThÊy h×nh trõu täng , ph¶i suy nghÜ nhiÒu nªn c¸c em ng¹i

- Chưa nghiên cứu sâu cho một dạng toán, mà chỉ dạy theo tiết, theo phân

bố chương trình

- Chưa khắc sâu, mở rộng để học sinh áp dụng, liên hệ thực tế

** * Trên đây là một số thực trạng đã diễn ra ở một số nơi Vì vậy khi dạy học phân môn hình học giáo viên cần nghiên cứu, sáng tạo tìm ra phương pháp ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi, kích thích tính tò mò, ham học của học sinh, tạo hứng thú học tập Để kết quả học tập phân môn hình học cũng như các phân môn khác đạt kết quả như mong muốn

3 Sách giáo khoa:

Trang 3

Sáng kiến kinh nghiệm: Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2“ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2” ” Trong chương trỡnh đổi mới SGK của Bộ giỏo dục và đào tạo cú nhiều ưu điểm, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh học tập và nghiờn cứu Cấu trỳc chương trỡnh khoa học, ngắn gọn , phự hợp với khả năng nhận thức của học sinh lớp 2 Đú cũng là một yếu tố giỳp học sinh năm bài tốt hơn Song đối với một số học sinh yếu thỡ chương trớnh SGK phần hỡnh học cần cụ thể và đơn giản hơn chỳt nữa II.Vấn đề cần giải quyết:

Xuất phát từ thực tế dạy học tôi đi sâu vào giải quyết các vấn đề sau:

1 Nghiên cứu hệ thống các yếu tố hình học trong chơng trìng toán 2

2 Phân loại các dạng bài tập về các yếu tố hình học trong chơng trình toán 2 III Phơng pháp tiến hành:

- Tính độ dài đờng gấp khúc

- Giới thiệu hình tứ giác, hình chữ nhật Vẽ hình trên giấy ô vuông

- Giới thiệu khái niệm ban đầu về chu vi của hình học

Cấu trúc, nội dung các yếu tố hình học trong sách giáo khoa toán 2 đợc sắpxếp đan xen với các mạch kiến thức khác phù hợp sự phát triển theo từng giai đoạncủa học sinh

2 Yêu cầu cơ bản về kiến thức và kỹ năng ( Theo chuẩn kiến thức kĩ năng )

- Học sinh biết nhận biết dạng và gọi đúng tên hình chữ nhật, hình tứ giác, ờng thẳng, đờng gấp khúc Đặc biệt lu ý học sinh (nhận dạng hình “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”tổng thể”), cha

đ-Ngời thực hiện: Lê Thị Minh Nguyệt 3

Trang 4

Sáng kiến kinh nghiệm: Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2“ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2” ”yêu cầu nhận ra hình chữ nhật cũng là hình tứ giác, hình vuông cũng là hình chữnhật.

- Biết thực hành vẽ hình (theo mẫu) trên giấy ô vuông, xếp, ghép các hình

ở lớp 2, cha yêu cầu học sinh nắm đợc các khái niệm, đợc những hình họcdựa trên các đặc điểm quan hệ các yếu tố của hình (chẳng hạn cha yêu cầu học sinhbiết hình chữ nhật là hình tứ giác có 4 góc vuông, hoặc có 2 cạnh đối diện bằngnhau) chỉ yêu cầu học sinh nhận biết đợc hình ở dạng “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”tổng thể” phân biệt đợc hìnhnày với hình khác và gọi đúng trên hình của nó Bớc đầu vẽ đợc hình đó bằng cáchnối các điểm hoặc vẽ dựa trên các đờng kẻ ô vuông (giấy kẻ ô ly,…)

Một cách khác nữa, khi dạy thì giáo viên cần lu ý cho học sinh có thói quen

đặt câu hỏi “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”tại sao” và tự suy nghĩ để trả lời các câu hỏi đó Trong nhiều tìnhhuống giáo viên còn có thể đặt ra câu hỏi “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”Tại sao làm nh vậy? Có cách nào kháckhông? Có cách nào hay hơn không?” Các câu hỏi của giáo viên nh “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”tại sao”, “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”vìsao” đã thôi thúc học sinh phải suy nghĩ tìm tòi giải thích Đó là chỗ dựa để đa racách làm hoặc cách giải sự lựa chọn trong vốn kiến thức đã học để trả lời

Khi dạy các yếu tố hình học cho học sinh lớp 2, việc tập cho học sinh có thóiquen đặt ra câu hỏi “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”tại sao” và tìm cách giải thích làm cho vấn đề đợc sáng tỏ lànhiệm vụ của ngời giáo viên Từ thói quen trong suy nghĩ ta hình thành và rènluyện thói quen đó trong diễn đạt, trong trình bày

Ví dụ: Bài chu vi hình tam giác.

Cho học sinh nhắc lại cách tính chu vi của hình tam giác v tính chu vi hìnhà tính chu vi hìnhtam giác sau:

A

4c m

Trang 5

a Cách thực hiện:

-Học sinh có thể tính chu vi tam giác bằng các cách:

Cách 1: 4 + 4 + 4 = 12 (cm)Cách này có thể yêu cầu đa phần các học sinh học sinh trung bình, yếuphải làm đợc

b.L u ý: Sau đó cho học sinh so sánh các kết quả khẳng định là làm đúng

- So sánh 2 cách làm trên con thấy cách nào làm nhanh hơn? (cách 2)

c Kết luận:Tổng độ dài các cạnh của hình tam giác là chu vi của hình tam giác đó

* Vậy khi dạy các tiết hình học hay dạy một số bài tập hình học đan xen giáoviên phải linh động, sáng tạo để phù hợp với khả năng nhận thức của từng đối tợnghọc sinh Trong các tiết dạy tôi đều đa ra những hình thức dạy học theo sự phânhoá để học sinh nhận thức bài một cach nhanh và dễ hiểu nhất Đặc biệt cần rèncho học sinh yếu, học sinh ngại học hình có thói quen, lòng yêu thích đếm, vẽ,phân biệt hình, tính diện tích, chu vi hình,và thích học phân môn hình học

Trong loại bài tập về nhận biết hình có 5 dạng bài tập nhỏ, đó là:

1.1: Dạng bài tập về : đoạn thẳng, đ“ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2” ờng thẳng ”

Vấn đề “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”đoạn thẳng, đờng thẳng” đợc giới thiệu ở tiểu học có thể có nhiềucách khác nhau Trong sách toán 2, khái niệm “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”đờng thẳng” đợc giới thiệu bắt đầu

từ “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”đoạn thẳng” (đã đợc học ở lớp 1) nh sau:

- Cho điểm A và điểm B, lấy thớc và bút nối hai điểm đó ta đợc đoạn thẳngAB

- Kéo dài đoạn thẳng AB về hai phía, ta đợc đờng thẳng AB

Trang 6

a Ví dụ 1: Vẽ đoạn thẳng AB có độ dài 5cm, đoạn thẳng CD có độ dài 3 cm

* Với các dạng bài tâp thế này tôi thờng hớng dẫn học sinh các bớc nh sau:

+ Bớc 1: Phải xác định đợc hai điểm A, B bằng cách đánh đấu hai điểm đó

+ Bớc 2: Vẽ đoạn thẳng khi xác định độ dài cần vẽ

b Học sinh thực hiện, cần khuyến khích học sinh yếu xác định đợc đoạn thẳng vẽcũng nh nhìn thấy trong thực tế Còn đối với học sinh khá giỏi xác định đợc trong

đoạn thẳng dài ( lớn) còn có nhiều đoạn thẳng con ( bé)

c Ví dụ 2: Qua điểm A hãy vẽ đờng thẳng a

* Khái niệm đờng thẳng không định nghĩa đợc, học sinh làm quen với “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”biểu tợng”

về đờng thẳng thông qua hoạt động thực hành: Vẽ đờng thẳng qua 2 điểm, vẽ đờngthẳng qua 1 điểm Vì vậy học sinh sẽ vẽ đợc đờng thẳng a qua điểm A

d L u ý: Với dạng bài tập về đoạn thẳng, đờng thẳng giáo viên chú ý hớng dẫn học

sinh ngay từ tết học đầu tiên thật kĩ, chắc thì ở bất kì hình nào mà yêu cầu học sinhxác định đoạn thẳng, đờng thẳng thì học snh đều làm đợc Song đối với học sinhkhá giỏi thì cách xác định đoạn thẳng trong hình nâng cao thì các em cần có mẹo

đếm, hoặc đếm đoạn thẳng theo điểm

1.2: Dạng bài tập về: Nhận biết giao điểm giao điểm của hai đoạn thẳng:

Ví dụ bài 4 trang 49 (SGK )

Đoạn thẳng AB cắt đoạn thẳng CD tại điểm nào?

a Mỗi khi gặp dạng bài toán nh thế này tôi thờng hớng dẫn cách thực hiện

nh sau:

+ Cách 1: Giáo viên cho học sinh quan sát kĩ hình , xác định kĩ hai đoạn

thẳng cắt nhau tại một chỗ- chỗ đó là giao điểm của hai đoạn thẳng và đặt cho

điểm giao đó tên bất kì trong bảng chữ cái ( O, N, M )

+ Cách 2: Khi chữa bài giáo viên cho học sinh tập diễn đạt kết quả bài làm.

Chẳng hạn học sinh nêu lại “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”Đoạn thẳng AB cắt đoạn thẳng CD tại điểm O”

Hoặc giáo viên hỏi: Có cách nào khác không? Học sinh suy nghĩ trả lời: “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”Hai

đoạn thẳng AB và CD cắt nhau tại điểm O” Hoặc “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”O là điểm cắt nhau của đờngthẳng AB và CD”

b L u ý: Dạng bài tập này khó khăn đối với học sinh trung bình, yếu là cha

hiểu thế nào là giao điểm, điểm cắt nên việc đánh dấu điểm còn lúng túng Do đótôi thờng hớng dẫn các em rất tỉ mỉ, cẩn thận đến khi nào các em nắm đợc bài mớithôi Vì đó là điều đơn giản nhng nếu các em không nắm đợc đâu là giao điểm của

A

B C

D

Trang 7

Sáng kiến kinh nghiệm: Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2“ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2” ”hai hay nhiều đoạn ,đờng thẳng thì sẽ khó khăn cho việc học các loại hình họckhác dẫn tới việc ngại , sợ học hình.

1.3:Dạng bài tập về: Nhận biết 3 điểm thẳng hàng:

Ví dụ 1: Bài 2 trang 73(SGK)

Nêu tên 3 điểm thẳng hàng (dùng thớc thẳng để kiểm tra):

b Ba điểm B, O, D thẳng hàng; Ba điểm A, O, C thẳng h ng.à tính chu vi hình

ở ví dụ 2: Ba điểm A, B, E thẳng hàng; Ba điểm D, B, I thẳng hàng, Ba điểm

D, E, C thẳng hàng

* L

u ý: Với dạng bài này tôi thờng hớng dẫn học sinh làm theo các cách nh:

- Đối với học sim yếu cần phải dùng thớc xác định ba điểm thẳng hàng

- Học sinh khá giỏi ngoài cách xác định ba điểm thẳng hàng bằng thớc còncần biết cách ớc lợng bằng mắt ba điểm thẳng hàng

1.4: Dạng bài tập về: Nhận biết hình chữ nhật, hình tứ giác

ở lớp 2, cha yêu cầu học sinh nắm đợc khái niệm, định nghĩa hình học dựatrên các đặc điểm, quan hệ các ty của hình (chẳng hạn, cha yêu cầu học sinh biếthình chữ nhật là tứ giác có 4 góc vuông, hoặc có 2 cạnh đối diện bằng nhau …), chỉyêu cầu học sinh phân biệt đợc hình ở dạng “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”tổng thể”, phân biệt đợc hình này vớihình thức khác và gọi đúng tên hình của nó Bớc đầu vẽ đợc hình đó bằng cách nốicác điểm hoặc vẽ dựa trên các đờng kẻ ô vuông (giấy kẻ ô ly)…

Ví dụ dạy học bài Hình chữ nhật theo yêu cầu trên, có thể nh“ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2” ” sau:

O M N

D O

A

Trang 8

- Giới thiệu hình chữ nhật (học sinh đợc quan sát vật thật có dạng hình chữnhật, là các miếng bìa hoặc nhựa trong hộp đồ dùng học tập, để nhận biết dạngtổng thể “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”đây là hình chữ nhật”)

- Vẽ và ghi tên hình chữ nhật (nối 4 điểm trên giấy kẻ ô vuông để đợc hìnhchữ nhật, chẳng hạn hình chữ nhật ABCH, hình chữ nhật MNPQ)

- Nhận biết đợc hình chữ nhật trong tập hợp một số hình (có cả hình khôngphải là hình chữ nhật), chẳng hạn:

Tô màu (hoặc đánh dấu x ) vào hình chữ nhật có trong mỗi hình sau:

- Thực hành củng cố nhận biêt hình chữ nhật:

Ví dụ: Bài 1 trang 85 (SGK )

Mỗi hình dới đây là hình gì?

Trang 9

d)

e)

g)

* ở dạng bài này tôi thờng hớng dẫn học sinh theo các cách sau:

+ Cách 1: Nhận diện hình bằng trực giác các hình và đọc tên theo quy định hình + Cách 2: Nhận diện hình theo các điểm, các cạch của hình

Bằng cách áp dụng phơng pháp linh hoạt mà hầu hết học sinh lớp tôi đều nhận diện hình rất tốt, ít khi bị nhầm lẫn

1.5:Dạng bài tập về: Nhận biết đờng gấp khúc:

Giáo viên cho học sinh quan sát đờng

gấp khúc ABCD

Đờng gấp khúc ABCD gồm 3 đoạn

thẳng: AB, BC và CD

* Học sinh phải nắm đợc:Độ dài đờng

gấp khúc ABCD là tổng độ dài các đoạn

Đờng gấp khúc ABCD

a.

Giáo viên h ớng dẫn:

Đây là đơng gấp khúc ABCD (chỉ vào hình vẽ) Học sinh lần lợt nhắc lại: “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp ờng gấp khúc ABCD”

2”Đ-Giáo viên hỏi: Đờng gấp khúc này gồm mấy đoạn?

Học sinh nêu: Gồm 3 đoạn thẳng AB, BC, CD (B là điểm chung của hai đoạnthẳng AB và BC, C là điểm chung của hai đoạn thẳng BC và CD)

b.Học sinh đ ợc thực hành ở tiếp bài tập 3 (trang 104)

Ghi tên các đờng gấp khúc có trong hình vẽ sau, biết:

+ Đờng gấp khúc đó gồm 3 đoạn thẳng

+ Đờng gấp khúc đó gồm 2 đoạn thẳng

Trang 10

Yêu cầu học sinh ghi tên và đọc tên đờng gấp khúc

Giáo viên cho học sinh dùng bút chì màu và phân biệt các đờng gấp khúc có

đoạn thẳng chung:

a Đờng thẳng khúc gồm 3 đờng thẳng là: AB, BC, CD

b Đờng gấp khúc gồm 2 đờng thẳng là: ABC và BCD

Kết luận: Nh vậy với khả năng nhận thức nhanh của học sinh việc giải các bài toán

về nhận diện hình dới sự điều khiển khéo léo của cô giáo thì tất cả các đối tợng họcsinh đều nắm bắt bài một cách dễ dang và rất hứng thú học Đó cũng là một trongnhững yếu tố quan trọng giúp học sinh tiếp thu các bài học sau này ở các lớp trên

2.Dạng 2: Bài tập về vẽ hình:

ở lớp 1,2,3 học sinh đợc làm quen với hoạt động vẽ hình đơn giản theo cáchình thức bài tập sau:

2.1: Dạng bài tập vẽ hình không yêu cầu có số đo các kích th ớc:

a Bài tập vẽ hình trên giấy ô vuông:

* Ví dụ bài 1 trang 23( SGK )

Dùng thớc và ghép nối các điểm

a) Hình chữ nhật b) Hình tứ giác.

Yêu cầu bớc đầu học sinh vẽ đợc hình chữ nhật, hình tứ giác (nối các điểm

có sẵn trên giấy kẻ ô ly)

b Bài tập vẽ hình theo mẫu:

* Ví dụ bài 4 trang 59 (SGK )

Q

Mẫu

Trang 11

c Bài tập vẽ đ ờng thẳng:

* Ví dụ bài 4 trang 74( SGK )

Vẽ đờng thẳng

a) Đi qua hai điểm M, N b) Đi qua điểm O

c) Đi qua hai trong ba điểm A, B, C

Sau khi giáo viên đã dạy bài đờng thẳng và cách vẽ bài này là thực hành

Phần (a) Vẽ đ ờng thẳng đi qua 2 điểm MN

Giáo viên : Vẽ đoạn thẳng MN khác gì so với đờng thẳng MN?

Học sinh : Khi vẽ đoạn thẳng ta chỉ cần nối M với N, còn khi vẽ đờng thẳng ta phải kéo dài về 2 phía MN

Phần (b) Vẽ đ ờng thẳng đi qua điểm O.

Giáo viên cho học sinh nêu cách vẽ: Đặt thớc sao cho mép thớc đi qua O sau đó kẻ 1 đờng thẳng theo mép thớc đợc đờng thẳng qua O

Học sinh tự vẽ  vẽ đợc nhiều đờng thẳng qua O

Giáo viên kết luận : Qua 1 điểm có “ Dạy một số yếu tố hính học cho học sinh lớp 2”rất nhiều ” đờng thẳng

Phần (c) Vẽ đ ờng thẳng đi qua 2 trong 3 điểm A, B, C.

Học sinh : Thực hiện thao tác nối

N

.

B

A

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	229,5 KB