Dựa vào sự biến đổi con non thành con trưởng thành người ta phân biệt thành hai kiểu phát triển: - Phát triển không qua biến thái - Phát triển qua biến thái: + Phát triển qua biến thái h
Trang 2Kiểm tra bài cũ BÀI 36: PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT CÓ
Trang 3B – SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
Ở ĐỘNG VẬT
Bài 37:
Trang 4Nội dung bài học
III PHÁT TRIỂN QUA BIẾN THÁI
1.Phát triển qua biến thái hồn tồn
a.Giai đoạn phơi b.Giai đoạn hậu phơi
2 Phát triển qua biến thái khơng hồn tồn
a.Giai đoạn phơi b.Giai đoạn hậu phơi
I KHÁI NIỆM VỀ SINH TRƯỞNG VÀ
PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
II PHÁT TRIỂN KHƠNG QUA BIẾN THÁI
a.Giai đoạn phơi b.Giai đoạn hậu phơi
Trang 5I KHÁI NIỆM SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
1 Khái niệm sinh trưởng
Sinh trưởng?
Hãy nhận xét sự thay đổi của gà trong VD
sau: về kích thước và khối lượng?
+ Tăng kích thước + Tăng khối lượng
Nguyên nhân dẫn tới sự biến đổi đó?
Do sư tăng về kích thước và số lượng tế bào
Vậy sinh trưởng ở động vật là gì?
Sinh trưởng của cơ thể động vật là quá trình
tăng kích thước của cơ thể do tăng số lượng
và kích thước tế bào.
Trang 6Gà con
- Tăng về kích thước và khối lượng
- Hình thành các cơ quan, bộ phận mới
Em hãy nhận xét những biến đổi xảy ra từ:
trứng gà con gà trưởng thành ?
Phát triển là quá trình biến đổi bao gồm sinh trưởng, phân hoá(biệt hoá) tế bào và phát sinh hình thái các cơ quan và cơ thể.
Trang 73 Quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển:
Sinh trưởng Phát triểnMẬT THIẾT
Sinh trưởng tạo tiền đề cho phát triển, sinh trưởng là thành phần của phát triển Phát triển thúc đẩy sinh trưởng
I KHÁI NIỆM SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
Ở ĐỘNG VẬT:
Trang 8I KHÁI NIỆM SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
Ở ĐỘNG VẬT:
- Em hãy so sánh sự khác nhau về hình thái, cấu tạo của con non (Trẻ sơ sinh) và Con trưởng thành (Người trưởng thành).
Trang 9Phát triển qua biến thái
I KHÁI NIỆM SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
Ở ĐỘNG VẬT:
- Em hãy so sánh sự khác nhau về hình thái, cấu tạo của con non
và Con trưởng thành?
Trang 10I KHÁI NIỆM SINH TRƯỞNG & PHÁT
TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
Quan sát tranh sau.
Nhận xét gì về
sự thay đổi hình thái của ếch?
Tại sao lại có sự thay đổi như vậy?
Biến thái là gì?
Trang 11Dựa vào sự biến đổi con non thành con trưởng thành người ta phân biệt thành hai kiểu phát
triển:
- Phát triển không qua biến thái
- Phát triển qua biến thái:
+ Phát triển qua biến thái hoàn toàn
+ Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
Biến thái: Là sự thay đổi đột ngột về hình thái, cấu tạo và sinh lí của động vật sau khi sinh ra
hoặc nở từ trứng ra
Trang 12II.PHÁT TRIỂN KHÔNG QUA
BIẾN THÁI
Trứng
Gà trưởng thành
Gà con
Quan sát: Hãy so sánh con non và con trưởng thành
về hình thái và cấu tạo?
Trang 13II.PHÁT TRIỂN KHÔNG QUA
BIẾN THÁI
Quá trình phát triển của người
có thể chia làm mấy giai đoạn?
Đó là những giai đoạn nào?
Người - gồm 2 giai đoạn:
+ Giai đoạn phôi
+ Giai đoạn sau sinh
Trang 14MỘT SỐ HÌNH ẢNH:
GĐ phôi thai ở người:
Trang 15Giai đoạn phôi diễn ra ở đâu?
II Phát triển không qua biến thái
Giai đoạn phôi thai: Diễn ra trong tử
cung Hợp tử phân chia nhiều lần
hình thành phôi Các tế bào phôi
phân hoá tạo thành các cơ quan bộ
phận cơ thể hình thành cơ thể hoàn
thiện.
Hợp tử phân chia như thế nào?
Kết quả của quá trình phân chia là gì?
Giai đoạn sau khi sinh: con sinh ra có đặc điểm hình thái và cấu tạo tương tự con
trưởng thành.
Đặc điểm giai đoạn sau sinh ở người là
gì?
Trang 16II Phát triển không qua biến thái
Vậy phát triển không qua biến thái là gì? Đại diện của kiểu phát triển này?
Là kiểu phát triển mà con non có các đặc
điểm hình thái, cấu tạo và sinh lý tương tự với con trưởng thành Cơ thể lớn lên không qua lột xác.
Đa số động vật có xương sống và 1 số
động vật không xương sống: cá, chim,
thú, rắn, …
Trang 17III Phát triển qua biến thái
Nhận xét sự phát triển về hình thái con non
con trưởng thành của ếch và sâu bướm?
Ví dụ về sự biến thái ở lưỡng cư và sâu bướm.
Vậy phát triển qua biến thái hoàn toàn là
gì?
Trang 18III Phát triển qua biến thái
1 Phát triển qua biến thái hoàn toàn
Là kiểu phát triển mà ấu trùng có hình dạng, cấu tạo và sinh lý rất khác với con trưởng
thành, trải qua giai đoạn trung gian ( nhộng)
và nhiều lần lột xác ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành.
- Có ở đa số các loài côn trùng (bướm, ruồi, ong…) và lưỡng cư…
Trang 19Biến thái hoàn toàn Biếntháikhông hoàntoàn
III Phát triển qua biến thái
Hãy hoàn thành phiếu học tập sau:
Trang 20HOẠT ĐỘNG NHÓM (2 phút)
NHÓM 1: Trình bày đặc điểm giai đoạn phôi (Phát triển qua biến thái hoàn toàn)
Trả lời câu hỏi sau:
+ Hợp tử phân chia ra sao?
+ Tế bào phân hoá như thế nào?
NHÓM 2: Trình bày đặc điểm giai hậu đoạn phôi (Phát triển qua biến thái hoàn toàn)
Trả lời câu hỏi sau:
+ Đặc điểm hình thái giữa con non và con trưởng thành như thế nào?
+ Có lột xác hay không?
Trang 21HOẠT ĐỘNG NHÓM (2 phút)
NHÓM 3 : Trình bày đặc điểm giai đoạn phôi (Phát triển qua biến thái không hoàn toàn)
Trả lời câu hỏi sau:
+ Hợp tử phân chia ra sao?
+ Tế bào phân hoá như thế nào?
NHÓM 4 : Trình bày đặc điểm giai hậu đoạn phôi (Phát triển qua biến thái không hoàn toàn)
Trả lời câu hỏi sau:
+ Đặc điểm hình thái giữa con non và con trưởng thành như thế nào?
+ Có lột xác hay không?
Trang 22HOẠT ĐỘNG NHÓM (2 phút)
NHÓM 1 : Trình bày đặc điểm
giai đoạn phôi
(Phát triển qua biến thái hoàn
toàn)
Trả lời câu hỏi sau:
+ Hợp tử phân chia ra sao?
+ Tế bào phân hoá như thế
nào?
NHÓM 2 : Trình bày đặc điểm giai hậu đoạn phôi (Phát triển qua biến thái hoàn toàn)
Trả lời câu hỏi sau:
+ Đặc điểm hình thái giữa con non
và con trưởng thành như thế nào? + Có lột xác hay không?
NHÓM 3 : Trình bày đặc điểm
giai đoạn phôi (Phát triển qua
biến thái không hoàn toàn)
Trả lời câu hỏi sau:
+ Hợp tử phân chia ra sao?
+ Tế bào phân hoá như thế
nào?
NHÓM 4 : Trình bày đặc điểm giai hậu đoạn phôi (Phát triển qua biến thái không hoàn toàn)
Trả lời câu hỏi sau:
+ Đặc điểm hình thái giữa con non và con trưởng thành như thế nào?
+ Có lột xác hay không?
Trang 23a Giai đoạn phôi:
Trứng sâu đục thân Trứng sâu tơ
Nhóm1:Đặc điểm giai
đoạn phôi?
- Diễn ra trong trứng đã thụ tinh:
hợp tử → phôi → sâu bướm
1 Phát triển qua biến thái hoàn toàn
- Các tế bào của phôi phân hoá tạo thành các cơ quan của sâu bướm
Trang 24Trứng nở thành ấu trùng (nòng nọc sống trong nước, có mang ngoài để hô hấp và có đuôi để bơi) biến đổi thành ếch sống trên cạn có phổi để hô hấp
và có 4 chân để nhảy
Trang 25b Giai đoạn hậu phôi:
Sâu bướm Nhộng Bướm
- Sâu bướm → Nhộng → Bướm (Ngài)
- Sâu bướm (ấu trùng) có hình thái, cấu tạo sinh lý khác con trưởng thành
- Qua nhiều lần lột xác và giai đoạn trung gian ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành.
Nhóm 2: Đặc điểm
giaiđoạn hậu phôi?
1 Phát triển qua biến thái hoàn toàn
Trang 26Sự phát triển qua biến thái của bọ cánh cứng, bướm, ruồi, muỗi… trải qua giai đoạn con non hoàn toàn khác con trưởng thành (giai đoạn sâu
và nhộng ở cánh cứng, ở bướm; giai đoạn dòi và nhộng ở ruồi; giai đoạn cung quăng ở muỗi…)
Trang 27III Phát triển qua biến thái
2 Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
Thế nào là phát triển qua biến thái không hoàn toàn?
Là kiểu phát triển mà ấu trùng phát triển chưa hoàn thiện, trải qua nhiều lần lột xác
ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành.
- Có ở đa số các loài côn trùng như châu
chấu, cào cào, gián ….
Trang 28 Đặc điểm:
a Giai đoạn phôi:
Trứng châu chấu
Nhóm 3:Đặc điểm giai
đoạn phôi?
-Diễn ra trong trứng đã thụ tinh: hợp tử → phôi →
ấu trùng
- Các tế bào của phôi phân hoá tạo thành
các cơ quan của ấu trùng
Trang 29Ấu trùng 1
Ấu
trùng 4
Ấu trùng 3
Ấu trùng 2
Châu chấu Trưởng thành
Lột xác
Lột xác
Lột xác
Lột xác
b Giai đo n h u phôi ạ ậ
Nhóm 4:Đặc điểm giai
đoạn hậu phôi?
Trang 30 Đặc điểm:
b Giai đoạn hậu phôi:
Ấu trùng → → → con trưởng thành
Ấu trùng có đặc điểm hình thái, cấu tạo sinh lý
gần giống con trưởng thành
Qua nhiều lần lột xác thành con trưởng thành.
Lột xác
Trang 31Biến thái hoàn toàn Biếntháikhông hoàntoàn
III Phát triển qua biến thái
Hợp tử phân chia nhiều lần để tạo thành
phôi.Các tế bào phôi phân hoá tạo thành các
cơ quan của cơ thể.
Hợp tử phân chia nhiều lần
để tạo thành phôi.Các tế bào phôi phân hoá tạo thành các cơ quan của cơ thể.
Ấu trùng có đặc điểm hình thái cấu tạo sinh lí khác con trưởng thành.
Cào cào, ve sâu…
Trang 32* Phân biệt phát triển qua biến thái và không
qua biến thái?
thái
- Trải qua nhiều lần lột
xác và các giai đoạn
trung gian ấu trùng biến
đổi thành con trưởng
thành
.
- Con non phát triển thành con trưởng thành không qua giai đoạn lột xác.
Trang 33Phát triển qua biến thái hoàn toàn ở muỗi
Một vài ví dụ vể kiểu phát triển ở động vật:
Trang 34Phát triển qua biến thái hoàn toàn ở ong
Một vài ví dụ vể kiểu phát triển ở động vật:
Trang 35Phát triển qua biến thái không hoàn toàn ở ve sầu
Một vài ví dụ vể kiểu phát triển ở động vật:
Trang 36Ứng dụng:
- Đa số sâu bọ phát triển qua biến thái
-Trong trồng trọt, biết được các đặc điểm
ở mỗi giai đoạn phát triển của sâu bọ để
làm gì?
+ Để có biện pháp ngăn chặn và tiêu
diệt,nhất là giai đoạn sâu non của sâu hại
+ Vì sâu non là giai đoạn cắn phá mạnh nhất
Trang 37CỦNG CỐ - DẶN DÒ
CỦNG CỐ
Câu 1: Phát triển của cơ thể động vật là gì?
a Quá trình biến đổi bao gồm sinh trưởng, phân hóa tế bào, phát sinh hình thái cơ quan và cơ thể.
b Quá trình phân hóa tế bào, phát sinh hình thái cơ quan
và cơ thể.
c Quá trình hình thành các cơ quan trong cơ thể.
d Quá trình thay đổi hình thái các cơ quan và cơ thể
a
Trang 382 Những động vật nào sau đây phát triển
qua biến thái không hoàn toàn:
A Bọ ngựa, cào cào
B Cá chép, khỉ, chó, thỏ.
C Cánh cam, bọ rùa
D Bọ xít, ong, châu chấu, trâu.
Trang 39CỦNG CỐ - DẶN DÒ
CỦNG CỐ
Câu 3: Quá trình phát triển
của ếch nhái là biến
thái hoàn toàn hay
biến thái không
hoàn toàn? Tại sao ?
- Quá trình phát triển của ếch
thuộc loại biến thái hoàn toàn
vì ấu trùng (nòng nọc) rất
khác ếch trưởng thành về hình
thái, cấu tạo và sinh lí.
Trang 40CÔNG VIỆC VỀ NHÀ
* Đọc phần ghi nhớ sgk
* Trả lời câu hỏi cuối bài
* Chuẩn bị trước bài 38