Liên kết kinh tế quốc tế

 Phân tích tác động cục bộ của một liên minh thuế quan – một hình thức liên kết kinh tế quốc tế, dẫn đến sự tạo lập mậu dịch và chuyển hướng mậu dịch đối với các nước thành viên trong l

LIÊN KẾT KINH TẾ

QUỐC TẾ

Giảng viên : Nguyễn Hữu Biện

 Phân tích tác động cục bộ của một liên minh thuế quan

– một hình thức liên kết kinh tế quốc tế, dẫn đến sự tạo lập mậu dịch và chuyển hướng mậu dịch đối với các nước thành viên trong liên minh.

liên kết kinh tế quốc tế

1 Liên kết kinh tế quốc tế

Liên kết kinh tế quốc

tế

là gi?

Liên kết kinh tế quốc tế

là sự thống nhất một hoặc nhiều chính sách về kinh

tế quốc tế của nhiều quốc gia nhằm giúp các quốc gia có thể đạt được lợi ích kinh tế tối ưu trong tổng thể lợi ích của liên kết.

 Hiệp định về các khía cạnh liên

quan đến Thương mại của Quyền sở hữu trí tuệ

 Nâng cao mức sống, tạo công ăn việc làm

1 Liên kết kinh tế quốc tế

 Liên kết kinh tế quốc tế:

 Là quá trình khách quan, xuất phát từ yêu cầu của sự phát triển lực lượng sản xuất và trình độ phân công lao động quốc tế ngày càng cao.

 Làm tăng cường quá trình liên kết về mặt kinh tế giữa các quốc gia trong cùng hệ thống phát triển kinh tế, cùng trình độ phát triển kinh tế, nhằm tối ưu hóa cơ cấu kinh tế

và sử dụng ngày càng hiệu quả nguồn tài nguyên khan hiếm.

2 Các hình thức liên kết kinh tế quốc tế

 Phụ thuộc vào căn cứ để phân chia

 Căn cứ vào các cấp độ của liên kết: 4 hình thức

Khu vực mậu dịch tự do Liên minh thuế quan Thị trường chung Liên minh kinh tế

 Khu vực mậu dịch tự do là hình thức liên kết kinh tế

quốc tế trong trong đó:

 Các nước thành viên giảm hoặc xóa bỏ hàng rào thuế

quan và các biện pháp hạn chế về số lượng, tiến tới hình thành một thị trường thống nhất về hàng hóa và dịch vụ

 Các nước thành viên vẫn giữ được quyền độc lập tự

chủ trong quan hệ buôn bán với các nước ngoài khu vực – vẫn giữ thuế quan với phần còn lại thế giới.

KHU VỰC MẬU DỊCH TỰ DO ASEAN - AFTA

ĐỐI VỚI QUỐC GIA

 Ví dụ: Với mặt hàng ôtô sản xuất từ Mỹ:

Việt Nam đánh thuế 60%

2 Các hình thức liên kết kinh tế quốc tế

b Liên minh thuế quan

 Liên minh thuế quan là hình thức liên kết kinh tế quốc tế trong đó:

 Các nước thành viên tạo một khu vực mậu dịch tự do

 Các nước thành viên chấp nhận biểu thuế quan chung đối với hàng hóa nhập khẩu từ phần còn lại của thế giới

=> Như vậy, trình độ liên kết của liên minh thuế quan cao hơn của mậu dịch tự do

b Liên minh thuế quan

 EEC được thành lập ngày 25/3/1957 dựa trên ký kết hiệp ước Rome giữa 6 nước Bỉ, Pháp, Tây Đức, Ý, Luxembourg và Hà Lan

 EEC là sự hợp tác kinh tế toàn diện, trở thành tiền thân của EU ngày nay

 Thiết lập liên minh thuế quan là một trong 3 mục tiêu chính và thành tựu của EEC:

 Tạo ra thị trường chung các nước với việc bãi bỏ hàng rào thuế quan (1968 đã bãi bỏ hầu hết các thuế quan)

 Xây dựng biểu thuế quan chung nhập cảng toàn cầu (đã tiến hành giảm thuế quan 10 % và tới 20 % các quota)

CỘNG ĐỒNG KINH TẾ CHÂU ÂU

EEC (1957 – 1992)

 Các nước thành viên thành lập liên minh thuế quan

 Cho phép di chuyển tự do tất cả các yếu tố sản xuất giữa các nước

 Cộng đồng châu Âu là sự tiếp tục của Cộng đồng kinh tế châu

Âu và chữ “kinh tế” được bỏ khỏi tên

 Hiệp ước Masschtricht:

 Liên minh chính trị

 Liên minh kinh tế và tiền tệ

 Hiệp ước Schengen

CỘNG ĐỒNG CHÂU ÂU

EC (1992 -1999)

2 Các hình thức liên kết kinh tế quốc tế

d Liên minh kinh tế

 Liên minh kinh tế là hình thức liên kết kinh tế quốc tế trong đó các nước:

 Thành viên thành lập một thị trường chung

 Theo đuổi thống nhất các chính sách kinh tế xã hội, tiền

tệ và tài chính.

d Liên minh kinh tế

LIÊN MINH CHÂU ÂU

(EU hiện nay)

 Liên minh Châu Âu hiện nay là sự hợp nhất của 3 trụ

cột:

 Hiệp ước Maastricht – Trụ cột thứ nhất

 Hiệp ước Amsterdam – Trụ cột thứ hai

 Hiệp ước Nice – Trụ cột thứ ba

 Ngày nay, có thể nói EU là một liên minh kinh tế với các

chính chung về kinh tế, xã hội, tiền tệ và tài chính: Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB), đồng tiền chung châu

Âu (euro), Hệ thống thể chế siêu quốc gia…

3 Bản chất của liên kết kinh tế quốc tế

 Khi thành lập 1 liên kết kinh tế:

⇒ Các quốc gia thành viên phải xóa bỏ hàng rào thuế quan

và phi thuế quan tiến tới thành lập 1 thị trường chung

⇒ Cùng nhau xây dựng các chính sách bảo hộ với các quốc gia ngoài liên kết

 Vì vậy liên kết kinh tế quốc tế có những bản chất sau:

3 Bản chất của liên kết kinh tế quốc tế

 Liên kết kinh tế quốc tế là sự phân biệt đối xử:

 Phân biệt hàng hóa xuất hiện khi mức thuế nhập khẩu khác nhau đánh vào hàng hóa khác nhau

Ví dụ: 10% đối với xăng dầu 50% đối với ôtô

 Phân biệt quốc gia xuất hiện khi mức thuế nhập khẩu khác nhau đánh vào cùng một loại hàng hóa nhập khẩu

từ các nước khác nhau (Giữa các nước trong khối và các nước ngoài khối)

Ví dụ: Việt Nam đánh 10% xe máy nhập khẩu từ Thái Lan và 40% đối với xe máy nhập khẩu từ Nhật

3 Bản chất của liên kết kinh tế quốc tế

 Liên kết kinh tế quốc tế luôn luôn tồn tại hai xu hướng trái ngược nhau:

 Xu hướng tự do hóa thương mại đối với các nước trong khối.

 Xu hướng bảo hộ mậu dịch đối với các nước ngoài khối (phần còn lại của thế giới).

1 Liên minh thuế quan dẫn đến sự tạo lập mậu dịch

a Khái niệm tạo lập mậu dịch

Ví dụ: Xét 2 quốc gia Đức và Pháp cùng sản xuất ô tô, có P Đ = 15, P P = 25

⇒ Đức có lợi thế so sánh đối với mặt hàng ô tô

⇒ Trong điều kiện tư do thương mại, Đức là quốc gia xuất khẩu còn Pháp là quốc gia nhập khẩu ô tô

 Ban đầu, Pháp đánh thuế t=100% đối với ô tô nhập khẩu từ Đức

⇒ Tại Pháp, giá ô tô nhập khẩu của Đức P tĐ =30 > 25 = P P

⇒ Pháp không nhập khẩu ô tô từ Đức => Thương mại không xảy ra

 Sau đó, Pháp và Đức thành lập liên minh thuế quan: t =0%

⇒ Tại Pháp, giá ô tô nhập khẩu của Đức P Đ = 15 < 25 = P P

⇒ Pháp nhập khẩu ô tô từ Đức với P NK = 15=> Thương mại xảy ra

1 Liên minh thuế quan dẫn đến tạo lập mậu dịch

b Tác động của tạo lập mậu dịch

 Xét 3 quốc gia I, II, III cùng sản xuất sản phẩm X với các mức giá: P I = 10,

b Tác động của tạo lập mậu dịch

 Trước khi có LMTQ: QG III đánh thuế t=100% với sản phẩm X

⇒ Tại QG III: Qiá hàng hóa X nhập khẩu từ QG I, QG II: P tI =20, P tII = 30

Có 20 < 25 <30 => QG III chọn nhập khẩu hàng hóa X từ QG I (có LTSS) với mức giá nhập khẩu sau khi đã có thuế là P tNK = P tI =20.

 QG III: Với mức giá

Q 3

b Tác động của tạo lập mậu dịch

Có 10<15<25 => QG III vẫn lựa chọn nhập khẩu hàng hóa X từ QG I (có LTSS) với mức giá nhập khẩu P NK = P 1 = 10

 QG III: Với mức giá

Q 4

b Tác động của tạo lập mậu dịch

⇒ Dưới tác động của liên minh thuế quan tạo lập mậu dịch

mà phúc lợi xã hội tăng lên dt(ABI + CDJ)

 Kết luận

lợi thế so sánh nên lợi ích đạt được là tối đa.

kinh tế nên nó đem lại tác động tích cực

2 Liên minh thuế quan dẫn đến sự chuyển hướng mậu dịch

b Khái niệm chuyển hướng mậu dịch

=> Pháp sẽ nhập khẩu ô tô của Nhật với giá rẻ hơn

 Sau khi có LMTQ với Đức và Pháp là thành viên:

 Ô tô nhập khẩu từ Đức vào Pháp không bị đánh thuế nữa Tại thị trường Pháp, giá ô tô nhập khẩu từ Nhật là P tN = 20 và từ Đức là P Đ = 15

=> Pháp sẽ nhập khẩu ô tô của Đức với giá rẻ hơn

2 Liên minh thuế quan dẫn đến sự chuyển hướng mậu dịch

b Tác động của chuyển hướng mậu dịch

 Xét 3 quốc gia I, II, III cùng sản xuất sản phẩm X với các mức giá: P I = 10,

b Tác động của chuyển hướng mậu dịch

 Trước khi có LMTQ: QG III đánh thuế t=100% với sản phẩm X

⇒ Tại QG III: Qiá hàng hóa X nhập khẩu từ QG I là P tI =20, QG II là P tII = 30

Có 20 < 25 <30 => QG III chọn nhập khẩu hàng hóa X từ QG I (có LTSS) với mức giá nhập khẩu sau khi đã có thuế là P tNK = P tI =20.

 QG III: Với mức giá

Q 3 B’ C’

b Tác động của chuyển hướng mậu dịch

 QG III thành lập LMTQ với QG II: QG III bãi bỏ thuế quan nhập khẩu QGII và giữ nguyên mức thuế với QG I

⇒ Tại QG III, giá hàng hóa X nhập nhập từ QG I, QG II là P t I =20, P II =15

Có 15<20<25 => QG III chuyển sang lựa chọn nhập khẩu hàng hóa X từ QG II (không có LTSS) với mức giá nhập khẩu P NK = P II = 15

Q4

Q 2 Q 3

D

Q 2 Q 3 K

F E

B’ C’

sánh nên lợi ích đạt được là không tối ưu.

phần bị thiệt ròng của chính phủ và ngược lại

thuế quan giữa QG II và QG III Với mức giá sản phẩm X tại

=> QG III sẽ chuyển sang nhập khẩu sản phẩm X từ QG II với giá P NK = P II = 15 sang QG IV với giá P NK = P IV = 12

b Tác động của chuyển hướng mậu dịch

Phân tích tương tự ta có: Việc nhập khẩu sản phẩm X từ QG IV với giá P=12 đã làm thay đổi của PLXH của QG III đã tăng hơn so với nhập khẩu sản phẩm X từ QG II với giá P=15 là dt(ADD’A’)

Q4

Q 2 Q 3 K

3 Các lợi ích khác của liên minh thuế quan

 Thứ nhất, liên minh thuế quan giúp tăng khả năng cạnh tranh giữa các quốc gia thành viên

 Thứ hai, liên minh thuế quan tăng khả năng thu hút vốn đầu từ bên ngoài.

 Thứ ba, liên minh thuế quan giúp phát huy tính hiệu quả nhờ qui mô, cho phép các quốc gia sử dụng có hiệu quả nhất nguồn lực của mình và phát huy tối đa lợi thế so sánh.

 Một số lợi ích khác như: Tiết kiệm chi phí quản lý, thuận lợi trong việc đàm phán thương mại quốc tế với phần còn lại của thế giới,