Bệnh tim mạch

- THA nguy hiểm bởi các biến chứng của nó.. Thói quen, lối sống, trình độ GD, điều kiện sống Tiền sử gia đình về THA và các bệnh tim mạch... - Các bệnh hệ tim mạch + Hở van ĐMC gây THATT

TIM MẠCH

TĂNG HUYẾT ÁP

1 ĐẠI CƯƠNG

- THA là một bệnh rất thường gặp và là vấn

đề XH

- Tỷ lệ THA ở người lớn là gần 30% DS và

trên một nửa dân số >50 tuổi có THA.

- ở Việt Nam cuối thập kỷ 80, tỷ lệ THA ở

người lớn là khoảng 11%, gần đây tỷ lệ THA

ở Hà Nội là khoảng 23%

- THA nguy hiểm bởi các biến chứng của nó

- Chẩn đoán sớm và điều trị đúng là cực kỳ quan trọng.

Một số cách định nghĩa THA khác:

- THA tâm thu đơn độc:

-THA TTr đơn độc: ở người trung niên

THA áo choàng trắng và hiệu ứng áo choàng trắng

THA ẩn dấu (masked hypertension): hoặc THA lưu

động đơn độc

Thường ít gặp hơn THA áo choàng trắng nhưng khó

phát hiện hơn, HA bình thường tại phòng khám và THA ở nơi khác.

Những bn này có tổn thương cơ quan đích nhiều

hơn những đối tượng HA luôn bình thường.

3 Giai đoạn THA

Hầu hết hiện nay người ta sử dụng cách

phân loại của JNC VI (Uỷ ban phòng

chống HA Hoa Kỳ) do tính chất thực tiễn

và khả thi của nó

Thêm vào đó WHO-ISH cũng cho cách

phân loại tương tự chỉ khác nhau về thuật ngữ

vµ vµ hoÆc

<80

<85 85-95

≥ 180

vµ/hoÆc vµ/hoÆc vµ/hoÆc

90-99 100-109

≥ 110

B¶ng 1 Ph©n lo¹i THA theo JNC VI (1997)

4 Xác định và đánh giá một BN THA

Những lưu ý khi xác định huyết áp:

- BN phải trong trạng thái nghỉ ngơi, không dùng

các thuốc, chất kích thích có ảnh hưởng đến

huyết áp

- BN ở tư thế ngồi ghế tựa, tay để trên bàn sao cho

nếp khuỷu ngang với mức tim.

- Bề rộng của bao đo HA nên bằng 80% chu vi cánh

tay

- Nên dùng loại máy đo HA thuỷ ngân.

HATT tương ứng với xuất hiện tiếng đập đầu tiên

và HATTr là khi mất tiếng đập

Nên đo HA cả 2 tay và lấy trị số ở bên có trị số cao

hơn.

Xác định là THA

- Tại phòng khám: khi BN có trị số HA 140/90

mmHg Sau khám ít nhất là 2-3 lần khác nhau Mỗi lần HA được đo ít nhất là 2 lần.

- Tại nhà: khi đo nhiều lần đúng phương pháp

Thái độ đối với BN THA khi đo lần đầu Theo JNC VI HATT HATTr Thái độ

<130 <85 Kiểm tra lại trong 2 năm

130-139 85-89 Kiểm tra lại trong 1 năm

140-159 90-99 Khẳng định lại trong vòng 2

tháng 160-179 100-109 Đánh giá và điều trị trong

vòng1 tháng

≥ 180 ≥ 110 đánh giá và điều trị ngay, hoặc

Khai thác tiền sử THA, thời gian bị, mức độ THA.

Tiền sử bệnh tim mạch, các TC bệnh tim mạch, bệnh thận, đái đường,

Thói quen, lối sống, trình độ GD, điều kiện sống

Tiền sử gia đình về THA và các bệnh tim mạch.

- Các bệnh hệ tim mạch

+ Hở van ĐMC (gây THATT đơn độc)

+ Hẹp eo ĐMC (gây THA chi trên)

Yếu tố nguy cơ và biến chứng

Yếu tố nguy cơ

+ Hút thuốc lá

+ Rối loạn lipid máu.

+ Đái tháo đường

+ Tuổi > 60 ; nam hoặc nữ đ mạn kinh ã

+ Tiền sử gia đình có người bị bệnh động mạch vành.

BiÕn chøng

Tim: + CÊp: Phï phæi cÊp, NMCT

+ M¹n: dµy thÊt tr¸i, suy vµnh, suy tim

Điều trị THA

Mục đích và nguyên tắc điều trị

Ngăn ngừa lâu dài các biến chứng.

Đưa HA về trị số bình thường.

Điều trị tích cực t/h đã có tổn thương cơ quan đích.

Cân nhắc từng cá thể bệnh nhân để lựa chon thuốc.

Nếu không có THA cấp cứu thì việc hạ HA nên từ từ Việc giáo dục bn cần nhấn mạnh:

+ điều trị HA suốt đời;

+ TC cơ năng của THA không phải lúc nào cũng gặp và

không phải lúc nào cũng tương xứng với mức độ THA; + Tuân thủ điều trị mới giảm được các tai biến do THA.

Điều trị không dùng thuốc

+ Hạn chế rượu: Uống rượu nhiều gây tăng nguy cơ

TBMMN do THA Nếu có thói quên dùng rượu thì nên uống ít hơn 30ml ethamol/ngày (ít hơn 720 ml bia, 300

ml rượu vang, ít hơn 60 ml rượu Whisky)

+ Tăng cường luyện tập thể lực

+ Nên khuyến khích BN tập thể dục đều đặn và thích

hợp với tính trạng sức khoẻ, lứa tuổi, giới tính,

+ Thời gian tập hàng ngày là khoảng 30-50 phút, tất

cả các ngày trong tuần.

Những t/h mắc bệnh tim mạch cần thăm khám trước

khi cho chế độ luyện tập.

Chế độ ăn

- Giảm muối (Natri) < 6g /ngày

- Duy trì đầy đủ lượng kali ~ 90 mmol/ngày

- Đảm bảo đầy đủ canxi và magnesium.

- Hạn chế ăn mỡ động vật bão hoà, thức ăn

giàu cholesterol.

Bỏ thuốc lá

- Cần hết sức nhấn mạnh và kiên quyết.

- Đây là một trong những nguy cơ mạnh nhất

của các biến chứng tim mạch

Các thuốc điều trị THA

1 Thuốc tác động lên hệ giao cảm

a Thuốc chẹn beta giao cảm:

+ Dùng cho bn THA có mạch nhanh

+ Không dùng cho BN hen, suy tim nặng,

mạch chậm, có bloc nhĩ thất độ II, III.

b Thuốc chẹn anpha giao cảm: bn THA có

phì đại TTL.

c Thuốc chẹn cả anpha và beta giao cảm bn

THA có suy mạch vành, suy tim.

2 Thuốc lợi tiểu: được lựa chọn hàng đầu

Nhóm Thiazid (Hypothiazid); Nhóm lợi tiểu quai

(Trofurid); Nhóm lợi tiểu giữa Kali

(Spironolacton).

3 Các thuốc chẹn kênh canxi

- Nhóm Pyhydropiridin (adalat, Adalat LA,

Amlor, Plendil, ): điều trị THA trong khi cấp cứu cũng như duy trì

- Nhóm Benzothiazepin (Diltiazem SR, Diltiazem

4 Các thuốc tác động lên hệ Renin-Angiotensin

- Thuốc UCMC: Captopril, Enalapril (Renitec);

Lisinipril (Zestril); Peridopril (Coversyl).

+ Hạ áp tốt

+ Tác dụng phụ là gây ho khan.

- Thuốc ức chế thụ thể AT1: Losartan (Cozaar); Valsartan (Diovan); Telmisartan (Micardis).

CÂU HỎI:

1 Định nghĩa THA, nêu phân loại THA theo JNC VI.

2 Nêu cách đánh giá một bệnh nhân THA

3 Các nguyên nhân gây THA

4 Các yếu tố nguy cơ và cách phòng bệnh.

5 Các biến chứng của THA