1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

Lich su 7 HK II

80 121 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 80
Dung lượng 1,06 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Hoạt động của GV Hoạt động của trò Ghi bảngGiới thiệu : cuộc khởi nghĩa Lam Sơn diễn ra như thế nào Hoạt động 1 Cho HS đọc thông tin - Giáo viên hỏi : - Lê Lợi là người như thế - Giản

Trang 1

Ngày soạn: 29/12/2010 Tiết CT 37

Ngày dạy : Tuần 20

Bài 19: CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427) – Tiết 1

- GV: lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn

- HS: soạn bài và học bài

III Các bước lên lớp

1/ Ổn định Kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài c:

3/ Bài mới

Trang 1

Trang 2

Hoạt động của GV Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : cuộc khởi nghĩa

Lam Sơn diễn ra như thế

nào

Hoạt động 1

Cho HS đọc thông tin

- Giáo viên hỏi :

- Lê Lợi là người như thế

- Giảng: nghe tin Lê Lợi

chuẩn bị khởi nghĩa, hào

kiệt khắp nơi hưởng ứng

trong đó có Nguyễn Trãi

- Nguyễn Trãi là người

như thế nào?

- Giáo viên giới thiệu vài

nét về Nguyễn Trãi

- Giáo viên hỏi :

(?) Khởi nghĩa Lam Sơn

diễn ra như thế nào

- Giáo viên nhận xét và

trình bày

Hoạt động 2

Cho HS đọc thông tin

- Chia nhóm cho học sinh

thảo luận

(?) Thời kì đầu của cuộc

khởi nghĩa nghĩa quân Lam

- Thể hiện ý chí tự chủ củangười dân Đại Việt

- Chú ý lắng nghe

- Nguyễn Trãi là ngườihọc rộng tài cao có lòngyêu nước thương dân hếtmực

- Chú ý theo dõi

1416 , Lê Lợi cùng bộ chỉhuy tổ chức hội thề ởLũng Nhai

1418, Lê Lợi dựng cờ khởinghĩa ở Lam Sơn

- Học sinh chú ý và ghibài

HS đọc thông tin

- Các nhóm tiến hành thảoluận

- Lực lượng của nghĩaquân còn yếu, lương thựccòn thiếu thốn

có uy tín lớn

- Nguyễn Trãi là người họcrộng, tài cao, giàu lòng yêunuớc

- 1416 , Lê Lợi cùng bộ chỉhuy tổ chức hội thề ở LũngNhai

- 1418, Lê Lợi dựng cờ khởinghĩa ở Lam Sơn tự xưng BìnhĐịnh Vương

2.Những năm đầu hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn.

- Lực lượng của nghĩa quâncòn yếu, quân Minh tấn côngnhiều lần, nghĩa quân 3 lần rútlên núi Chí Linh

Trang 3

4/ Củng cố

- Trình bày tóm tắt diễn biến của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn 1418- 1423

- Tại sao Lê Lợi hoà hoản với quân Minh?

1424 Qua đó thấy sự phát triển lớn mạnh của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong thời gian này

từ chỗ bị động đối phó với quân Minh ở miến Tây Thanh Hoá tiến đến làm chủ một vùngrộng lớn ở miền Trung và bao vây được Đông Quan

- Giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất và lòng tự hào dân tộc

- Tích hợp môi trường qua các điểm: địa bàn hoạt động của nghĩa quân, những nơi chiếnthắng

2/ Kiểm tra bài cũ

- Trình bày diễn biến giai đoạn 1418- 1423 của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?

- Tại sao quân Minh chấp nhận hoà hoản với Lê Lợi?

3/ Bài mới

Giới thiệu : Khởi nghĩa Lam

Sơn ở giai đoạn 2 diễn ra như

1/ Giải phóng Nghệ An 1424

- Nguyễn Chích đưa ra kếhoạch chuyển địa bàn vàoNghệ An

Trang 3

Trang 4

Giảng: Nguyễn Chích đề

nghị chuyển hướng hoạt động

của nghĩa quân vào Nghệ An

(?) Tại sao Nguyễn Chích đề

nghị chuyển quân vào Nghệ

An?

- Cho HS dựa vào lược đồ

trình bày đường tiến quân và

những trận đánh lớn của

nghĩa quân Lam Sơn

- Giáo hướng dẫn gợi ý cho

học sinh nhận xét

Giáo viên trình bày và nêu

kết quả

Hoạt động 2

Cho HS đọc thông tin

- Giảng: 8/1425, Lê Lợi cử

Trần Nguyên Hãn, Lê Ngân

chỉ huy lực lượng từ Nghệ An

đến Thuận Hoá

- Giáo viên hỏi :

(?) Từ tháng 10/1424 đến

cuối năm 1425 quân ta đã giải

phóng được nơi nào

Giáo viên trình bày và

nhận xét

Hoạt động 3

- Gọi HS đọc kênh chữ

- Yêu cầu HS dựa vào H41

trình bày cuộc tiến công này

- Nghệ An là một vùng đấtrộng, người đông, địa hìnhhiểm trở, xa trung tâmđịch

- 12/10/1424, quân ta bấtngờ tập kích đồ Đa Căng

và hạ thành Trà Lân sau 2tháng bao vây

- HS dựa vào lược đồ trìnhbày đường tiến quân vànhững trận đánh lớn củanghĩa quân Lam Sơn

Học sinh nhận xét

- Kế hoạch phù hợp vớitình hình thời đó nên đãthu được nhiều thắng lợi

Học sinh chú ý

HS đọc thông tinHọc sinh chú ý

Dựa vào sách giáo khoahọc sinh trả lời

Học sinh chú ý và ghi bài

2 Giải phóng Tân Bình, Thuận Hoá 1425

- 8-1425, nghĩa quân tiếnvào giải phóng Tân Bình ,Thuận Hóa

- Từ 10/1424 – 8/1425 giảiphóng từ Thanh Hóa đếnđèo Hải Vân

3.Tiến ra Bắc mở rộng phạm vi hoạt động (cuối 1426).

- 9/1426, Lê Lợi chia quânlàm 3 đạo tiến ra Bắc

Trang 5

(?) Trình bày kế hoạch tiến

quân của Lê Lợi và nhận xét

- Giáo viên hướng dẫn

gợi ý học sinh trình bày

- Chỉ rõ hướng tiến quân

của Lê Lợi

+ Đạo 3: tiến thẳng ra Đông Quan.

- Nhiệm vụ của 3 đạo: đánh vào vùng địch chiếm đóng, cùng nhân dân bao vây đồn địch, giải phóng đất đai thành lập chính quyền mới.

- Chú ý lắng nghe

- Học sinh ghi bài

- Kết quả: quân ta thắngnhiều trận lớn, địch cố thủ ởthành Đông Quan

4/ củng cố

- Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai đoạn 1424 – 1426?

- Nêu dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân trong giai đoạn này?

5/ Hướng dẫn về nhà

Học bài và soạn bài mới

Chuẩn bị mục III Khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng

IV Rút kinh nghiệm

Thầy………Trò………

Trang 6

- Tích hợp môi trường qua các điểm: địa bàn hoạt động của nghĩa quân, những nơi chiếnthắng.

II Chuẩn bị

- GV: lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn, lược đồ chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang,…

- HS: soạn bài và học bài

III Các bước lên lớp

1/ Ổn định lớp Kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ

- Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai đoạn 1424 – 1426?

- Nêu dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân trong giai đoạn này?

3/ Bài mới

Trang 7

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : Khởi nghĩa

Lam Sơn ở giai đoạn 3 diễn

Nêu lên bài học kinh

nghiệm về đường lối kháng

chiến

Hoạt động 2

Cho học sinh đọc thông tin

Hướng dẫn học sinh quan

sát lược đồ

Giáo viên yêu cầu

(?) Tóm tắt diễn biến trận

Chi Lăng – Xương Giang

(?) Nge tin thất bại Vương

Thông đã làm gì

Giáo viên nhận xét và trình

bày :

Giảng: Sau khi đất nước giải

phóng, Nguyễn Trãi đã viết

“Bình Ngô Đại Cáo” tuyên bố

với toàn dân về việc đánh đuổi

giặc Minh (Ngô) của nghĩa quân

Lam Sơn và đó được coi là bản

tuyên ngôn của nước Đại Việt ở

thế kỉ XV

Hoạt động 3

Học sinh xác định

Học sinh lên trình bày

- Vương Thông chỉ huy 5 van quân xuống Cao Bộ

- Quân ta phục kích ở Tốt Động – Chúc Động

Học sinh chú ý

Học sinh chú ý và ghi bài

Học sinh đọc thông tinHọc sinh quan sát lược đồ

Học sinh trình bàyTóm tắt diễn biến chính

khi 2 đạo quân đã bị tiêudiệt, Vương Thông vội xinhoà chấp nhận mở hội thề ởĐông Quan vào 12-1427, vàrút về nước

Học sinh chú ý và ghi bài

III Khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng ( cuối 1426 – cuối 1427 )

1/ Trận Tốt Động – Chúc Động

- 10 / 1426, Vương Thôngcùng 5 vạn quân tấn côngCao bộ

Ta phục binh ở Tốt Động Chúc Động 11/ 1426, tiêudiệt 5 vạn quân địch tửthương, Vương Thông chạy

-về Đông Quan

2.Trận Chi Lăng- Xương Giang 10- 1427

- 8/10/1427, Liễu Thăng dẫnquân vào nước ta đã bị phụckích và bị giết ở ải ChiLăng

- Tướng Lương Minh lênthay dẫn quân xuống XươngGiang, liên tiếp bị phục kích

và tiêu diệt

- Biết Liễu Thăng tử trận,Mộc Thạnh vội vã rút quân

về nước

- Vương Thông xin hoà,

mở hội thề ở Đông Quan vàrút quân khỏi nước ta

3.Nguyên nhân thắng lợi

Trang 7

Trang 8

- Học bài, xem bài mới

- Chuẩn bị tiết sau bài 20 Nước Đại Việt thời Lê Sơ

IV Rút kinh nghiệm

Thầy………Trò………

- Giáo dục cho HS niềm tự hào về thời thịnh trị của đất nước, có ý thức bảo vệ đất nước

- Giáo dục môi trường thông qua việc giáo dục ý thức bảo vệ, giữ gìn di sản văn hoá –lịch sử

II Chuẩn bị

- Giáo viên : sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước

- Học sinh : soạn và học bài

III Các bước lên lớp

1/ Ổn định lớp Kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ

- Trình bày diễn biến của trận Tốt Động - Chúc Động, trận Chi Lăng - Xương Giang

- Nêu nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?

3/ Bài mới

Trang 9

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : Triều Lê Sơ

được thành lập và phát triển

như thế nào ?

Hoạt động 1

- Giảng: sau khi đất nước

thống nhất, Lê Lợi lên ngôi

hoàng đế, khôi phục lại quốc

hiệu Đại Việt, xây dựng bộ

máy chính quyền

Chia nhóm cho HS thảo

luận

(?) Bộ máy chính quyền thời

Lê sơ được thể hiện như thế

nào?

(?) Bộ máy chính quyền địa

phương được chia như thế

nào?

- Cho học sinh quan sát lược

đồ nước Đại Việt thời Lê sơ

và tên 13 đạo thừa tuyên

(?) So sánh tổ chức nhà

nước thời Lê sơ với thời

Trần, nhiều người cho rằng

nhà nước thời Lê sơ tập

Giáo viên hỏi :

(?) Nhà Lê tổ chức quân đội

như thế nào?

(?) Tại sao nói lúc đó, chế

độ “ngụ binh ư nông” là tối

- Lắng nghe

Các nhóm thảo luậnCác nhóm trình bày :

- Chế độ phong kiến tập quyền.

-Đứng đầu là vua.

- Ở triều đình có 6 bộ, giúp việc

có 6 tự, 6 khoa giám sát.

- Thời Lê Thái Tổ: 5 đạo

; thời Lê Thánh Tông 13 đạo thừa tuyên.

- Đứng đầu mỗi đạo có 3 ti phụ trách 3 mặt hoạt động khác nhau ở mỗi thừa tuyên( đô, ti, hiến ti, thừa ti).

- Quan sát và phân tích :

- Vua nắm mọi quyền, Lê Thánh Tông bãi bỏ một số chức vụ cao cấp: tể tướng, đại tổng quản, hành khiển: vua trực tiếp làm tổng chỉ huy quân đội.

- Quyền lực nhà vua ngày càng được củng cố:các chức vụ và cơ quan ngày càng được sắp xếp quy củ và bổ sung đầy đủ; đất nước được chia nhỏ thành các khu vực hành chính.

- Vì thường xuyên có giặc ngoại xâm → vừa kết hợp sản xuất với quốc phòng

- Quân lính luyện tập võ nghệ,

bố trí quân đội vùng biên giới.

- Quyết tâm củng cố quân đội,

I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ QUÂN SỰ, PHÁP LUẬT

-1/ Tổ chức bộ máy chính quyền

- Vua đứng đầu bộ máynhà nước

- Trung ương gồm có 6 bộ(lại, hộ, lễ, hình, công)giúp việc các bộ gồm có:

tự, viện hàn lâm, quốc sửviện, ngự sử đài

- Địa phương được chiathành 13 đạo → phủ →châu → xã

2.Tổ chức quân đội

- Thực hiện chính sách

“ngụ binh ư nông”

Trang 9

Trang 10

4/ củng cố

- Trình bày và vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy chính quyền thời Lê sơ?

- Trình bày vài nét về quân đội và luật pháp thời Lê sơ

5/ Hướng dẫn về nhà

Học bài và làm bài tập

Soạn bài 20 , mục II Tình hình kinh tế xã hội

IV Rút kinh nghiệm

Thầy………Trò………

- Sau khi nhanh chóng khôi phục sản xuất, thời Lê sơ nền kinh tế phát triển về mọi mặt

- Sự phân chia xã hội thành 2 giai cấp chính: địa chủ và nông dân Đời sống các tầng lớpkhá ổn định

- Giáo dục ý thức tự hào về thời kì thịnh trị của đất nước

- Giáo dục môi trường thông qua việc giáo dục ý thức bảo vệ, giữ gìn di sản văn hoá –lịch sử

II Chuẩn bị

- GV: sơ đồ trống các giai cấp trong xã hội

- HS: soạn bài và học bài

III Các bước lên lớp

2/ Kiểm tra bài cũ

- Trình bày những đóng góp của vua Lê Thánh Tông trong việc xây dựng bộ máy nhànước và luật pháp?

3/ Bài mới

Duyệt tuần 21

Nguyễn Thắng

Trang 11

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : Kinh tế thời Lê

sơ phát triển, xã hội phân

hóa như thế nào ?

Hoạt động 1

Cho HS đọc thông tin

Chia nhóm thảo luận

- Giảng: khuyến nông sứ chiêu

tập dân phiêu tán về quê làm

ăn; đồn điền sứ tổ chức khai

hoang; hà đê sứ quản lí và xây

dựng đê điều; phép quân điền

cứ 6 năm chia lại ruộng đất

Cho học sinh đọc thông tin

Giáo viên hỏi

(?) Xã hội thời Lê sơ có

những tầng lớp, giai cấp

nào?

(?) Quyền lợi, địa vị của

Học sinh đọc thông tinCác nhóm thảo luậnCác nhóm lên trình bày :

- Vấn đề đầu tiên cần giải quyết

là ruộng đất.

- Đất nước vừa trải qua nhiều năm chiến tranh, bị nhà Minh đô

hộ, làng xóm tiêu điều, đồng ruộng bỏ hoang.

- Cho 25 vạn lính về quê làm ruộng; kêu gọi nhân dân phiêu tán về quê cũ; đặc ra 1 số chức quan chuyên trách.

- Lắng nghe

Học sinh trả lời

- Các ngành thủ công truyền thống ở các làng xã: kéo tơ, dệt lụa….nhiều phường thủ công hình thành; các xưởng nhà nước quản lí được quan tâm.

- Xuất hiện nhiều ngành thủ công, các phường thủ công và phát triển mạnh, xuất hiện nhiều công xưởng mới

Học sinh trả lời :

- Vẫn được duy trì, chủ yếubuôn bán ở một số cửakhẩu

- Ổn định ngày càng pháttriển

Học sinh đọc thông tinHọc sinh trả lời

- Giai cấp địa chủ: nhiều ruộng đất, nắm chính quyền.

- Giai cấp nông dân: ít ruộng đất, cày thuê cho địa chủ, nộp tô.

- Các tầng lớp khác phải nộp thuế cho nhà nước, nô tì thân

II TÌNH HÌNH KINH TẾ

-XÃ HỘI.

1/ Kinh tế.

a Nông nghiệp

- Giải quyết ruộng đất

- Đắp đê , đào kênh

- Chia ruộng cho dân cày(quân điền)

 Nông nghiệp nhanhchóng phát triển

b Công thương nghiệp.

- Phát triển nhiều nghề thủcông ở làng xã, kinh đôThăng Long

- Thương nghiệp phát triểnmạnh trong nước, hạn chếbuôn bán với nước ngoài

Trang 12

4/ Củng cố

- Tại sao có thể nói thời Lê sơ là thời thịnh đạt?

- Vẽ sơ đồ các giai cấp, tầng lớp trong xã hội thời Lê sơ?

5/ Hướng dẫn về nhà

Học bài và làm bài tập

Chuẩn bị tiết sau III Văn hóa giáo dục

IV, Rút kinh nghiệm

Thầy………Trò………

- Nắm được chế độ giáo dục, thi cử thời Lê rất được coi trọng

- Những thành tựu tiêu biểu về văn học, khoa học, nghệ thuật thời Lê sơ

- Giáo dục cho HS niềm tự hào về thời thịnh trị của đất nước, có ý thức bảo vệ đất nước

- Giáo dục niềm tự hào về thành tựu văn hoá, giáo dục của Đại Việt

- Giáo dục môi trường thông qua việc giáo dục ý thức bảo vệ, giữ gìn di sản văn hoá –lịch sử

II Chuẩn bị

- Giáo viên : ảnh các nhân vật, di tích lịch sử

- Học sinh : soạn và học bài

III Các bước lên lớp

1/ Ổn định lớp Kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ

- Nhà Lê sơ đã làm gì để phục hồi và phát triển kinh tế?

- Xã hội thời Lê sơ có những giai cấp, tầng lớp nào?

3/ Bài mới

Trang 13

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : Văn hóa giáo

dục thời Lê sơ phát triển như

thế nào ?

Hoạt động 1

Cho học sinh đọc thông tin

Giáo viên hỏi :

(?) Nhà nước quan tâm phát

triển giáo dục như thế nào?

(?) Vì sao thời Lê sơ hạn

chế phật giáo, đạo giáo ,tôn

- H 45: Bia tiến sĩ Văn Miếu hiện

nay còn 81 bia, mỗi bia khắc tên

những người đỗ tiến sĩ trong mỗi

khoá thi.

Giáo viên hỏi :

? Chế độ khoa cử được tiến

hành như thế nào? Kết quả ra

Cho HS đọc thông tin

Giáo viên hỏi

- Nho giáo đề cao trung hiếu,tất cả quyền lực nàm trongtay vua

- Theo dõi

- Muốn làm quan thì phải quacác kì thi rồi mới được cử vàocác chức trong triều hoặc ởđịa phương

- 3 kì thi: hương, hội, đình Mỗi thí sinh phải làm 4 môn thi: kinh nghĩa; chiếu, chế, biểu; thơ phú;

Thời Lê Thánh Tông có 501 tiến

sĩ, 9 trạng nguyên.

- Quy cũ, chặt chẽ, đào tạo nhiều quan lại trung thành, phát hiện nhiều nhân tài đóng góp cho đất nước.

Học sinh đọc thông tinHọc sinh trả lời

- Văn học chữ Hán được duytrì; văn học chữ Nôm rất pháttriển

- Dựa vào phần chữ in nghiêng trả lời.

- Có nội dung yêu nước sâusắc, thể hiện niềm tự hào dântộc, khí phách anh hùng

III TÌNH HÌNH VĂN HOÁ, GIÁO DỤC.

1/ Tình hình giáo dục và khoa cử.

- Dựng lại Quốc TửGiám, mở nhiều trườnghọc

- Nho giáo chiếm địa vịđộc tôn

- Thi cử chặt chẽ qua kì:Hương – Hội - Đình

2 Văn học, khoa học, nghệ thuật.

a/ Văn học có nội dung

yêu nước sâu sắc

Trang 13

Trang 14

4/ củng cố

- Em hãy nêu những thành tựu chủ yếu về văn hoá, giáo dục của Đại Việt thời Lê sơ?

- Vì sao Đại Việt đạt được những thành tựu đó?

5/ Hướng dẫn về nhà

Học bài và làm bài tập

Soạn bài 20 , mục IV Một số danh nhân văn hóa dân tộc thế kỉ XV

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trò :………

- Giáo viên : chân dung Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông, Ngô Sĩ Liên, Lương Thế Vinh

- Học sinh : soạn bài và học bài

III Các bước lên lớp

1/ Ổn định lớp Kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ

- Em hãy nêu những thành tựu chủ yếu về văn hoá, giáo dục của Đại Việt thời Lê sơ?

- Vì sao Đại Việt đạt được những thành tựu đó?

3/ Bài mới

Duyệt tuần 22

Nguyễn Thắng

Trang 15

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : Nước ta ở thế kỉ

XV có những danh nhân văn

hóa nào ?

Hoạt động 1

Cho học sinh đọc thông tin

Giáo viên hỏi

(?) Ở thế kỉ XV nước ta có

những danh nhân nào

(?) Trong cuộc khởi nghĩa

Lam Sơn Nguyễn Trãi có vai

trò như thế nào?

(?) Sau khởi nghĩa Lam

Sơn, ông có những đóng góp

gì đối với đất nước?

(?) Qua nhận xét của Lê

Thánh Tông, em hãy nêu

Cho học sinh đọc thông tin

Chia nhóm cho học sinh thảo

luận

(?) Trình bày hiểu biết của

em về vua Lê Thánh Tông?

(?) Ông có những đóng góp

gì cho phát triển kinh tế, văn

hoá?

- Giảng: thơ văn của Lê

Thánh Tông và hội Tao Đàn

phần lớn ca ngợi nhà Lê, ca

ngợi phong cảnh đất nước,

đậm đà tinh thần yêu nước

→ ông là nhân vật kiệt xuất

nhiều mặt

Giáo dục lòng yêu nước và

biết ơn các anh hùng

Học sinh đọc thông tinHọc sinh trả lời

- Là nhà chính trị, quân sựđại tài; những đóng góp củaông là 1 trong nhữngnguyên nhân quan trọng dẫnđến thắng lợi của khởi nghĩaLam Sơn

- Viết nhiều tác phẩm có giátrị: văn học có “Bình Ngôđại cáo”, sử học có “Quântrung từ mệnh tập”, địa lí có

“Dư địa chí”

- Thể hiện tư tưởng nhânđạo sâu sắc, tài năng sángchói của ông: yếu nước,thương dân

- Là anh hùng dân tộc, làbậc mưu lược trong khởinghĩa Lam Sơn, là nhà vănhoá kiệt xuất, là tinh hoacủa thời đại bấy giờ

Học sinh đọc thông tinHọc sinh thảo luận nhóm

Các nhóm trình bày

- Con thứ tư của vua LêThái Tông, mẹ là bà NgôThị Ngọc Giao, lên ngôi vàonăm 18 tuổi (1460)

- Quan tâm phát triển kinh

tế, phát triển văn hoá vàgiáo dục

- Lâp hội Tao Đàn, sáng tácnhiều tác phẩm văn học cógiá trị, gồm văn thơ chữHán và chữ Nôm

- Chú ý theo dõi

IV Một Số Danh nhân văn hóa dân tộc

1/ Nguyễn Trãi (1380 – 1442).

- Là nhà chính trị, quân sựđại tài, danh nhân văn hoáthế giới

- Đóng góp : Bình Ngô đạicáo, dư địa chí, …

- Thể hiện tư tưởng yêunước, thương dân

2 Lê Thánh Tông (1442 – 1497).

- Ông đã để lại một di sảnthơ văn phong phú, đồ sộ

- Tư tưởng yêu nước thươngdân

- Lập hội Tao Đàn

Trang 15

Trang 16

4/ Củng cố

- Đánh giá của em về 1 danh nhân văn hoá dân tộc tiêu biểu ở thế kỉ XV?

- Những danh nhân được nêu trong bài học đã có những công lao gì đối với dân tộc?

5/ Hướng dẫn về nhà

Học bài và làm bài tập

Soạn bài 20 , mục IV Một số danh nhân văn hóa dân tộc thế kỉ XV

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trò :………

- Thấy được sự phát triển toàn diện của đất nước ở TK XV – đầu TK XVI

- So sánh điểm giống và khác nhau giữa thời thịnh trị nhất với thời Lý – Trần

- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc về 1 thời kì thịnh trị của phong kiến Đại Việt

2/ Kiểm tra bài cũ

- Đánh giá của em về 1 danh nhân văn hoá dân tộc tiêu biểu ở thế kỉ XV?

- Những danh nhân được nêu trong bài học đã có những công lao gì đối với dân tộc?

3/ Bài mới

Trang 17

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : Chúng ta sẽ ôn

lại các bài học phần Đại Việt

thời Lê sơ

giống và khác nhau của 2 tổ

chức bộ máy nhà nước thời

Lê với thời Lý – Trần?

Giáo viên hướng dẫn cho

học sinh làm bài

- Bộ máy nhà nước

- Đơn vị hành chính

- Đào tạo , chọn quan lại

Bài tập 2: Nhà nước thời

Lê với thời Lý – Trần có

điểm gì khác ?

Bài tập 3: Luật pháp thời

Lê sơ có gì giống và khác

biệt với luật pháp thời Lý –

- Giống: các triều đình phong kiến đều xây dựng nhà nước tập quyền.

- Khác:

+ Thời Lý – Trần bộ máy nhà nước đã hoàn chỉnh trên danh nghĩa nhưng còn đơn giản, làng

- Nhà nước thời Lê Thánh Tông lấy phương thức học tâp, thi cử là chủ yếu

4 Kinh tế

a Nông nghiệp: Mở rộngdiện tích đất trồng

b Thủ công nghiệp: pháttriển nghề truyền thống

c Thương nghiệp: chợ

Trang 17

Trang 18

4/ củng cố

Hệ thống kiến thức cho HS

5/ Hướng dẫn về nhà

Học bài và làm bài tập

Chuẩn bị tiết sau làm bài tập

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trò :………

- Thấy được sự phát triển toàn diện của đất nước ở TK XV – đầu TK XVI

- So sánh điểm giống và khác nhau giữa thời thịnh trị nhất với thời Lý – Trần

- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc về 1 thời kì thịnh trị của phong kiến Đại Việt

2/ Kiểm tra bài cũ

lồng ghép vào quá trình làm bài tập

3/ Bài mới

Duyệt tuần 23

Nguyễn Thắng

Trang 19

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : Chúng ta sẽ ôn

lại các bài học phần Đại Việt

thời Lê sơ

Yêu cầu học sinh trình bày

Giáo viên nhận xét bổ sung

Hoạt động 2

Cho học sinh ghi bài tập

Chia nhóm cho học sinh thảo

Câu 1 – aCâu 2 – c

- Lòng yêu nước, ý chí kiên cường

- Sự lãnh đạo đúng đắn, tài giỏi đầu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi.

- Chiến lược, chiến thuật đúng

- Tinh thần chiến đấu kiên cường

- Là anh hùng dân tộc, là bậc mưu lược trong khởi nghĩa Lam Sơn, là nhà văn hoá kiệt xuất, là tinh hoa của thời đại bấy giờ, tên tuổi của

a 1418 b 1427

c 1428 d 15273/ Nhà Lê sơ ban hành bộluật gì

a Hồng Đức b Hình Thư

c Quốc triều hình luật4/ Nhà Lê sơ chia thànhmấy đạo

a 3 b 5 c 12 d 135/ Nhà Lê sơ đóng đô ởđâu

a Hoa Lư b Thăng Long

c Tây Đô d Vân Đồn6/ Công trình kiến trúcthời Lê sơ

a Cung điên Lam kinh

Câu 3: Em có nhận xét gì

về chủ trương của nhà Lêđối với lãnh thổ của đấtnước

Câu 4: Em hãy nêu nhữngđóng góp của Nguyễn Trãi

Trang 19

Trang 20

Chuẩn bị tiết sau làm bài tập

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trò :………

- Nắm được tình hình nhà Lê sơ ở thế kỉ XVI

- Sự sa đoạ của triều đình phong kiến nhà Lê sơ, những phe phái dẫn đến xung đột chínhtrị, tranh giành quyền lợi trong 20 năm

- Nâng cao kĩ năng suy luận lịch sử

- Phong trào đấu tranh của nông dân phát triển mạnh ở đầu thế kỉ XVI

- Tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của nhân dân

- Giáo dục môi trường thông qua phong trào đấu tranh của nông dân ở thế kỉ XVI –XVIII

II Chuẩn bị

- GV: lược đồ phong trào nông dân thế kỉ XVI

- HS: soạn bài và học bài

III Các bước lên lớp

1/ Ổn định Kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ

Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

3/ Bài mới

Trang 21

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : Tình hình chính

trị xã hội thời Lê sơ thế kỉ

XVI như thế nào

Hoạt động 1

Cho HS đọc thông tin

Giáo viên hỏi

(?) Triều đình nhà Lê sơ ở

thế kỉ XVI như thế nào

(?) Nguyên nhân nào làm

cho nhà Lê suy yếu?

- Mở rộng: Uy Mục bị giết

Tương Dực lên thay, bắt

nhân dân xây đại điện và

Cửu Trùng Đài, chỉ ăn chơi

truỵ lạc “Tướng hiếu dâm

như tướng lợn” → vua lợn

(?) Sự suy thoái của tầng lớp

Cho học sinh đọc thông tin

Chia nhóm thảo luận

(?) Sự suy yếu của nhà Lê

dẫn đến những hậu quả gì?

(?) Vì sao đời sống nhân dân

khổ cực?

(?) Trình bày các cuộc khởi

nghĩa tiêu biểu

- Giảng (chỉ trên lược đồ): từ

1511 các cuộc khởi nghĩa nổ

ra nhiều nơi ?

Em có nhận xét gì về

phong trào đấu tranh của

nông dân đầu thế kỉ XVI?

- Chú ý theo dõi

- Nội bộ triều đình chia bè kéo cánh giành quyền lực, dưới triều quý tộc ngoại thích nắm hết quyền bính, tướng Trịnh Duy Sản gây thành phe phái mới đánh nhau liên miên.

- Kém về năng lực và nhân cách, đẩy chính quyền đất nước vào thế tự suy vong.

Học sinh chú ý

Học sinh đọc thông tin

Nguyên nhân

- Đời sống nhân dân cực khổ

- Quan lại địa phương mặc sức tung hoành đục khoét của dân

“dùng của dân như bùn đất…coi dân như cỏ rác.

- Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, giữa nông dân với nhà nước phong kiến ngày càng gay gắt → bùng nổ các cuộc khởi nghĩa.

1/ Triều đình nhà Lê

- Tầng lớp thống trị phongkiến đã bị thoái hoá

- Triều đình rối loạn, chiathành nhiều phe phái

2 Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỉ XVI

a Nguyên nhân

- Đời sống nhân dân cựckhổ

- Mâu thuẫn giai cấp lên cao

b Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu

- 1511 k/n Trần Tuân-1512 k/n Lê Hy, TrịnhHưng

- 1516 k/n Trần Cảo

Trang 21

Trang 22

4/ củng cố

- Nguyên nhân dẫn đến phong trào khởi nghĩa của nông dân ở thế kỉ XVI?

- Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở thế kỉ XVI có ý nghĩa gì?

5/ Hướng dẫn về nhà

Học bài và làm bài tập

Chuẩn bị tiết sau II Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trò :………

-Ngày soạn: 16/01/2011 Tiết CT 47Ngày dạy: Tuần 25

Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN

(THẾ KỈ XVI – XVIII) tiết 2

I Mục tiêu

- Tìm hiểu nguyên nhân của các cuộc chiến tranh

- Hậu quả của các cuộc chiến tranh đối với dân tộc và sự phát triển của đất nước

- Bồi dưỡng cho HS ý thức bảo vệ đoàn sự đoàn kết thống nhất đất nước, chống mọi âmmưu chia cắt lãnh thổ

- Giáo dục môi trường thông qua phong trào đấu tranh của nông dân ở thế kỉ XVI –XVIII

2/ Kiểm tra bài cũ

- Nguyên nhân dẫn đến phong trào khởi nghĩa của nông dân ở thế kỉ XVI?

- Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở thế kỉ XVI có ý nghĩa gì?

3/ Bài mới

Duyệt tuần 24

Nguyễn Thắng

Trang 23

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Giới thiệu : Vì sao đất nước

ta bị chia cắt xã hội Đàng

Trong và Đàng Ngoài ?

Hoạt động 1

Cho học sinh đọc thông tin

Giáo viên hỏi

(?) Sự suy yếu của nhà Lê

đã thể hiện như thế nào?

- Giảng: Mạc Đăng Dung 1 võ

quan dưới triều Lê, lợi dụng xung

đột giữa các phe phái và trở

- Giảng: cuộc chiến tranh này

kéo dài 50 năm, diễn ra từ Thanh

Nghệ Tĩnh ra Bắc.

Chia nhóm cho học sinh thảo

luận :

(?) Chiến tranh Nam – Bắc

triều gây ra tai hoạ hoạ gì

cho nhân dân?

Giáo viên nhận xét trình bày

Hoạt động 2

Cho học sinh thảo luận nhóm

(?) Sau chiến tranh Nam –

Bắc triều tình hình nước ta

có gì thay đổi?

Giáo viên nhận xét và trình

bày

- Nhấn mạnh: việc Nguyễn Hoàng

vào Thuận Hoá xây dựng cơ sở

Học sinh đọc thông tinHọc sinh trả lời

- Triều đình phong kiến rốiloạn, các phe phái liên tụcchém giết nhau

- Chú ý theo dõi

- Nguyễn Kim chạy vàoThanh Hoá lập 1 ngườithuộc dòng dõi nhà Lê lênlàm vua

- Mâu thuẫn giữa nhà Lêvới nhà Mạc

- Chú ý theo dõi

- Gây tổn thất lớn về người và của: 1570 rất nhiều người bị bắt lính, bắt phu, 1572 ở Nghệ An mùa màng bị tàn phá, hoang hoá, dịch bệnh,…

- Tập đoàn phong kiến tranh chấp, nông dân chịu nhiều cực khổ → cuộc chiến tranh phi nghĩa.

- Chú ý theo dõi

- Đàng Ngoài họ Trịnh

II Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn

1 Chiến tranh Nam – Bắc triều

- 1527, Mạc Đăng Dung lập

ra nhà Mạc → Bắc triều

- 1533, Nguyễn Kim dấyquân ở Thanh Hoá → Namtriều

- Cuộc chiến tranh Nam –Bắc triều làm cho đời sốngnhân khổ cực → cuộc chiếntranh phi nghĩa

2 Chiến tranh Trịnh – Nguyễn và sự chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài.

- 1545 Thế lực họ Trịnh vàNguyễn được hình thành

- Chia đất nước Đàng Trong

Trang 23

Trang 24

4/ củng cố

- Nêu hậu quả của chiến tranh Nam - Bắc triều và sự chia cắt Đàng Trong - Đàng Ngồi

- Bài học lịch sử rút ra từ nội chiến từ thế kỉ XVI – XVIII là gì ?

5/ Hướng dẫn về nhà

Học bài và làm bài tập

Chuẩn bị tiết sau Kinh tế văn hĩa thế kỉ XVI - XVIII

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trị :………

- Sự khác nhau của kinh tế nông nghiệp và kinh tế hàng hoá

ở 2 miền đất nước Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau đó

- Mặc dù chiến tranh phong kiến thường xuyên xảy ra vàkéo dài nhưng kinh tế có những bước tiến đáng kể, đặc biệtlà Đàng Trong

- Những nét lớn về mặt văn hoá của đất nước, nhữngthành tựu văn học – nghệ thuật của ông cha ta, đặc biệt làvăn nghệ nhân gian

- Tôn trọng, có ý thức giữ gìn những sáng tạo nghệ thuậtcủa ông cha, thể hiện sức sống tinh thần của dân tộc

II Chuẩn bị

- GV: các tranh ảnh liên quan đến bài học.

- HS: học bài, soạn bài mới

III Các bước lên lớp

1/ Ổn định Kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ

- Nêu nguyên nhân và diễn biến chính của cuộc chiến tranh Trịnh –

Nguyễn?

- Phân tích hậu quả của 2 cuộc chiến tranh Nam – Bắc triều,Trịnh – Nguyễn?

3/ Bài mới

Giới thiệu : Tình hình kinh tế

nước ta ở cuối thế kỉ XVI đến

XVIII như thế nào

Trang 25

Cho học sinh đọc thơng tin

Chia nhĩm cho học sinh thảo

luận

(?) Hãy so sánh kinh tế

sản xuất nông nghiệp giữa

Đàng Trong với Đàng

Ngoài?

Giáo viên gợi ý cho học sinh

trả lời

(?) Ở Đàng Ngoài, chúa

Trịnh có quan tâm phát triển

nông nghiệp không?

(?) Ở Đàng Trong chúa

Nguyễn có quan tâm đến

sản xuất không? Nhằm mục

đích gì?

Giáo viên nhận xét và trình

bày

Hoạt động 2

Cho học sinh đọc thông tin

Gióa viên hỏi

(?) Thủ công nhiệp ở Đàng

Trong và Đàng Ngoài phát

triển như thế nào

Yêu cầu hs nhận xét H.51

về sản phẩm gốm Bát Tràng

Học sinh đọc thơng tinHọc sinh trả lời

GV chia bản làm 2 phầnhướng dẫn HS so sánh

- Chúa Trịnh không chăm lo khai hoang, tổ chức đê điều

- Ruộng đất công bị cường hào đem cầm bán

- Nông dân không có ruộng cày cấy nên:

+ Mất mùa đói kém xảy ra dồn dập.

+ Nhiều người bỏ làng đi nơi khác

- Chúa Nguyễn ra sức khai thác vùng Thuận – Quảng để củng cố xây dựng cát cứ

- Nhằm mục đích: Xây dựng kinh tế giàu mạnh để chóng đối lại họ Trịnh.

- Cung cấp nông cụ, lương ăn, lập thàng làng ấp

- Ở Thuận Hoá, chiêu tập dân lưu vong, tha tô thuế binh dịch 3 năm, khuyến khích họ trở về quê cũ làm ăn

Học sinh chú ý và ghi bài

Học sinh đọc thông tinHọc sinh trả lời

- Đàng Ngoài ngừng trệ

- Đàng Trong còn pháttriển

- Dệt lụa, rèn sắt, đúc đồng,làm giấy,

- Làng thủ công mọc lên ởnhiều nơi ( sgk đã ghi rõ )

+ Đặt phủ Gia Định, lậplàng xóm mới

2 Sự phát triển của nghề thủ công và buôn bán

- Thủ công nghiệp pháttriển, xuất hiện các làngthủ công

Trang 25

Trang 26

GV nhấn mạnh việc xuất hiện

nhiều mặt hàng thủ công có giá

trị được sản xuất ở các làng thủ

công là những trung tâm thủ công

nghiệp góp phần phát triển kinh

tế đất nước

(?) Hoạt động thương

nghiệp phát triển như thế

nào

(?) Tại sao Hội An trở

thành thương cảng lớn nhất

ở Đàng Trong ?

Hỏi: Vì sao đến giai đoạn

sau, chính quyền Trịnh –

Nguyễn chủ trương hạn chế

ngoại thương?

- Hai chiếc bình cốm rất đẹp:

men trắng ngà, hình khối và đường nét hài hoà cân đối Đây là 1 trong sản phẩm được người nước ngoài rất thích

- Gốm Bát Tràng, phường Yên Thái, phường Nghi Tàm,

- Việc buông bán trao đổi hàng hoá rất phát triển

HS đọc “1 số người phương Tây ”

- Đẹp, sạch, lát gạch

- Phố phường xếp theo nghành hàng

HS trả lời theo hướng dẫn của GV

- Ban đầu tạo điều kiện cho thương nhân châu Á, châu Âu vào buôn bán, mở cửu hàng để nhờ họ mua vũ khí

Chuẩn bị tiết sau Kinh tế văn hĩa tiết 2

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trị :………

Duyệt tuần 25

Trang 27

- Hiểu được truyền thống văn hoá của dân tộc luôn phát

triển trong bất kì hoàn cảnh nào

- Bồi dưỡng ý thức bảo vệ truyền thống văn hoá dân tộc

- Giáo dục tích hợp mơi trường qua các thành tựu văn hố, nghệ thuật

II Chuẩn bị

- GV: các tranh ảnh liên quan đến bài học

- HS: học bài, soạn bài mới

III Tiến trình dạy – học

1 Ổn định Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ

- Nhận xét chung về tình hình kinh tế nước ta từ thế kỉ XVI –

TK XVIII?

- Đánh dấu vị trí các làng thủ công nổi tiếng, các đô thịquan trọng ở Đàng Ngoài và Đàng Trong?

3 Bài mới

Giới thiệu : Tình hình văn

hóa nước ta thế kỉ XVII –

XVIII như thế nào

Hoạt động 1

Cho học sinh đọc thông tin

Hỏi: Ở thế kỉ XVI – XVII,

nước ta có những tôn giáo

1 Tôn giáo

- Nho giáo: vẫn duy trì,phổ biến

Trang 27

Trang 28

Hỏi: Nói rõ sự phát triển

của các tôn giáo ?

Hỏi: Kể tên 1 số lễ hội mà

em biết ?

(Hs tự trả lời theo hướng dẫn

của giáo viên)

Hỏi: Quan sát H.53, bức

tranh miêu tả cái g ?

GV nhận xét và trình bày

Hoạt động 2

Cho học sinh đọc thông tin

Giáo viên hỏi

(?) Chữ Quốc ngữ ra đời

trong hoàn cảnh nào ?

GV nhấn mạnh vai trò của

Alêchxăng đơ Rốt

(?) Theo em, chữ Quốc ngữ

ra đời đóng vai trò trong quá

trình phát triển văn hoá Việt

Hỏi: Văn học giai đoạn này

gồm mấy bộ phận ?

- Nho giáo vẫn được đềcao trong học tập, thi cử vàtuyển lực quan lại

- Phật giáo, Đạo giáo đượcphục hồi

- Các thế lực phong kiếntranh giành địa vị

- Vua Lê trở thành bù nhìn

- Hội làng: là hình thứcsinh hoạt phổ biến lâu đờitrong lịch sử

Học sinh chú ý và ghi bài

- Khẳng định người Việt cóngôn ngữ riêng của mình

Các nhóm thảo luận vàtrình bày

Học sinh trả lời

- Văn học chữ Nôm rất phát

- Phật giáo, Đạo giáophát triển

- Cuối thế kỉ XVI, xuấthiện đạo Thiên chúa

2 Sự ra đời chữ Quốc ngữ

-Thế kỉ XVII, một số

giáo sĩ phương Tây dùngchữ cái La tinh ghi âmTiếng Việt

- Tạo ra chữ viết mới chodân tộc

3 Văn học và nghệ thuật dân gian

a) Văn học:

- Văn học chữ Nôm phát

Trang 29

Hỏi: Kể tên những thành tựu

văn học nổi bật ?

GV nhấn mạnh bộ sử bằng thơ

Nôm “ Thiên Nam ngữ lục “ dài

hơn 8000 câu, rất giá trị Đây là

bộ diễn ca lịch sử có tinh thần

dân tộc sâu sắc, sử dụng nhiều

câu ca dao tục ngữ

Hỏi: Các tác phẩm bằng chữ

Nôm tập trung phản ánh nội

dung gì ?

Hỏi: Nghệ thuật dân gian

gồm mấy loại hình ?

Hỏi: Những thành tựu của

nghệ thuật điêu khắc ?

Hỏi: Quan sát H.54 và nhận

xét ?

Hỏi: Kể tên 1 số loại hình

nghệ thuật dân gian mà em

biết ?

Giảng: Văn học, nghệ thuật dân

gian trong thế kỉ XVII, XVIII đã

phát triển mạnh, có nhiều thành

tựu quí báu Đó là sự trỗi dạy

mạnh mẽ sức sống tinh thần của

nhân dân ta thời bấy giờ chống

lại ý thức hệ phong kiến Nho

giáo.

- Nền văn học dân tộc sáng tác bằng chữ Nôm không thua kém bất cứ một nền văn học nào khác

- Thể hiện ý chí tự lập tự cường của dân tộc

- Ca ngợi hạnh phúc con người, tố cáo những bất công trong xã hội, sự thối nát của triều đình phong kiến

- Nhiều thể loại phong phú:

truyện Nôm, truyện tiếu lâm, thơ lục bát, song thất lục bát

- Nội dung: phản ánh tinh thần, tình cảm lạc quan yêu thương con người của nhân dân lao động

- Nét chạm trổ đơn giản, dứt khoát

- Bức tượng do nghệ nhân Trương Văn Thọ tạo ra năm

1655 Tượng cao 3 mét 7, rộng

2 mét , khuôn mặt đẹp, cân đối hài hoà, giữa mỗi tay là 1con mắt, đầu đội mũ hoa sen

- Nghệ thuật sân khấu: chèo, tuồng,

- Phản ánh đời sống lao động cần cù, vất vả nhưng đầy lạc quan.

- Lên án kẻ gian nịnh, ca ngợi tình yêu thương con người

Khiêm, Đào Duy Từ

- Văn học dân gian pháttriển với nhiều thể loạiphong phú

+ Phật Bà Quan Aâm

- Nghệ thuật sân khấu:chèo, tuồng,

4 Củng cố.

- Văn hố nước ta thế kỉ XVI – XVIII, cĩ những gì nổi bật?

- Vì sao nghệ thuật dân gian thời kì này phát triển cao?

5 Hướng dẫn về nhà

Học bài và làm bài tập

Chuẩn bị tiết sau Bài 24: KHỞI NGHĨA NƠNG DÂN ĐÀNG NGỒI THẾ KỈ XVIII

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trị :………

-Ngày soạn: 12/02/2011 Tiết CT 50

Trang 29

Trang 30

Ngày dạy: Tuần 26

Bài 24: KHỞI NGHĨA NƠNG DÂN ĐÀNG NGỒI THẾ KỈ XVIII

I Mục tiêu

- Sự suy tàn và mục nát cuả chế độ phong kiến Đàng Ngoàiđã kìm hãm sự phát triển cuả sức sản xuất, đời sống nhândân khổ cực, đói kém, lưu vong

- Phong trào nông dân khởi nghĩa chống lại nhà nước phongkiến, tiêu biểu là khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu, HoàngCông Chất

- Thấy rõ sức mạnh quật khởi cuả nông dân Đàng Ngoài,thể hiện ý chí đấu tranh chống áp bức bóc lột của nhândân ta

- Đánh giá hiện tượng đấu tranh giai cấp thông qua các tưliệu về phong trào nhân dân Ca dao tục ngữ phản ánh sựcăm phẩn của nông dân và các tầng lớp bị trị đối với chínhquyền phong kiến

II Chuẩn bị

- GV: lược đồ khởi nghĩa nơng dân Đàng Ngồi.

- HS: học bài, soạn bài mới

III Tiến trình dạy – học

2 Kiểm tra bài cũ

- Văn hố nước ta thế kỉ XVI – XVIII, cĩ những gì nổi bật?

- Vì sao nghệ thuật dân gian thời kì này phát triển cao?

3 Bài mới

Giới thiệu : Vì sao nơng dân

khởi nghĩa chống chính

quyền Đàng Ngồi

Ho

ạt động 1

Cho học sinh đọc thơng tin

Giáo viên hỏi

(?) Nhận xét về

1 Tình hình chính trị

- Chính quyềnphong kiến mụcnát đến cực độ(phủ chúa quanhnăm hội hè, tệnạn tham ô côngkhai, cường hào,

Trang 31

hoạn quan đều ra

sức an chơi hưởng

lạc, phè phỡn,

không còn kĩ cương

phép tắc

(?) Chính quyền

phong kiến mục nát

dẫn đến hậu quả

gì?

(?) Đời sống nhân

dân như thế nào?

- Nhấn mạnh: đây

là nét đen tối trong

bức tranh lịch sử

nửa sau thế kỉ XVIII

Ho

ạt động 2

Chia nhóm cho học

sinh thảo luận

(?) Trình bày

nguyên nhân dẫn

đến khởi nghĩa

nông dân Đàng

Ngoài

- GV đưa lược đồ

nơi diễn ra các cuộc

khởi nghĩa nông

dân ở Đàng Ngoài

TK XVIII

- Giải thích kí hiệu:

các con số để chỉ

cuộc khởi nghĩa được

gọi theo tên thủ lĩnh.

Mở đầu là cuộc khởi

nghĩa của Nguyễn

Dương Hưng, giới thiệu

- Nhà nước đánhthuế nặng, côngthương nghiệp sasút

- Vì không đủ nộpthuế mà phải bầncùng bỏ cả nghềnghiệp (vì thuế sơnmà phải chặt câysơn, vì thuế vải lụamà phải phákhung cửi )

- Nhân dân bị dẩytới mức đườngcùng, chết đói ……

+ Nhân dân bỏlàng phiêu tánkhắp nơi

- Vùng lên đấutranh, các cuộckhởi nghĩa nổ raliên tiếp

- Học sinh thảoluận

Học sinh chú ý

- Tăng thuế, mấtmùa xảy ra liêntiếp → hàng chụcvạn nông dânchết đói, mấtmùa xảy ra liêntiếp

2 Những cuộc khởi nghĩa lớn

a Nguyên nhân

Do bị áp bức bóclột, đời sống cựckhổ

b Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu

- Khởi nghĩaNguyễn Hữu Cầu

Trang 31

Trang 32

lần lượt các cuộc khởi

nghĩa (nói ngắn gọn

gồm niên đại, tên thủ

lĩnh và nơi hoạt động).

- GV tường thuật: cuộc

khởi nghĩa của Nguyễn

Hữu Cầu tiêu biểu cho

ý chí, nguyện vọng và

khí thế của nông dân

vào những năm 40 của

TK XVIII.

(?) Nguyên nhân

thất bại Ý nghĩa

của các cuộc khởi

- Chính quyền phongkiến họ Trịnh lunglay

- Tạo điều kiện chonghĩa quân Tây Sơntiến ra Bắc

- Nêu cao tinh thầnđấu tranh củanhân dân

Học sinh chú ý

- Khởi nghĩaHoàng Công Chất

+ Nêu cao tinhthần đấu tranhcủa nhân dân

4 Củng cố

- Vì sao thế kỉ XVI – XVII diễn ra nhiều cuộc nổi dậy của

nông dân?

- Chỉ địa điểm các cuộc khởi nghĩa trên lược đồ?

- Các cuộc khởi nghĩa đó có tác động như thế nào tơiù xãhội nước ta thời?

5 Hướng dẫn về nhà

Học thuộc bài học, làm bài tập

Chuẩn bị tiết sau bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trị :………

Duyệt tuần 26

Ngày / / 2011

Nguyễn Thắng

Trang 33

Ngày soạn: 12/02/2011 Tiết CT 51Ngày dạy: Tuần 27

Bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN (tiết 1)

I Mục tiêu

- Nắm được nguyên nhân dẫn đến Phong trào Tây Sơn

- Sự mục nát của chính quyền họ Trịnh ở Đàng Trong nửa sau

thế kỉ XVIII, từ đó dẫn tới phong trào nông dân ở Đàng

Trong mà đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa Tây Sơn

- Anh em Nguyễn Nhạc lập căn cứ Tây Sơn và sự ủng hộcủa đồng bào Tây Nguyên

- Sức mạnh quật khởi, ý chí kiên cường của nhân dânchống lại ách áp bức

- Sử dụng lược đồ kết hợp với tường thuật sự kiện

II Chuẩn bị

- GV: lược đồ căn cứ địa Tây Sơn.

- HS: học bài, soạn bài mới

III Các bước lên lớp

2 Kiểm tra bài cũ

- Vì sao thế kỉ XVI – XVII diễn ra nhiều cuộc nổi dậy của nông dân?

- Các cuộc khởi nghĩa đó có tác động như thế nào tơiù xã hội nước ta thời?

3 Bài mới

Giới thiệu : Phong trào Tây

Sơn diễn ra và phát triển như

Nguyễn ở Đàng

Trong đi vào con

đường suy yếu và

mục nát?

Học sinh đọc thôngtin

Học sinh trả lời

- Chính quyền nặng nề phức tạp vì số lượng quan lại tăng quá mức;

quan lại tuyển dụng bằng mua bán (tiền + lễ vật).

- Tập đoàn Trương Phúc Loan lũng đoạn triều đình, nắm mọi quyền hành

1 Xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỉ XVIII

a Tình hình xã hội.

- Chính quyền họNguyễn suy yếu,mụt nát

Trang 33

Trang 34

Chia nhóm cho học

sinh thảo luận

(?) Còn đời sống

nông dân thì sao

- Giảng: Phong trào

nông dân Đàng Trong

ở giai đoạn này phát

triển mạnh, có nhiều

cuộc khởi nghĩa nổ ra

Nổi bật là cuộc khởi

nghĩa của Chàng Lía.

(?) Cuộc khởi nghĩa

tuy thất bại nhưng

có ý nghĩa như thế

biết của em về

lãnh đạo khởi nghĩa

Tây Sơn?

GV giới thiệu về

căc cứ Tây Sơn

Chia nhĩm cho học sinh

thảo luận

(?) Vì sao anh em

Nguyễn Nhạc lại đưa

- Bị địa chủ cường hào lấn chiếm ruộng đất.

- Nhân dân phải nộp thuế, nộp lâm thổ sản quý

Học sinh thảo luận:

- Nông dân ĐàngTrong sống cơ cựcnhư nông dân ĐàngNgoài

- Vì nông dân 2miền đều bị giaicấp phong kiến bóclột thậm tệ

- Nỗi bất bình ngàycàng nâng cao Họsẽ vùng dậy đấutranh

Thể hiện tinh thần đấu tranhchống cường quyền…

Học sinh chú ý và ghi bài

Học sinh đọc thôngtin

Học sinh trả lời

- Tinh thần đấu tranhquật cường củanông dân chốngchính quyền họNguyễn

- Báo trước cơn bãotáp đấu tranh giaicấp sẽ giáng vàochính quyền phongkiến nhà Nguyễn

Học sinh thảo luận:

- HS trả lời theo SGK

- Xây thành luỹ,

- Đời sống nôngdân cơ cực

2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ.

Trang 35

- Lực lượng lớnmạnh, mở rộng căncứ khởi nghĩa

- Địa bàn gần vùngđồng bằng

Học sinh thảo luận:

Lực lượng đông,trang bị vũ khí,bênh vực quyền lợicho người nghèoHọc sinh chú ý

d Năm 1771 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ

4 Củng cố.

- Tình hình xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỉ XVIII như thế nào?

- Theo em cuộc khởi nghĩa Tây Sơn nổ ra có những thuận lợi gì?

5 Dặn dị

Học thuộc bài học, làm bài tập

Chuẩn bị tiết sau bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN tiết 2

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trị :………

- Tài chỉ huy quân sự của Nguyễn Huệ

- Tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc những chiến công vĩ đại củanghĩa quân Tây Sơn

- Trình bày chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút trên lược đồ

- Giáo dục tích hợp môi trường qua chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút

II Chuẩn bị

- GV : lược đồ căn cứ địa Tây Sơn.

- HS : học bài, soạn bài mới

III Các bước lên lớp

Trang 35

Trang 36

1 Ổn định Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ

- Phong trào Tây Sơn diễn ra như thế nào

- Trình bày sự chuẩn bị của Nguyễn Huệ

3 Bài mới

Giới thiệu : Nghĩa quân Tây

Sơn đã lật đỗ chính quyền họ

Nguyễn như thế nào

Ho

ạt động 1

Cho học sinh đọc thơng tin

Giáo viên giảng bài

- GV chỉ bản đồ: thành Quy

Nhơn (huyện An Khê tỉnh

Bình Định)

- GV chỉ vùng từ Quãng

Ngãi đến Bình Thuận, nghĩa

quân đã làm chủ sau khi

chiếm được thành Qui Nhơn

(?) Biết tin Tây Sơn nổi

dậy, chúa Trịnh có hành

động gì?

(?) Tại sao Nguyễn Nhạc

lại hoà hoãn với quân Trịnh?

- GV đính niên đại 1783 vào

Gia Định trên bản đồ

Học sinh trả lời

- Nghĩa quân Tây Sơn ởvào tình thế bất lợi: phíaBắc có quân Trịnh, phíaNam có quân Nguyễn

Học sinh trả lờiHọc sinh chú ý

Học sinh thảo luận nhóm

1 Lật đổ chính quyền họ Nguyễn

- Tháng 9-1773 nghiãquân hạ thành Quy Nhơn

- Năm 1774, mở rộngvùng kiểm soát và Hoàhoãn với quân Trịnh

- Năm 1777, chính quyềnhọ Nguyễn bị lật đổ

2 Chiến thắng Rạch Gầm – Xoàt Mút (1785).

a Nguyên nhân.

Trang 37

- GV sử dụng lược đồ chỉ đường

tiến quân của quân Xiêm kéo vào

theo 2 hướng mũi tên: 2 vạn quân

thủy đổ bộ lên Rạch Giá (Kiên

Giang), 3 vạn quân bộ xuyên qua

Chân Lạp tiến vào Cần Thơ.

(?) Thái độ của quân Xiêm

như thế nào khi vào nước ta?

(?) Vì sao Nguyễn Huệ

chọn đoạn sông này?

(?) Tóm tắt diễn biến của

trận đấu

- GV giới thiệu các kí hiệu chỉ

thuỷ quân, bộ binh Tây Sơn, trình

bày các thế trận của Nguyễn Huệ

theo bản đồ: chiến thắng Rạch

Gầm – Xoài Mút.

(?) Chiến thắng Rạch Gầm

– Xoài Mút có ý nghĩa lịch

sử như thế nào ?

Giáo viên nhận xét và trình

bày

Học sinh chú ý

- Thủy quân dấu quân trong các nhánh sông Rạch Gầm-Xoài Mút và sau các ngách của cù lao.

- Bộ binh mai phục trên bờ và trên cù lao giữa sông.

- Ngày 19-1-1785, Nguyễn Huệ dùng mưu nhử địch vào trận mai phục Từ Mỹ Tho và ở các ngách của cù lao, các nhánh sông đổ ra đánh phía trước mặt và vào bên sườn địch Trong khi đó, phục binh ở hai bắn xả vào đoàn thuyền chiến.

- Là một trong những trận thủy chiến lớn nhất.

Khẳng định sức mạnh to lớn của nghĩa quân, thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ.

- Đập tan âm mưu xâm lược của phong kiến nhà Xiêm do những Aùnh dẫn đường.

- Nguyễn Aùnh sang cầucứu quân Xiêm

- Xâm chiếm nước ta

b Diễn biến.

- Năm 1784, quân Xiêmchiếm được miền TâyGia Định

- Tháng 1 – 1785 NguyễnHuệ chọn khúc sôngRạch Gầm – Xoài Mútlàm trận địa

d Ý nghĩa.

- Đập tan âm mưu xâmlược của nhà Xiêm

- Khẳng định sức mạnhcủa nghĩa quân

Học thuộc bài học, làm bài tập

Chuẩn bị tiết sau bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN (tt)

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trị :………

Trang 37

Duyệt tuần 27

Ngày / / 2011

Nguyễn Thắng

Trang 38

- Nắm được quá trình thu phục Bắc hà của Nguyễn Huệ

- Mốc niên đại gắn liền với hoạt động của nghĩa quân Tây Sơn đánh đổ chính quyềnvua Lê, chúa Trịnh

- Tự hào về truyền thống tranh anh dũng của dân tộc, những chiến công anh dũng củanghĩa quân Tây Sơn

- Rèn luyện kĩ năng phân tích lược đồ, mối quan hệ lịch sử

- Giáo dục tích hợp mơi trường qua việc lật đổ chính quyền họ Trịnh

II Chuẩn bị

- GV: Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâmlược nước noài

- HS: học bài, soạn bài mới

III Các bước lên lớp

1 Ổn định Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ.

- Tại sao Nguyễn Huệ chọn khúc sơng Tiền từ Rạch Gầm – Xồi Mút làm trận địa quyết chiến?

- Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút có ý nghĩa lịch sử như thế nào?

3 Bài mới

Giới thiệu : Nguyễn Huệ

thu phục Bắc hà như thế

nào

Hoạt động 1

Cho học sinh đọc thông tin

Giáo viên hỏi

(?) Tình hình Đàng Ngoài

như thế nào?

- GV chỉ lược đồ: Năm

Học sinh đọc thông tinHọc sinh trả lời

- Quân Trịnh đang đóng ởPhú Xuân kiêu căng, sáchnhiễu dân chúng

1 Hạ thành Phú Xuân – Tiến ra Bắc Hà diệt họ Trịnh.

- Tháng 6 – 1786 hạ thànhPhú Xuân

Trang 39

- GV nêu kềt quả.

- Nhân cơ hội này, Nguyễn

Huệ tiến thẳng ra Bắc

(?) Vì sao Nguyễn Huệ

lại nêu danh nghĩa “phù Lê

diệt Trịnh” ?

- GV chỉ bản đồ: giữa năm 1786,

Nguyễn Huệ cho quân từ Phú

Xuân đánh ra Thăng Long Chúa

Trịnh bị bắt Chính quyền phong

kiến họ Trịnh tồn tại hơn 200

năm đã bị sụp đổ, Nguyễn Huệ

giao quyền cho nhà Lê, rút về

Nam

Hoạt động 2

Cho học sinh đọc thông tin

Giáo viên hỏi

(?) Tình hình Bắc Hà sau

khi quân Tây Sơn rút về

Nam ?

- GV chỉ lược đồ 3 vùng ba

anh em Tây Sơn chiếm giữ

(?) Trước tình hình đó,

Nguyễn Huệ đã có biện

pháp gì ?

- GV nhấn mạnh việc tiến quân

ra Bắc lần II được nhiều sĩ phu

nổi tiếng giúp đỡ.

Cho học sinh thảo luận

(?) Vì sao Nguyễn Huệ thu

phục được Bắc Hà?

(?) Việc lật đổ các tập

đoàn phong kiến họ Lê, họ

Trịnh có ý nghĩa gì ?

Giáo viên trình bày

- Chú ý theo dõi

- Học sinh thảo luận:

Nhằm tập hợp dân chúnghưởng ứng, ủng hộ mìnhvà nhiều người còn tưởngnhớ nhà Lê

- Nhân dân chán ghét nhàTrịnh, ủng hộ Tây Sơn

- Thế lực quân Tây Sơnđang mạnh

Học sinh chú ý

Học sinh đọc thông tinHọc sinh trả lời

- Con cháu họ Trịnh nổi loạn.

- Lê Chiêu Thống bạc nhược.

- Nguyễn Hữu Chỉnh lộng quyền chống Tây Sơn.

- Cử Vũ Văn Nhậm ra Bắc diệt Chỉnh.

Năm 1788, Nuyễn Huệ ra

Bắc lần II (tiêu diệt Nhậm)

- Được nhân dân, nhiều sĩ phu nổi tiếng giúp đỡ.

- Lực lượng Tây Sơn vững mạnh.

- Chính quyền phong kiến Trịnh – Lê quá thối nát.

- Xoá bỏ sự chia cắt đất nước, Đàng Trong và Đàng Ngoài.

- Đặt cơ sở cho việc thống nhất lãnh thổ.

Học sinh chú ý

- Gữa năm 1786, NguyễnHuệ ra Thăng Long lật đổhọ Trịnh

2 Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản - Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà.

- 1788, Nguyễn Huệ raBắc lần 2 thu phục BắcHà

- Ý nghĩa: tiêu diệt chúaNguyễn ở Đàng Trong, lậtđổ chính quyền Lê – Trịnh

ở Đàng Ngoài đặt cơ sởthống nhất lãnh thổ

4 Củng cố

- Em hãy kể những hoạt động của Nguyễn Huệ ở Bắc Hà từ năm 1786 – 1788

- Quân Tây Sơn đã lật đổ các chính quyền phong kiến Nguyễn, Trịnh và Lê như thế nào

Trang 39

Trang 40

- Yếu tố nào giúp quân Tây Sơn lật đổ các chính quyền phong kiến.

5 Hướng dẫn về nhà

Học thuộc bài học, làm bài tập

Chuẩn bị tiết sau bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN ( tt )

IV Rút kinh nghiệm

Thầy :………Trị :………

- Cảm phục thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ

- Sử dụng lược đồ để thuật lại cuộc đại phá quân Thanh

- Đánh giá tầm vóc lịch sử của sự kiện mùa xuân Kỉ Dậu (1789)

- Giáo dục tích hợp mơi trường qua chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa

II Chuẩn bị

- GV: lược đồ chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa.

- HS: học bài, soạn bài mới

III Các bước lên lớp

1 Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ

- Em hãy kể những hoạt động của Nguyễn Huệ ở Bắc Hà từ năm 1786 – 1788?

- Quân Tây Sơn đã lật đổ các chính quyền phong kiến Nguyễn, Trịnh và Lê như thế nào?

3 Bài mới

Giới thiệu : Quang Trung đã

đại phá quân Thanh xâm lược

như thế nào

Hoạt động 1

Cho học sinh đọc thông tin

Giáo viên hỏi

(?) Sau khi Nguyễn Huệ thu

Học sinh đọc thông tinHọc sinh trả lời

- Sai người sang cầu cứu

IV Quang Trung đại phá quân Thanh

1 Quân Thanh xâm lược nước ta.

a/ Hoàn chỉnh

- Lê Chiêu Thống sang

Ngày đăng: 24/06/2015, 00:00

Xem thêm

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

w