Sinh 11 - Bài 26

* Khái niệm: Cảm ứng ở động vật là khả năng tiếp nhận kích thích và phản ứng lại với các kích thích từ môi trường sống, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.. Cảm ứng ở động vật nh

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Ghép các khái niệm, hiện tượng tương ứng

cho đúng nghĩa?

A - Kiểu ứng động không có sự thay đổi về tốc độ sinh trưởng của các tế bào.

B - Phản ứng của thực vật với kích thích không định hướng.

C - Phản ứng của thực vật với kích thích có định hướng.

D - Ứng động tiếp xúc và hoá ứng động

E - Kiểu ứng động có sự thay đổi về tốc độ sinh trưởng của các tế bào.

Trang 3

I - Hiện tượng nhiệt ứng động.

K - Sự phân bố không đồng đều Auxin ở 2 phía cơ quan.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trang 7

* Khái niệm: Cảm ứng ở động vật là khả năng tiếp

nhận kích thích và phản ứng lại với các kích thích từ môi trường sống, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển

Cảm ứng ở thực vật và cảm ứng ở động vật có gì khác biệt nhau?

I - KHÁI NIỆM VỀ CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT:

Trang 8

- Cảm ứng diễn ra nhanh,

dễ phát hiện.

- Mức độ, hình thức cảm ứng thay đổi tuỳ thuộc vào mức độ tổ chức của

hệ thần kinh.

- Cảm ứng diễn ra chậm, khó nhận biết.

- Chịu sự ảnh hưởng của các hoocmon.

ĐẶC ĐIỂM

Biểu hiện bằng các phản

xạ ở các động vật có hệ thần kinh:

- Phản xạ không điều kiện.

- Phản xạ có điều kiện.

Biểu hiện bằng:

- Hướng động: Hướng đất, hướng sáng, hướng nước…

- Ứng động: Sinh trưởng và không sinh trưởng.

HÌNH

THỨC

CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT

NỘI DUNG

SO SÁNH CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT

Trang 9

Cảm ứng ở động vật nhờ vào yếu tố nào?

Nhờ vào hoạt động của hệ thần kinh dưới

dạng phản xạ.

Trang 10

-> Cơ co Đó là phản xạ tự vệ,

phản xạ thực hiện do có đầy đủ các thành phần của cung phản xạ…

-> Cơ co Do cơ, chế phẩm

thần kinh có khả năng hưng phấn Nghĩa là có tính cảm ứng chứ

không phải là phản xạ.

Phân biệt co cơ trong trường hợp sau:

=> Cảm ứng là đặc tính chung của mọi tổ

chức sống

Hệ thần kinh ở các loài động vât tiến

hoá như thế nào?

Trang 12

II - CẢM ỨNG Ở CÁC NHÓM ĐỘNG VẬT KHÁC NHAU:

Amip ánh sáng chói tránh

1 - Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH:

Trang 13

Động vật đơn bào phản ứng với các kích

thích như thế nào ?

- Hoạt động cảm ứng: Phản ứng bằng cách chuyển

động cả cơ thể hoặc co rút chất nguyên sinh nhờ không bào co rút

Ví dụ: Trùng roi bơi tới nơi giàu ánh sáng, trùng đế

giày bơi tới nơi giàu Ôxi; Amip tránh ….

- Đặc điểm: Phản ứng đơn giản, chậm

- Bao gồm: Động vật đơn bào

1 - Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH:

Trang 14

* Bao gồm: ĐV đối xứng

toả tròn thuộc ngành ruột khoang như: Sao biển, thuỷ tức

2- Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH:

Hệ thần kinh lưới có ở những loài động vật

Trang 15

- Các sợi thần kinh liên hệ

với các TB biểu mô cơ

và các TB gai

Cảm ứng ở các loài động vật này diễn ra thế nào?

a - Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh lưới:

Trang 16

Kích thích

Trang 17

* Hoạt động cảm ứng : Khi bị kích thích, thông tin được truyền từ TB cảm giác 

toàn bộ mạng lưới thần kinh

 toàn bộ biểu mô cơ  cả

cơ thể co lại.

* Hiệu quả phản xạ : Phản ứng lan toả toàn thân, không chính xác.

Trang 18

Hệ thần kinh chuỗi thường có ở nhóm ĐV nào? Có gì khác so với hệ thần kinh lưới?

b - Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh chuỗi:

Trang 19

- Mỗi đốt cơ thể có 1 đôi hạch

Các hạch được nối với nhau bởi các dây TK

Trang 20

* Hiệu quả phản xạ:

- Phản ứng được định khu ở chuỗi hạch

 Chính xác hơn, tiêu tốn ít năng lượng hơn hệ thần kinh lưới

Hiệu quả phản xạ của các loài động vật này

như thế nào?

Trang 21

c - Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh hạch:

Hệ thần kinh hạch thường có ở nhóm ĐV nào? Có gì khác so với

hệ thần kinh chuỗi?

* Bao gồm: ĐV không XS bậc cao ( Thân mềm, côn trùng, giáp xác )

* Cấu tạo:

- Các TBTK tập trung  3

khối hạch lớn ở đầu

(lớn nhất) , ngực, bụng.

- Các dây thần kinh liên hệ

với các giác quan rất phát triển và phân hoá.

Hiệu quả hoạt động cảm ứng như thế nào?

Trang 22

* Hiệu quả phản xạ:

Phản ứng được định khu

ở 3 khối hạch nên chính xác hơn hệ thần kinh chuỗi.

c - Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh hạch:

Trang 25

Quan sát hình vẽ và cho biết cấu tạo hệ thần kinh ống?

gian, não giữa, não sau

Trang 26

d - Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh ống:

Trang 27

Điền tên các bộ phận

tương ứng?

Não Tuỷ Hạch TK Dây TK

Hệ thần kinh ống tiến hoá hơn hệ thần kinh lưới, chuỗi, hạch như thế nào?

Có sự phân hóa rõ rệt các phần và chuyên hoá về mặt

Hoạt động cảm ứng ở dạng thần king ống diễn ra

như thế nào?

- Hoạt động cảm ứng: Ngày càng hoàn thiện và rất chính xác hơn.

d - Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh ống:

Trang 28

Trang 29

Trang 30

- Điều khiển, điều hoà hoạt động của

các nội quan( Cơ quan sinh dưỡng

và sinh sản ), đó là những hoạt động

tự động, không theo ý muốn.

- Thần kinh giao cảm và đối giao

cảm hoạt động đối lập nhau.

- Điều khiển hoạt động của các cơ vân trong hệ vận động, đó là hoạt động có ý thức (

- Trung ương: Trụ não, đoạn cùng

của tuỷ sống, các nhân xámở sừng bên của tuỷ sống( Từ đốt tuỷ I -> III )

- Dây TK sinh dưỡng, hạch TK.

- Trung ương:

Vỏ não và chất xám ( Sừng trước ) của tuỷ sống.

- Dây thần kinh vận động.

Trang 31

* Cung phản xạ gồm:

1 - Bộ phận tiếp nhận kích

thích ( Thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm ).

Trang 33

BÀI TẬP VỀ NHÀ:

1- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.

2- Trình bày hướng tiến hoá trong hệ thần kinh và cảm ứng của động vật?

3- Chuẩn bị bài thực hành theo hướng dẫn 4- Đọc bài 27.

Định dạng
Số trang	34
Dung lượng	5,19 MB