MỤC TIÊU : - Giúp học sinh hiểu khởi nghĩa Thái Nguyên, diễn biến giải phĩng thị xã Thái Nguyên - HS biết 1 số địa danh gắn liền với lịch sử II.. Khởi nghĩa Thái Nguyên Khởi nghĩa của b
Trang 1Tiết 1 : Lịch sử
Lịch sử địa phương ( Tiết 1 )
I MỤC TIÊU :
- Giúp học sinh hiểu khởi nghĩa Thái Nguyên, diễn biến giải phĩng thị xã Thái Nguyên
- HS biết 1 số địa danh gắn liền với lịch sử
II Bài mới
1 Khởi nghĩa Thái Nguyên
Khởi nghĩa của binh lính người Việt trong quân đội Pháp đĩng ở Thái
Nguyên Do Đội Cấn (Trịnh Văn Cấn) chỉ huy, Lương Ngọc Quyến và
một số nhà cách mạng khác làm phụ tá Bùng nổ hồi 23 giờ ngày
30.8.1917, bằng việc nổi dậy diệt bọn chỉ huy, chiếm trại lính khố
xanh, phá ngục Thái Nguyên, giải phĩng tù chính trị (bị bắt từ các
cuộc K hởi nghĩa Yên Thế 1885 - 1913, Duy Tân và Phong trào Đơng
du trước đĩ), đánh chiếm các cơng sở của tỉnh và một số nơi khác
Riêng Trại bộ binh thuộc địa (cĩ 65 binh sĩ) nghĩa quân khơng đánh
chiếm được Từ ngày 31.8, Pháp đưa quân từ Hà Nội, Phúc Yên, Bắc
Giang, Yên Bái về đàn áp Ngày 4.9, quân khởi nghĩa rút khỏi thị xã
Thái Nguyên và tổ chức kháng cự ở nhiều nơi (Vũ Nhai, Phú Bình,
Tam Đảo, Yên Thế, vv.) nhưng hoạt động ngày càng yếu dần Đến
10.1 1918, Đội Cấn tuyệt vọng và tự sát
2 Giải phĩng thị xã Thái Nguyên
Ngày 16/8/1945, Đội Việt Nam Giải phĩng quân do Đại tướng Võ
Nguyên Giáp chỉ huy đã tiến về Thị xã Thái Nguyên Ngày 19/8/1945
tới Thịnh Đán, T P Thái Nguyên Tại đây, Đội đã tập kết tại chùa Đán,
đồng chí Võ Nguyên Giáp đã phổ biến kế hoạch tác chiến và giao
nhiệm vụ cho các đơn vị
3 giờ sáng 20/8/1945, đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy một mũi
quân từ chùa Đán tiến vào thị xã Thái Nguyên, nhanh chĩng chiếm
lĩnh bao vây các vị trí của địch 5 giờ sáng ngày 20/8 ta gửi thư cho
tỉnh trưởng Thái Nguyên yêu cầu đầu hàng
Trước đĩ ngày 19/8 lực lượng vũ trang và quần chúng huyện Phú
Bình, Đồng Hỷ đã nổi dậy và chiếm được khu chủ sự Nhà Đèn (Đây là
cơng trình kiến trúc thực dân Pháp xây dựng trước năm 1945, là nơi
dùng máy nổ cung cấp điện cho thị xã Thái Nguyên, chủ yếu phục vụ
cho bọn lính chiếm đĩng thị xã) Ngày 20/8/1945 Nhà Đèn là nơi đồng
chí Võ Nguyên Giáp tuyên truyền cho 60 lính bảo an đầu hàng
Trong thời gian chiến đấu giải phĩng thị xã Thái Nguyên và các vùng
lân cận (từ 20 đến 23/8/1945), đồng chí Võ Nguyên Giáp đã chọn đình
Hàng Phố làm nơi đặt sở chỉ huy của lực lượng Quân Giải phĩng,
cùng nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền
Đình Hàng Phố, khu chủ sự Nhà Đèn đã bị phá hủy trong thời kỳ tiêu
thổ kháng chiến, nhưng những cái tên ấy đã đi vào lịch sử và trở
thành niềm tự hào của người dân Thái Nguyên
- HS lắng nghe
- HS quan sát tranh, ảnh về Đội Cấn và Lương Ngọc Quyến.
- HS nêu tên các địa danh, trường học gắn liền với cuộc khởi nghĩa
VD : các con đường của TP Thái Nguyên
Các trường Tiểu học của TP Thái Nguyên.
- HS lắng nghe
- HS quan sát ảnh tướng Võ Nguyên Giáp
- HS quan sát ảnh khu chủ sự Nhà Đèn
- HS thuật lại diễn biến
- HS nêu lại ý nghĩa
Trang 2Tiết 2: Lịch sử
Lịch sử địa phương ( Tiết 2 )
I Mục tiêu
- HS nắm được cuộc đời, thân thế sự nghiệp của “ Cao sơn quý minh ” Dương Tự Minh
- HS có ý thức bảo vệ, giữ gìn di tích danh thắng Đền Đuổm
II Đồ dùng dạy học
- Tranh ảnh đền Đuổm
III Lên lớp
1 Thân thế và sự nghiệp của phò mã Dương Tự Minh :
Dương Tự Minh, người dân tộc Tày,người làng Quan Triều, tỉnh
Thái Nguyên.Ông làm thủ lĩnh phủ Phú Lương xưa,gồm các
châu : THƯỢNG NGUYÊN,VĨNH THÔNG,QUẢNG
NGUYÊN,CẢM HOÁ,VẠN NHAI,TƯ NÔNG,TUYÊN
HOÁ( thuộc Bắc Kạn,Thái Nguyên,Cao Bằng,Tuyên Quang và
một phần Vĩnh Phúc,Phú Thọ,Lạng Sơn ngày nay).
Trong suốt ba đời vua Lý : Lý Nhân Tông (1072-1128), Lý
Thần Tông (1128-1138) và Lý Anh Tông (1138-1175), Dương
Tự Minh là người có công lớn trong công cuộc kháng chiến
chống quân xâm lược nhà Tống, giữ vững vùng biên cương rộng
lớn phía Bắc của nước Đại Việt hồi đầu thế kỷ XII và xây dựng
phủ Phú Lương trở thành vùng đất phồn thịnh Tin cậy và ghi
nhận công lao của Dương Tự Minh.Năm 1127 vua Lý Nhân
Tông đã gả công chúa Diên Bình,đến năm 1144 vua Lý Anh
Tông lại gả công chúa Thiều Dung cho ông.Như vậy, Dương tự
Minh hai lần được phong làm Phò mã.
Cuối đời,ông trở về Điểm Sơn (nay là núi Đuổm) và mất ở
đây.Ông được nhà Lý phong sắc " UY VIỄN ĐÔN TÍNH CAO
SƠN QUẢNG ĐỘ CHI THẦN" các đời sau đều phong cho ông
sắc : "CAO SƠN QUÝ MINH "
2 Lễ hội đền Đuổm
Lễ hội đền Đuổm chính hội vào mùng 6 tháng Giêng âm
lịch.Vào phần LỄ, mọi người khắp nơi nô nức đến dâng
hương,những mâm ngũ quả,mâm lợn quay vàng óng thành kính
dâng lên "ngài",mong "ngài" phù hộ độ trì cho gia đình mạnh
khỏe,làm ăn phát đạt Vào phần HỘI, có rất nhiều trò chơi cổ
truyền như : chọi gà,tung còn,cờ người,kéo co
- HS lắng nghe
- HS nêu thời điểm chính hội
- HS nêu các trò chơi trong lễ hội