BAI GIANG LY 9

PHẠM MỸ TRÂM ÔN CÁC KIẾN THỨC VỀ THẤU KÍNH A: LÝ THUYẾT I/ THẤU KÍNH HỘI TỤ - Trục chính qua quang tâm O và vuông góc với thấu kính.. ĐƯỜNG ĐI CỦA TIA SÁNG QUA THẤU KÍNH HỘI TỤ ÔN CÁC

PHẠM MỸ TRÂM

Tiết 64-Bài 58

PHẠM MỸ TRÂM

ÔN CÁC KIẾN THỨC VỀ THẤU KÍNH A: LÝ

THUYẾT

I/ THẤU KÍNH HỘI TỤ

- Trục chính qua quang tâm O và vuông góc với thấu kính

O

- F, F’ là hai tiêu điểm đối xứng với nhau qua thấu kính.OF = OF’ = f ( tiêu cự )

1 ĐỊNH NGHĨALà thấu kính có rìa mỏng, giữa dày

PHẠM MỸ TRÂM

2 ĐƯỜNG ĐI CỦA TIA SÁNG QUA THẤU KÍNH HỘI TỤ

ÔN CÁC KIẾN VỀ THẤU KÍNH A: LÝ

- Tiêu điểm phụ F” là giao điểm của

đường thẳng qua O, song song với tia tới SI ( trục phụ p) và đường thẳng vuông góc với trục chính tại F’(có thể nói rộng hơn là mặt phẳng vuông góc với trục chính tại F’)

F’’ (p)

>

cho tia ló qua tiêu điểm phụ F”

O

PHẠM MỸ TRÂM

2 ĐƯỜNG ĐI CỦA TIA SÁNG QUA THẤU KÍNH PHÂN KỲ

ÔN CÁC KIẾN VỀ THẤU KÍNH A: LÝ

PHẠM MỸ TRÂM

3.TÍNH CHẤT CỦA ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KỲ :

ÔN CÁC KIẾN VỀ THẤU KÍNH A: LÝ

PHẠM MỸ TRÂM

Một vật sáng AB = h đặt trước thấu kính hội tụ

và cho ảnh A’B’ = h’ như hình vẽ

Biết OA = d, OA’ = d’, thấu kính có tiêu cự

OF = OF’ = f Chứng minh rằng:

1

2

ÔN TẬP CÁC KIẾN THỨC VỀ KHÚC

XẠ ÁNH SÁNG

B: BÀI TẬP

Với TKHT (Ảnh thật)

/

1 1

1

d d



F

A OA

OF

OF O

A 



Suy ra: /

/ / /

/

OF

F

A IO

B

Vì OI = AB nên: / (2)

/ / /

/

OF

F

A AB

B

d

d h

/

1 1

1

d f

<=> 1 1 1/

d d

ÔN TẬP CÁC KIẾN THỨC VỀ KHÚC

XẠ ÁNH SÁNG

B: BÀI TẬP

3.Trường hợp cho ảnh ảo của TKHT :

Quy ước về dấu:

-Thấu kính hội tụ: f > 0

-Vật thật: d > 0 , h > 0

0-Vật ảo: d < 0, h < 0-Ảnh ảo: d’< 0, h’< 0

S

S’I

I

S

S’I

O

I(1)

(2)

O

O1O2 = 10cm,  = 30I 0

II

- O1 , O2 lần lượt là quang tâm của thấu kính hội tụ và thấu kính phân kỳ

-F1 , F’

1 và F2 , F’

2 lần lượt là các tiêu điểm chính của thấu kính hội tụ và thấu kính phân kỳ

F ’ 2

Người ta đặt một vật sáng AB vuông góc với

trục chính và cách thấu kính 20 cm, vật cao 4cm Một gương phẳng M đặt phía bên kia thấu kính tại điểm C cách thấu kính 30 cm và tạo với

trục chính một góc 450, mặt phản xạ hướng

vào thấu kính

1 Hãy vẽ ảnh A’B’ của vật AB qua hệ thống

trên Giải thích cách vẽ

2 Tính độ lớn của ảnh A’B’

của thấu kính một khoảng OF’ = 1m Một

người bạn cao 1,6m đứng cách anh ta một

khoảng 4m

1 Vẽ đường đi của các tia sáng từ đầu người bạn qua thấu kính vào mắt người cận thị để xác định ảnh của bạn

2 Anh ta thấy bạn cao bao nhiêu và đứng cách anh ta bao nhiêu mét? ( Cho biết kính đặt sát mắt )

PHẠM MỸ TRÂM

B:BÀI TẬP

BÀI 9

Một vật sáng đặt song song với một màn

ảnh và cách màn 90 cm Người ta dùng thấu kính để thu ảnh thật của vật trên màn Trục chính của thấu kính vuông góc với màn ( hình vẽ ) Người ta tìm thấy 2 vị trí của thấu kính cho ảnh rõ nét trên màn

và cách xa nhau một khoảng O1O2 = 30 cm

1 Xác định vị trí đặt thấu kính và tiêu cự

PHẠM MỸ TRÂM

BÀI 10

Một điểm sáng S ở ngay trên trục chính của một thấu kính hội tụ hình tròn , thấu kính có tiêu cự f = 10 cm 1/ Điểm sáng S cách thấu kính 30 cm , hãy xác định vị trí và tính chất của ảnh S’ của S qua thấu kính

2/ Dời điểm sáng S đến cách thấu kính 10 cm , ở phía sau thấu kính 60 cm người ta đặt một màn E thẳng góc với trục chính Hãy vẽ đường đi của chùm tia sáng từ S đi qua các mép của thấu kính Vệt sáng trên màn E tạo bởi chùm tia ló có dạng gì ? So sánh kích thước của vệt sáng này với kích thước của thấu kính

3/ Giữ thấu kính và màn cố định , cần di chuyển điểm sáng S trên trục chính đến vị trí nào để có vệt sáng trên màn cùng kích thước như ở câu

2

B:BÀI TẬP

PHẠM MỸ TRÂM

GIẢI: BÀI 101/ a) Vì OA > f nên đó là ảnh thật, ngược

chiều với vật

b) Ta

có : ' '

' '

1 1 1 1 1 1

1 1 1 3 1 2 1

10 30 30 30 15 15

a) Vẽ các tia tới SA, SB đến các

mép của thấu kính

>

B A

>

Để vệt sáng trên màn có kích thước như câu

2 thì chùm tia ló ( 2 tia ló AD và BC) phải cắt nhau tại S’ là trung điểm của OH

Khoảng cách từ S đến thấu kính

lúc này là:

1 1 1 1 1 1

1 1 1 3 1 2 1

10 30 30 30 15 15

TRƯỜNG THCS CÁT

HANH

TRƯỜNG THCS NGUYỄN ĐÌNH

CHIỂU