Lịch sử Việt Nam 4 điểm Câu 3 : 2 điểm: Thực dân Pháp đã thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam như thế nào trong những năm 1858-1859?. - Giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Nhật Bản lâm vào
Trang 1PHÒNG GD & ĐT YÊN LẠC ĐỀ THI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI LỚP 8
Năm học 2010-2011 Môn : LỊCH SỬ
Thời gian: 120 phút ( Không kể thời gian giao đề)
Đề chính thức
A Lịch sử thế giới ( 6 điểm)
Câu 1 ( 3 điểm) Trình bày hoàn cảnh, nội dung chính và ý nghĩa của cuộc Duy tân Minh Trị năm 1868
Câu 2 ( 3 điểm) Trình bày tình hình chung về phong trào độc lập dân tộc ở Đông Nam Á trong những năm 1918-1939
B Lịch sử Việt Nam ( 4 điểm)
Câu 3 : (2 điểm): Thực dân Pháp đã thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam như thế
nào trong những năm 1858-1859? Em có nhận xét gì về thái độ chống giặc của triều
đình Huế ?
Câu 4 ( 2 điểm) : Chọn và trình bày nét chính về cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương
………HẾT………
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Trang 2ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI LỚP 8
Năm học 2010-2011 Môn : LỊCH SỬ ( Đáp án này có 03 trang )
A Lịch sử thế giới ( 6 điểm)
Câu 1 ( 3 điểm) : Trình bày hoàn cảnh, nội dung chính và ý nghĩa của cuộc Duy tân Minh Trị năm 1868
- Giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Nhật Bản lâm vào tình trạng khủng
hoảng nghiêm trọng; trong khi đó các nước tư bản phương Tây ( Mĩ, Anh,
Pháp…) ngày càng tăng cường can thiệp, tìm cách xâm nhập vào Nhật
Bản…
0,25
- Tháng 1.1868, Thiên hoàng Minh Trị đã thực hiện một loạt cải cách tiến
bộ nhằm đưa Nhật Bản thoát khỏi tình trạng phong kiến lạc hậu Đó là
cuộc Duy tân Minh Trị, được tiến hành trên nhiều lĩnh vực: kinh tế, chính
trị,…
0,25
* Về kinh tế:- Thi hành nhiều cải cách như thống nhất tiền tệ, xóa bỏ sự
độc quyền ruộng đất của giai cấp phong kiến, tăng cường phát triển kinh tế
tư bản chủ nghĩa ở nông thôn, xây dựng cơ sở hạ tầng…
0,5
* Về chính trị, xã hội:- Chế độ nông nô được bãi bỏ, đưa quý tộc tư sản
hóa và đại tư sản lên nắm chính quyền; ban hành Hiến pháp năm 1889,
thiết lập chế độ quân chủ lập hiến
0,5
* Về giáo dục : - Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội
dung khoa học kỹ thuật trong chương trình giảng dạy, cử những học sinh
ưu tú đi du học ở phương Tây
0,5
* Về quân sự: - Quân đội được tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương
Tây, chế độ nghĩa vụ thay cho chế độ trưng binh Công nghiệp đóng tàu,
sản xuất vũ khí được chú trọng
0,5
- Đưa Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa, phát triển thành
một nước tư bản công nghiệp
0,25
- Cuộc Duy tân Minh Trị có tính chất là một cuộc cách mạng tư sản 0,25
Câu 2 ( 3 điểm) : Trình bày tình hình chung về phong trào độc lập dân tộc ở Đông Nam Á trong những năm 1918-1939
Tình hình chung về phong trào độc lập dân tộc ở Đông Nam Á trong 3
Trang 3những năm 1918-1939:
- Đầu thế kỷ XX, hầu hết các quốc gia Đông Nam Á đều trở thành thuộc
địa hoặc nửa thuộc địa của chủ nghĩa thực dân Chỉ có Xiêm ( Thái Lan)
tương đối tự chủ…
0,25
- Sau thất bại của những cuộc khởi nghĩa dưới ngọn cờ “ phò vua cứu
nước”, tầng lớp trí thức mới ở nhiều nước Đông Nam Á đã hướng cuộc đấu
tranh giành độc lập dân tộc theo con đường dân chủ tư sản
0,25
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào đấu tranh chống đế quốc
dâng cao mạnh mẽ Thắng lợi của cách mạng tháng Mười Nga cũng ảnh
hưởng đến khu vực này
0,5
- Bắt đầu từ những năm 20, trong phong trào đấu tranh giành độc lập xuất
hiện một nét mới: Giai cấp vô sản ở Đông Nam Á từng bước trưởng thành
và tham gia lãnh đạo phong trào cách mạng…( xuất hiện một số Đảng
Cộng sản ở khu vực: Đảng Cộng sản In-đô-nê-xi-a tháng 5.1920; Đảng
Cộng sản Việt Nam tháng 2.1930…)
0,5
- Dưới sự lãnh đạo của các Đảng cộng sản, giai cấp công nhân và nhân dân
lao động ở nhiều nước đã vùng lên đấu tranh chống đế quốc ( nổi bật là các
cuộc khởi nghĩa Gia-va và Xu-ma-tơ-ra ở In-đô-nê-xi-a năm 1926-1927 và
phong trào Xô viết Nghệ-Tĩnh ở Việt Nam năm 1930-1931…)
0,5
- Cùng với sự phát triển của phong trào vô sản, phong trào dân chủ tư sản
cũng có bước tiến rõ rệt so với những năm đầu thế kỉ XX
0,25
- Đã xuất hiện các chính đảng có tổ chức và ảnh hưởng xã hội rộng lớn như
Đảng Dân tộc ở In-đô-nê-xi-a, phong trào Tha-kin ở Miến Điện…
0,25
- Khi chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, phong trào độc lập dân tộc ở
Đông Nam Á vẫn chưa giành được thắng lợi có ý nghĩa quyết định
0,5
B Lịch sử Việt Nam ( 4 điểm)
Câu 3 : (2 điểm): Thực dân Pháp đã thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam như thế nào trong những năm 1858-1859? Em có nhận xét gì về thái độ chống giặc của triều đình Huế ?
a Âm mưu xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp trong những năm
- Từ giữa thế kỉ XIX, các nước tư bản phương Tây đẩy mạnh việc xâm
chiểm các nước phương Đông; trong đó thực dân Pháp đã đẩy mạnh kế
hoạch thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam
0,25
- Sau nhiều lần khiêu khích, lấy cớ bảo vệ đạo Gia Tô, Pháp đem quân xâm
lược Việt Nam
0,25
- Chiều 31.8.1858, 3000 quân Pháp-Tây Ban Nha dàn trận trước cửa biển
Đà Nẵng Âm mưu của Pháp là chiếm xong Đà Nẵng sẽ kéo thẳng ra Huế,
nhanh chóng buộc nhà Nguyễn đầu hàng
0,25
- Rạng sáng 1.9.1858, quân Pháp nổ súng mở đầu cuộc xâm lược nước ta
Sau 5 tháng xâm lược, thực dân Pháp chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà
0,25
Trang 4- Thất bại trong âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh ở Đà Nẵng, tháng
2-1859, quân Pháp kéo vào Gia Định với âm mưu chiếm vựa lúa Nam Bộ,
triệt nguồn tiếp tế lương thực của triều đình nhà Nguyễn, dò đường sang
xâm lược Cam-pu-chia… Ngày 17-2-1859, Pháp tấn công chiếm thành
Gia Định
0,5
* Nhận xét về thái độ chống giặc của triều đình Huế :
- Triều đình tỏ thái độ cầu hòa, sợ giặc, do dự, thiếu quyết đoán, không
kiên quyết chống giặc, không có đường lối kháng chiến rõ ràng, từng bước
đầu hàng giặc…
0,5
Câu 4 ( 2 điểm) : Chọn và trình bày nét chính về cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương.
* Cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương là cuộc khởi
nghĩa Hương Khê (1885-1896)
0,25
- Lãnh đạo cao nhất của cuộc khởi nghĩa là Phan Đình Phùng…, bên cạnh
Phan Đình Phùng còn có nhiều tướng lĩnh tài ba khác, tiêu biểu là Cao
Thắng
0,25
- Từ 1885 đến 1888, nghĩa quân lo tổ chức, huấn luyện, xây dựng công sự,
rèn khí giơí, tích lương thảo…Lực lượng nghĩa quân được chia làm 15
quân thứ…, phân bố trên địa bàn bốn tỉnh : Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh,
Quảng Bình Họ tự chế tạo được súng trường…
0,5
- Từ 1888 đến 1895 là thời kỳ chiến đấu của nghĩa quân Dựa vào vùng
rừng núi hiểm trở, có sự chỉ huy thống nhất, phối hợp tương đối chặt chẽ,
nghĩa quân đã đẩy lui nhiều cuộc hành quân càn quét của địch
0,25
- Thực dân Pháp tập trung binh lực, xây dựng đồn bốt dày đặc nhằm bao
vây cô lập nghĩa quân, chúng mở nhiêù cuộc tấn công quy mô vào căn cứ
Ngàn Trươi…
0,25
-Nghĩa quân phải chiến đấu trong điều kiện ngày càng gian khổ, lực lượng
suy yếu dần Sau khi Phan Đình Phùng hi sinh ( 12-1895), cuộc khởi nghĩa
duy trì thêm một thời gian rồi tan rã
0,25
* Đây là cuộc khởi nghĩa có quy mô lớn, địa bàn hoạt động rộng, thời gian
kéo dài, được tổ chức chặt chẽ, chỉ huy thống nhất, nghĩa quân đã lập được
nhiều chiến công, gây cho thực dân Pháp nhiều khó khăn
0,25
Lưu ý : Trên đây là những nội dung mà khi làm bài học sinh phải đề cập tới Chỉ
cho điểm tối đa khi bài làm đủ nội dung, chính xác, lô gíc, khoa học.