TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHKHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH Bộ môn : Quản Trị Công Nghệ Tên đề tài : Công nghệ xanh với vấn đề thay đổi khí hậu tại Việt Nam... Vai trò của c
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
Bộ môn : Quản Trị Công Nghệ
Tên đề tài : Công nghệ xanh với vấn đề thay đổi khí hậu tại Việt Nam.
SV thực hiện : NGUYỄN LÂM KIM PHỤNG
Lớp : CL1 _ Khoá : 32
Trang 2
Trang 3
Trang Lời nói đầu 4
Chương I : Công nghệ xanh là gì ? 5
1 Định nghĩa.
2. Vai trò của công nghệ xanh trong vấn đề bảo vệ môi trường tại Việt Nam.
Chương II : Diễn biến của tình hình biến đổi khí hậu hiện nay 7
1 Thay đổi khí hậu: Xu thế và viễn cảnh.
2 Kịch bản về biến đổi khí hậu tại Việt Nam.
Chương III : Hiện trạng áp dụng Công nghệ xanh tại Việt Nam 10
Chương IV : Các giải pháp nhằm thúc đẩy việc ứng dụng
và phát triển công nghệ xanh vào thực tiễn hoạt động của đất nước 13
Trang 4Trong vòng vài thập niên trở lại đây, ở các quốc gia hậu kỹ nghệ, phong trào Công nghệ Xanh (Green Technology) đã được các nhà khoa học đưa lên hàng đầu trong việc giải quyết ô
nhiễm và bảo vệ môi trường.
Mục tiêu này do Hội Đồng Liên Hiệp Quốc về Môi sinh và Phát triển đề ra qua Nghị trình 21 là: Tạo dựng tăng trưởng kỹ nghệ, Cân bằng môi sinh, và Tiến bộ xã hội.
Đây là ba căn cứ cơ bản để có thể xây dựng được một sự phát triển bền vững cho toàn cầu Một trong những biện pháp để tiến tới mục tiêu trên là làm thế nào để phòng ngừa ô nhiễm và kiểm soát việc sử dụng năng lượng.
Từ suy nghĩ này, phong trào công nghệ xanh ngày càng phát triển mạnh mẽ và đang được xem như là một biện pháp hữu hiệu nhất trong việc giải quyết các vấn nạn môi trường hiện nay.
Trang 5Chương I : Công nghệ xanh là gì ?
1. Định nghĩa :
Trước tiên, để hiểu về thuật ngữ Công nghệ xanh, chúng ta cần tìm hiểu sơ qua khái niệm cơ bản về Công nghệ
Theo như Luật Khoa học và Công nghệ của Việt Nam thì : “Công nghệ
là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ,
phương tiện, dùng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm”
Về việc phân loại thì hiện nay số lượng loại công nghệ nhiều đến mức không thể xác định được chính xác, do đó việc phân loại chính xác và chi tiết các loại công nghệ là điều khó thực hiện Tùy theo mục đích, có thể phân loại các loại công nghệ như sau:
Theo tính chất: Bao gồm công nghệ sản xuất, công nghệ dịch vụ, công nghệ thông tin, công nghệ giáo dục - đào tạo
Theo ngành nghề: Có các loại công nghệ công nghệp, nông nghiệp, công nghệ sản xuất hàng tiêu dùng, công nghệ vật liệu
Theo sản phẩm: Tùy thuộc vào loại sản phẩm có các loại công nghệ tương ứng như công nghệ thép, công nghệ xi măng, công nghệ ôtô
Theo trình độ công nghệ (căn cứ mức độ phức tạp, hiện đại của các thành phần công nghệ) có: công nghệ truyền thống, công nghệ tiên tiến, công nghệ trung gian
Theo góc độ môi trường có: công nghệ ô nhiễm và công nghệ sạch
Theo đó, "Công nghệ xanh" là công nghệ sản xuất có áp dụng các biện pháp công nghệ xử lý chất thải, đảm bảo không thải ra môi trường các chất ô nhiễm với nồng độ vượt quá tiêu chuẩn cho phép”
Tuỳ theo từng lĩnh vực, từng ngành nghề khác nhau mà công nghệ xanh có thể chia ra thành nhiều phân nhánh như: Điện tử xanh (Green computing), Hoá học xanh (Green chemical) v.v…
Trang 62. Vai trò của công nghệ xanh trong vấn đề bảo vệ môi trường tại Việt Nam :
o Công nghệ xanh là đòn bẩy để bảo vệ môi trường
Là một trong năm quốc gia dự báo sẽ bị ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, bởi vậy, nếu không có các giải pháp kịp thời và hiệu quả, Việt Nam chúng ta sẽ phải chịu nhiều hệ lụy từ môi trường trong tương lai Song song với việc phát triển kinh tế, Việt Nam đang rất cần những công nghệ xanh, đó chính là sự lựa chọn hợp lý nhằm đối mặt với những thách thức đặt ra từ môi trường
o Thành quả mà công nghệ xanh mang đến cho Việt Nam đó chính là một môi trường đô thị, tự nhiên và kinh tế hoàn toàn mới: Kinh tế xanh, Thành phố xanh
Sự chuyển hướng theo kinh tế thị trường trong những năm gần đây ở nước ta đã tạo ra một tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và bền vững, đem đến nhiều cơ hội và thực sự hấp dẫn cho các dự án đầu tư từ nước
ngoài.Tuy nhiên, không chỉ dừng lại ở đó, sự cạnh tranh quốc tế sẽ cho ra đời những mô hình kinh tế mới, đặc biệt là khi mà kinh tế xanh trên thế giới đang ở vào thời điểm phôi thai, mới hình thành Thông qua mô hình này, kinh tế xanh sẽ đem đến cho Việt Nam vào thời điểm hiện tại một cơ hội định vị lại mình trong một thị trường thế giới đầy tiềm năng về cơ hội phát triển và bền vững Cơ hội này cho phép các đô thị tại Việt Nam sẽ thay đổi, không chỉ tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, mà cũng sẽ ảnh hưởng đến các đô thị vừa và các vùng nông thôn của đất nước…
o Phát triển công nghệ xanh để đảm bảo phát triển bền vững:
Trong khoảng thời gian vừa qua, cùng với việc phát triển đạt được mức tăng trưởng kinh tế cao, Việt Nam chúng ta đã phải đối mặt với rất nhiều thách thứclớn về môi trường mà nếu không bắt tay giải quyết nhanh chóng
có thể sẽ để lại những tác hại khó lường hết sức to lớn.Bởi lẽ đó, phát triển công nghệ xanh không chỉ nhằm giúp cho việc bảo vệ môi trường, mà còn góp phần đối phó với vấn đề biến đổi khí hậu, thông qua đó đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước
Trang 7Chương II : Diễn biến của tình hình
biến đổi khí hậu hiện nay.
1 Thay đổi khí hậu: Xu thế và viễn cảnh.
Thay đổi khí hậu do con người gây ra là một thực tế đã được khẳng định và các tác động của nó đối với môi trường ngày nay càng trở nên rõ rệt
Hiệu ứng nhà kính là cơ chế căn bản của điều hoà nhiệt độ Nếu
không có hiệu ứng nhà kính nhiệt độ trung bình trên bề mặt trái đất không phải 150C mà là -60C Bằng cách phản chiếu ánh nắng và toả nhiệt, trái đất hoàn trả vào không trung năng lượng của mặt trời mà trái đất nhận được Một phần nhiệt được hấp thụ bởi cái gọi là khí nhà kính Những khí nhà kính chính của quá trình này là cácbon dioxit (CO2), metan (CH4), oxit nitơ (N2O) và clorofluorocacbon Từ lúc bắt đầu thời kỳ công nghiệp, những phát thải của loài người đã làm tăng nồng độ các khí nói trên trong khí quyển đưa đến kết quả là trái đất ấm dần
Kể từ những năm 1800, bình quân nhiệt độ bề mặt trái đất đã tăng 0,60C Những ước lượng gần đây cho biết, đến năm 2100 bình quân nhiệt
độ sẽ tăng từ 1,4 – 5,80C (UNFCCC, 2005)
Trái đất ấm dần lên sẽ làm thay đổi khí hậu, thời tiết như: gia tăng mức độ tích tụ trên toàn cầu, thay đổi tần suất và sự khắc nghiệt của các biến cố như bão, lụt, hạn hán
Khí hậu thay đổi chắc chắn sẽ tác động mạnh đến môi trường Thông thường thay đổi càng nhanh, nguy cơ thiệt hại càng lớn, vượt qua khả năng khắc phục hậu quả của chúng ta Dự báo, mức nước biển trung bình đến năm 2100 sẽ tăng từ 9 – 88cm, gây ngập úng những vùng thấp và các thiệt hại khác Các đới khí hậu thay đổi sẽ làm rối loạn các hệ sinh thái vùng rừng núi, sa mạc, đồng cỏ Kết quả là nhiều hệ sinh thái sẽ bị thoái hoá nhanh hoặc tan vỡ và nhiều loài riêng biệt có thể bị tuyệt chủng
(IPCC, 2001 a)
Mức độ và tác động của những thay đổi đó diễn biến tuỳ theo từng vùng Xã hội sẽ phải đối mặt với những rủi ro và áp lực mới An ninh thực phẩm trên phạm vi toàn cầu không chắc sẽ bị đe doạ, nhưng một số vùng
Trang 8năng suất những cây lương thực chính sẽ giảm, do vậy sẽ bị thiếu lương thực hoặc xảy ra nạn đói Các nguồn nước trên khắp thế giới cũng bị ảnh hưởng do hiện tượng ngưng tụ và bốc hơi Cơ sở hạ tầng sẽ bị thiệt hại do nước biển dâng cao hoặc do biến cố thời tiết khắc nghiệt Các hoạt động kinh tế, nơi định cư và sức khoẻ của con người cũng bị tác động hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp Nước nghèo và không thuận lợi, nhất là những nước chậm tiến bị tổn thương lớn nhất do các hậu quả tiêu cực của khí hậu thay đổi và họ thiếu khả năng triển khai các cơ chế đối phó
Trong những thập niên sắp tới nền nông nghiệp thế giới sẽ đối mặt với nhiều thách thức và khí hậu biến đổi sẽ làm cho các thách thức đó phức tạp hơn Nếu mức độ trái đất ấm lên trên 2,50C, việc cung cấp lương thực trên thế giới sẽ giảm và giá cả sẽ tăng Ngành chăn nuôi cũng sẽ bị tác động Giá sản phẩm chăn nuôi sẽ cao hơn nếu sản xuất lương thực rối loạn, dẫn đến ngũ cốc cũng sẽ tăng giá…
2 Kịch bản biến đổi khí hậu tại Việt Nam:
Nhằm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu, Chính phủ đã giao cho Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì xây dựng các kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng cho Việt Nam
Cụ thể, vào cuối thế kỷ 21, nhiệt độ ở nước ta có thể tăng 2-3 độ C so với trung bình thời kỳ 1980 - 1999 Mức tăng nhiệt độ dao động từ 1,6 - 2,8
độ C ở các vùng khí hậu khác nhau Nhiệt độ các vùng khí hậu phía Bắc và bắc Trung Bộ tăng nhanh hơn so với nhiệt độ ở các vùng khí hậu phía Nam
Tại mỗi vùng thì nhiệt độ mùa đông tăng nhanh hơn nhiệt độ mùa hè Tổng lượng mưa mỗi năm và lượng mưa mùa mưa ở tất cả các vùng khí hậu của nước ta đều tăng, trong khi đó lượng mưa mùa khô có xu hướng giảm, đặc biệt là ở vùng khí hậu phía Nam Tính chung cả nước, lượng mưa năm vào cuối thế kỷ 21 tăng khoảng 5% so với thời kỳ 1980 - 1999 Trong khi đó, vào giữa thế kỷ 21, mực nước biển có thể dâng thêm khoảng
30 cm và đến cuối thế kỷ này là 75 cm so với thời kỳ 1980 - 1999
Tính toán ban đầu cho thấy, đối với khu vực TP.HCM, nếu mực nước biển dâng thêm 65 cm sẽ có khoảng 128 km2 đất bị ngập (chiếm 6,3% tổng diện tích), nước biển dâng thêm 75 cm sẽ có khoảng 204 km2 bị ngập
Trang 9(chiếm 10% tổng diện tích) và khi nước biển dâng thêm 100 cm sẽ có khoảng 473 km2 bị ngập (chiếm tới 23% tổng diện tích)
Tại khu vực ĐBSCL, khi nước biển dâng thêm 65 cm sẽ có khoảng 5.133 km2 đất bị ngập (chiếm 13% tổng diện tích), nước biển dâng 75 cm
sẽ có 7.580 km2 đất bị ngập (chiếm 20% tổng diện tích) và nếu nước biển dâng thêm 100 cm thì 15.116 km2 đất bị ngập (chiếm 38% tổng diện tích) Theo như trên đã nói, Việt Nam chúng ta được cảnh báo sẽ là một trong năm quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của hâm nóng khí hậu toàn cầu và mực nước biển dâng cao Bởi lẽ đó mà vấn đề áp dụng các thành tựu khoa học đạt được từ công nghệ xanh, các ứng dụng công nghệ xanh vào trong đời sống kinh tế xã hội sẽ là một trong những việc làm cấp thiết và hữu ích nhất ngay trong lúc này
Trang 10Chương III : Hiện trạng áp dụng Công nghệ
xanh tại Việt Nam
Hiện nay, ở Việt Nam, các giải pháp về môi trường chủ yếu tập trung thực hiện để giảm thiểu phát thải khí nhà kính Đó là:
Chủ trương sử dụng năng lượng tái tạo như: điện gió, hoà lưới cho phong điện, tuốc bin hơi cho nhiệt điện sử dụng năng lượng mặt trời (Dự án nhà máy phong điện1 thuộc địa bàn huyện Tuy
Phong, tỉnh Bình Thuận, cách bờ biển khoảng 300m, với lượng gió khá dồi dào đang là dự án phong điện có quy mô lớn nhất khu vực Đông Nam Á, khi đi vào hoạt động sẽ thúc đẩy phát triển kinh
tế-xã hội địa phương, mở ra triển vọng lớn về nguồn năng lượng sạch cho Việt Nam.)
Giải pháp công nghệ về môi trường như: công nghệ nước sạch, kiểm soát ô nhiễm môi trường
_ Giải pháp tiết kiệm năng lượng như: nhà máy nhiệt điện chu trình kết hợp, truyền tải điện với dòng điện một chiều, chiếu sáng hiệu quả
Sự kiện GREEN-BIZ 2009 khai mạc vào ngày 17/9/2009
Đây là sự kiện quốc tế lần đầu tiên tại Việt Nam do Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) và Phòng Thương mại Công
nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp tổ chức trong hai ngày nhằm giới thiệu về công nghệ xanh của hơn 50 doanh nghiệp hàng đầu châu Âu Theo đó, GREEN-BIZ 2009 là cơ hội cho các nhà hoạch định chính sách, các doanh nghiệp… cùng nhau thảo luận, học hỏi, tìm kiếm một phương hướng phát triển bền vững và thân thiện với môi trường
Phát biểu tại phiên khai mạc, Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải cũng đã nhấn mạnh: “Chính phủ Việt Nam chủ trương nhất quán quan điểm phát triển kinh tế xã hội gắn với bảo vệ môi trường, khuyến khích việc giao lưu phát triển, ứng dụng công nghệ xanh tại Việt Nam với các đối tác nước ngoài, nhất là với các đối tác châu Âu”
Ngày 20/09/2009, tại Cung Văn hóa hữu nghị Việt-Xô (Hà
Nội), “Giải thưởng Công nghệ xanh vì Sự nghiệp Bảo vệ môi trường năm
Trang 112009” lần đầu tiên được tổ chức, cùng thời điểm với Lễ mít tinh Quốc gia phát động Chiến dịch làm cho Thế giới sạch hơn” được tổ chức tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
Đây là một giải thưởng rất có ý nghĩa thiết thực đối với công tác bảo
vệ môi trường và ảnh hưởng sâu rộng đến mỗi cá nhân, tập thể cộng đồng và được tuyên truyền phổ biến rộng rãi trong phạm vi toàn quốc Giải thưởng Công nghệ xanh vì Sự nghiệp Bảo vệ môi trường không chỉ vinh danh các tổ chức, doanh nghiệp và các cá nhân xuất sắc trong công tác bảo vệ thiên nhiên, môi trường, mà nó còn góp phần động viên toàn dân thực hiện tốt các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước trong việc bảo vệ, khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước, giữ gìn môi trường sống trong lành cho cộng đồng
giành lấy vị thế áp đảo, chỉ tiêu “GDP xanh” được nhắc đến khá nhiều tại các hội nghị, hội thảo hợp tác kinh tế của các nước
“GDP xanh” là khái niệm biểu thị cho sự phát triển bền vững, thân thiện với môi trường sau một thời gian dài nhiều nước đánh đổi môi trường để lấy lợi nhuận kinh tế
Các nước này và ngay cả Việt Nam ta cũng đã nhận thấy, nếu hy sinh môi trường để phát triển kinh tế thì đến một lúc nào đó, lợi nhuận thu được từ phát triển kinh tế sẽ không đủ để chi trả lại cho chi phí xử lý môi trường, xử lý những hệ quả mà môi trường để lại lên chất lượng cuộc sống, sức khỏe cộng đồng dân cư
phủ thắt chặt Các doanh nghiệp trong và ngoài nước khi bắt tay hợp tác kinh tế cũng đã tự giác ràng buộc nhau bằng những quy định bảo
vệ môi trường
Tuy nhiên, trong thực tế, đâu đó vẫn còn rất nhiều doanh nghiệp làm
ăn gian dối Không ít doanh nghiệp báo cáo thực hiện tốt công tác bảo
vệ môi trường, đầu tư xây dựng các công trình xử lý chất thải, nhưng thực tế doanh nghiệp chỉ đầu tư cho có, còn chất lượng xử lý thì … lúc
có lúc không !
Trang 12Một số doanh nghiệp tại Việt Nam chỉ khi nào có thanh tra - kiểm tra mới thực hiện tốt hệ thống xử lý chất thải, còn bằng không thì rất khó mới có thể biết khi nào chất lượng xả thải của các đơn vị đạt được mức tiêu chuẩn cho phép Nhiều doanh nghiệp khi bị phát hiện vi phạm thì
đổ lỗi do suy thoái kinh tế nên họ không thể thực hiện tốt công tác bảo
vệ môi trường vì chi phí cao Thế nhưng, sự thật không hoàn toàn như vậy Với ý thức của người tiêu dùng hiện nay, nếu các doanh nghiệp không thay đổi thái độ hành xử với môi trường, thì chắc chắn trong tương lai gần họ sẽ phải trả một cái giá rất đắt – người tiêu dùng sẽ từ chối sử dụng sản phẩm “đen”
Không chỉ vậy, một số công ty như Unilever Việt Nam, Colgate
Pamolive, Kido, Sữa Việt Nam… không chỉ thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường tại đơn vị mình sản xuất, mà còn ràng buộc những đối tác làm ăn (như các nhà cung cấp nguyên liệu, phụ tùng, thiết bị ), cũng phải thực hiện tốt quy định bảo vệ môi trường bằng những hợp đồng cụ thể Trường hợp họ, hoặc những đối tác kinh tế của họ, vi phạm môi trường thì đồng nghĩa hợp đồng kinh tế giữa hai bên sẽ chấm dứt Điều này đã tạo nên sự ràng buộc chéo rất chặt chẽ, khiến cho các doanh nghiệp phải tự giác và chủ động thực hiện các biện pháp trong công tác bảo vệ môi trường
vệ môi trường ngày càng được nâng cao đáng kể
Cụ thể như trong triển lãm sản phẩm công nghệ vừa được tổ chức tại TPHCM cho thấy, những gian hàng trưng bày sản phẩm công nghệ xanh (tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường hoặc sản phẩm của những doanh nghiệp xanh) thu hút khá nhiều sự quan tâm của người dân Nổi bật gần đây nhất là các chương trình kêu gọi mọi người sử dụng túi thân thiện môi trường, túi sử dụng nhiều lần trong sinh hoạt và mua sắm Việc làm này đã và đang được phổ biến rất rộng rãi tại các siêu thị lớn như Big C, Coop mark… nhằm mục đích kêu gọi mọi người hạn chế việc sử dụng bao ni-lông khó phân huỷ, thay đổi thói quen mua sắm gây hại đối với môi trường và cũng đã nhận được rất nhiều sự ủng hộ
từ phía người tiêu dùng