VĂN 6 LAO XAO

Cảnh buổi sớm mùa hè ở làng quê Cảnh làng quê vào hè được tác giả miêu tả như thế nào?. Câu ngắn, miêu tả cảnh vật liên tiếp phù hợp của cảnh vật và sự rung động nhẹ trong tâm hồn tác g

Tiết 113-114: Lao xao

(TrÝch Tuæi th¬ im lÆng - Duy Kh¸n)

Đọc đoạn “Dòng suối đổ ra sông Tổ quốc … ”

Nhận xét về cách lập luận của nhà văn

Ê-ren-bua khi bàn về lòng yêu nước.

I T×m hiÓu chung

1.T¸c gi¶:

Trình bày những hiểu biết

của em về tác giả, tác phẩm

-Duy Kh¸n (1934 - 1995)

-Quê: QuÕ Vâ B– ắc Ninh

-Là nhà văn trưởng thành trong

kháng chiến chống Mĩ.

Tiết 113-114: Lao xao

(TrÝch Tuæi th¬ im lÆng - Duy Kh¸n)

Duy Kh¸n

(1934 - 1995)

c.Thể loại và phương thức biểu đạt:

Thể loại: hồi ký tự truyện

Phương thức biểu đạt: miêu tả và tự sự.

-Phần 1: Từ đầu đến lặng lẽ bay đi“ ”

Cảnh buổi sớm mùa hè ở làng quê.

-Phần 2: Tiếp theo đến hết

-Thế giới các loài chim

2.Tác phẩm:

a Xuất xứ:

Trích trong tác phẩm “Tuổi thơ im lặng” được giải thưởng Hội nhà văn năm 1987.

d.Bố cục:

b Hoàn cảnh sáng tác:

Năm 1986

2 phần:

II Tìm hiểu chi tiết

1 Cảnh buổi sớm mùa hè ở làng quê

Cảnh làng quê vào hè được tác giả miêu tả như thế nào?

Em có nhận xét gì về bức tranh thiên nhiên được miêu tả ở đây?

⇒Khung cảnh làng quê bình dị, tràn đầy sức sống.

tâm hồn tác giả

Bức tranh thiên nhiên với màu sắc, hương thơm, âm thanh hòa quyện vào nhau:

+ Màu sắc: màu xanh, màu trắng, màu vàng, màu rực rỡ

của cây, hoa, ong bướm.

+ Hương thơm: cả làng thơm hương ngào ngạt của các loài hoa + Âm thanh lao xao rất khẽ, nhẹ nhưng khá rõ.

Nhọ̃n xét cách viờ́t cõu văn của tác giả trong đoạn văn này?

Câu ngắn, miêu tả cảnh vật liên tiếp phù hợp của cảnh vật và sự rung động nhẹ trong tâm hồn tác giả.

2 H×nh ¶nh c¸c loµi chim

H·y thèng kª tªn c¸c loµi chim ®­îc nh¾c tíi trong bµi theo 2 cét sau:

Th¶o luËn nhãm 2 phót.

Chim lµnh Chim ¸c

Bå c¸c, chim ri, s¸o

sËu, s¸o ®en, tu hó,

chim ngãi, nh¹n…

B×m bÞp, chim c¾t, diÒu h©u, qu¹ ®en, qu¹

Mỗi loài chim lành có những đặc điểm gì? Em có nhận xét gì về

nghệ thuật miêu tả của tác giả?

Chim lành đem lại niềm vui cho mọi người.

->Tập trung miêu tả tiếng kêu, tiếng hót.

câu đồng dao

+ Sáo sậu, sáo đen: đậu lên lưng trâu mà hót mừng được mùa,

tọ toẹ học nói

+ Tu hú báo mùa vải chín

a Các loài chim lành

chim nhạn

tu hú

bồ các

Hướng dẫn về nhà

• Nhớ được nội dung của tiết học này

• Tiếp tục tìm hiểu các nội dung ở tiết sau:

- Đặc điểm các loài chim ác

- Nghệ thuật miêu tả các loài chim

Nhóm chim ác được tác giả gợi tả bằng những chi tiết, hình ảnh nào?

 Bìm bịp: Kêu bip bip ; suốt đêm “ ”

chui rúc trong bụi cây

tinh lắm, kêu chéc chéc, lao như mũi

tên

hình đuôi cá từ đâu tới tấp bay đến, kêu chè cheo chét , trị kẻ ác

Quạ: Chim cắt: quạ đen, quạ khoang Cánh nhọn như dao bầu chọc tiết lợn

b Các loài chim ác

Miêu tả chim ác chủ yếu qua hoạt động bắt mồi

và cách đấu tranh sinh tồn của nó.

?Vì sao khi miêu tả các nhóm chim khác nhau

tác giả có cách tả khác nhau?

Thảo luận nhóm : 5 phỳt

Nhóm 1&2: Các loài chim được miêu tả rất sinh động và hấp dẫn là do tác giả quan sát tinh

tế và biết chọn ra ở mỗi loài một số nét đặc sắc nổi bật nhất Hãy chỉ ra những nét đó ở từng loài chim.

Nhóm 3&4: Các loài chim được kể kết hợp với tả và bình luận như thế nào? Tìm những dẫn chứng cho thấy các loài chim được tả trong môi trường sinh sống, hoạt động của chúng và trong mối quan hệ giữa các loài.

- Nhóm 1, 2: Tác giả đã quan sát tinh tế và chọn miêu tả ở mỗi loài một vài nét đặc sắc nổi bật:

kêu cứ như bị ai đuổi đánh.

+ Sáo sậu, sáo đen: đậu lên lưng trâu mà hót mừng được

mùa, tọ toẹ học nói

+Diều hâu: mũi khoằm, đánh hơi tinh lắm

+ Chèo bẻo: những mũi tên đen, mang hình đuôi cá từ

đâu tới tấp bay đến Ngày mùa, chúng thức suốt đêm,

+ Chim cắt: cánh nhọn như dao chọc tiết lợn, khi đánh

nhau, chỉ xỉa bằng cánh.

suốt đêm ngày rúc trong bụi cây

- Kết hợp tả với kể và bình luận:

+ Kể chuyện con sáo nhà bác Vui tọ toẹ học nói, kể chuyện về sự

tích con bìm bịp…

+ Nói về họ nhà Sáo: họ của chúng đều hiền cả Chúng đều mang vui đến cho trời đất.

+ Nói về chèo bẻo: chúng nó trị kẻ ác Thì ra, người có tội khi trở thành người tốt thì tốt lắm.

đến nay chưa có loài chim nào trị được nó.

-Tả trong môi trường sinh sống, hoạt động của chúng và trong

mối quan hệ giữa các loài:

+Tu hú đến khi mùa vải chín, và khi quả hết, nó bay đi đâu biệt.

+ Bìm bịp kêu thì chim ác mới ra mặt.

+ Diều hâu bắt gà con, chim cắt xỉa chết bồ câu, chèo bẻo đánh diều hâu và chim cắt.

Nhóm 3, 4:

1 Duy Khán là nhà văn có vốn hiểu biết phong phú.

2 Tác giả là người yêu mến thiên nhiên, gắn bó với làng quê.

3 Có cái nhìn và cảm xúc hồn nhiên về tuổi thơ

Quan sát tinh tế và chọn

miêu tả ở mỗi loài một

vài nét đặc sắc nổi bật

Kết hợp tả với kể và bình

luận

Tả các loài chim trong môi

trường sinh sống, hoạt

động của chúng và trong

mối quan hệ giữa các loài:

Nhận xét về tài quan sát

và tình cảm của tác giả

với thiên nhiên, làng quê qua việc miêu tả các loài

chim?

Trong bài có sử dụng rất nhiều chất liệu văn hoá dân gian

như thành ngữ, đồng dao, kể chuyện Hãy tìm các dẫn chứng?

• Đồng dao :

• Thành ngữ:

• Cổ tích :

Sự tích chim bìm bịp, sự tích chim chèo bẻo.

1 Nghệ thuật:

III Tổng kết:

Ngoài việc sử dụng nhiều chất liệu văn hóa dân gian, em còn

thấy biện pháp nghệ thuật nào cũng được sử dụng?

Biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa

- Kết hợp tả, kể, nhận xét, bình luận.

- Sử dụng nhiều chất liệu văn hóa dân gian:

Thảo luận nhóm: 4 phút

Bức tranh cụ thể, sinh động, nhiều màu sắc về thế giới các loài chim ở làng quê.

Những biện pháp nghệ thuật trên tập trung làm nổi bật nội dung nào của văn bản?

2 Nội dung:

*Ghi nhớ SGK trang 113

IV LUYỆN TẬP:

Bài tập: Hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 8-10 câu)

miêu tả một loài chim mà em biết.

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI:

1 Nhớ được những nét chính về nội dung và nghệ thuật của văn bản “Lao xao”.

2 Ôn tập kĩ Tiếng Việt chuẩn bị kiểm tra 1 tiết.

- Phó từ

- Các biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa, ẩn dụ, hoán

dụ.

- Các thành phần chính của câu

- Câu trần thuật đơn, câu trần thuật đơn có từ là.