Khởi ngữ Các thành phần biệt lập Liên kết câu và liên kết đoạn văn Nghĩa tường minh và hàm ý Nội dung ôn tập Tiết 138 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT... Kim Lân, Làng Khởi ngữ Tình thái Cảm thán T
Trang 2Khởi ngữ Các thành phần biệt lập Liên kết câu và liên kết đoạn văn Nghĩa tường minh và hàm ý
Nội dung
ôn tập
Tiết 138 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
Trang 31 Chọn câu trả lời đúng nhất:
A Thành phần câu đứng trước chủ ngữ
B Thành phần câu dùng để nêu lên đề tài được nói đến trong câu
C Thành phần câu nêu lên đối tượng được nói đến ở
vị ngữ.
D Thành phần câu đứng trước chủ ngữ dùng để
nêu lên đề tài được nói đến trong câu
Khởi ngữ là gì?
Trang 4Các thành
phần biệt
lập (A)
1 Tình thái a/ Bộc lộ tâm lí của người nói
2 Cảm thán b/ Tạo lập hoặc duy trì quan
3 Gọi - đáp c/ Bổ sung một số chi tiết cho
4 Phụ chú d/ Thể hiện cách nhìn của
người nói đối với sự việc được nói đến trong câu.
4 - …
2 Nối cột (A) và (B) sao cho phù hợp:
d a b c
Trang 5a/ Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch, cả làng gánh gạch,
làm phu hồ cho nó.
1 Hãy cho biết mỗi từ ngữ in màu xanh trong các đoạn trích sau đây là thành phần gì của câu Ghi kết quả phân tích vào bảng tổng kết.
(Kim Lân, Làng)
Khởi
ngữ Tình thái Cảm thán Thành phần biệt lập Gọi - đáp Phụ chú
Xây
cái
lăng
ấy
Trang 6Tiết 138 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập :
Khởi
ngữ Tình thái Cảm thán Thành phần biệt lập Gọi - đáp Phụ chú
Xây
cái
lăng
ấy
b/ Tim tôi cũng đập không rõ Dường như vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động chung là chiếc kim đồng hồ.
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)
Dường như
Trang 7Khởi
ngữ Tình thái Cảm thán Thành phần biệt lập Gọi - đáp Phụ chú
Xây
cái
lăng
ấy
Dường như
trọng, rõ ràng như người ta cho nhau cái gì chứ không phải
là cái bắt tay Cô nhìn thẳng vào mắt anh - những người con gái sắp xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta
như vậy. (Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Những người con gái … nhìn ta như vậy
Trang 8Tiết 138 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập :
Khởi
ngữ Tình thái Cảm thán Thành phần biệt lập Gọi - đáp Phụ chú
Xây
cái
lăng
ấy
Dường như
Những người con gái … nhìn ta như vậy
d/ - Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ Đi bốn
năm hôm mới lên đến đây, vất vả quá !
(Kim Lân, Làng)
Thưa ông vất vả
quá
Trang 9Khởi
ngữ Tình thái Cảm thán Thành phần biệt lập Gọi - đáp Phụ chú
Xây
cái
lăng
ấy
Dường như
Những người con gái … nhìn ta như vậy
Thưa ông
vất vả quá
1 BT1/109
2 BT2/110 Viết đoạn văn ngắn giới thiệu truyện ngắn
“Những ngôi sao xa xôi’’ của Lê Minh Khuê, trong đó có ít nhất một câu chứa khởi ngữ và một câu chứa thành phần tình thái.
Trang 10BÀI LÀM CỦA HOC SINH
Lê Minh Khuê là một cây bút nữ chuyên viết về cuộc sống chiến đấu của tuổi trẻ trên tuyến đường Trường Sơn Với nhân vật Phương Định, tác giả đã thể hiện đựơc cuộc sống và hoàn cảnh chiến đấu của các nữ thanh niên xung phong thời chống Mỹ Qua nhân vật Phương Định còn cho ta thấy những phẩm chất đẹp thơ mộng, trong sáng của những nữ thanh niên xung phong Nói về tình đồng đội thì đó
là những cô gái thanh niên xung phong luôn đoàn kết, chia sẻ nỗi vất vả của nhau Chắc rằng đó là
những tình cảm đẹp nhất làm dịu mát tâm hồn giữa tuyến đường Trường Sơn đầy bom đạn và máu lửa.
Trang 11Các đoạn văn trong một văn bản cũng như các câu trong một đoạn văn phải liên kết chặt chẽ với nhau về nội dung
và hình thức.
- Về nội dung:
+ Các đoạn văn phải phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu phải phục vụ chủ đề của đoạn văn (liên kết chủ đề) ;
+ Các đoạn văn và các câu văn phải được sắp xếp theo một trình tự hợp lí (liên kết lô-gíc).
- Về hình thức, các câu và các đoạn văn có thể được
liên kết với nhau bằng một số biện pháp chính: Phép
lặp, phép thế, phép đồng nghĩa, phép trái nghĩa, phép
liên tưởng, phép nối …
II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:
Trang 12a/ Ở rừng mùa này thường như thế Mưa Nhưng mưa đá Lúc đầu tôi không biết Nhưng rồi có tiếng lanh canh gõ
trên nóc hang Có cái gì vô cùng sắc xé không khí ra từng mảnh vụn Gió Và tôi thấy đau, ướt ở má
II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:
1&2 Hãy cho biết mỗi từ ngữ in màu xanh trong các đoạn trích dưới
đây thể hiện phép liên kết nào ? Ghi kết quả phân tích vào bảng tổng kết.
Tiết 138 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập :
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)
Phép liên kết Lặp từ
ngữ ĐN, TN và LT Thế Nối
Từ ngữ
tương
ứng
Nhưng, Nhưng rồi, Và
Trang 13II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:
Phép liên kết Lặp từ
ngữ ĐN, TN và LT Thế Nối
Từ ngữ
tương
ứng
Nhưng, Nhưng rồi, Và
b/ Từ phòng bên kia một cô bé rất xinh mặc chiếc áo may
ô con trai và vẫn còn cầm thu thu một đoạn dây sau lưng chạy sang Cô bé bên nhà hàng xóm đã quen với công
việc này Nó lễ phép hỏi Nhĩ: “ Bác cần nằm xuống phải
không ạ ?” (Nguyễn Minh Châu, Bến quê)
Trang 14II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:
Tiết 138 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập :
Phép liên kết Lặp từ
ngữ ĐN, TN và LT Thế Nối
Từ ngữ
tương
ứng
Nhưng, Nhưng rồi, Và
c/ Nhưng cái “ com – pa” kia lấy làm bất bình lắm, tỏ vẻ khinh bỉ, cười kháy tôi như cười kháy một người Pháp không biết đến Nã Phá Luân, một người Mỹ không biết đến Hoa Thịnh Đốn vậy ! Rồi nói:
- Quên à! Phải, bây giờ cao sang rồi thì để ý đâu đến bọn chúng tôi nữa !
Tôi hoảng hốt, đứng dậy nói :
- Đâu có phải thế ! Tôi
(Lỗ Tấn, Cố hương)
thế
Trang 15Đổi câu sau đây thành
câu có khởi ngữ
BÀ KHỎE RỒI
NHƯNG BÀ CHƯA ĂN
UỐNG ĐƯỢC
Đặt một câu có thành phần tình thái
phù hợp với hình bên.
Đặt một câu có thành phần phụ chú
phù hợp với hình bên.
Tìm những câu thơ có thành phần biệt
lập.Cho biết đó là thành phần gì ?