bai 13 cong dan voi cong dong

- Hiểu đợc nhân nghĩa là yêu cầu đạo đức của công dân hiện nay trong mối quan hệ với cộng đồng nơi ở và tập thể trờng học, lớp học.. Vậy cộng đồng có vai trò nh thế nào đối với cuộc sống

Ngày soạn: 15/2/2011

Lớp dạy 10 H Ngày dạy 25/2

Tiết 27 Bài 13 (2tiết)

Công dân với cộng đồng

(tiết 1)

A mục tiêu bài học

1 về kiến thức

- Biết đợc cộng đồng là gì và vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con ngời

- Nờu đợc thế nào là nhân nghĩa và các biểu hiện, đặc trng của nhân nghĩa

- Hiểu đợc nhân nghĩa là yêu cầu đạo đức của công dân hiện nay trong mối quan hệ với cộng đồng nơi ở và tập thể trờng học, lớp học

2 Về kĩ năng.

- Biết sống nhân nghĩa với mọi ngời xung quanh

3 Về thái độ.

- Yêu quý, gắn bó, có trách nhiệm với tập thể lớp học, trờng học, quê hơng

và cộng đồngnơi ở.

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Chuẩn bị của giỏo viờn :

- Soạn bài

- Sỏch giỏo viờn, sỏch giỏo khoa

- Đọc tài liệu tham khảo

- Dạy học theo chuẩn kiến thức kiến thức kĩ năng mụn Giỏo dục cụng dõn lớp 10

2 Chuẩn bị của học sinh:

-Vở ghi bài, vở soạn bài, sỏch giỏo khoa, đọc và trả lời cỏc cõu hỏi trong bài

- Đọc phần t liệu tham khảo trong sỏch giỏo khoa

C TIếN TRìNH BàI DạY

1 Kiểm tra bài cũ (Xen lẫn quá trình học bài mới)

2 Dạy bài mới

Đặt vấn đề ( 1p)

? Tiết trớc các em đã học bài Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia‘‘

đình vậy em nào hãy nhắc lại cho cô và các bạn biết hôn nhân là gì’’ ?

Hs : Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi đã kết hôn

Gv : Bắt đầu từ khi đăng ký kết hôn thì họ cũng chính thức trở thành một gia đình hay cộng đồng gia đình Vậy cộng đồng là gì ? Mỗi thành viên cần phải sống và ứng xử nh thế nào trong cộng đồng? Chúng ta tìm hiểu bài học hôm nay

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Kể tên một vài cộng đồng ?Tại sao theo

em đó lại là cộng đồng ?

? Trong các trờng hợp sau đâu là cộng

đồng ?Đâu không phải là cộng đồng ?Vì

sao ?

GVtrình chiếu

1 Một đội sinh viên tình nguyện

2 Một trang trại bò sữa

3 Hai vận động viên tennit

4 Một cô nhân viên máy tính

HS: Quan sát và chỉ ra hình ảnh thể hiện

cộng đồng, giải thích cho ý kiến của mình

Đáp án: 1,3 là cộng đồng

2,4 không phải là cộng đồng

GV có thể gợi ý để học sinh giải thích

? Qua phần phân tích trên em hiểu cộng

đồng là gì?

?Một ngời có thể tham gia nhiều cộng đồng

không? Kể tên những cộng đồng mà em đã

và đang tham gia?

HS: Trả lời, học sinh khác có thể bổ sung ý

kiến

GV: Liệt kê các ý kiến lên bảng

GV: Trình chiếu một số hình ảnh cộng

đồng

HS : Quan sát hình ảnh

GV: chuyển ý:

Cộng đồng có vai trò nh thế nào đối với

cuộc sống của con ngời?

GV diễn giải: Con ngời muốn duy trì cuộc

1 Cộng đồng và vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con ng ời (16p )

a) Cộng đồng là gì?

Cộng đồng là: Toàn thể những

ngời cùng sống,có những điểm giống nhau, gắn bó thành một khối trong sinh hoạt xã hội

b) Vai trò của cộng đồng

cộng đồng, không ai sống ngoài cộng đồng

và ngoài xã hội đợc vì bản chất con ngời là

có tính xã hội

Theo C.Mác: Bản chất con ngời là tổng hoà

các mối quan hệ xã hội

GV giải thích: “Con ngời là tổng hòa các

mối quan hệ xã hội” nghĩa là nhiều, rất

nhiều mối quan hệ xã hội khác nhau

- Cộng đồng chính là hình thức thể hiện

mối liên hệ giữa con ngời với con ngời Vậy

cộng đồng có vai trò nh thế nào đối với

cuộc sống của con ngời

GV sử dụng phơng pháp nêu tình huống và

cùng học sinh khai thác nội dung kiến thức

cần đạt

GV trình chiếu hình ảnh ngời nhiễm HIV

và đặt câu hỏi

? Em có suy nghĩ nh thế nào về những ngời

nghiện ma tuý, nhiễm HIV, AIDS hoặc

những ngời khuyết tật?

HS: quan sát hình ảnh v trả lời, bổ sung ýà

kiến

GV: giải thích hình ảnh:

Trong số họ rất nhiêù ngời cảm thấy tuyệt

vọng đã tìm đến cái chết hoặc tách mình ra

khỏi cộng đồng sống cô lập, lặng lẽ Nhng

nhờ sự giúp đỡ của cộng đồng về mặt vật

chất và tinh thần họ đã tham gia vào những

trung tâm học nghề dành cho ngời cai

nghiện, nhiễm HIV, AIDS, ngời khuyết tật,

không những thế họ còn tham gia vào các

phong trào văn nghệ, thể dục thể thao và có

ngời đã trở thành những vận động viên

xuất sắc, tuyên truyền viên phòng chống

HIV, AIDS và đợc mọi ngời yêu mến

? Qua ví dụ trên em thấy cộng đồng có vai

trò nh thế nào đối với cuộc sống của con

ngời?

GV trình chiếu lần lợt các vai trò của cộng

đồng và phân tích

- Cộng đồng chăm lo cuộc sống cá nhân

đ-ợc thể hiện thông qua các nguyên tắc tổ

chức và hoạt động của cộng đồng nh: công

_ Cộng đồng chăm lo cho cuộc

sống của cá nhân

bằng, dân chủ, kỉ luật Các nguyên tắc này

đợc thể hiện ở trong các văn bản pháp luật

nh luật: dân sự, hình sự đặc biệt là trong

Công ớc về quyền trẻ em tại điều 19 đã

quy định trẻ em đợc bảo vệ khỏi mọi hình

thức bạo lực về thể xác và tinh thần; điều

28: Đảm bảo cho trẻ em quyền đợc học

hành, yêu thơng, chăm sóc.Từ các nguyên

tắc này thể hiện cộng động chăm lo cho

cuộc sống cá nhân

? Cũng qua ví dụ trên em thấy cộng đồng

còn có vai trò nh thế nào đối với cuộc sống

của con ngời?

HS: Trả lời.

GV diễn giải: Dù họ là những ngời tàn tật

hay đã từng mắc sai lầm thì cộng đồng vẫn

luôn tạo ra những môi trờng phù hợp để họ

có điều kiện phát triển Trên thực tế cộng

đồng đã xây dựng nhiều trờng học với

nhiều loại hình đào tạo, nhiều ngành nghề

khác nhau tạo điều kiện cho các cá nhân

phát huy khả năng của mình trong học tập,

lao động, sản xuất

? Trong cộng đồng trờng lớp các em đã đợc

nhà trờng tạo cho những điều kiện gì để

phát triển?

HS : Trả lời, các học sinh khác có thể bổ

sung

GV: Thuyết trình

Mỗi cá nhân là một thành viên, một tế

bào của cộng đồng vì vậy khi cá nhân đợc

hởng những quyền lợi từ cộng đồng đem lại

đồng thời cũng phải thực hiện những

quy định, những nguyên tắc của cộng đồng

? Khi tham gia cộng đồng trờng lớp các

em thấy mình có những quyền và nghĩa vụ

gì ?

?Qua ví dụ trên em thấy cộng đồng còn có

vai trò nh thế nào đối với cuộc sống của

con ngời?

HS: Suy nghĩ,rả lời

GV kết luận và diễn giải

- Giải quyết mối quan hệ lợi ích riêng và

chung, quyền lợi và nghĩa vụ đợc thể hiện

_Cộng đồng đảm bảo cho mỗi ngời có điều kiện phát triển

đó là: cộng đồng đảm bảo cho lợi ích cá

nhân đợc thực hiện, ngợc lại cá nhân cũng

phải phục vụ hết khả năng của mình vì lợi

ích chung của cộng đồng

? Trong học kỳ một lớp em có đạt danh

hiệu tập thể tiên tiến không? Tại sao?

HS : Trả lời

GV: Kết hợp với học sinh phân tích và kết

luận

Cá nhân phát triển trong cộng đồng và

tạo nên sức mạnh trong cộng đồng đợc thể

hiện Ví dụ: Một cá nhân trong cộng đồng

lớp học tốt, giúp đỡ các bạn trong lớp cùng

học tốt và các bạn đều có ý thức phấn đấu

thì dẫn đến cả cộng đồng lớp đó sẽ học tốt

Công dân phát triển trong cộng đồng vì vậy

cá nhân cũng phải có trách nhiệm làm cho

cộng đồng trở lên vững mạnh

- GV chuyển ý.

Nh vậy các em đã hiểu cộng đồng là gì và

có vai trò nh thế nào đối với cuộc sống của

con ngời.Vậy con ngời cần phải sống và

ứng xử nh thế nào trong cộng đồng?

- GV đặt vấn đề:

Mỗi cộng đồng đều có những chuẩn mực

đạo đức, quy tắc ứng xử riêng và mỗi cá

nhân sống trong cộng đồng phải có nghĩa

vụ tuân thủ Nhân nghĩa, hòa hợp, hợp tác

là những chuẩn mực đạo đức quan trọng

nhất mà công dân hiện nay phải có Trong

phạm vi tiết này chúng ta sẽ tìm hiểu nội

dung nhân nghĩa

? Qua kiến thức văn học em hãy giải thích

cho cô nghĩa của hai từ “nhân”, “nghĩa” ?

HS :Giải thích từ “nhân nghĩa”

* Nhân : là lòng thơng ngời

* Nghĩa: là cách xử thế hợp lẽ phải?

? Nhân nghĩa là gì?

? Kể một vài việc làm nhân nghĩa của bản

thân?

HS : Trả lời, bổ sung

GV: Trình chiêú một số hình ảnh và sử

- Giải quyết hợp lý mối quan hệ giữa lợi ích riêng và chung, giữa lợi ích và trách nhiệm,giữa quyền lợi và nghĩa vụ

2: Trách nhiệm của công dân

đối với cộng đồng.(22p)

a) Nhân nghĩa:

* Nhân nghĩa: Lòng thơng ngời

và đối xử với ngời theo lẽ phải

dụng phơng pháp thuyết trình phân tích về

truyền thống nhân nghĩa của Việt Nam

Tích hợp nội dung “ Học tập và làm theo

tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh”

?Qua nội dung trên em hãy cho biết nhân

nghĩa có những biểu hiện nào?

HS : Suy nghĩ và trả lời, cả lớp bổ sung

GV: Trình chiếu từng biểu hiện, kết hợp với

học sinh phân tích biểu hiện của nhân

nghĩa

HS : Ghi bài

? Yêu cầu học sinh lấy ví dụ

? Bản thân em đã bao giờ vi phạm nội quy

của nhà trờng hay mắc lỗi với cha mẹ cha?

Khi đó em mong muốn mọi ngời đối sử với

em nh thế nào?

HS : Trả lời

GV: Có thể kể một câu chuyện nói về

lòng bao dung, độ lợng để thuyết phục học

sinh trong nội dung này

? Qua những sự việc mà cô và các bạn vừa

kể em hãy cho biết nhân nghĩa còn có biểu

hiện gì?

? Nét đặc trng nổi bật của truyền thống

nhân nghĩa là gì?

GV: Phân tích: Cô trò ta có đợc ngày hôm

nay là nhờ công lao của bao ngời đã ngã

suống vì độc lập tự do của tổ quốc.Vì vậy

chúng ta cần phải phát huy truyền thống

uống nớc nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa

? Đợc biểu hiện thông qua những việc làm

cụ thể nào?

HS: Trả lời, bổ sung

GV: Cho học sinh khai thác hình ảnh trong

SGK

? Nhân nghĩa có ý nghĩa nh thế nào đối

với cuộc sống của con ngời? Lấy ví dụ

chứng minh?

HS : suy nghĩ, trả lời Học sinh cả lớp bổ

* Biểu hiện của nhân nghĩa: _ Nhân ái, yêu thơng, giúp

đỡ,đùm bọc nhau lúc khó khăn hoạn nạn, trong lao động, trong cuộc sống hàng ngày Biết nh-ờng nhịn đối với những ngời xung quanh

_ Có lòng vị tha, bao dung, độ l-ợng

_ Truyền thống “ Uống nớc nhớ nguồn”

GV : Nhận xét và kết luận

HS : Ghi bài

VD: Khi ta làm đợc một việc nhân nghĩa

bản thân rất vui vẻ, lơng tâm thanh thản

Trình chiếu hình ảnh nhân nghĩa

? Yêu cầu học sinh lấy ví dụ

? Là học sinh chúng ta phải rèn luyện nh

thế nào để kế thừa và phát huy truyền

thống nhân nghĩa của dân tộc?

• GV trình chiếu hình ảnh về hoạt

động nhân nghĩa

GV kết luận

Nhân nghĩa có thể hiểu là giá trị đạo

đức cơ bản của con ngời thể hiện ở suy

nghĩ, tình cảm và hành động cao đẹp của

quan hệ giữa ngời với ngời và là một trong

những phẩm chất đạo đức không thể thiếu

của con ngời Việt Nam

* Nhân nghĩa có ý nghĩa:

-Giúp cho cuộc sống con ngời trở nên tốt đẹp hơn

- Con ngời thêm yêu cuộc sống,

có thêm sức mạnh để vợt qua khó khăn

Để kế thừa và phát huy truyền thống nhân nghĩa của dân tộc là học sinh các em cần:

- Kính trọng, biết ơn, hiếu thảo

đối với ông bà, cha mẹ, thầy cô

- Quan tâm, nhờng nhịn, giúp

đỡ mọi ngời, đoàn kết thân ái với bạn bè

- Cảm thông, bao dung, độ lợng,

vị tha

- Tích cực tham gia hoạt động

“Uống nớc nhớ nguồn”, "Đền

ơn đáp nghĩa”.

3.Củng cố, luyện tập.(4p)

* Sau khi học song bài công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình và bài

học ngày hôm nay em có nhận xét gì về tình trạng bạo lực gia đình?

*Em có suy nghĩ gì về hiện tợng học sinh trong các trờng đánh nhau nh hiện

nay?

* Tìm một số câu ca dao, tục ngữ thể hiện nhân nghĩa hoặc một số bài thơ có

t tởng nhân nghĩa?

HS : Suy nghĩ và trả lời, các bạn khác có thể bổ sung ý kiến

GV : Nhận xét và kết luận toàn bài:

Con ngời chỉ có thể tồn tại và phát triển trong cộng đồng, trong xã hôi

Vì vậy mỗi cá nhân cần phải biết tuân thủ và tôn trọng những quy tắc của cộng đồng và nhân nghĩa chính là một trong những phẩm chất đạo đức không thể thiếu của con ngời Việt Nam hiện nay khi sống trong cộng đồng

4 Hớng dẫn học sinh tự học bài ở nhà:(1p)

_Học lại toàn nội dung bài học ngày hôm nay

_Làm bài tập : 1,2,3 sách giáo khoa ( tr 94 )

_Soạn tiết 2 bài 13

_Su tầm các câu ca dao, tục ngữ, các bài thơ nói về sự hợp tác và hoà nhập