Xuất phát từ những vấn đề trên tôi lựa chọn SKKN “Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài nhằm rèn kỹ năng đọc hiểu trong tiết Tập đọc lớp 5”.. CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ.Việc hướng d
Trang 1XIN KÍNH CHÀO CÁC QUÝ VỊ ĐẠI BIỂU,
CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ HỘI NGHỊ NGHIỆM THU ĐỀ TÀI - SKKN
HUYỆN LÂM THAO NĂM 2010
Trang 2• I Tên sáng kiến kinh nghiệm
• II Thời gian thực hiện.
• III Người viết sáng kiến.
• IV Nội dung thyết minh
Phần 1 Đặt vấn đề
Phần 2 Giải quyết vấn đề
Phần 3 Kết luận và kiến nghị
Trang 3HƯỚNG DẪN HỌC SINH TÌM HIỂU BÀI NHẰM RÈN KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU TRONG TIẾT TẬP ĐỌC LỚP 5
THỜI GIAN THỰC HIỆN
TỪ NĂM 2008 ĐẾN NĂM 2010
Trang 4Giáo viên: NGUYỄN PHÚ HƯNG
Trường Tiểu học Cao Xá – Lâm Thao
Trang 6hưởng thụ sự giáo dục mà xã hội dành cho các em.
Trang 7Việc đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học đã được triển khai từ nhiều năm nay, vì thế hầu hết giáo viên (GV) đều nắm bắt được và đã có sự đổi mới Tuy nhiên sự kết hợp nhịp nhàng giữa thầy và trò còn một số hạn chế
nhất định đặc biệt phần tìm hiểu nội dung bài trong phân môn Tập đọc Trong những năm gần đây qua thực tế giảng dạy tôi đã tiến hành dự một số giờ dạy Tập đọc lớp 5, sau khi thảo luận nhận xét tôi thấy giờ dạy của nhiều GV chưa
có sự đổi mới đáng kể
Phần I: Đặt vấn đề.
Trang 8Là một GV được giao nhiệm vụ dạy lớp 4, 5 trong đó
có môn Tiếng Việt Tôi đã trăn trở tìm hiểu để nắm được thực trạng qua trao đổi với các đồng nghiệp, qua khảo sát học sinh, tôi thấy chất lượng phần đọc hiểu của các em HS trường tôi còn thấp Tôi quyết định đi sâu nghiên cứu vấn
đề này.
Xuất phát từ những vấn đề trên tôi lựa chọn SKKN
“Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài nhằm rèn kỹ năng
đọc hiểu trong tiết Tập đọc lớp 5”.
Phần I: Đặt vấn đề.
Trang 9Phần II: Giải quyết vấn đề
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ.
Môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học có nhiệm vụ hình thành năng lực hoạt động ngôn ngữ cho HS Trong đó đọc
là một dạng hoạt động ngôn ngữ Vì việc đọc không thể
tách rời nội dung được đọc nên bên cạnh nhiệm vụ rèn
luyện kỹ năng đọc, giáo dục lòng yêu sách, phân môn Tập đọc cần làm cho HS giàu kiến thức về ngôn ngữ, đời sống
và kiến thức về văn học Phát triển ngôn ngữ, tư duy, giáo dục tư tưởng, đạo đức, tình cảm, thị hiếu thẩm mỹ cho HS.
Trang 101 CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ.
Việc hướng dẫn HS tìm hiểu bài phải dựa trên các đặc điểm ngôn ngữ, các phong cách, các thể loại của văn bản như: Cách đọc và khai thác để hiểu một bài thơ, một đoạn tả cảnh một câu tục ngữ, một câu chuyện,…là khác nhau Đồng thời cũng phải dựa trên những hiểu biết về đề tài, chủ đề, kế cấu, nhân vật, quan hệ giữa nội dung và
hình thức, các biện pháp tu từ…
Trang 11Chỉ khi nào HS hiểu được điều mình đang đọc mới được coi là biết đọc Khi đọc mà hiểu được thì HS sẽ hứng thú hơn, ham học hơn Tuy nhiên HS Tiểu học không phải lúc nào cũng hiểu được dễ dàng những điều mình đang đọc
vì còn phải chú ý vào mặt chữ để đọc trơn và lưu loát
Ngoài ra do nghèo nàn về ngôn từ, hạn chế về kỹ năng liên kết thành câu, thành ý, nên việc hiểu và nhớ nội dung còn khó khăn Đây là cơ sở đề xuất các biện pháp tối ưu nhất nhằm giúp HS lớp 5 tự mình chiếm lĩnh tri thức mới và
chất lượng đọc hiểu được kết quả cao nhất.
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ.
Trang 122 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
Trong những giờ Tập đọc tôi đã được dự thì phần tìm hiểu bài đa số các GV đều sử dụng trung thành các câu hỏi trong SGK Mà hệ thống câu hỏi trong mỗi bài thường
có câu hỏi khó và câu hỏi khái quát, HS rất khó trả lời
Nhưng GV chưa quan tâm đúng mức khi dạy phần đọc
hiểu cho một bài Tập đọc, chưa vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.
Trang 13chuẩn bị bài Vì vậy chất lượng đọc hiểu còn thấp
Trang 143 CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Trong khi hướng dẫn HS tìm hiểu bài ở mỗi tiết tập đọc tôi đã nghiên cứu và tiến hành kết hợp một số phương pháp và hình thức tổ chức dạy học Tất cả các phương
pháp và hình thức tổ chức này sẽ hỗ trợ lẫn nhau giúp HS hứng thú hơn, thích học hơn, tiếp thu bài sẽ chủ động hơn
Từ đó hiểu bài sẽ sâu hơn, chắc chắn hơn
Các phương pháp đó là:
Trang 153 CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Trang 163 CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
3.2 Phương pháp giảng giải
Góp phần giúp các em hiểu được vấn đề một cách đầy
đủ hơn, sâu sắc hơn Tuy nhiên nếu lạm dụng nó có thể
dẫn đến chỗ thuyết giáo khô khan, kém hấp dẫn Chỉ áp dụng với câu hỏi khó hiểu.
- Ví dụ: 1,2 (SKKN trang 13)
Trang 173 CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
3.3 Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan.
Chủ yếu cho các em quan sát tranh trong SGK, có một số bài có thể sưu tầm vật thật Ưu diểm là sau khi quan sát các em rất dễ trả lời Tuy nhiên GV cần đưa ra đúng lúc, đúng cách và đúng chỗ.
- Ví dụ: 1,2 (SKKN trang 14, 15)
Trang 183 CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Đây là phương pháp khá mới mẻ đối với việc dạy đọc hiểu trong tiết Tập đọc, nhưng đây là một phương tiện có hiệu quả, là phương pháp rất cần thiết của việc rèn luyện
kỹ năng đọc hiểu, giúp HS có năng lực ngôn ngữ và phát triển tư duy Khi sử dụng phiếu cần thao tác nhịp nhàng
theo từng bước
- Ví dụ 1,2,3 (SKKN trang 17, 18)
3.4 Phương pháp sử dụng phiếu bài tập
Trang 193 CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
3.5 Tách những câu hỏi mang tính chất khái quát thành câu hỏi nhỏ hoặc gợi dẫn bằng câu hỏi phụ
Sử dụng với những câu hỏi bao quát nội dung cả đoạn.
- Ví dụ: 1,2 (SKKN trang 19)
Trang 203 CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
3.6 Tổ chức dạy học theo nhóm, theo cặp.
Khi dạy học theo nhóm, theo cặp, GV cần tập trung
để bao quát lớp thật tốt Khi chuẩn bị bài: tìm ra các bài tập, các nhiệm vụ phù hợp với trình độ HS thì hiệu quả sẽ cao.
- Ví dụ: 1,2,3 (SKKN trang 21, 22 )
Trang 213 CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Trang 223 CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Nói tóm lại GV không chỉ là người truyền đạt kiến thức có sẵn mà còn là người định hướng, hướng dẫn, tổ
chức cho HS tự học, phát triển tư duy và hứng thú học tập
Để HS tự tìm hiểu, khám phá ra những điều chưa biết, tự mình tìm ra kiến thức mới.
Trang 234 HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Sau khi áp dụng các giải pháp mới thì chất lượng đọc hiểu của HS được nâng lên rõ rệt (Kết quả khảo sát cụ thể trang 30 SKKN) Kết quả này đã được BGH, tổ chuyên môn kiểm chứng và công nhận
Với phương pháp và hình thức dạy học rất linh hoạt cho từng câu hỏi ở từng bài khác nhau, GV đã trú trọng
rèn kỹ năng đọc hiểu cho HS, HS thì hứng thú tự tìm ra
kiễn thức, lớp học lại sinh động.
Trang 24Phần III: Kết luận và kiến nghị
Trang 251 KẾT LUẬN
SKKN đã được áp dụng trong phạm vi cấp trường
và đạt hiệu quả cao Có thể áp dụng rộng rãi trong phạm
vi cấp huyện và tất cả các trường thuộc khu vực trung du, đồng bằng.
Khi sử dụng SKKN cần đảm bảo: Dạy đúng quy trình, đúng phương pháp bộ môn Sử dụng đúng nội dung câu hỏi, bài tập trong SGK Tuy áp dụng các biện pháp
mới như trong sáng kiến này nhưng phải đảm bảo đi đúng hướng câu hỏi đó.
Trang 262 KIẾN NGHỊ
Các nhà giáo hãy mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của mình
nhất là ở bậc Tiểu học, chuẩn bị tốt khả năng nâng cao
chất lượng môn Tiếng Việt cho HS, để các em có điểm tựa học tốt các môn học khác và tiếp tục học lên các lớp trên
Các nhà quản lý giáo dục nên tổ chức nhiều các buổi giao lưu sinh hoạt chuyên đề với các trường trong và ngoài huyện, tạo điều kiện để sáng kiến được đưa ra thảo luận và xây dựng thêm tại các buổi SHCM trường và liên trường.
Trang 27Bằng những hiểu biết của bản thân, thông qua quá trình nghiên cứu và học hỏi ở bạn bè đồng nghiệp; qua
thực tế giảng dạy ở trường Tiểu học Cao Xá, tôi đã hoàn
thành SKKN “Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài nhằm rèn
sẽ không tránh khỏi những tồn tại về nội dung và cách
trình bày Kính mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các bạn bè đồng nghiệp, các cấp lãnh đạo để sáng kiến
được hoàn thiện và thiết thực hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Trang 28CÁC THẦY CÔ GIÁO MẠNH KHỎE
CHÚC HỘI NGHỊ THÀNH CÔNG RỰC RỠ
Xin trân trọng cảm ơn!