KI NANG SONG CAP TIEU HOC 2010-2011

Một số kĩ thuật dạy học tích cực Bài 2: MỤC TIÊU, NGUYÊN TẮC, NỘI DUNG VÀ PP GIÁO DỤC KNS CHO HỌC SINH TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG... Bài 2: MỤC TIÊU, NGUYÊN TẮC, NỘI DUNG VÀ PP GIÁO DỤC

Trang 2

Bài 1: QUAN NIỆM VỀ KĨ NĂNG SỐNG

GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG TRONG CÁC MÔN HỌC Ở TIỂU HỌC

I QUAN NIỆM VỀ KĨ NĂNG SỐNG

HOẠT ĐỘNG 1:

Mỗi giáo viên nêu 2 kĩ năng sống

Theo các thầy/cô, kĩ năng sống là gì?

I Quan niệm về kĩ năng sống

II Vì sao phải giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

Trang 3

- WHO: KNS là khả năng để có hành vi thích ứng và tích cực,

giúp các cá nhân có thể ứng xử hiệu quả trước các nhu cầu và

thách thức của cuộc sống hàng ngày

- UNICEF: KNS là cách tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình thành

hành vi mới Cách tiếp cận này lưu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và kĩ năng.

- UNESCO : KNS là năng lực cá nhân để thực hiện đầy đủ các

chức năng và tham gia vào cuộc sống hàng ngày

Có nhiều quan niệm khác nhau

về KNS

Trang 4

- KNS bao gồm một loạt các KN cụ thể, cần thiết cho cuộc

sống hàng ngày của con người

- Bản chất của KNS là KN tự quản bản thân và KN xã hội cần thiết để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả

- Nói cách khác, KNS là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với

xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của

cuộc sống

Trang 5

Trang 6

- KNS vừa mang tính cá nhân, vừa mang tính xã hội KNS mang tính cá nhân vì đó là khả năng của

cá nhân KNS mang tính XH vì KNS phụ thuộc vào các giai đoạn phát triển lịch sử xã hội, chịu

ảnh hưởng của truyền thống và văn hóa của gia

đình, cộng đồng, dân tộc.

Lưu ý:

Trang 7

Trong giáo dục ở nước ta những năm qua, KNS thường được phân loại theo các mối quan hệ:

- Nhóm các KN ra quyết định một cách có hiệu quả: tìm kiếm

và xử lí thông tin, tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, ra quyết định, giải quyết vấn đề,…

Phân loại các kĩ năng:

Trang 8

II VÌ SAO CẦN GIÁO DỤC KNS CHO HỌC SINH ? (…)

HOẠT ĐỘNG 2:

• KNS góp phần thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội

• Đặc điểm lứa tuổi HS phổ thông

• Bối cảnh hội nhập quốc tế và nền kinh tế thị trường

• Yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

• Giáo dục KNS cho HS trong các nhà trường phổ thông là xu thế chung của nhiều nước trên thế giới

Trang 9

A Mục tiêu giáo dục KNS

B Nguyên tắc giáo dục KNS

C Nội dung giáo dục KNS cho học sinh

D Phương pháp dạy học

I Quan niệm và quan điểm về PPDH và kĩ thuật dạy học tích cực

II Một số phương pháp dạy học tích cực

III Một số kĩ thuật dạy học tích cực

Bài 2: MỤC TIÊU, NGUYÊN TẮC, NỘI DUNG VÀ PP GIÁO DỤC KNS CHO HỌC SINH TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG

Trang 10

- Trang bị cho HS những kiến thức, giá trị, thái độ

và kĩ năng phù hợp Trên cơ sở đó hình thành cho HS

những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực; loại bỏ

những hành vi, thói quen tiêu cực trong các mối quan

hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày

- Tạo cơ hội thuận lợi để HS thực hiện tốt quyền,

bổn phận của mình và phát triển toàn diện về thể chất,

trí tuệ, tinh thần và đạo đức

Bài 2: MỤC TIÊU, NGUYÊN TẮC, NỘI DUNG VÀ PP GIÁO DỤC

KNS CHO HỌC SINH TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG

A MỤC TIÊU GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG:

Trang 11

B NGUYÊN TẮC GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG:

NGUYÊN TẮC GD KNS (Nguyên tắc 5 chữ T)

Trang 12

 Tương tác: KNS không thể được hình thành qua việc nghe giảng

& tự đọc tài liệu Cần tổ chức cho HS tham gia các HĐ, tương tác với GV và với nhau trong quá trình GD

 Trải nghiệm: Người học cần được đặt vào các tình huống để trải

nghiệm & thực hành

 Tiến trình: GD KNS không thể hình thành trong “ngày một, ngày hai” mà đòi hỏi phải có cả quá trình: nhận thứchình thành thái độ thay đổi hành vi

 Thay đổi hành vi: Mục đích cao nhất của GD KNS là giúp người

học thay đổi hành vi theo hướng tích cực

 Thời gian: GD KNS cần thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc và thực hiện càng sớm càng tốt đối vớitrẻ em

B NGUYÊN TẮC GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG:

5 NGUYÊN TẮC GD KNS

Trang 13

 Bài 2: MỤC TIÊU, NGUYÊN TẮC, NỘI DUNG VÀ PP GIÁO DỤC

C NỘI DUNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG:

Trang 14

- Bình diện vĩ mô là Quan điểm dạy học

- Bình diện trung gian là Phương pháp dạy học

- Bình diện vi mô là Kĩ thuật dạy học.

Trang 15

KỸ THUẬT DẠY HỌC

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Bình diện trung gian

PP Cụ thể

PP vi mô

QUAN ĐIỂM DẠY HỌC

Trang 16

D PHƯƠNG PHÁP DẠY - HỌC:

I QUAN NIỆM VÀ QUAN ĐIỂM VỀ PPDH VÀ KT DẠY HỌC TÍCH CỰC:

QUAN ĐIỂM DẠY HỌC

- Là những định hướng tổng thể cho các hành động phương

pháp, trong đó có sự kết hợp giữa các nguyên tắc dạy học, những cơ

sở lí thuyết của lí luận dạy học, những điều kiện dạy học và tổ chức cũng như những định hướng về vai trò của GV và HS trong quá

Trang 17

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Trang 18

KĨ THUẬT DẠY HỌC

Kĩ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành động của GV trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học

Các KTDH chưa phải là các PPDH độc lập mà là những thành phần của PPDH Ví dụ, trong phương pháp thảo luận nhóm có các kĩ thuật dạy học như: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi kĩ thuật khăn trải bàn, kĩ thuật phòng tranh, kĩ thuật các mảnh ghép

Trang 19

KẾT LUẬN

 Khái niệm PPDH nằm trong mối quan hệ với rất nhiều

thành phần của quá trình DH

 Khái niệm PPDH là khái niệm phức hợp, có nhiều bình diện khác nhau PPDH được hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp

 Không có sự thống nhất về phân loại các PPDH

• Trong mô hình này thường không có sự phân biệt

giữa PPDH và hình thức dạy học (HTDH) Các hình thức tổ chức hay hình thức xã hội của dạy học (như dạy học theo nhóm, dạy học theo dự án) cũng được gọi là các PPDH.

Trang 20

1 Phương pháp dạy học nhóm:

 Dạy học nhóm còn được gọi bằng những tên khác nhau

như: dạy học hợp tác, dạy học theo nhóm nhỏ, trong đó

HS của một lớp học được chia thành các nhóm nhỏ,

trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm tự lực hoàn

thành các nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp

tác làm việc Kết quả làm việc của nhóm sau đó được

trình bày và đánh giá trước toàn lớp

Trang 21

• Thảo thuận quy tắc làm việc

• Tiến hành giải quyết nhiệm vụ

• Chuẩn bị báo cáo kết quả

TRÌNH BÀY KẾT QUẢ/

ĐÁNH GIÁ

Các nhóm trình bày kết quả

Trang 22

II MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC:

2 Phương pháp nghiên cứu điển hình:

Nghiên cứu trường hợp điển hình là phương pháp sử dụng một câu chuyện có thật hoặc chuyện được viết dựa

trên những trường hợp thường xảy ra trong cuộc sống thực tiễn để minh chứng cho một vấn đề hay một số vấn đề Đôi khi nghiên cứu trường hợp điển hình có thể được thực hiện trên video hay một băng catset mà không phải trên văn bản viết

Quy trình thực hiện

 Các bước nghiên cứu trường hợp điển hình có thể là:

 HS đọc (hoặc xem, hoặc nghe) về trường hợp điển hình

 Suy nghĩ về nó (có thể viết một vài suy nghĩ trước khi thảo luận điều đó với người khác)

 Thảo luận về trường hợp điển hình theo các câu hỏi hướng dẫn của GV

Trang 23

3 Phương pháp giải quyết vấn đề:

Dạy học (DH) phát hiện và giải quyết vấn đề (GQVĐ) là PPDH đặt ra trước HS

các vấn đề nhận thức có chứa đựng mâu thuẫn giữa cái đã biết và cái chưa biết,

chuyển HS vào tình huống có vấn đề , kích thích họ tự lực, chủ động và có nhu cầu

mong muốn giải quyết vấn đề

Trang 24

KHÁI NIỆM VẤN ĐỀ

Trạng thái đích

Vật cản

Một vấn đề được đặc trưng bởi ba thành phần

- Trạng thái xuất phát: không mong muốn

- Trạng thái đích: trạng thái mong muốn

- Sự cản trở

Tình huống có vấn đề xuất hiện khi một cá nhân đứng trước một mục đích muốn đạt tới, nhận biết một nhiệm vụ cần giải quyết nhưng chưa biết bằng cách nào, chưa đủ phương tiện ( tri thức, kỹ năng…) để giải quyết

Trạng thái xuất phát

Trang 25

II Tìm các phương án giải quyết

• So sánh với các nhiệm vụ đã giải quyết

• Tìm các cách giải quyết mới

• Hệ thống hoá, sắp xếp các phương án giải quyết

Giải quyết

CẤU TRÚC CỦA QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Trang 26

4 Phương pháp đóng vai:

Đóng vai là phương pháp tổ chức cho học sinh thực hành, “ làm thử” một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định Đây là

phương pháp nhằm giúp HS suy nghĩ sâu sắc

về một vấn đề bằng cách tập trung vào một sự việc cụ thể mà các em vừa thực hiện hoặc

quan sát được Việc “diễn” không phải là phần chính của phương pháp này mà điều quan

trọng là sự thảo luận sau phần diễn ấy.

Trang 27

4 Phương pháp đóng vai:

Quy trình thực hiện

 Giáo viên nêu chủ đề, chia nhóm và giao tình huống, yêu cầu đóng vai cho từng nhóm Trong đó có quy định rõ thời gian

chuẩn bị, thời gian đóng vai của mỗi nhóm.

 Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai.

Trang 28

5 Phương pháp trò chơi:

Bài 2: MỤC TIÊU, NGUYÊN TẮC, NỘI DUNG VÀ PP GIÁO DỤC KNS

CHO HỌC SINH TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG

Quy trình thực hiện

Phương pháp trò chơi là phương pháp tổ chức cho học sinh tìm hiểu một vấn đề hay thể nghiệm những hành động, những thái độ, những việc làm thông qua một trò chơi nào đó

 GV phổ biến tên trò chơi, nội dung và luật chơi cho HS

 Chơi thử ( nếu cần thiết)

 HS tiến hành chơi

 Đánh giá sau trò chơi

 Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò chơi

Trang 29

6 Phương pháp dạy học theo dự án:

 Dạy học theo dự án còn gọi là phương pháp dự án,

trong đó HS thực hiện một nhiệm vụ học tập phức

hợp, gắn với thực tiễn, kết hợp lí thuyết với thực hành.

 Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao, từ việc lập kế hoạch đến việc thực hiện và

đánh giá kết quả thực hiện dự án Hình thức làm việc chủ yếu là theo nhóm Kết quả dự án là những sản

phẩm hành động có thể giới thiệu được.

Trang 30

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

Trang 31

II MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC:

1.Kĩ thuật chia nhóm:

Có nhiều cách chia nhóm khác nhau:

 Theo số điểm danh, theo các màu sắc, theo các loài hoa, các mùa trong năm,…

 Theo biểu tượng

Trang 32

2.Kĩ thuật giao nhiệm vụ:

 - Giao nhiệm vụ phải cụ thể, rõ ràng:

 + Nhiệm vụ giao cho cá nhân/nhóm nào?

 + Nhiệm vụ là gì?

 + Địa điểm thực hiện nhiệm vụ ở đâu?

 + Thời gian thực hiện nhiệm vụ là bao nhiêu?

 + Phương tiện thực hiện nhiệm vụ là gì?

 + Sản phẩm cuối cùng cần có là gì?

 + Cách thức trình bày/ đánh giá sản phẩm như thế nào?

 - Nhiệm vụ phải phù hợp với:

 + Mục tiêu HĐ

 + Trình độ HS

 + Thời gian, không gian HĐ

 + CSVC, trang thiết bị

Trang 33

3.Kĩ thuật đặt câu hỏi:

 Liên quan đến việc thực hiện MT bài học

 Phù hợp với thời gian thực tế

 Sắp xếp thep trình tự từ dễ đến khó,từ đơn giản đến phức tạp.

 Không ghép nhiều câu hỏi thành một câu hỏi móc xính

 Không hỏi nhiều vấn đề cùng một lúc

Khi đặt câu hỏi cần đảm bảo các yêu cầu nào?

Trang 34

4.Kĩ thuật “khăn trải bàn”:

Ý kiến chung của

cả nhóm về chủ

đề

4 2

Trang 35

5.Kĩ thuật “phòng tranh”: *

 • GV nêu câu hỏi/ vấn đề cho cả lớp hoặc cho các nhóm.

 • Mỗi thành viên ( hoạt động cá nhân) hoặc các nhóm (hoạt động nhóm) phác hoạ những ý tưởng về cách giải quyết vấn đề trên một tờ bìa và dán lên tường xung

quanh lớp học như một triển lãm tranh

 • HS cả lớp đi xem “ triển lãm’’và có thể có ý kiến bình luận hoặc bổ sung.

 • Cuối cùng, tất cả các phương án giải quyết được tập hợp lại và tìm phương án tối ưu

Trang 36

6.Kĩ thuật công đoạn:

 HS được chia thành các nhóm, mỗi nhóm được giao giải quyết một nhiệm vụ khác nhau Ví dụ: nhóm 1- thảo luận câu A, nhóm 2- thảo luận câu B, nhóm 3- thảo luận câu C, nhóm 4- thảo luận câu D,…

 Sau khi các nhóm thảo luận và ghi kết quả thảo luận vào giấy A0 xong, các nhóm sẽ luân chuyển giáy A0 ghi kết quả thảo luận cho nhau Cụ thể là:

Nhóm 1 chuyển cho nhóm 2, Nhóm 2 chuyển cho nhóm 3, Nhóm 3 chuyển cho nhóm 4, Nhóm 4 chuyển cho nhóm 1

 Các nhóm đọc và góp ý kiến bổ sung cho nhóm bạn Sau đó lại tiếp tục luân chuyển kết quả cho nhóm tiếp theo và nhận tiếp kết quả từ một nhóm khác

Trang 37

7.Kĩ thuật các mảnh ghép:

 Một số HS được phân thành các nhóm và được GV phân công cho

mỗi nhóm thảo luận tìm hiểu sâu về một vấn đề khác nhau của bài học Chẳng hạn: nhóm 1- thảo luận vấn đề A, nhóm 2- thảo luận vấn đề B, nhóm 3- thảo luận vấn đề C, nhóm 4- thảo luận thảo luận D,….

 HS thảo luận theo nhóm các vấn đề đã được phân công

 Sau đó, mỗi thành viên của các nhóm này sẽ tập hợp lại thành các nhóm mới, như vậy trong mỗi nhóm mới sẽ có đủ các “chuyên gia”

về vấn đề A, B, C, D, và “ chuyên gia” về từng vấn đề sẽ có trách nhiệm trao đổi lại với cả nhóm về vấn đề mà em đã có cơ hội tìm hiểu sâu ở nhóm cũ

Trang 38

7.Kĩ thuật các mảnh ghép:

Định dạng
Số trang	58
Dung lượng	1,29 MB