b Kĩ năng: Rèn luyện cho học sinh kỹ năng về đo đạc, gấp hình, vẽ hình, tính toán; đặc biệt họcsinh biết vẽ thành thạo 2 đường thẳng vuông góc, 2 đường thẳng song song bằng êkevà thước
Trang 1PHẦN HÌNH HỌC
a) Kiến thức:
Học sinh hiểu và nắm được :
+ Định nghĩa và tính chất của 2 góc đối đỉnh
+ Khái niệm về 2 đường thẳng vuông góc, 2 đường thẳng song song
+ Tính chất các góc tạo bởi một đường thẳng cắt 2 đường thẳng
+ Tiên đề Ơclit về 2 đường thẳng song song
+ Quan hệ giữa tính vuông góc và tính song song
b) Kĩ năng:
Rèn luyện cho học sinh kỹ năng về đo đạc, gấp hình, vẽ hình, tính toán; đặc biệt họcsinh biết vẽ thành thạo 2 đường thẳng vuông góc, 2 đường thẳng song song bằng êkevà thước thẳng
c) Thái độ:
Giáo dục học sinh óc quan sát, dự đoán, tính cẩn thận, chính xác, tập suy luận có căncứ và bước đầu biết thế nào là chứng minh một định lý
_
Trang 2b/ k ĩ năng : Vận dụng được tiên đề Ơclit và tính chất 2 đường thẳng song song để giảibài tập.
2 CHUẨN BỊ :
Giáo viên :
SGK, thước thẳng, thước đo góc, Đèn chiếu
Học sinh :
SGK, thước thẳng, thước đo góc
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
-Phương pháp phân tích đi lên
-Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
-Phương pháp hợp tác trong nhóm nhỏ
-Phương pháp thực hành củng cố kiến thức
4 TIẾN TRÌNH :
4.1➀ Ổn định :
4.2➁ KT bài cũ :
35/94 SGK :
Gọi 1 học sinh TB sửa
Kết hợp phát biểu tiên đề Ơclit và điền vào bảng phụ Điền vào chỗ trống
a) Qua điểm A ở ngoài đường thẳng a có không quá 1 đường thẳng song song với ………
b) Nếu qua điểm A ở ngoài đường thẳng a có 2 đường thẳng song song với đường thẳng a thì ………
c) Cho điểm A ở ngoài đường thẳng a, đường thẳng đi qua A và song song với a là ………
Trang 3Cả lớp làm vào vở.
a b c// , a A c b, B
a) Â1 = ……… (vì là cặp góc so le trong)
b) Â2 = ……… (vì là cặp góc đồng vị)
c) Â4 + Bˆ 3 = ……… (vì ……… )
d) Bˆ 4 = Â2 ( vì ………… )
29/79 SBT :
Treo bảng phụ
Vẽ 2 đường thẳng a và b sao cho a // b
Vẽ đường thẳng c cắt a tại A Hỏi c có cắt
b không ?
b) Nếu a // b và c cắt a thì c cắt b
38/95 SGK :
Hoạt động nhóm :
Nhóm 1, 2 làm khung bên trái; nhóm 3, 4
làm khung bên phải
Lưu ý học sinh :
song song ta chỉ vẽ được 1 đường thẳng
a qua A và song song với BC, 1 đường thẳng b qua B và song song với AC.a)
đường thẳng a
b) hai đường thẳng đó trùng nhau
c) duy nhất
2 Luyện tập :
36/94 SGK :
a) Â1 = Bˆ 3 (vì là cặp góc so le trong)b) Â2 = Bˆ 2 (vì là cặp góc đồng vị)c) Â4 + Bˆ 3 = 1800 (vì là cặp góc trongcùng phía )
d) Bˆ 4 = Â2 ( vì B ˆ 4 Bˆ 2 (2góc đối đỉnh) và Bˆ 2 = Â2 (đồng vị) )
29/79 SBT :
a) c có cắt b
b) Nếu đường thẳng c không cắt b thì c phải song song với b Khi đó qua A ta có a // b, c // b Điều này trái với tiên đề
Trang 4Bài tập có hình vẽ, ghi cụ thể.
Phần sau là tính chất ở dạng tổng quát
Nhận xét bài làm của các nhóm
Ơclit
Vậy nếu a // b và c cắt a thì c cắt b
38/95 :
Biết d // d’ thì suy raa) A ˆ 1 Bˆ 3 và
Biết :a) A ˆ 4 Bˆ 2 hoặcb) A ˆ 1 Bˆ 1 hoặc
a) Trong các góc tạo thành có 2 góc
so le trong bằng nhau hoặcb) 2 góc đồng vị bằng nhau hoặcc) 2 góc trong cùng phía bù nhau thí
2 đường thẳng đó song song với nhau
3 Bài học kinh nghiệm :
c cắt a và b
Trang 5và và
Tiên đề Ơclit : SGK/92 (2đ)
a) Saib) Saic) Đúngd) Sai
a // b (1đ) Các cặp góc bằng nhau của AED và
AKB
E DˆAB KˆA (so le trong) (1đ)
D EˆA K BˆA (so le trong) (1đ)
E AˆD B KˆA (đối đỉnh) (1đ)
4.4 Củng cố và luyện tập:
Kiểm tra 15 phút :
1/ Phát biểu về nội dung của tiên đề Ơclit ? (2đ)
2/ Cho đường thẳng a cắt 2 đường thẳng b, c sao cho trong các góc tạo thành từ a, b, c có 1cặp góc đồng vị bằng nhau với số đo bằng 300
Câu nào sau đây đúng :
a) Chỉ có 1 cặp góc so le trong bằng nhau
Cặp góc so le trong bằng nhau (đồng vị bằng nhau) hoặc 2 góc trong cùng phía bù nhau
a // b
Trang 6b) Có 2 cặp góc đồng vị bằng nhau.
c) Có 4 cặp góc đồng vị bằng nhau
d) Các kết quả trên đều sai
3/ (4đ) Cho hình vẽ a // b
Hãy nêu tên các cặp góc bằng nhau của 2 AED và AKB
Hãy giải thích vì sao ?
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
- Xem lại lý thuyết
- Làm bài tập 39 / 95 SGK ( trình bày có suy luận, có căn cứ ) - Bài 30 / 79 SBT
- Bài tập bổ sung : Cho 2 đường thẳng a và b, biết đường thẳng ca và cb Hỏi đường thẳng a có song song với đường thẳng b không ? Vì sao ?
5 RÚT KINH NGHIỆM :
Tiết 10
Ngày dạy : …………
1 MỤC TIÊU :
a/ Ki ến thức: Biết quan hệ giữa 2 đường thẳng cùng vuông góc hoặc cùng song song với 1đường thẳng thứ 3 thì song song nhau, 1 đường thẳng vuông góc với 1 trong 2 đường thẳngsong song thì cũng vuông góc với đường thẳng kia
b/ K ĩ năng: Biết vẽ 3 đường thẳng song song nhau, vẽ đường thẳng vuông góc với 2 đườngthẳng song song cho trước Biết phát biểu gãy gọn một mệnh đề toán học
2 CHUẨN BỊ :
Giáo viên :
SGK, thước thẳng, êke, bảng phụ
Học sinh :
SGK, thước thẳng, êke, bảng nhóm
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
-Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
-Phương pháp hợp tác trong nhóm nhỏ
-Phương pháp thuyết trình
§ 6 TỪ VUÔNG GÓC ĐẾN SONG SONG
Trang 7-Phương pháp thực hành củng cố kiến thức.
4 TIẾN TRÌNH :
4.1 Ổn định :
4.2 KT bài cũ :
HS 1 :
a) Hãy nêu dấu hiệu nhận biết 2 đường thẳng song song (4đ)
b) Cho điểm M d Vẽ đường thẳng c đi qua M sao cho cd (6đ)
HS 2 :
a) Phát biểu tiên đề Ơclit và tính chất của 2 đường thẳng song song ? (4đ)
b) Trên hình bạn vừa vẽ, dùng êke vẽ đường thẳng d’ đi qua M và d’c (6đ)
Nhận xét, cho điểm
Qua hình bạn vừa vẽ, em có nhận xét gì về quan hệ giữa đường thẳng d và d’ ? vì sao ?
4.3 Bài mới :
Đó chính là quan hệ giữa tính vuông góc và
tính song song của 3 đường thẳng
Hoạt động 1 :
Quan sát hình 27/96 trả lời ? 1
Học sinh vẽ hình vào vở
1 học sinh lên bảng vẽ lại hình 27
Dấu hiệu nhận biết 2 đường thẳng song song : SGK / 90
Tiên đề + tính chất : SGK / 92, 93
Vì d và d’ cắt c tạo ra cặp góc so le trong ( đồng vị ) bằng nhau Theo dấuhiệu nhận biết 2 đường thẳng song song thì d // d’
1 Quan hệ giữa tính vuông góc với tính song song :
? 1 / 96 :
a) a // b
b) Vì c cắt a và b tạo thành cặp góc so le trong bằng nhau nên
Trang 8a) Dự đoán a và b có song song ?
b) Sử dụng dấu hiệu nhận biết 2 đường thẳng
song song => a // b
Em hãy nhận xét về quan hệ giữa 2 đường
thẳng phân biệt cùng vuông góc với đường
thẳng thứ 3 => tính chất
Tóm tắt tính chất dưới dạng hình vẽ và ký
hiệu hình học
Em hãy nêu lại cách suy luận tính chất trên
Đưa bảng phụ bài toán
Nếu có đường thẳng a // b, ca Theo em
quan hệ giữa c và b như thế nào ? Vì sao ?
Liệu c không cắt b được không ? Vì sao ?
( c không cắt b => c // b )
Qua A có 2 đường thẳng a và c cùng song
song với b Trái tiên đề Ơclit, vậy c cắt b
Nếu c cắt b thì góc tạo thành bằng bao
nhiêu ?
Qua bài toán trên, em có nhận xét gì ?
Đó là nội dung tính chất 2
Học sinh nhắc lại tính chất / 96
Cho học sinh vẽ hình và tóm tắt tính chất
dưới dạng ký hiệu
Nếu a // b thì cb và ca
2 Ba đường thẳng song song :
Trang 9Cả lớp nghiên cứu.
Hoạt động nhóm
Vẽ hình 28 a, b
Trả lời câu hỏi Đại diện nhóm trình bày
Qua ? 2 : Phát biểu tính chất / 97
GV giới thiệu : Khi 3 đường thẳng d, d’, d’’
song song từng đôi một, ta nói 3 đường thẳng
ấy song song với nhau và ký hiệu :
d // d’’ // d’’
thì chúng song song với nhau.
40/97 :a) Nếu ac và bc thì a // b
b) Nếu a // b và ca thì cb
41/97 :a) Nếu a // b và a // c thì b // c
4.4 Củng cố và luyện tập:
40/97 :
Điền vào chỗ trống
Gọi học sinh điền vào bảng phụ
41/97 :
Điền vào chỗ trống
Gọi học sinh điền vào bảng phụ
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhàø :
- Học thuộc 3 tính chất của bài
- Tập diễn đạt 3 tính chất bằng hình vẽ và ký hiệu hình học
- Làm bài tập 42, 43, 44 / 98 SGK – 33, 34 / 80 SBT
5 RÚT KINH NGHIỆM :
Trang 10
2 CHUẨN BỊ :
Giáo viên :
Thước thẳng, thước đo góc, êke, đèn chiếu
Học sinh :
SGK, thước, êke, thước đo góc
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
-Phương pháp tích cực hoá hoạt động của HS
-Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
-Phương pháp hợp tác trong nhóm nhỏ
-Phương pháp thực hành củng cố kiến thức
c) Phát biểu tính chất đó bằng lời ? (4đ)
a) Dùng êke kẻ ca
-Đặt cạnh góc vuông của êke vào c
-Áp thước thẳng vào mép êke là cạnh góc vuông thứ hai vẽ ca
b) Trượt êke theo mép thước thẳng ( lên trên hoặc xuống dưới ) đến vị trí nhất địnhđể vẽ bc
GV chốt lại mở rộng tính chất : Các đường thẳng cùng vuông góc với 1 đường thẳng thì chúng song song với nhau
Ứng dụng thực tế cách vẽ nhiều đường thẳng song song bằng cách trượt êke theo mép thước thẳng
HS 2 :
Sửa 43/ 98 SGK :
a) Vẽ ca (3đ)
b) Vẽ b // a, cb ? Vì sao ? (3đ)
c) Phát biểu bằng lời (4đ)
Nhận xét – cho điểm
GV kiểm tra một số vở bài tập của học sinh để nắm tình hình chuẩn bị bài của học sinh 44/98 SGK :
a) Vẽ a // b (3đ)
b) Vẽ c // a, c // b ? Vì sao ? (3đ)
c) Phát biểu bằng lời ( vẽ phác )
Các em có nhận xét gì về 2 tính chất ở bài 42, 43
( Ngược nhau )
Trang 11Phát biểu cách khác bài 44 : 1 đường thẳng song song với 1 trong 2 đường thẳng song song thì nó song song với đường thẳng kia.
Mở rộng : Nhiều đường thẳng phân biệt cùng song song với 1 đường thẳng thì chúng songsong nhau
Ứng dụng thực tế : Dùng thước nhựa ( gỗ ) có 4 cạnh song song để kẻ các đường ngang song song bằng cách lật thước đi và kẻ các đường thẳng song song lt …
43/SGK :
a) ( xem hình vẽ )b) cb vì b // a và ca
c) Một đường thẳng vuông góc với 1 trong 2 đường thẳng song song thì nó cũng vuông góc với đường thẳng kia
Trang 1245/98 SGK :
1 học sinh lên bảng vẽ hình tóm tắt bài
toán dưới dạng cho và tìm
Cho d’, d’’ phân biệt; d’//d, d’’d
Tìm d’ // d’’
1 học sinh khác lên trình bày bài giải
Nếu d’ và d’’ cắt nhau tại M thì xảy ra
điều gì , lý nào ?
Vậy ta có thể kết luận như thế nào ?
46/98 SGK :
Treo bảng phụ đề bài
Cho học sinh nhìn hình vẽ phát biểu bằng
lời nội dung bài toán
Cho đường thẳng a và b cùng vuông góc
với đường thẳng AB lần lượt tại A và B,
đường thẳng DC cắt a tại D, cắt b tại C sao
2 Luyện tập : 45/98 SGK :
Nếu d’ cắt d’’ tại M thì qua điểm M
lại có đến 2 đường thẳng d’ và d’’ cùngsong song với d Điều này trái với tiên đề Ơclit
Vậy d’ và d’’ không thể cắt nhau được
d’ và d’’ là 2 đường thẳng phân biệt không cắt nhau, theo đúng nghĩa thì d’ // d’’
46/98 SGK :
Trang 13Muốn tính DCB ta làm như thế nào ?
Học sinh cả lớp làm vào vở
2 học sinh lên bảng trình bày từng câu
47/98 SGK :
Học sinh diễn đạt bài toán bằng lời
Cho đường thẳng a // b, đường thẳng AB
vuông góc với đường thẳng a tại A, đường
thẳng CD cắt a tại D, cắt b tại C sao cho
0
130
BCD Tính B D? ?
Học sinh làm vào vở
2 học sinh lên bảng tính B D? ?
a) a // b vì a và b cùng vuông góc với đường thẳng AB
b) Ta có C và D là 2 góc trong cùng phía ( do a // b )
Nên C +D = 1800 => C = 1800 - D = 1800 – 1200 = 600
47/98 SGK :
Ta có a // b mà aAB tại a => b
AB tại B => B 900 ( Quan hệ giữa tính vuông góc với tính song song )
Ta lại có a // b nên 0
180
C D ( Hai góc trong cùng phía ) => D1800 C 1800 1300 500
3 Bài học kinh nghiệm :
Đường thẳng c cắt 2 đường thẳng a và b tạo thành cặp góc so le trong ( đồng vị, trong cùng phía bù nhau ) bằng nhau thì a // b
Trang 14Qua các bài tập 42, 44, 46; làm thế nào để suy ra được 2 đường thẳng có song song với nhau không ?
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
- Làm bài tập 48 / 99 SGK - Bài 35, 36, 37, 38 / 80 SBT
- Học thuộc các tính chất quan hệ giữa vuông góc và song song
- Ôn tập tiên đề Ơclit và các tính chất của 2 đường thẳng song song
- Đọc trước bài 7 : “Định lý”
5 RÚT KINH NGHIỆM :
Biết đưa một định lý về dạng “nếu … thì”
Làm quen với mệnh đề lôgic p => q
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
-Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
-Phương pháp hợp tác trong nhóm nhỏ
-Phương pháp thuyết trình
-Phương pháp thực hành củng cố kiến thức
4 TIẾN TRÌNH :
4.1 Ổn định :
4.2 KT bài cũ :
HS 1 :
Phát biểu tiên đề Ơclit (5đ)
Vẽ hình minh hoạ (4đ)
HS 2 :
Phát biểu tính chất của 2 đường thẳng song song ? (5đ)
§ 7 ĐỊNH LÝ
Trang 15Vẽ hình minh hoạ (4đ)
Chỉ ra 1 cặp góc so le trong, 1 cặp góc đồng vị, 1 cặp góc trong cùng phía ? (1đ) Nhận xét, cho điểm
4.3 Bài mới :
Tiên đề Ơclit và tính chất 2 đường thẳng
song song đều là các khẳng định đúng
Nhưng tiên đề Ơclit được thừa nhận qua vẽ
hình, qua kinh nghiệm thực tế Còn tính
chất 2 đường thẳng song song được suy ra từ
những khẳng định được coi là đúng, đó là
định lý
Vậy định lý là gì ? Gồm những phần nào,
thế nào là định lý ? Đó là nội dung của bài
học hôm nay
Hoạt động 1 :
Học sinh đọc phần định lý SGK/99
Vậy thế nào là 1 định lý ?
Học sinh làm ? 1 / 99 SGK
Phát biểu 3 định lý ở bài 6
Em nào có thể lấy thêm ví dụ về các định
lý mà ta đã học
GV nhắc lại định lý “2 góc đối đỉnh thì
Định lý là một khẳng định được suy
ra từ những khẳng định được coi là đúng
Mỗi định lý gồm 2 phần :a) Giả thiết : những điều cho biết trước
b) Kết luận : những điều cần suy ra
Trang 16Điều phải suy ra ? (Ô1 = Ô2 ) : đó là kết
luận
GV giới thiệu : Trong một định lý, điều
cho biết là giả thiết của định lý, điều phải
suy ra là kết luận của định lý
Mỗi định lý gồm mấy phần ? là những
phần nào ?
Giả thiết viết tắt là GT, kết luận : KL
Mỗi một định lý đều có thể phát biểu dưới
Học sinh phát biểu tính chất 2 góc đối
đỉnh dưới dạng “nếu … thì ….”
Dựa vào hình vẽ, viết GT, KL bằng ký
Lên bảng làm câu b
Học sinh làm bài tập 49/101, đưa đề bài
lên bảng phụ
GT Ô1 và Ô2 đối đỉnh
KL Ô1 = Ô2 “Nếu ……… thì ………” giả thiết kết luận
KL : Hai đường thẳng đó song song.b) GT : Nếu 1 đường thẳng cắt 2 đườngthẳng song song
KL : 2 góc so le trong bằng nhau
2 Chứng minh định lyÙ :
Trang 17Hoạt động 2 :
Để có kết luận Ô1 = Ô2 ở định lý này ta
suy luận như thế nào ?
Ta có Ô1 + Ô3 = 1800 (kề bù)
Ô2 + Ô3 = 1800 (kề bù)
=> Ô1 + Ô3 = Ô2 + Ô3 = 1800 => Ô1 = Ô2
Quá trình suy luận trên đi từ GT đến KL
là chứng minh định lý
GV đưa ví dụ : Chứng minh định lý góc
tạo bởi 2 tia phân giác của 2 góc kề bù là 1
góc vuông – lên bảng phụ
Tia phân giác của 1 góc là gì ?
( Tia nằm giữa 2 cạnh của góc và tạo với
2 cạnh đó 2 góc kề bằng nhau )
Khi Om là tia phân giác xOy => ?
Khi On là tia phân giác zOn => ?
Ta vừa chứng minh 1 định lý : Thông qua
ví dụ này em hãy cho biết muốn chứng
minh 1 định lý ta cần làm như thế nào ?
(-Vẽ hình minh hoạ định lý đó
-Dựa vào hình vẽ ghi GT, KL bằng ký hiệu
-Từ GT đưa ra các khẳng định và nêu kèm
theo các căn cứ của nó cho đến kết luận )
Vậy chứng minh định lý là gì ?
xOz và zOy kề bù
GT Om là tia phân giác xOz
On là tia phân giác zOy
KL m Oˆ n 90 0 Chứng minh
z O x z O
n ˆ 12 ˆ (1) (vì Om là tia phân giác xOz )
y O z n O
0 0
90 ˆ
180 2
1 ˆ
N O HayM
n O m
Chứng minh định lý là dùng lập luận để từ giả thiết suy ra kết luận
a) Là định lý
GT : Nếu 1 đường thẳng cắt 2 đường thẳng song song
KL : Hai góc trong cùng phía bù nhau
b) không phải là định lý mà là định nghĩa
c) không là định lý mà là tính chất đượcthừa nhận, được coi là đúng
d) không là đúng vì nó không phải là một khẳng định đúng
Trang 184.4 Củng cố và luyện tập:
Định lý là gì ? Định lý gồm những phần nào ? GT là gì ? KL là gì ? Tìm trong các mệnh đề sau, mệnh đề nào là định lý Hãy chỉ ra GT, KL của định lý ?
a) Nếu 1 đường thẳng cắt 2 đường thẳng song song thì 2 góc trong cùng phía bù nhau
b) Hai đường thẳng song song là 2 đường thẳng không có điểm chung
c) Trong 3 điểm thẳng hàng, có 1 và chỉ 1 điểm nằm giữa 2 điểm còn lại
d) Hai góc bằng nhau thì đối đỉnh
Giới thiệu mệnh đề c) là 1 tiên đề
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Học thuộc định lý là gì ? Phân biệt GT, KL của định lý; nắm được các bước chứng minh 1 định lý
- Làm bài tập 50, 51, 52 / 101 SGK – 41, 42 / 81 SBT
5 RÚT KINH NGHIỆM :
Tiết 13 Ngày dạy : ………
1 MỤC TIÊU :
a/ Ki ến thức: Thông qua các bài tập, yêu cầu học sinh biết giả thiết và kết luận của
định lý, phát biểu bằng lời ( học sinh biết vẽ hình chứng minh )
b/ K ĩ năng: Biết minh hoạ một định lý trên hình vẽ và viết giả thiết – kết luận bằng ký
hiệu theo hình vẽ
2 CHUẨN BỊ :
Giáo viên :
SGK, thước, êke, đèn chiếu
Học sinh :
SGK, thước, êke
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
-Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
-Phương pháp hợp tác trong nhóm nhỏ
-Phương pháp thực hành củng cố kiến thức
-Phương pháp diễn giảng
4 TIẾN TRÌNH :
4.1 Ổn định :
4.2 KT bài cũ :
LUYỆN TẬP
Trang 19Thế nào là chứng minh định lý ?
52/101 SGK :
Ghi GT – KL Điền vào ô trống
Hãy chứng minh Ô2 = Ô4
Gọi 1 học sinh lên bảng sửa
Nhận xét bài làm của bạn
Tương tự, chứng minh
Ô2 = Ô4
4.3 Bài mới :
Treo bảng phụ bài tập
Trong các mệnh đề sau, mệnh đề nào là
định lý ? Nếu là định lý hãy minh hoạ trên
hình vẽ và ghi GT – KL bằng ký hiệu :
1 Khoảng cách từ trung điểm đoạn thẳng
tới mỗi đầu đoạn thẳng bằng nửa độ dài
đoạn thẳng đó
Gọi học sinh 1
2 Hai tia phân giác của 2 góc kề bù tạo
thành góc vuông
Gọi học sinh 2 lên bảng, cả lớp làm vào
vở
3 Tia phân giác của 1 góc tạo với 2 cạnh
của góc 2 góc có số đo bằng nửa số đo góc
đó
1 Sửa bài tập cũ :
Là dùng lập luận để từ gt => kl
Trang 20Học sinh 3 lên bảng.
4 Nếu 1 đường thẳng cắt 2 đường thẳng tạo
thành 1 cặp góc so le trong bằng nhau thì 2
đường thẳng đó song song
Học sinh 4 lên bảng
Em hãy phát biểu các định lý trên dưới
dạng “nếu … thì …”
53/102 SGK :
Gọi 1 học sinh đọc đề bài, 1 học sinh lên
bảng làm câu a, b
1 là định lý
GT M là rung điểm của AB
KL MA = MB = 1
2AB
2 là một định lý
x ˆ O z và z ˆ O y kề bù
GT Om là tia phân giác x ˆ O z
On là tia phân giác z ˆ O y
KL m ˆ O n= 900
3 là một định lý
GT Ot là phân giác x ˆ O y
KL x O t t O y x Oˆy
2
1 ˆ
4 là một định lý
Trang 21Gọi 1 học sinh khác lên bảng phụ làm câu
c
Điền vào chỗ ( …… )
Trình bày lại gọn hơn
ˆ
O x x O y
44/81 SBT :
Chứng minh rằng : Nếu 2 góc nhọn x ˆ O y
và x ˆOy có Ox//O’x’, Oy//O’y’ thì x ˆ O y
= x ˆOy
Học sinh lên bảng vẽ hình, ghi GT-KL
Gọi giao điểm của O’x’ và Oy là A
Chứng minhx ˆ O y =x ˆOy
Hướng dẫn :
Sử dụng tính chất 2 đường thẳng song
song
Giới thiệux ˆ O y vàx ˆOy là 2 góc nhọn
có cạnh tương ứng song song, ta chứng minh
được 2 góc đó bằng nhau
A a c
AB thì MA = MB = 1
2AB+ Nếu Om, On là tia phân giác của
z O
x ˆ và z ˆ O y kề bù thì m ˆ O n=900+ Nếu tia Ot là phân giác của x ˆ O y thì
y O x y O t t O
+ Nếu đường thẳng c cắt 2 đường thẳng
a, b tạo thành 1 cặp góc so le trong bằng nhau thì a // b
y O x x O
yˆ ˆ /.)3/ xOˆy 90 0 (căn cứ vào 2/.)4/ xOˆy x Oˆy (vì 2 góc đối đỉnh)5/ xOˆy 90 0 (căn cứ vào gt)6/ yOˆx xOˆy (vì 2 góc đối đỉnh)7/ yOˆx 90 0 (căn cứ vào 3/.)
44/81 SBT :
Trang 22x ˆ )
3 Bài học kinh nghiệm :
Hai đường thẳng cắt nhau tạo thành 1 góc vuông thì các góc còn lại cũng bằng 1 vuông
Nếu x ˆ O y và x ˆOy cùng nhọn (cùng tù) và có Ox//O’x’, Oy//O’y’ thì
y O
x ˆ = x ˆOy
4.4 Củng cố và luyện tập:
Qua bài 53 SGK => Công thức cộng hai góc ( Tính chất tia phân giác của một góc)
Qua bài 44/81 SGK =>Tia phân giác của một góc thì chia đôi góc đó thành hai góc bằng nhau
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
- Làm các câu hỏi ôn tập chương I trang 102, 103 SGK
- Làm bài tập 54, 55 SGK - Bài 43, 45 / 81, 82 SBT
5 RÚT KINH NGHIỆM :
Tiết 14
Trang 231 MỤC TIÊU :
a/ Li ến thức: Hệ thống hoá kiến thức về đường thẳng vuông góc, đường thẳng song
song; giúp học sinh hiểu và thấy được sự liên quan giữa các kiến thức đã học, từ đó dễnhớ và nhớ lâu các kiến thức đó
b/ K ĩ năng: Sử dụng thành thạo các dụng cụ để vẽ 2 đường thẳng vuông góc, 2 đường
thẳng song song Biết cách kiểm tra xem 2 đường thẳng cho trước có vuông góc haysong song không ?
2 CHUẨN BỊ :
Giáo viên :
SGK, thước, bảng phụ ghi đề bài tập
Học sinh :
Làm câu hỏi và bài tập ôn tập chương, dụng cụ vẽ hình
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
-Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
-Phương pháp hợp tác trong nhóm nhỏ
-Phương pháp thuyết trình
-Phương pháp thực hành củng cố kiến thức
4 TIẾN TRÌNH :
4.1 Ổn định :
4.2 KT bài cũ :
Treo bảng phụ ghi sẵn nội dung :
Các em hãy quan sát hình vẽ trong mỗi ô và cho biết :
+ Hình vẽ có liên quan đến kiến thức nào mà các em đã học
+ Nêu kiến thức liên quan với hình vẽ
Ô1 : định nghĩa, định lý về 2 góc đối đỉnh
Ô2 : định nghĩa về 2 đường thẳng vuông góc, đường trung trực của đoạn thẳng AB
Ô3 : câu hỏi 5
Ô4 : câu hỏi 6
Ô5 : câu hỏi 7
Ô6 : câu hỏi 8
Ô7 : câu hỏi 9
Ô8 : câu hỏi 10
Treo bảng phụ bài toán 2
Điền vào chỗ trống ( … )
a) Hai góc đối đỉnh là 2 góc có ………
b) Hai đường thẳng vuông góc với nhau là 2 đường thẳng …………
c) Đường trung trực của 1 đoạn thẳng là đường thẳng ………
d) Hai đường thẳng a, b song song với nhau được ký hiệu là …………
e) Nếu 2 đường thẳng a, b cắt đường thẳng c và có 1 cặp góc so le trong bằng nhau thì ……h) Nếu ac và bc thì ……
Trang 24k) Nếu a // c và b // c thì ………
Treo bảng phụ bài toán 3
Trong các câu sau, câu nào đúng câu nào sai ? Nếu sai hãy vẽ hình phản ví dụ để minh hoạ
1/ Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
2/ Hai góc bằng nhau thì đối đỉnh
3/ Hai đường thẳng vuông góc thì cắt nhau
4/ Hai đường thẳng cắt nhau thì vuông góc
5/ Đường trung trực của đoạn thẳng là đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn thẳng ấy.6/ Đường trung trực của đoạn thẳng là đường thẳng vuông góc với đoạn thẳng ấy
7/ Đường trung trực của 1 đoạn thẳng là đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn thẳng ấy và vuông góc với đoạn thẳng ấy
8/ Nếu 1 đường thẳng c cắt 2 đường thẳng a, b thì 2 góc so le trong bằng nhau
4.3 Bài mới :
54/103 SGK :
Treo bảng phụ đề bài
Học sinh đọc kết quả
Tìm 5 cặp đường thẳng vuông góc
4 cặp đường thẳng song song
55/103 SGK :
GV vẽ hình 38 lên bảng
Gọi lần lượt 2 học sinh lên bảng làm câu
a, b
56/104 SGK :
Cho AB = 28 mm Vẽ đường trung trực
của đoạn thẳng đó
1 Ôn tập lý thuyết :
Hai góc đối đỉnh Đường trung trực của đoạn thẳng
Dấu hiệu nhận Tiên đề Ơclitbiết 2 đường thẳng
song song
Tính chất 2 Hai đường thẳngđường thẳng cùng vuông góc vớisong song đường thẳng thứ 3
Trang 25Học sinh lên bảng vẽ và nêu cách vẽ.
45/82 SBT :
Treo bảng phụ đề bài
Học sinh lần lượt làm các câu a, b, c, d :
a) Vẽ 3 điểm không thẳng hàng A, B, C
b) Vẽ d1 qua B và d1 AC
c) Vẽ d2 đi qua B và d2 // AC
Học sinh khác trả lời câu hỏi của bạn
Quan hệ 3 đường Một đường thẳng
thẳng song song với 1 trong 2 đường thẳng song song
a) … mỗi cạnh của góc này là tia đốicủa 1 cạnh góc kia
b) … cắt nhau tạo thành 1 góc vuông
c) … đi qua trung điểm của đoạn thẳng và vuông góc với đoạn thẳng đó
d) a // be) … a // bh) a // bk) … a // b
Trang 265/ Sai d qua M và MA = MB nhưng dkhông là trung trực của AB.
6/ Sai, vì dAB nhưng d không qua trung điểm của AB => d không là trung trực của AB
Trang 27-Vẽ tam giác ABC.
-Vẽ đường thẳng d1 đi qua B và vuông góc với AB
Trang 28-Vẽ đường thẳng d2 đi qua C và song song AB.
-Gọi D là giao điểm của 2 đường thẳng
d1 , d2
Ta có :
AB // d2 (cách vẽ)
ABd1 (cách vẽ) => d2 d1 (quan hệ giữa tính vuông góc và tính song song)
=> BOC 900
3 Bài học kinh nghiệm :
Để chứng minh 2 đường thẳng vuông góc, ta chứng minh 2 đường thẳng song song, trong đó đường thẳng nào vuông góc với đường thẳng thứ nhất thì sẽ vuông góc với đường thẳng thứ hai
Qua bài tập 45, 46 ta rút ra được điều gì ?
( Phương pháp chứng minh 2 đường thẳng vuông góc )
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Làm bài tập 57, 58, 59 / 104 SGK - Bài 47, 48 / 82 SBT
- Học thuộc câu trả lời của 10 câu hỏi ôn tập chương.a2
5 RÚT KINH NGHIỆM :
b/ Kĩ năng :Sử dụng thành thạo các dụng cụ để vẽ hình Biết diễn đạt hình vẽ cho
trước bằng lời
2 CHUẨN BỊ :
Giáo viên :
ÔN TẬP CHƯƠNG I ( tt )
Trang 29SGK, thước thẳng, thước đo góc, bảng phụ.
Học sinh :
SGK, thước thẳng, thước đo góc
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
-Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
-Phương pháp hợp tác trong nhóm nhỏ
-Phương pháp thuyết trình
-Phương pháp thực hành củng cố kiến thức
4 TIẾN TRÌNH :
4.1 Ổn định :
4.2 KT bài cũ :
57/104 :
Tính số đo x của góc O
Cho tên các đỉnh góc là A, B
1 38 , 2 132
A B
Vẽ tia Om // a // b
Ký hiệu Ô1 , Ô2
Có x = AOB quan hệ thế nào với Ô1 , Ô2
Cần chứng minh Ax // Cy
Hướng dẫn học sinh phân tích bài toán
Trang 301 học sinh lên bảng, học sinh cả lớp làm
vào vở
Nhận xét bài làm của bạn
Gv: Gọi hs đọc bài tập 59/sgk
Gv: gọi hs thực hành và nhận xét sửa sai
Gv: Gọi hs xem bài tập 48/sbt
Gv: Gọi hs viết GT+ KL bằng kí hiệu
0 1
1 ˆ 60
E (so le trong của d’//d’’)
0 3
2 ˆ 110
ˆ D
G (đồng vị của d’//d’’)
0 0 0 2 0
3 180 ˆ 180 110 70
0 3
4 ˆ 110
ˆ D
0 1
3 ˆ 60
ˆ E
A (đồng vị của d//d’’)
0 3
Trang 31Gv: Sử dụng tính chất hai đường thẳng
song song để tính góc
2 Bài học kinh nghiệm :
1/ Đường thẳng cắt 2 đường thẳng tạo thành cặp góc so le trong ( đồng vị ) bằng nhau hoặc 2 góc trong cùng phía bù nhau thì a // b
4.4 Củng cố và luyện tập:
Để chứng minh 2 đường thẳng song song ta chứng minh hai góc so le trong bằng nhau hoặc hai góc đồng vị bằng nhau
4.5➄ Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
- Ôn tập lý thuyết ( 11 câu )
- Làm lại các bài tập đã giải
- Tiết sau kiểm tra 1 tiết.a2
5 RÚT KINH NGHIỆM :
Vẽ được góc đối đỉnh với 1 góc cho trước, nhận biết các góc đối đỉnh trong một hình
HAI GÓC ĐỐI ĐỈNH
Trang 322 CHUẨN BỊ :
Giáo viên :
SGK, thước thẳng, thước đo góc, bảng phụ, phấn màu
Học sinh :
SGK, thước thẳng, thước đo góc
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
PP: Đàm thoại, diễn giảng, trực quan, hoạt động nhóm
4 TIẾN TRÌNH :
4.1 Ổn định :
4.2 KT bài cũ :
HS1 :
1.Thế nào là 2 góc kề bù
( Là 2 góc vừa kề nhau vừa bù nhau và có tổng bằng 1800 )
4.3 Bài mới :
2 góc xOy và x Oy' ' là 2 góc đối đỉnh Vậy
thế nào là 2 góc đối đỉnh
Hoạt động 1
Đưa hình vè 2 góc đối đỉnh và 2 góc không
đối đỉnh ( vẽ bảng phụ )
1/ Th ế nào là hai gĩc đối đỉnh:
Trang 33?1 Cho học sinh nhận xét mối quan hệ về đỉnh, về cạnh của O1 và O3, M1 và M2, A và
B
Học sinh quan sát và trả lời : Oˆ 1và Oˆ 3 có chung đỉnh O, cạnh Oy là tia đối của cạnh Ox,cạnh Oy’ là tia đối của cạnh Ox’ hoặc Ox và
Oy làm thành một đường thẳng
M1 và M2 có chung đỉnh M, Ma và Md đốinhau, Mb và Mc không đối nhau
A và B không chung đỉnh nhưng bằng nhau
Giới thiệu Oˆ 1và Oˆ 3 là 2 góc đối đỉnh; M1và M2, A và B không là 2 góc đối đỉnh
Học sinh làm ?2 / trang 81 SGK
Oˆ 2 và Oˆ 4 là 2 góc đối đỉnh vì : tia Oy’ là tia đối của tia Ox’, tia Ox là tia đối của tia Oy.Vậy hai đường thẳng cắt nhau tạo thành bao nhiêu cặp góc đối đỉnh (2)
Vì sao M1 và M2 không là 2 góc đối đỉnh Chox ˆ O y Hãy vẽ góc đối đỉnh voi x ˆ O y (Vẽ tia Ox’ là tia đối của tia Ox, Oy’ là tia đối của tia Oy )
Trang 34Nên x ˆO y là góc đối đỉnh với x ˆ O y Tìm trên hình vẽ xem còn cặp góc nào đối đỉnh ?
(x Oˆyđối đỉnh với x ˆO y ) Cho học sinh vẽ 2 đường thẳng cắt nhau và đặt tên cho các cặp góc đối đỉnh được tạo thành
Hoạt động 2
Học sinh ước lượng bằng mắt, so sánh Oˆ 1 và
Oˆ 3, Oˆ 2và Oˆ 4
? 3 Xem hình 1a, b) Đo Oˆ 1 và Oˆ3, Oˆ 2và
Oˆ 4 so sánh số đo các góc
b) Dự đoán kết quả rút ra từ a, b Hãy dùng thước đo góc kiểm tra kết quả vừa ước lượng Dựa vào tính chất 2 góc kề bù học ở lớp 6 giải thích vì sao Oˆ 1 = Oˆ 3 bằng cách suy luận Nhận xét gì về tổng Oˆ 1+ Oˆ 2 ? Vì sao ? Tương tự : tổng Oˆ 2+ Oˆ 3?
Từ (1) (2) ta suy ra điều gì ?
Từ (3) => ?
Cách lập luận như trên là ta đã giải thích O1
= O3 bằng cách suy luận
Vậy : góc đối đỉnh thì như thế nào ?
Ta có tính chất sau :
Trang 352 Tính chất của 2 góc đối đỉnh :
Oˆ 1 +Oˆ 2= 1800 (1) (vì 2 góc kề bù)
Oˆ 2 + Oˆ 3 = 1800 (2) (vì 2 góc kề bù)
Từ (1) và (2)
Oˆ 1+Oˆ 2= Oˆ 2+ Oˆ 3 (3)
Từ (3) => Oˆ 1=Oˆ 3
SGK / 82
1a) x ˆ O yvà x ˆO y là 2 góc đối đỉnh
vì cạnh Ox là tia đối của cạnh Ox’ vàcạnh Oy là tia đối của cạnh Oy’
b) x ˆO yvà x Oˆy là 2 góc đối đỉnh
vì cạnh Ox là tia đối của cạnh Ox’ vàcạnh Oy’ là tia đối của cạnh Oy
2a) ( đối đỉnh )
b) ( đối đỉnh )
Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
Trang 364.4➃ Củng cố và luyện tập :
Nêu tính chất 2 góc đối đỉnh
Hai góc bằng nhau có đối đỉnh không ?
Treo bảng phụ hình vẽ 1, 2, 3 để khẳng định hai góc bằng nhau chưa chắc đối đỉnh (M2 ,3) Treo bảng phụ ghi bài tập 1 / 82 SGK
Học sinh đứng tại chỗ trả lời và điền vào chỗ trống
Đưa bảng phụ ghi bài tập 2 / 82 SGK
Học sinh đứng tại chỗ trả lời và điền vào chỗ trống
4.5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà:
- Học thuộc định nghĩa và tính chất của 2 góc đối đỉnh, học cách suy luận
- Biết vẽ góc đối đỉnh với một góc cho trước, vẽ 2 góc đối đỉnh với nhau
- Làm bài tập 3, 4, 5 / 83 SGK ; 1, 2, 3 / 73, 74 SBT
5 RÚT KINH NGHIỆM :
SGK, thước thẳng, thước đo góc, bảng nhóm
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
PP: Thực hành củng cố, diễn giảng, trực quan, hoạt động nhóm
LUYỆN TẬP
Trang 374 TIẾN TRÌNH :
4.1 Ổn định :
4.2 KT bài cũ :
HS1 :- Thế nào là 2 góc đối đỉnh
HS2 :- Nêu tính chất 2 góc đối đỉnh
- Sửa bài tập 4/82 SGK
- Vẽ tia Bx’ là tia đối của tia Bx
- Vẽ tia By’ là tia đối của tia By
HS3 :-Sửa bài tập 5/82 SGK
- Học sinh lên bảng sửa, cả lớp theo dõi và nhận xét
Dựa vào tính chất đối đỉnh :
A ˆ B C=A ˆBC = 560
4.3 Bài mới :
Hoạt động 1
Học sinh đọc đề bài 6/83 SGK
Để vẽ 2 đường thẳng cắt nhau và tạo thành
góc 470 ta vẽ như thế nào ?
Gọi học sinh lên vẽ hình vẽ X OˆY 47o
- Vẽ tia đối Ox’ của tia Ox
- Vẽ tia đối Oy’ của tia Oy ta được
đường thẳng xx’ cắt yy’ tại O có 1 góc
bằng 470
Cho học sinh tóm tắt nội dung bài toán
1 Sửa bài tập cũ :
560
Trang 38dưới dạng cho và tìm.
Biết số đo Oˆ 1 em có thể tính được Oˆ 3
Biết Oˆ 1 em có thể tính được Oˆ 2
Tính Oˆ 4 ?
Hương dẫn học sinh trình bày bài giải
Cho học sinh làm bài 7/83
Học sinh làm theo nhóm,mỗi câu trả lời
phải có lý do
Treo bảng nhóm – nhận xét đánh giá
Học sinh làm bài 9/83 SGK
Học sinh đọc đề bài
Muốn vẽ x ˆ A y =90 0 làm như thế nào ?
Muốn vẽ xˆA yđối đỉnh với x ˆ A y ta làm
ntn ?
Hai góc vuông không đối đỉnh ?
Tìm các cặp góc vuông không đối đỉnh
xAy và x Ay' , x Ay' và x Ay' ', x Ay' ' và xAy'
2 đường thẳng cắt nhau tạo thành một góc
vuông thì các góc còn lại cũng bằng 1 vuông
Nếu còn thời gian cho học sinh làm bài
10/83, học sinh thực hành theo nhóm
- 5/82a/ Dùng thước đo góc vẽ A ˆ B C= 560a) Vẽ tia đối BC’ của tia BC
C B
Aˆ = 1800- A ˆ B C ( 2 góc kề bù )
C B
Aˆ = 1800- 560 = 1240b) Vẽ tia BA’ là tia đối của tia BA
A B
Cˆ = 1800-A BˆC( 2 góc kề bù )
A B
Tìm Oˆ2 ?;Oˆ3 ?;Oˆ4 ?
Giải :
Ô1= Ô3 = 470 ( t/c 2góc đối đỉnh )Có Ô1+ Ô2= 1800( 2 góc kề bù )Vậy Ô2 = 1800- Ô1
Ô2 = 1800- 470 = 1350Có Ô2 = Ô4 = 1350 ( 2 góc đối đỉnh ) 7/83
600
470
Trang 39ˆ ˆ
Ô3= Ô6 ( đđ )
z O z y
- Vẽ tia đối Ax’ của tia Ax
- Kẽ tia Ay’ là tia đối của tia Ay
Ta được x Ay' ' đối đỉnh xAy,
xAyvà xAy'là 1 cặp góc không đối đỉnh
10/83 :
Gấp tia màu đỏ trùng với tia màu xanh ta được các góc đối đỉnh trùng nhau nên bằng nhau
SGK} HS trả lời
SGK }
7/74
Sách bài tập câu a đúng, b sai
3 Bài học kinh nghiệm :
Trang 40Hai đường thẳng cắt nhau tạo thành một góc vuông thì các góc còn lại cũng bằng 1 vuông ( 900)
4.4 Củng cố và luyện tập:
- Thế nào là 2 góc đối đỉnh
- T/c 2 góc đối đỉnh
Làm bài 7/74 SBT ,học sinh trả lời
Qua bài 9/83 rút ra kết luận gì ?
4.5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà:
- Học lại bài học, xem lại các bài tập đã giải
- Làm tiếp bài 8/83 SGK, bài 4,5,6 / 74 SBT
- Đọc trước bài 2 : đường thẳng vuông góc; chuẩn bị ê ke , giấy
5 RÚT KINH NGHIỆM :
Tiết 3
Ngày dạy : …/09/06
1 MỤC TIÊU :
a) Kiến thức:
+ Giải thích được thế nào là 2 đường thẳng vuông góc
+ Công nhận tính chất,có duy nhất một đường thẳng b đi qua A và ba
+ Hiểu thế nào là đường trung trực của một đoạn thẳng
b) Kĩ năng:
+ Đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với 1 đường thẳng cho trước
+ Biết vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng
+ Sử dụng thành thạo ê ke, thước thẳng
2 CHUẨN BỊ :
a) Giáo viên :
Sách giáo khoa , thước, êke , giấy
b) Học sinh :
Thước , ê ke, giấy A4
3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
PP: Đàm thoại, diễn giảng, trực quan, hoạt động nhóm
4 TIẾN TRÌNH :
4.1 Ổn định :
4.2 KT bài cũ :
HS1 : 1/- Thế nào là 2 góc đối đỉnh (3đ)
HAI ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG GÓC