Hồ Chí Minh – người cha già vĩ đại của dân tộc Việt nam đứng vượt hẳn lên những người đương thời ở tầm tư duy và cái nhìn biện chứng. Bôn ba khắp năm châu bốn biển, hiểu rõ ngọn ngành những tinh hoa cũng như những khuyết tật mà phong trào cách mạng đã trải qua, để khi về đến Tổ quốc, hôn nắm đất quê hương đang đói nghèo, đau khổ, Người hiểu rõ cần phải làm gì cho nhân dân mình. Tiếp nhận tinh hoa của nền văn minh phương Tây mà Người đã có nhiều năm chiêm nghiệm để rồi gắn kết với bản lĩnh và tri thức cách mạng, Hồ Chí Minh thấy được những vấn đề mà có thể những người khác chưa thấy hoặc thấy chưa rõ, nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa của nhân loại để từ đó lãnh đạo thành công sứ mệnh giải phòng dân tộc, xây dựng nước một Việt Nam độc lập. Cách mạng Tháng Tám thành công, Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ lên làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HUẾ
BÀI TẬP THỬ THÁCH
MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Họ và tên sinh viên:
Phạm Trọng Nhân Trịnh Xuân Tính Nguyễn Văn Tấn
Võ Văn Công Trương Thị Bích Phượng
Trang 2Câu hỏi thử thách: Tại sao nói quan điểm:" Nhà nước mang bản chất của giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân và tính dân tộc" vừa
là sự kế thừa, vừa là sự phát triển sáng tạo của Hồ Chí Minh.
Trả lời:
Hồ Chí Minh – người cha già vĩ đại của dân tộc Việt nam đứng vượt hẳn lên những người đương thời ở tầm tư duy và cái nhìn biện chứng Bôn ba khắp năm châu bốn biển, hiểu rõ ngọn ngành những tinh hoa cũng như những khuyết tật mà phong trào cách mạng đã trải qua, để khi về đến Tổ quốc, hôn nắm đất quê hương đang đói nghèo, đau khổ, Người hiểu rõ cần phải làm gì cho nhân dân mình Tiếp nhận tinh hoa của nền văn minh phương Tây mà Người đã có nhiều năm chiêm nghiệm để rồi gắn kết với bản lĩnh và tri thức cách mạng, Hồ Chí Minh thấy được những vấn đề mà có thể những người khác chưa thấy hoặc thấy chưa rõ, nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa của nhân loại để từ đó lãnh đạo thành công sứ mệnh giải phòng dân tộc, xây dựng nước một Việt Nam độc lập Cách mạng Tháng Tám thành công, Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ lên làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình
Đó là thành quả cách mạng do Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo, đã vận dụng sáng tạo lý luận Mác - Lê-nin về nhà nước kiểu mới của giai cấp công nhân, kế thừa những tinh hoa trong truyền thống dựng nước của dân tộc và tiếp thu những giá trị tốt đẹp nhất của nhân loại
Nhà nước Việt Nam là thành quả của sự chắt lọc, vân dụng những quan điểm tích cực khi Chủ tịch Hồ Chí Minh tìm hiểu, khảo sát sâu sắc các mô hình Nhà nước khác Ngay từ những năm 20 của thế kỷ trước, trong tư tưởng
Hồ Chí Minh đã hình thành những nét đầu tiên về mô hình tổng thể của nhà nước mới Đó không thể là nhà nước quân chủ phong kiến lỗi thời hay nhà nước thuộc địa do thực dân Pháp đặt ra ở Việt Nam, hoặc là nhà nước tư sản
mà Người đã nhiều lần vạch trần bản chất xấu xa của nó, Người xác định Nhà nước mới phải là một nhà nước dân chủ, đem lại lợi ích cho đa số nhân dân lao động Nhà nước mới là sự tiếp thu những tích cực, những tốt đẹp từ các nhà nước khác, là sự kế thừa và phát triển sáng tạo của Hồ Chí Minh, điều đó
Trang 3được thể hiện rõ trong quan điểm: “Nhà nước ta mang bản chất của giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc.”
I Bản chất của nhà nước theo quan điểm của chủ nghĩa
Mac –Lênin
Nhà nước không phải là hiện tượng bẩm sinh, có sẵn, cũng không phải là được sinh ra từ bên ngoài xã hội rồi áp đặt vào xã hội; cũng không phải là cái
do ý muốn chủ quan của một cá nhân hay một giai cấp nào đó quyết định, mà
sự ra đời và tồn tại của nhà nước là một tất yếu khách quan do nhu cầu phải kiềm chế sự đối lập giữa các giai cấp, làm cho cuộc đấu tranh giữa các giai cấp có lợi ích kinh tế đối kháng nhau không đi đến chỗ tiêu diệt nhau và giữ cho sự xung đột giai cấp nằm trong vòng trật tự của nó, đó là trật tự duy trì chế độ kinh tế mà trong đó giai cấp thống trị vẫn tiếp tục thống trị và bóc lột giai cấp bị thống trị
Như vậy, bản chất của nhà nước là nền chuyên chính của một giai cấp này đối với một giai cấp khác và đối với toàn xã hội nhằm duy trì trật tự xã hội có lợi cho giai cấp đó và đàn áp sự phản kháng của các giai cấp khác Đương nhiên giai cấp lập ra và sử dụng bộ máy nhà nước thường là giai cấp có thế lực nhất, đó là giai cấp nắm trong tay sức mạnh kinh tế và làm chủ tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội Nhờ có bộ máy nhà nước mà giai cấp thống trị mặc dù là số ít trong dân cư nhưng lại duy trì được sự thống trị áp bức, bóc lột của mình đối với giai cấp bị thống trị, dù chiếm số đông trong xã hội
Như Ăngghen đã nêu rõ: “Bản chất của nhà nước chẳng qua chỉ là một bộ máy trấn áp của một giai cấp này đối với một giai cấp khác, điều đó trong chế
độ cộng hòa dân chủ cũng hoàn toàn giống như trong chế độ quân chủ vậy” Với tư cách là bộ máy trấn áp của giai cấp này đối với giai cấp khác, nhà nước của các giai cấp bóc lột không thể “là một tổ chức công bằng”, “một trọng tài công minh” để bảo vệ lợi ích chung cho mọi giai cấp, cho giai cấp bóc lột và cả giai cấp bị bóc lột Mà nhà nước của các giai cấp bóc lột là bộ máy được lập ra nhằm hợp pháp hóa và củng cố sự áp bức của giai cấp đó đối với giai cấp bị trị và đối với quần chúng nhân dân lao động Đó chính là bản chất của nhà nước của các giai cấp bóc lột, nhà nước theo đúng nghĩa của nó
Trang 4Với bản chất đó, nhà nước là một bộ phận quan trọng nhất trong kiến trúc thượng tầng của xã hội có giai cấp Tất cả mọi hoạt động chính trị, văn hóa,
xã hội do nhà nước tiến hành xét đến cùng đều xuất phát từ lợi ích và nhằm để phục vụ cho lợi ích của giai cấp thống trị
II Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhà nước
Kế thừa quan điểm của chủ nghĩa Mac – Lenin về bản chất của nhà nước, chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “ Nhà nước ta là nhà nước dân chủ nhân dân dựa trên nền tảng liên minh công nông, do giai cấp công nhân lãnh đạo” Như vậy, Người đã khẳng định bản chất giai cấp công nhân của nhà nước ta Bản chất công nhân của Nhà nước ta trước hết được biểu hiện ở chỗ;
Một là, Nhà Nước do Đảng Cộng sản lãnh đạo Điều này được thể hiện:
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Nhà nước giữ vững và tăng cương bản chất giai cấp công nhân Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng phương thức thích hợp
+ Đảng lãnh đạo bằng đường lối,quan điểm, chủ trương để nhà nước thể chế hóa thành pháp luật, chính sách, kế hoạch
+ Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng hoạt động của các tổ chức đảng và đảng viên của mình trong bộ máy, cơ quan nhà nước
+ Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng công tác kiểm tra
Hai là, bản chất giai cấp của Nhà nước ta thể hiện ở tính định hướng xã
hội chủ nghĩa của sự phát triển đất nước
Ba là, bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước ta thể hiện ở nguyên tắc tổ
chức và hoạt động cơ bản của nó là nguyên tắc tập trung dân chủ
Như vậy, kế thừa quan điểm của chủ nghĩa Mac - Lenin, Bác khẳng định bản chất của nhà nước ta là nhà nước mang bản chất của giai cấp công nhân Tuy nhiên, Hồ Chí Minh không phải là người vận dụng một cách máy móc chủ nghĩa Mac – Lenin vào thực tiễn Cách mạng Việt Nam, trái lại, Người đã khéo léo kết hợp giữa chủ nghĩa Mac – Lenin với chủ nghĩa yêu nước và truyền thống văn hóa của dân tộc để vận dụng một cách sáng tạo vào cách mạng Việt Nam, điều đó được thể hiện rõ nét trong tư tưởng: “Nhà nước
ta mang bản chất của giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân và tính dân tộc’
Trang 5Sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân của nhà nước ta với tính nhân dân và tính dân tộc được thể hiện rõ nét trong những quan điểm sau:
Nhà nước ta ra đời là kết quả của cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ của
rất nhiều thế hệ người Việt Nam từ quá trình dựng nước và giữ nước hàng
nghìn năm của dân tộc Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX dân tộc Việt Nam rơi vào khủng hoảng đường lối cách mạng Trong cuộc đấu tranh trường kỳ chống thực dân Pháp của dân tộc ta, tiêu biểu là các phong trào Văn Thân, Đông Du, Duy Tân đến Cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh, các cuộc khởi nghĩa Yên Bái, Nam Kỳ, Bắc Sơn, Thái Nguyên,… Các phong trào, các cuộc khởi nghĩa oanh liệt đó đã tô thắm cho truyền thống yêu nước chống ngoại xâm của dân tộc ta tuy nhiên, độc lập, tự do cho dân tộc vẫn chưa trở thành hiện thực Từ ngày 3-2-1930 Đảng ta ra đời thì sự lớn mạnh của giai cấp công nhân với đội tiên phong của nó là Đảng Cộng sản Việt Nam đã vượt qua được tất cả các hạn chế và đã lãnh đạo thắng lợi cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945 đấu tranh giành chính quyền, lập nên Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam châu Á
Nhà nước ta vừa mang bản chất của giai cấp công nhân, vừa có tính nhân
dân và tính dân tộc vì nó bảo vệ lợi ích của nhân dân, lấy lợi ích của dân tộc
làm nền tảng Bản chất của vấn đề này là ở chỗ, Hồ Chí Minh khẳng định lợi
ích cơ bản của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của toàn dân tộc
là một Nhà nước ta không những thể hiện ý chí của giai cấp công nhân mà còn thể hiện ý chí của nhân dân và của toàn dân tộc Chính phủ do Hồ Chí Minh đứng đầu luôn là chính phủ đoàn kết dân tộc
Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945, từ Tân Trào về Hà Nội, khi họp với Thường vụ Trung ương Đảng, Người đưa ra nhận xét: “ chính phủ lâm thời của các chú còn đỏ quá”, và yêu cầu rút bớt các thành viên cộng sản ra Người yêu cầu thi hành chính sách đoàn kết rộng rãi, thành lập Chính phủ thống nhất quốc gia, bao gồm đại biểu của các đảng phái yêu nước kể cả các nhân sĩ không đảng phái
Đến cuối năm 1945, để có sự hợp tác chặt chẽ giữa các đảng phái nhằm tranh thù hoàn toàn nền độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh lại mở rộng Chính phủ lâm thời thành Chính phủ liên hiệp lâm thời, cử Nguyễn Hải Thần(lãnh tụ Việt Cách) làm phó chủ tịch Chính phủ và nhường thêm hai chức bộ trưởng
Trang 6cho Việt Nam Quốc dân đảng Việc chủ tịch Hồ Chí Minh chấp nhận 70 ghế cho người của Việt Quốc và Việt Cách vào Quốc hội không qua bầu cử là một sách lược mềm dẻo nhằm đối phó với thù trong giặc ngoài cũng như việc người dung nạp nhiều nhân sĩ trí thức, quan lại cao cấp của chế độ cũ tham gia chính phủ, cử Vĩnh Thụy (tức vua Bảo Đại) tham gia đoàn Cố vấn tối cao,
… là biểu hiện rõ rệt của tinh thần đại đoàn kết dân tộc
Nhà nước mới của ta vừa ra đời đã phải đảm nhiệm nhiệm vụ lịch sử là tổ chức cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện của dân tộc để bào vệ thành quả cách mạng Nhờ biết phát huy khối đại đoàn kết dân tộc, trên cơ sở liên minh công nông, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhà nước do Hồ Chí Minh đứng đầu
đã hoàn thành sứ mệnh vẻ vang là lãnh đạo cả dân tộc tiến hành thắng lợi hai cuộc kháng chiến vĩ đại trong lịch sử, bảo vệ nền độc lập, thống nhất của Tổ quốc và bắt tay xây dựng đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội