Sử dụng hình thức thảo luận nhóm trong các tiết thực hành Địa líPhòng giáo dục - đào tạo huyện trực ninh Trờng thcs trực cờng.. Một trong những cách làm có thể thu hút đợc hứng thú học t
Trang 1Sử dụng hình thức thảo luận nhóm trong các tiết thực hành Địa lí
Phòng giáo dục - đào tạo huyện trực ninh
Trờng thcs trực cờng.
* * * * * * * * * * * * * * *
Đề Tài dkhsp
“ sử dụng hình thức thảo luận nhóm trong
các tiết thực hành Địa lí"
Tác giả
Nguyễn Thị Thanh Nhàn - Trờng THCS Trực Cờng
Huyện Trực Ninh – Tỉnh Nam Định
Trực Cờng, ngày 11 tháng 03 năm 2011.
Tóm tắt đề tài:
Cùng với quá trình đổi mới phơng pháp dạy học của giáo viên cũng nh việc tiếp thu bài giảng của học sinh trên phạm vi cả nớc Hiện nay, chúng ta đã và đang dần dần tiếp cận với việc đa phơng pháp dạy học mới nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của mỗi học sinh Một trong những cách làm có thể thu hút đợc hứng thú học tập của học sinh và phát huy đợc tính tự lập, chủ động, sáng tạo là việc đa phơng pháp thảo luận nhóm vào trong giảng dạy Đặc biệt là đối với các bài thực hành trong bộ môn Địa lí
Nghiên cứu này đợc tiến hành trên hai nhóm học sinh tơng đơng: chọn học sinh lớp 9C và học sinh lớp 9B tơng đơng nhau về trình độ nhận thức Học sinh lớp 9C là lớp thực nghiệm còn học sinh lớp 9B là lớp đối chứng ở lớp thực nghiệm 9C , tôi tổ chức cho các em thảo luận nhóm , sau đó, cho kiểm tra kết quả việc tiếp thu bài của các em ở cả hai lớp qua cùng một tiết học Kết quả kiểm chứng khi bình phơng cho thấy p = 0.01942 < 0.0218 nghĩa là tơng quan có ý nghĩa, các dữ liệu xảy ra không ngẫu nhiên, biện pháp tác động có hiệu quả So sánh với mức độ tham gia của hai lớp cho thấy kết quả kiểm chứng T-test cho thấy p = 0.01942< 0.0218, điều này có nghĩa là có sự khác biệt giữa hai lớp thực nghiệm và đối chứng
Trang 2Sử dụng hình thức thảo luận nhóm trong các tiết thực hành Địa lí Kết quả chứng minh rằng, cho học sinh thảo luận nhóm trong giảng dạy Địa lí
là một trong những biện pháp nâng cao kết quả học tập, ý thức tiếp thu bài của học sinh và đặc biệt là khả năng tự học, tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề của học sinh nhằm hình thành và phát triển ở học sinh t duy tích cực, độc lập, sáng tạo và sự hợp tác với nhau trong quá trình thảo luận
Giới thiệu:
Năm học 2010 – 2011 là năm học thứ 7 áp dụng chơng trình thay sách và là năm thứ 3 thực hiện 3 nhiệm vụ trong tâm của Bộ giáo dục và Đào tạo đa ra đối với các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thờng xuyên và giáo dục chuyên nghiệp đợc xác định là năm học với các nôi dung trọng tâm: “chuẩn kiến thức, kĩ năng”; “ứng dụng công nghệ tin học”; “đổi mới phơng pháp đánh giá, kiểm tra”; “giáo dục kĩ năng sống”; “ứng dụng tin học và ngoại ngữ”
Vận dụng phơng pháp thảo luận nhóm cho học sinh còn thúc đẩy ở các em tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, thực hiện theo phơng châm của cha ông ta
là “Học thầy không tày học bạn”
Xuất phát từ thực tiến đó, đề tài này đợc thực hiện để nâng cao kết quả học tập,
ý thức tiếp thu bài của học sinh và đặc biệt là khả năng tự học, tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề của học sinh nhằm hình thành và phát triển ở học sinh t duy tích cực, độc lập, sáng tạo và sự hợp tác với nhau trong quá trình thảo luận, làm tốt một trong những nội dung trọng tâm của năm học là: “giáo dục kĩ năng sống” cho các
em học sinh
Vấn đề nghiên cứu:
Việc tổ chức các tiết dạy Địa lí có sử dụng hình thức thảo luận nhóm sẽ năng cao kết quả học tập và làm tăng tính cộng đồng cùng hợp tác với nhau trong quá trình giải quyết các vấn đề đặt ra
Ph
ơng pháp:
a) Khách thể nghiên cứu:
Chọn học sinh 2 lớp 9C và 9B trờng trung học cơ sở Trực Cơng, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định, hai lớp này có những đặc điểm thuận lợi cho nghiên cứu vì cả hai lớp có số học sinh tơng đơng nhau về sĩ số, trình độ văn hoá, giới tính và nhận thức Cụ thể nh sau:
- Lớp 9C có 33 học sinh
- Lớp 9B có 33 học sinh
b) Thiết kế:
Chọn thiết kế kiểm tra trớc và sau tác động đối với các nhóm tơng đơng: lớp 9C
là nhóm lớp thực nghiệm, lơp 9B là nhóm lớp đối chứng
Nhúm Kiểm tra trước
tỏc động
Tỏc động Kiểm tra sau tỏc
động Lớp 9C (33)
Thực
nghiệm
O1 HS tham dự tiết
dạy có thảo luận nhóm
O3
Lớp 9B (33)
Đối chứng
dự tiết dạy có thảo luận nhóm
O4
Trang 3Sử dụng hình thức thảo luận nhóm trong các tiết thực hành Địa lí
ở phép kiểm chứng này, tôi sử dụng 2 phép kiểm chứng:
- Đối với nghiên cứu mức độ hợp tác, tôi dùng phép kiểm chứng: Khi bình
ph-ơng
- Đối với mức độ nhận thức, tiếp thu bài, tôi dùng phép kiểm chứng: T-test độc lập
c) Qui trình nghiên cứu:
- HS lớp 9C tham dự tiết dạy có sử dụng câu hỏi thảo luận nhóm và phát phiếu
thăm dò tìm hiểu mức độ nhận thức
- HS lớp 9B phát phiếu thăm dò không tham dự tiết dạy có sử dụng câu hỏi thảo
luận nhóm
- Cả hai lớp đều tiến hành vào tiết thực hành: Tiết 38, bài 34, Thực hành “Phân tích
một số ngành công nghiệp trọng điểm ở Đông Nam Bộ” (Bài tập 2/SGK trang 124).
GV: Yêu cầu HS đọc 4 yêu cầu của đề.
+ Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm thảo luận 1 yêu cầu.
Câu 1: Những ngành công nghiệp trọng điểm sử dụng nguồn tài nguyên sẵn có
trong vùng?
Câu 2: Những ngành công nghiệp trọng điểm sử dụng nhiều lao động?
Câu 3: Những ngành công nghiệp trọng điểm đòi hỏi kĩ thuật cao?
Câu 4: Vai trò của vùng Đông Nam Bộ trong sự phát triển công nghiệp cả nớc?
+ Cho HS thảo luận trong khoảng thời gian là 5 phút (cử đợc nhóm trởng, th kí ghi chép kết quả thảo luận và báo cáo khi GV yêu cầu).
+ Đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận.
+ Các nhóm khác lắng nghe nhận xét và bổ sung.
d) Đo lờng:
- Từ kết quả bảng thăm dò theo mức độ hợp tác, giảm dần theo mức độ từ 5-1 nh
sau:
Kết quả
Bảng thăm dò theo mức độ hợp tác(số HS)
9C 20(60.61%”) 6(18.18%) 4(12.12%) 2(6.06%) 1(3.03%)
9B 2(6.06%) 5(15.15%) 7(21.21%) 8(24.25%) 11(33.33%)
- Từ bảng so sánh kết quả học tập của học sinh hai lớp (theo bảng phụ lục đính
kèm)
Nhúm thực nghiệm Nhúm đối chứng Trước tỏc
động
Sau tỏc động
Trước tỏc động
Sau tỏc động
Chờnh lệch giỏ trị
trung bỡnh chuẩn
(SMD)
Giỏ trị p của T-test 0.0218 0.01942
Trang 4Sử dụng hình thức thảo luận nhóm trong các tiết thực hành Địa lí
Bàn luận
Dùng phép kiểm chứng khi bình phơng cho thấy p =0.01942 < 0.0218nghĩa là
t-ơng quan (sự khác biệt về tần suất… ) có ý nghĩa, các dữ liệu không xảy ra ngẫu ) có ý nghĩa, các dữ liệu không xảy ra ngẫu nhiên, biện pháp tác động là có hiệu quả
Kết quả học tập sau tác động của nhóm thực nghiệm có giá trị trung bình là 6.7
điểm, kết quả tơng ứng của nhóm đối chứng là 5.8 điểm Độ chênh lệch giữa hai nhóm là 0.9 điểm Điều đó cho thấy kết quả học tập sau tác động của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng là có sự khác biệt rõ rệt, nhóm đợc tác động đã có kết quả học tập cao hơn
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn kết quả học tập của hai nhóm là SMD = 218
Điều này có nghĩa mức độ ảnh hởng của tác động là rất lớn
Phép kiểm chứng T – test kết quả học tập sau tác động của hai nhóm là p = 0.01942 < 0.0218 Kết quả này khẳng định sự chênh lệch trung bình về học tập của hai nhóm không phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động, nghiêng về nhóm thực nghiệm
Hạn chế
Nghiên cứu này đợc thực hiện ở một trờng THCS có truyền thống hiếu học từ xa
đến nay và tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, nên kết quả thực hiện là tốt Đề tài này mà áp dụng ở những trờng học sinh không có tinh thần tự giác, ý thức tự lập thì gặp rất nhiều khó khăn, các em sẽ có thái độ ỷ lại cho những bạn học khá phát huy còn mình thì sẽ ngồi chơi không tham gia tìm hiểu mà vẫn có đợc
điểm trong khi thảo luận nhóm Tuy nhiên nó cũng góp phần nâng cao sự hứng thú trong học tập của học sinh và đặc biệt là tinh thần hợp tác cùng phối hợp với nhau trong khi giải quyết các vấn đề đặt ra
Kết luận và khuyến nghị
* Kết luận:
Việc tổ chức cho học sinh tham gia thảo luận nhóm trong các tiết dạy thực hành
Địa lí 9 đã giúp cho học sinh nâng cao kết quả học tập, ý thức tiếp thu bài của học sinh và đặc biệt là khả năng tự học, tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề hình thành
và phát triển t duy tích cực, độc lập, sáng tạo và sự hợp tác với nhau trong quá trình thảo luận
* Khuyến nghị:
Đây là một trong những biện pháp nâng cao kết quả học tập trong một trờng Tôi mong rằng đề tài này có thể áp dụng ở mọi địa phơng để nâng cao chất lợng giảng dạy theo đúng tiêu chuẩn giáo dục mới đặt ra
Phụ lục của đề tài
pHụ lục 1 Một số hình ảnh học sinh đang thảo luận nhóm
Trang 5Sử dụng hình thức thảo luận nhóm trong các tiết thực hành Địa lí
pHụ lục 2 Bảng so sánh kết quả học tập của các em sau tiết học.
Nhóm thực nghiệm (lớp 9c) Nhóm đối chứng (lớp 9b)
TT Họ và tên Trớc tác
động
Sau tác
động
TT Họ và tên Trớc tác
động
Sau tác
động
15 Nguyễn Thị Hoà 7 8 15 Nguyễn Văn Huynh 7 7
24 Nguyễn Văn Thế 4 4 24 Nguyễn Văn Thành 7 7
25 Lâm Quang Thoại 8 8.5 25 Trần Thị Thắm 4 3
Tổng điểm kiểm tra 196 220 Tổng điểm kiểm tra 198 193
Chênh lệch giữa nhóm thực nghiệm
và nhóm đối chứng: 25 điểm
Chênh lệch giá trị TB
chuẩn
1.96 2.18 Giá trị p của T - test 0.0218 0.01942
pHụ lục 3
Trang 6Sử dụng hình thức thảo luận nhóm trong các tiết thực hành Địa lí
Bảng thăm dò ý kiến của học sinh về hình thức thảo luận nhóm trong giảng dạy bài
thực hành địa lí
(Các em vui lòng đánh dấu X vào ô lựa chọn)
1 Theo các em việc tổ chức thảo luận nhóm trong giảng dạy bài thực hành Địa lí có giúp các em tiếp thu bài dễ dàng và làm tăng hứng thú học tập của các em không?
Hoàn toàn cú
Cú
Tăng một chỳt
Khụng tăng
Hoàn toàn khụng tăng
2 Theo các em việc tổ chức thảo luận nhóm trong giảng dạy bài thực hành Địa lí có cần thiết cho việc dạy và học Địa lí không?
Rất cần thiết
Cần thiết
Cú cũng được, khụng cũng được
Khụng cần thiết
Hoàn toàn khụng cần thiết
3 Các em có đồng ý việc tổ chức thảo luận nhóm trong giảng dạy bài thực hành Địa lí không?
Hoàn toàn đồng ý
Đồng ý
Cũng được
Khụng đồng ý
Hoàn toàn khụng đồng ý
