SKKN Đàn ghi ta của Lor-ca

Điều quan trọng là ngời đọc phải gọi ra đợc những cảm xúc, suy nghĩ, ớc mong của ngời viết đợc thể hiện một cách kín đáo, ý vị trong tác phẩm của mình.. Điều mới mẻ và bất ngờ trong chơn

I Lí do chọn đề tài:

Tiếp nhận và cảm thụ văn học là điều vô cùng quan trọng và cần thiết của ngời học văn, dạy văn Mỗi một tác phẩm văn học giống nh một tòa tháp nhiều tầng, bậc còn ẩn chứa nhiều bí mật Đến với các tác phẩm văn hoc,

ng-ời đọc, ngng-ời học và ngng-ời dạy văn nh một nhà thám hiểm khát khao chinh phục, kiếm tìm những báu vật còn khuất chìm bên trong thế giới ngôn từ Tiếp nhận văn học nhìn chung không hề đơn giản, với thơ ca lại càng khó hơn Ngôn ngữ thơ ca là ngôn ngữ hình tợng, gợi cho ngời đọc nhiều suy nghĩ, liên tởng khác nhau Điều quan trọng là ngời đọc phải gọi ra đợc những cảm xúc, suy nghĩ, ớc mong của ngời viết đợc thể hiện một cách kín đáo, ý

vị trong tác phẩm của mình Làm thế nào để tiếp nhận thơ ca một cách sâu sắc, đúng đắn mãi là nỗi day dứt, niềm trăn trở của những ngời yêu thơ Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này cũng xuất phát từ chính nỗi niềm và sự hối thúc của lòng mình trớc tiếng gọi mãnh liệt của thơ ca

Thanh Thảo là một nhà thơ trởng thành từ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ

Ông đã nổi tiếng với các tập thơ viết về chiến tranh nh Dấu chân qua trảng

cỏ, Những ngời đi tới biển Sau năm 1975, ông là một trong những nhà thơ…

có nhiều tìm tòi khám phá để đem đến cho thơ ca cách biểu hiện mới mẻ,

độc đáo Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca là một thi phẩm tiêu biểu cho phong

cách nghệ thuật của Thanh Thảo sau năm 1975 Điều mới mẻ và bất ngờ trong chơng trình sách giáo khoa Ngữ văn 12 lần này là bên cạnh những bài thơ đã trở thành kinh điển của những nhà thơ viết trong thời chống Pháp, chống Mĩ, đã vô cùng quen thuộc gần gũi với ngời dạy, ngời học văn bao thế

hệ lại có những bài thơ viết sau năm 1975 với một lối viết , lối cảm rất mới

mẻ và hiện đại Bên cạnh Việt Bắc của Tố Hữu, Tây Tiến của Quang Dũng,

Mặt đờng khát vọng của Nguyên Khoa Điềm là Đò Lèn của Nguyễn Duy và

đặc biệt là Đàn ghi ta của Lor- ca của Thanh Thảo Bài thơ nh một đoá hoa

có vẻ đẹp và hơng thơm rất lạ khiến không ít ngời học và ngời dạy văn có chút ngỡ ngàng, hoang mang Đợc tiếp xúc với nhiều đồng nghiệp giảng dạy

bộ môn Ngữ văn ở nhiều trờng trong tỉnh, tôi đã đợc nghe nhiều ý kiến băn khoăn, những câu hỏi thắc mắc xung quanh việc tiếp cận, tìm hiểu bài thơ này Đã từng giảng dạy nhiều bài thơ quen thuộc, cách hiểu, cách cảm những thi phẩm ấy dờng nh đã trở thành một đờng mòn, nay phải làm việc với một bài thơ mới đã thấy là khó thế mà bài thơ mới ấy lại không hề dễ cảm nhận thì những băn khoăn, thắc mắc thậm chí cả sự hoang mang kia là điều dễ hiểu Bản thân tôi cũng không tránh khỏi tâm trạng ấy khi mới tiếp cận bài thơ Qua thực tế giảng dạy của bản thân, qua những ý kiến trao đổi của các

đồng nghiệp gần xa, qua việc đọc những bài viết về tác giả tác phẩm và những bài viết, những lời tâm sự của chính Thanh Thảo, tôi thấy mình phần nào đã cảm nhận đợc bài thơ Viết sáng kiến này, tôi chỉ có mong muốn thật giản dị là chia sẻ với đồng nghiệp cách hiểu, cách cảm, cách tiếp cận tác phẩm này không ngoài mục đích nâng cao chất lợng việc dạy và học văn trong nhà trờng THPT

II Ph ơng pháp nghiên cứu:

- Dựa vào cách khai thác, tìm hiểu một bài thơ trữ tình

- Dựa vào đặc trng của thơ tợng trng, siêu thực

- Vận dụng các thao tác: so sánh, phân tích, bình, đọc hiểu

III Phạm vi nghiên cứu:

Năm học 2008 – 2009 và năm học 2009-2010

IV Tài liệu tham khảo:

- Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 12

- Sách tham khảo

- Các bài giảng, các ý kiến của các giảng viên Đại học

Nội dung

I Cơ sở tiếp nhận bài thơ

1.Nghệ thuật thơ t ợng tr ng, siêu thực:

Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca đợc Thanh Thảo viết năm 1979 và nằm trong tập thơ Khối vuông ru bích xuất bản năm 1985 Nhan đề tập thơ phần

nào đã hé mở cho ngời đọc về quan niệm của Thanh Thảo về thơ hiện đại Hẳn chúng ta đều đã ngắm nhìn và thích thú trớc những khối vuông ru bích nhiều sắc màu Mỗi lần đa tay để xoay các mặt của khối vuông ru bích, ta lại

có những mặt ru bích mới với những sắc màu mới Thật là khó để đa tất cả những ô vuông cùng màu về một mặt Có nghĩa là cấu trúc ru bích là cấu trúc không cố định, nó biến đổi, linh hoạt sau mỗi lần xoay Mợn cấu trúc ru bích , Thanh Thảo muốn đa ra một định nghĩa mới về cấu trúc của thơ Đó là cấu trúc mở giúp ngời đọc giải phóng đợc trí tởng tợng và cảm xúc Mỗi ngời tiếp nhận sẽ là một ngời đồng sáng tạo đem đến cho bài thơ một diện mạo mới Muốn làm đợc điều đó, ngời viết phải sáng tạo đợc một thế giới hình

ảnh thơ tợng trng Những hình ảnh này không hoàn toàn mô phỏng, miêu tả

đối tợng đợc bàn đến giống hệt nh trong hiện thực mà nó giống nh những gợi

ý để ngời đọc tởng tợng về đối tợng theo cách cảm nhận của mình Dù không thể tuỳ tiện hiểu thế nào cũng đợc nhng chắc chắn là có nhiều cách hiểu từ một hình ảnh thơ Soi ngắm ở mỗi góc độ khác nhau, hỉnh ảnh ấy lại toả sáng một vẻ đẹp Sự kì diệu là ở đó và khó khăn cũng là ở đó

2 Ng ời nghệ sĩ Tây Ban Nha- Lor-ca:

Muốn đến đợc với thi phẩm này, trớc hết ngời dạy cũng nh ngời học phải có

sự hiểu biết nhất định về Lor- ca Ông sinh năm 1899 và mất năm 1936 Nhắc đến Lor-ca là nhắc đến một ngời nghệ sĩ lớn cả về âm nhạc và thi ca

đồng thời cũng nhắc đến một ngời chiến sĩ kiên cờng trong đấu tranh chống lại chế độ phát xít Phrăng cô ở Tây Ban Nha đầu thế kỉ 20 Ông từng đợc mệnh danh là con sơn ca của xứ sở bò tót, là ngời nghệ sĩ dân gian luôn đồng hành cùng cây đàn ghi ta- một nhạc cụ truyền thống của đất nớc Tây Ban Nha Ông luôn có mặt trong những lễ hội văn hoá truyền thống để cất lên tiếng hát, tiếng đàn đầy khát vọng sống, khát vọng tự do và tình yêu đời thiết tha Ngời nghệ sĩ lãng du ấy tồn tại trên đời nh một cơn gió luôn khao khát bay xa Ông là một trong những ngời nghệ sĩ đi tiên phong trong việc đổi mới, cách tân nghệ thuật ở Tây Ban Nha Tuy nhiên, Lor-ca là cái gai nhọn, sắc trong mắt chính quyền phát xít Ngày 19 tháng 8 năm 1936, ông bị chính quyền phát xít giết hại và vứt xác xuống giếng Sự kiện ấy khiến cả đất nớc Tây Ban Nha đau đớn, bàng hoàng và bừng tỉnh nh sau một cơn chấn địa kinh hoàng Giới nghệ sĩ chân chính mất đi một ngời bạn lớn, một khối sáng tạo tuyệt vời, ngời dân Tây Ban Nha và những trái tim yêu chuộng hoà bình

trên thế giới mất đi một điểm tựa tinh thần trên con đờng tranh đấu Nhng sự mất đi của Lor- ca chỉ giản đơn là sự mất mát về thể xác, ông vẫn luôn có một chỗ đứng, một sức sống bất diệt trong muôn triệu trái tim trên thế giới

Ông là một biểu tợng vĩnh hằng về ngời nghệ sĩ, chiến sĩ chiến đấu đến cùng cho cái đẹp, cho tự do

3 Mạch nguồn cảm hứng của thi phẩm:

Ngời nghệ sĩ vốn đa sầu, đa cảm và dễ đồng bệnh tơng lân Xa Bạch C Dị đã

từng thổn thức, lệ rơi chan chứa hơn ng“ ời” trớc tiếng đàn và cuộc đời chìm

nổi của ngời gảy đàn tì bà trên bến Tầm Dơng, Nguyến Du đã từng Thổn“

thức bên song mảnh giấy tàn” khi đọc phần di cảo nh thấm đầy máu và nớc

mắt của Tiểu Thanh thì nay Thanh Thảo lại đồng cảm, xót xa và ngỡng mộ trớc số phận đau thơng, trớc tài năng và sức sống bất diệt của Lor- ca, một ngời nghệ sĩ cách biệt với Thanh Thảo về thời gian, không gian và thế hệ: ngời kia mất năm 1936 thì ngời này ra đời cũng vào năm ấy; ngời kia ở Tây Ban Nha thì ngời này ở Việt Nam; ngời này ở trần gian thì ngời kia đã đi về cõi vô cùng Niềm đồng cảm của Bạch C Dị hoá thành viên ngọc thơ mang

tên Tì bà hành, niềm đau của Nguyễn Du hoá thành giọt châu vĩnh cửu có tên gọi Độc Tiểu Thanh kí và đây là khúc tởng niệm trác tuyệt Đàn ghi ta

của Lor-ca đợc vút lên từ trái tim đầy rung cảm, xót đau và ngỡng vọng của

Thanh Thảo Tất cả gặp nhau ở niềm đồng cảm của ngời nghệ sĩ với ngời nghệ sĩ Họ thơng cho ngời cũng nh một cách để thơng mình vậy

4 Thế giới hình ảnh thơ trong thi phẩm:

Nói đến thế giới hình ảnh thơ trong bài thơ này đơng nhiên là nói đến những hình ảnh thơ siêu thực Nó mới lạ, độc đáo và có sức hấp dẫn lạ lùng Nói là mới lạ không có nghĩa là xa lạ nh rơi xuống từ cõi hoang tởng Nếu ai

đã từng đọc thơ của Lor-ca sẽ thấy nó gần gũi với Lor-ca, với xứ sở, với văn

hoá Tây Ban Nha Đó là đàn ghi ta, vầng trăng, yên ngựa, áo choàng đỏ, lá

bùa, cô gái Di-gan Thế giới hình ảnh này là điểm tựa chính để khám phá…

vẻ đẹp của bài thơ, đặc biệt là hình ảnh đàn ghi ta và vầng trăng

* Hình ảnh tiếng đàn ghi ta:

Không phải ngẫu nhiên mà đàn ghi ta còn có tên gọi là Tây Ban Cầm Cây

đàn này nh một biểu tợng muôn đời cho văn hoá, cho đất nớc Tây Ban Nha bởi đất nớc này, xứ sở này là nơi ra đời của nó Những âm thanh của đàn ghi

ta phát ra từ thùng gỗ có khả năng biến hoá linh hoạt rất phù hợp để diễn tả thế giới tâm hồn phong phú và khoáng đạt của con ngời Tây Ban Nha Ai đã

từng nghe nhạc phẩm Vũ khúc Tây Ban Nha qua diễn tấu của đàn ghi ta sẽ

không khỏi rung động, xao xuyến Có lúc, bản đàn khiến lòng ta lặng đi bởi giai điệu, tiết tấu, âm thanh chậm, buồn, trầm lắng, nhng có khi lòng ta lại rộn ràng, náo nức bởi một thế giới âm thanh dồn dập, cuồng say Sinh thời, Lor- ca là một ngời nghệ sĩ lãng du, luôn gắn bó với cây đàn ghi ta nh hình

với bóng Yêu đàn ghi ta tới mức, trong một bài thơ, ông đã từng viết: Khi

tôi chết, hãy chôn tôi với cây đàn Vì lẽ thế, đàn ghi ta còn là biểu tợng cho

tình yêu nghệ thuật, tình yêu đất nớc, yêu văn hoá dân tộc của Lor-ca Thanh Thảo đã chọn hình ảnh tuyệt vời này, lấy nó làm linh hồn để khắc hoạ hình t-ợng Lor-ca, một nghệ sĩ có số phận đau thơng nhng có vẻ đẹp tâm hồn và sức sống kì diệu Đàn ghi ta xuất hiện xuyên suốt từ đầu đến cuối tác phẩm nh một sinh thể có dáng hình, màu sắc, có số phận, có cả máu và cái chết đẹp lấp lánh, huyền hoặc đến ám ảnh Ban đầu nó xuất hiện bằng âm thanh nhng

âm thanh lại là một hình khối biết phập phồng, tuy mong manh, mơ hồ nh

một hơi thở nhng sống động và gợi cảm Đó là những tiếng đàn bọt nớc

Tiếng đàn ấy nghe sao mà miên man, sao mà da diết, mà buồn đến thế Nó

nh những nỗi niềm tan vỡ, tiếp nối khôn nguôi Nó giống nh một dự cảm về một cuộc đời ngắn ngủi, mong manh Đó là định mệnh nghiệt ngã của

Lor-ca chăng?

ở phần giữa của thi phẩm, tiếng đàn ghi ta nh oà vỡ trong tâm tởng của

ng-ời nghệ sĩ khi Lor-ca đang bị điệu về bãi bắn, đang đến gần với cái chết

Tâm hồn Lor-ca trào dâng những xúc cảm mãnh liệt Tất cả những cảm xúc

ấy tìm đến với thế giới của tiếng đàn muôn sắc điệu để bộc lộ Đây là tiếng ghi ta nâu đánh thức một miền kí ức về ngời con gái đã đem lòng yêu một chàng nghệ sĩ lãng du giống nh gửi lòng mình cho gió, cho mây Đây là tiếng ghi ta lá xanh tràn đầy nhựa sống, nh tiếng gọi của cuộc đời đang tha thiết níu giữ một con ngời biết yêu cái đẹp Và đây là tiếng ghi ta tròn bọt

n-ớc vỡ tan, tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy trn-ớc sự vùi dập, đập nát, huỷ hoại phũ phàng của thế lực tàn bạo Qua nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, tiếng đàn ghi ta đâu chỉ còn giản đơn là âm thanh mà nó đã hoá thành màu sắc: xanh, nâu; thành hình khối: tròn; thành chuyển động: ròng ròng, vỡ tan; thành thân thể và cái chết: máu chảy Sức mạnh của nghệ thuật thơ siêu thực

đợc dồn chứa trong hình ảnh và ngôn từ quả là kì diệu Một tiếng đàn mà ôm trọn bao điều không dễ nói ở tiếng đàn kia có một con ngời, một số phận

đau thơng và có thêm một trái tim đồng cảm đang dồn dập đập những nhịp

đau

Hình ảnh tiếng đàn còn đợc thể hiện qua chuỗi âm thanh li-la li-la li-la ở

đầu và cuối tác phẩm khiến cho bài thơ có kết cấu của bản giao hởng Nếu

chuỗi âm thanh li-la li-la li-la ở phần đầu nh những nốt dạo đầu nhẹ nhàng

có tác dụng tái hiện hình ảnh một ngời nghệ sĩ lãng du, nếu điệp từ tiếng ghi

ta dồn dập ở phần giữa giống nh đoạn cao trào diễn tả giây phút bi phẫn nhất

trong cuộc đời của Lor-ca thì chuỗi âm thanh li-la li-la li-la ở phần cuối tác

phẩm là những nốt nhạc cuối cùng ngân vang viên miễn nh sức sống bất diệt của Lor-ca

Và đây nữa là hình ảnh chiếc ghi ta màu bạc khi lor-ca đi về cõi siêu sinh Màu nâu muôn thủa của thùng gỗ ghi ta bỗng hoá thành con thuyền thơ lấp

lánh, toả sáng, cùng ngời nghệ sĩ yêu đàn đi vào bất tử Đàn còn chỉ là đàn nữa không hay đã đã hoá thành linh hồn, thành số phận?

* Hình ảnh vầng trăng:

Vầng trăng cũng là một hình ảnh thơ quen thuộc trong thế giới nghệ thuật của Lor-ca Trong bài thơ này, Thanh Thảo cũng biến trăng thành một hình

ảnh đầy ám ảnh Ban đầu, trăng xuất hiện qua cái nhìn của ngời nghệ sĩ khi

đang ngồi trên yên ngựa, phiêu du về miền đơn độc Nghệ sĩ và trăng! Cặp tri

kỉ ấy nh thể đợc sinh ra để thuộc về nhau, để tìm đến nhau mà tôn lên giá trị cho nhau vậy Ta đã từng bắt gặp cặp tri kỉ ấy trong nhiều thi phẩm Trong

bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí Minh, ta đã đợc chứng kiến một cuộc hạnh

ngộ rất lạ, rất nghịch cảnh nhng cũng rất thơ:

Ngời ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe của ngắm nhà thơ

Trong bài thơ này, trăng xuất hiện hai lần và mỗi lần mỗi vẻ Lần đầu trăng

xuất hiện là một vầng trăng chếnh choáng Hai tiếng chếnh choáng khiến

vầng trăng có một trạng huống thật đặc biệt Trăng nh chao đảo, chênh chao,

nh ngất ngây, say đắm bởi tiếng đàn bọt nớc miên man của ngời nghệ sĩ hay trăng đợc ngắm nhìn qua tâm trạng say đắm, ngất ngây của một tâm hồn nghệ sĩ yêu vẻ đẹp rạng ngời, lung linh, lấp lánh của thiên nhiên và của thơ ca? Cả hai ý nghĩa ấy chăng?

Khi Lor-ca đã đi về cõi chết, vầng trăng một lần nữa lại xuất hiện nhng buồn hơn, đẹp hơn và cũng ám ảnh, lay động lòng ngời hơn:

giọt nớc mắt vầng trăng

lonh lanh trong đáy giếng

Nếu trong thơ của Hồ Chí Minh, vầng trăng nh thấu hiểu một tâm hồn yêu cái đẹp sau song sắt nhà tù để tìm đến chia sẻ và tìm tiếng nói tri âm thì ở

đây trăng nh khóc thơng cho ngời nghệ sĩ, cho cái đẹp bị vùi dập, bị huỷ hoại một cách phũ phàng nơi đáy giếng Bóng trăng in xuống đáy nớc mà ngỡ giọt châu của vũ trụ, của thiên nhiên nhỏ xuống muôn năm để xót đau, thơng tiếc một số phận oan khuất Còn lời tôn vinh, ngợi ca nào hơn thế đối với một ngời nghệ sĩ?

Bên cạnh hình ảnh đàng ghi ta và vầng trăng còn nhiều hình ảnh thơ tợng

tr-ng trotr-ng bài thơ này gợi nhiều xúc cảm cho tr-ngời đọc về hình tợtr-ng Lor-ca Nhng nói bao giờ cho hết những lớp ý nghĩa của những hình ảnh thơ tợng

tr-ng kì diệu trotr-ng thi phẩm này Hãy để lại nhữtr-ng hình ảnh ấy để mỗi chútr-ng ta

tự cảm nhận bằng xúc cảm và tởng tợng của riêng mình Theo tôi thì nên nh thế

II Thiết kế giáo án:

Trên cơ sở tiếp nhận bài thơ nh thế, tôi mạo muội giới thiệu một bài soạn

của tôi, rất mong nhận đợc sự đồng cảm và chia sẻ

*Mục tiêu cần đạt:

Giúp HS:

- Cảm nhận đợc vẻ đẹp của hình tợng Gar-xi-a Lor-ca qua sự ngỡng mộ,

đồng cảm và tiếc thơng sâu sắc của tác giả

- Hiểu đợc những nét đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ: kết cấu, nhạc tính, hình ảnh thơ giàu chất tợng trng

* Chuẩn bị của thầy và trò:

- Thầy: Đọc SGK, SGV, sách tham khảo; soạn giáo án; dự kiến các bớc lên lớp

- Trò: Đọc SGK, trả lời các câu hỏi trong phần hớng dẫn tìm hiểu bài trong SGK

* Phơng tiện: SGK, giáo án điện tử, máy chiếu

* Tiến trình giờ dạy:

- ổn định tổ chức:

- Kiểm tra bài cũ:

Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Trình bày những nét cơ

bản về nhà thơ Thanh

Thảo?

Nêu xuất xứ của bài thơ

Em hiểu gì về nhan đề bài

thơ và câu thơ đề từ?

Em hiểu gì về Lor- ca?

I Giới thiệu về tác giả- tác phẩm:

1 Tác giả:

- Thanh Thảo tên thật là Hồ Thành Công

- Quê quán: Quảng Ngãi

- Là một nhà thơ trởng thành từ cuộc kháng chiến chống Mĩ

- Là ngời nỗ lực trong việc đổi mới thơ ca, luôn tìm tòi cách biểu dật mới, đi sâu vào cái tôi nội cảm

- Năm 2001 đợc tặng giải thởng nhà nớc về văn học nghệ thuật

- Các tác phẩm tiêu biểu: SGK

2 Tác phẩm:

a Xuất xứ:

Nằm trong tập thơ Khối vuông ru bích –

NXB Tác phẩm mới năm 1985

b Nhan đề và lời đề từ:

* Nhan đề:

- Đàn ghi ta: Là một nhạc cụ truyền thống tạo nên nét đặc sắc văn hoá của đất nớc Tây Ban Nha

- Lor-ca:

+ Một nghệ sĩ Tây Ban Nha có khát vọng cách tân nghệ thuật

+ Một chiến sĩ kiên cờng chống lại chính

Qua việc tìm hiểu tác

phẩm, em hãy cho biết bố

cục của bài thơ?

Gọi HS đọc tác phẩm với

âm điệu chậm, buồn, tha

thiết kết hợp với giọng

điệu dồn dậpở phút cao

trào

Nghệ thuật miêu tả tiếng

đàn và hiệu quả?

Em có suy nghĩ nh thế nào

về hình ảnh áo choàng đỏ

và vầng trăng chếnh

choáng?

quyền phát xít Phrăngcô

+ Một số phận bi thảm

* Lời đề từ:

“Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”

+ Giống nh một lời di chúc sớm thể hiện tình yêu nghệ thuật, tình yêu xứ sở của Lor-ca + Giống nh một lời nhắn nhủ các thế hệ nghệ

sĩ sau hãy biết vợt lên nghệ thuật của ông để

đa thơ ca tới một tầm cao mới

C Bố cục:

3 phần + Khổ 1: Hình ảnh ngời nghệ sĩ cô đơn + Khổ 2, 3: Phút giây bi phẫn của ngời nghệ sĩ

+ Phần còn lại: Sức sống bất diệt của Lor-ca

II Đọc hiểu:

1 Phần 1- Ngời nghệ sĩ cô đơn:

Lor-ca đợc hiện lên qua những hình ảnh tiêu biểu, chọn lọc, mang đậm chất Tây Ban Nha

và giàu sức gợi nh: tiếng đàn ghi ta, áo choàng

đỏ, vầng trăng, yên ngựa

những tiếng đàn bọt nớc

 Lấy hình ảnh thị giác để miêu tả tiếng đàn khiến tiếng đàn hiện lên thành hình khối Tiếng đàn nổi lên rồi ngừng lặng nh bọt nớc nổi lên rồi tan vỡ vùa triền miên vừa ám ảnh

da diết

Tiếng đàn còn đợc miêu tả:

li-la li-la li-la

 Vừa mô phỏng tiếng đàn vừa là tên một loài hoa màu tím  tạo nên tính nhạc và sắc màu cho đoạn thơ

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

 Gợi hình ảnh ngời võ sĩ đấu bò tót trong trận đấu bò tót khốc liệt, căng thẳng- một nét văn hoá đặc sắc của đất nớcTây Ban Nha

 Gợi không khí chính trị ngột ngạt, nóng bỏng ở đất nớc Tây Ban Nha đầu thế kỉ 20 và tinh thần đấu tranh quyết liệt của Lor-ca với chính quyền phát xít Phrăngcô

với vầng trăng chếnh choáng

Hình ảnh Lor- ca hiện lên

nh thế nào qua những câu

thơ trên?

Tác giả đã sử dụng biện

pháp nghệ thuật gì? tác

dụng?

Nhận xét về hình ảnh áo

choàng bê bết đỏ?

Tâm trạng của Lor- ca trớc

cái chết?

 Gợi vẻ đẹp trong sáng, lung linh của thiên nhiên qua cái nhìn đắm say của ngời nghệ sĩ vừa là biểu tợng cho khát vọng nghệ thuật của Lor-ca

đi lang thang về miền đơn độc

……

trên yên ngựa mỏi mòn

 Gợi hình ảnh ngời nghệ sĩ một mình một ngựa, một con đờng thăm thẳm, mênh mông, phiêu du giữa đất trời tự do với khát vọng nghệ thuật cha tìm đợc niềm đồng cảm nên hụt hẫng chênh chao

 Lor-ca hiện lên giữa không gian văn hoá

đậm chất Tây Ban Nha, giữa bối cảnh chính trị căng thẳng ngột ngạt với bản lĩnh và khát vọng của ngời nghệ sĩ yêu tự do, yêu cái đẹp

và cuộc sống

 Qua hình ảnh Lor-ca, Thanh Thảo đã bộc

lộ đợc niềm đồng cảm sâu sắc

2 Cái chết bi thảm của ngời nghệ sĩ:

TâyBan Nha hát nghêu ngao bỗng kinh hoàng

áo choàng bê bết đỏ

- Tác giả đã sử dụng nghệ thuật đối để làm nôi bật sự tơng phản giữa ngời nghệ sĩ và kẻ thù

- Ngời nghệ sĩ: hát nghêu ngao

 Hồn nhiên, vô t, yêu đời

- Bọn phát xít bạo tàn với bạo lực huỷ diệt

áo choàng bê bết đỏ  hình ảnh hoán dụ tạo

ấn tợng mạnh, gợi những vết máu loang lổ, thấm đẫm trên thân thể đầy thơng tích của Lor-ca nhằm tô đậm sự tàn bạo của bọn phát xít

Lor-ca bị điệu về bãi bắn chàng đi nh ngời mộng du

 Tâm trạng thẫn thờ mất hết ý niệm về hiện tại Cả tâm hồn Lor-ca chìm trong thế giới của tiếng đàn ghi ta

Nêu cách hiểu của em về

những tiếng ghi ta xuất

hiện trong đoạn thơ này?

Những biện pháp nghệ

thuật đợc sử dụng trong

đoạn thơ?

Em có suy nghĩ nh thế nào

về hình ảnh cỏ và trăng

trong bài thơ?

tiếng ghi ta nâu bầu trời cô gái ấy tiếng ghi ta lá xanh biết mấy tiếng ghi ta tròn bọt nớc vỡ tan tiếng ghi ta ròng ròng

máu chảy

- Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh tợng trng Tiếng ghi ta nâu  là biểu tợng cho tình yêu

đôi lứa, là dòng hồi ức về ngời con gái tên là Maria

Tiếng ghi ta lá xanh là biểu tợng cho tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộc sống và cái

đẹp

Tiếng ghi ta tròn bọt nớc vỡ tan Tiếng ghi ta ròng ròng

Máu chảy

 Biểu tợng cho cái chết đẫm máu và số phận mong manh của lor-ca

- Tác giả đã sử dụng nghệ thuật ẩn dụ chuyển

đổi cảm giác và nhân hoá để tiếng đàn hiện lên thành sắc màu, hình dáng, chuyển động, thành linh hồn, số phận của Lor-ca

- Những điệp từ, điệp ngữ và nhịp thơ gãy nát,

đứt đoạn khiến đoạn thơ nh những phút cao trào trong một bản hoà tấu

- Hai tiếng máu chảy tách riêng thành một

dòng giống nh những giọt máu nhỏ từ trên xuống, nh tiếng đàn buông lơi, đứt gãy

- Đằng sau những câu thơ trên là một niềm

đau, một cõi lòng rớm máu của Thanh Thảo

3 Sức sống bất diệt của Lor- ca qua tiếng

đàn ghi ta:

Không ai chôn cất tiếng đàn Tiếng đàn nh cỏ mọc hoang

 Gợi nhắc câu nói của Lor-ca:Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn

 Tiếng đàn tợng trng cho tình yêu nghệ thuật, tình yêu tự do, tình yêu cuộc sống của Lor-ca Tình yêu ấy mãi đợc ngời đời trân trọng và ngỡng mộ Nó bền bỉ nh cỏ dại, giản

dị mà kiên cờng và không thể nào huỷ diệt