Đàn ghi ta của Lorca

Vì nó được viết theo cấu trúc thơ tượng trưng siêu thực của trường phái ấn tượng, một sự cách tân thơ của nhà thơ Thanh Thảo khiến cho hình tượng Lor ca hiện lên trong một không gian văn

Dòng nào sau đây nói đúng hướng chuyển biến của văn

học VN từ sau 1975:

a; Văn học tập trung vào phản ánh hiện thực đời sống.

b; Văn học nhìn thẳng vào những thất bại về kinh tế và

những tổn thất sau chiến tranh.

c; Văn học có sự đổi mới từ tư tưởng thẩm mĩ đến hệ

thống thể loại, thi pháp và phong cách nghệ thuật.

c; Văn học có sự đổi mới từ tư tưởng thẩm mĩ đến hệ thống thể loại, thi pháp và phong cách nghệ thuật.

Nhà thơ VN được đánh giá là có những cách tân

Hãy kể tên một vài tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ

Thanh Thảo mà em biết?

Kiểm tra bài cũ.

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Frăng cô giết hại khi mới 38

tuổi , sự nghiệp cách tân còn

dang dở.

- xác ông bị vùi dưới một nấm

mồ vô danh cùng ba đồng chí

của ông

Tượng đài Lor ca tại QT San ta na-

Thủ đô Tây Ban Nha

=> Lor ca là nhà thơ theo

trường phái nghệ thuật

tượng trưng - siêu thực,

thơ ông giàu chất nhạc và

luôn thấm đẫm chất dân

gian

* Vài nét chung về dòng

thơ tượng trưng siêu thực

- Cấu trúc không gian.

Một số hình ảnh về đất nước và văn hóa Tây Ban Nha

Bãi bi n Bannana đ p nh t Tây Ban Nha ể ẹ ấ

Hoa T Đinh h ng loài hoa tiêu bi u cho đ t n c Tây ử ươ ể ấ ướ

Ban Nha -còn có tên g i khác Li La ọ

Vũ điệu Plamen-cô nóng bỏng - biểu tượng của văn hóa Tây Ban Nha - trở thành tên gọi của đất nước - Đất nước Plamencô.

Đàn ghi ta còn có tên gọi Tây Ban Cầm - một loại nhạc

cụ thân thiết với những người dân Tây Ban Nha Cây đàn đã trở nên gắn

bó và trở thành nhân cách nghệ sĩ của Lor ca :" Nếu tôi chết hãy chôn tôi

với cây đàn"

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

A Đọc và tìm hiểu chung.

1 Đọc tiểu dẫn.

a: Tác giả Thanh Thảo.

Câu 1: Nhận định nào sau đây không đúng về nhà thơ Thanh

Thảo?

a; Ông là ngòi bút thơ luôn trăn trở khát vọng kiếm tìm những

cách biểu đạt mới.

b; Ông là ngòi bút thơ góp phần làm mới thể lục bát bằng

những tìm tòi theo hướng hiện đại, tạo nên nét độc đáo

trong cấu trúc và hình ảnh.

c; Ông là ngòi bút thơ giàu suy tư mãnh liệt, phóng túng trong

cảm xúc, ít nhiều nhuốm màu sắc tượng trưng, siêu thực.

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

b; Bài thơ.

* Đọc và chú thích.( sgk).

* Theo em bài thơ có gì mới lạ về mạch thơ, về ngôn

từ và cách diễn đạt so với những bài thơ ta đã học trước đây không?

* Cảm hứng nghệ thuật của bài thơ bắt đầu từ đâu

- Phương thức biểu đạt : biểu cảm

- Thể loại: thơ trữ tình hi ện đại

- Chủ thể biểu cảm: Nh à thơ Thanh Thảo.

- Đối tưọng biểu cảm: tiếng đàn và người nghệ sĩ Lor-ca.

- Ngh ệ thuật nổi bật : Tượng trưng - siêu thực.

- Mạch thơ đứt gãy, hình ảnh mới lạ.

Bắt nguồn từ cái chết của nhà nghệ sĩ thiên tài

TÂY Ban Nha Gar xia Lor ca.

b; Bài thơ Đàn ghi ta của Lor ca

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo Khối vuông ru- bích (1985).

* Xuất xứ.

Câu 2: Bài thơ ” Đàn ghi ta của Lor- ca” được in trong

tập

A Những người đi tới biển (1977).

B Dấu chân qua trảng cỏ (1978).

C Những ngọn sóng mặt trời (1982).

D Khối vuông ru- bích (1985).

E Từ một đến một trăm (1988).

* Bố cục của bài thơ.

? Nêu bố cục của bài thơ và nội dung từng phần?

+ Mười ba câu thơ còn lại: Một tâm hồn bất diệt.( Niềm xót thương với Gar xia Lor ca và nỗi xót tiếc cho những cách tân nghệ thuật

không ai tiếp tục).

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

2 Đọc tri thức đọc hiểu:

B: Đọc - hiểu chi tiết văn bản.

1 Sáu câu thơ đầu:

đi lang thang về miền đơn độc vầng trăng chuếnh choáng trên yên ngựa mỏi mòn

a; Tiếng đàn-> người đấu sĩ với áo choàng đỏ gắt -> âm thanh

->cô đơn ->vầng trăng say (ảo mộng)-> con người mỏi mòn

b; Âm thanh->Tiếng đàn -> Con người -> áo choàng ->mỏi mòn đơn độc-> lang thang-> vầng trăng.

hãy sắp xếp lại từng hình ảnh

thơ theo trật tự thông thường

của thơ trung đại và thơ mới?

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

Sáu câu thơ này không tuân theo sự

sắp xếp của mạch thơ thông thường-

Em có biết vì sao?

Theo em tác giả đã dùng những hình ảnh,

chi tiết nghệ thuật nào để gợi bản sắc dân

tộcTBN và gợi lên hình tượng Lor ca?

Vì nó được viết theo cấu trúc thơ tượng trưng siêu thực của trường phái ấn tượng, (một sự cách tân thơ của nhà thơ Thanh Thảo) khiến cho hình tượng Lor ca hiện lên trong một không gian văn hóa đậm bản sắc Tây Ban Nha

- Tiếng đàn, áo choàng, li-la li-la li-la, lang thang đơn độc,vầng trăng chếnh choáng, yên ngựa mỏi mòn,

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

* Hình ảnh mới lạ, giàu sức gợi:

+ "Tiếng đàn bọt nước" - Gợi tiếng đàn của nghệ sĩ Lor Ca.

- Gợi sự mong manh phập phồng ; dễ vỡ như khát vọng cách tân nghệ thuật của Lor ca.

- Gợi sự mong manh số phận của người nghệ sĩ tài hoa Lor ca.

+ " Áo choàng đỏ gắt" - G ợi lên hình ảnh người hiệp sĩ đấu bò với tấm khăn màu đỏ, nét đẹp văn hóa Tây Ban nha.

- Màu của máu gợi lên cuộc đấu tranh đẫm máu của những con người muốn cách tân nghệ thuật với chế độ độc tài già cỗi thân phát xít của Frăng cô.

+" Li -la li -la li -la"- Âm thanh nhẹ nhàng réo rắt gợi âm thanh tiếng đàn ghita

- G ợi vẻ đẹp của loài hoa Tử đinh hương, loài hoa biểu

tượng của đất nuớc Tây Ban Nha như hoa hồng của người Bun ga ri a.

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

? Nhận xét gì về cách gieo vần , ngắt nhịp của những câu thơ?

=> Từ cách gieo vần cho đến cách ngắt nhịp của sáu câu

thơ đều rất tự do, chuỗi âm thanh li- la li- la li- la không chỉ

gợi lên tính nhạc trong bài thơ mà nó còn tạo ra sự đứt gãy

của mạch cảm xúc ; sự đối lập giữa những hình ảnh gợi lên nét đẹp bản sắc văn hóa của đất nước TBN với hình ảnh

một Lor ca đơn độc trên con đường đấu tranh của mình

cũng góp phần làm nên vẻ đẹp của những câu thơ.

=> tác giả đã gợi lên được hình ảnh của Lor-ca, người nghệ

sĩ tự do, tài hoa, sống giữa thời đại bạo tàn của chế độ độc

tài Frăng-cô và nền nghệ thuật già nua, vẫn ôm ấp khát vọng

cách tân sáng tạo nghệ thuật và đấu tranh vì một nền dân chủ, nhưng lại rất cô đơn trên hành trình lý tưởng ấy Tấm

lòng trân trọng và đồng cảm của nhà thơ ước mong đổi mới nghệ thuật của ông.

Nhận xét gì về những câu thơ và tấm lòng của nhà thơ

Thanh Thảo?

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

2 Mười hai câu thơ tiếp.

Tây Ban Nha hát nghêu ngao bỗng kinh hoàng

áo choàng bê bết đỏ Lor ca bị điệu về bãi bắn chàng đi như ngưòi mộng du tiếng ghi ta nâu

bầu trời cô gái áy tiếng ghi ta lá xanh biết mấy tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan

* Nhịp thơ liên tục thay đổi

không theo một quy tắc nào;

tạo nên sự đứt gãy của mạch

cảm xúc.

* Cách gieo vần và cả những

thanh điệu cũng hết sức tự do

những dòng thơ tiếp nối nhau

liên tục không có dấu chấm

câu làm nên sự sôi trào cuồn

cuộn , gợi những đau thương

uất nghẹn trước cái chết của

Lor ca.

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

* Thủ pháp đối lập tượng trưng:

* Hình ảnh thơ giàu sức gợi tả ( siêu thực và trí tuệ)

+ Tây Ban Nha

hy sinh.

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

+ Hình ảnh áo choàng bê bết đỏ ( cách điệp hình ảnh rất ấn tượng)

- Sắc màu văn hóa của đất nước TBN.

- Hình ảnh Lor ca bị hành hình.

- Gợi nỗi đau thương, niềm bi phẫn.

+ Âm thanh mới lạ:

? Vì sao nói những âm thanh trong bài thơ rất mới lạ?

Âm thanh có màu sắc Có đường nét và có hình khối, âm thanh còn chứa cả tâm trạng

-> Âm thanh tiếng hát (nghêu ngao) -> âm thanh tiếng thét ( Kinh

hoàng)-> và sau khi Lor ca bị hành hình (áo choàng bê bết đỏ) thì

những âm thanh chuyển sang được miêu tả theo lối tượng trưng

chuyển đổi cảm giác ( từ thính giác chuyển sang thị giác)

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo + tiếng ghi ta nâu :

+ tiếng ghi ta xanh

+ tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan

+ tiếng ghi ta ròng ròng

máu chảy

-> Thủ pháp tượng trưng siêu thực được sử dụng , hình ảnh thị giác trong những dòng thơvà thủ pháp nhân hóa những dòng thơ đã gợi lên đầy đủ nhất nỗi bi thương đau xót trong cuộc đời của Lor ca Đó cũng chính là bức chân dung đẹp nhất về người nghệ sĩ Lor ca trong giờ phút bi thương.

* Hình ảnh tiếng ghi ta nâu gợi trong em những

suy nghĩ liên tưởng như thế nào?

* Tiếng ghi ta xanh gợi cho em những suy

nghĩ gì?

* Hình ảnh tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan gợi trong

em những suy nghĩ liên tưởng như thế nào?

* Hình ảnh tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy gợi

trong em những suy nghĩ liên tưởng như thế nào?

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

Thảo luận trong 5 phút

Tiếng đàn trong thơ Thanh Thảo có gì khác so với

những câu thơ miêu tả tiếng đàn em đã được học?

Truyện Kiều :

Trong như tiếng hạc bay qua

Đục như nước suối mới sa nửa vời

Tiếng khoan như gió thoảng ngoài

Tiếng mau sầm sập như trời đổ

mưa.

T ì bà hành:

Dây to chừng đ ổ mưa rào

Nỉ non dây nhỏ khác nào chuyện riêng

tiếng cao thấp lựa chen lần g ẩy

Mâm ngọc đâu bỗng nẩy hạt châu

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo Nhận xét gì về những dòng thơ và

về tấm lòng của nhà thơ Thanh

Đó cũng chính là một cách để nhà thơ bày tỏ niềm mong muốn cách tân nghệ thuật cho nền nghệ thuật

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo 3: Mưòi ba dòng thơ còn lại

Những dòng thơ còn lại toát lên niềm

tin mãnh liệt vào sự bất tử của tiếng

đàn Hình ảnh nào thể hiện rõ nhất

niềm tin ấy?

? Hãy lần lượt diễn xuôi ý của ba khổ thơ ?

? Dựa vào những đặc điểm của thơ tượng trưng để tìm ra những ý nghĩa sau xa trong ba khổ thơ ấy? Phần này học sinh tự làm theo gợi ý của giáo viên.

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

long lanh đáy giếng

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo

* Khổ thơ cuối:

Chú ý đến hình ảnh "lá bùa và cô gái di gan"" chàng ném trái tim"và chuỗi âm thanh li-la li-la li-la vẫn nhẹ nhàng réo rắt vang lên ở cuối bài thơ.

chàng ném lá bùa cô gái di gan vào xoáy nước

chàng ném trái tim mình vào lặng yên bất chợt

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA

Thanh Thảo Nêu nhận xét chung về đoạn thơ?

=> Đoạn thơ diễn tả nỗi xót thương cái chết của

một thiên tài, xót tiếc hành trình nghệ thuật còn dang dở của Lorca.

=> Khẳng định, ngợi ca sự bất tử của Lor-ca và

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA