MỤC TIÊU: - Hiểu và vận dụng được quy tắc so sánh hai phân số cùng mẫu và không cùng mẫu, nhận biết được phân số âm, dương.. - Có kỹ năng viết các phân số đã cho dưới dạng các phân số có
Trang 1Họ và tên: Vũ Thị Xuân
Ngày soạn: 9/03/2011
Ngày dạy: 15/03/2011
Lớp: 6G Tiết: 1
Tiết 77 SO SÁNH PHÂN SỐ
===================
I MỤC TIÊU:
- Hiểu và vận dụng được quy tắc so sánh hai phân số cùng mẫu và không cùng mẫu, nhận biết được phân số âm, dương.
- Có kỹ năng viết các phân số đã cho dưới dạng các phân số có cùng mẫu dương để so sánh phân số đó.
II CHUẨN BỊ:
- Bảng phụ, bút dạ.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
- HS1: Bài toán 1: Điền dấu thích hợp (< ; >) vào ô vuông:
a/ 1
6 5
6 ; b/ 9
11 3
11 ; c/ -3 -1 ; d/ 2 -4
Em hãy phát biểu qui tắc so sánh hai phân số có cùng mẫu đã học ở tiểu học?
- HS2: Điền số thích hợp vào chỗ trống để so sánh 2 phân số sau: 3
4 và 4 5
3 3.5
4 = 4.5 = ; 4 4 16
5 = 5 = 20 Nên: 16
< 20 (Vì: ….< ….) Vậy: 3
4 <
Em hãy phát biểu quy tắc so sánh 2 phân số không cùng mẫu đã học ở tiểu học?
* Bài mới:
Đặt vấn đề: Ở tiểu học các em đã được học quy tắc so sánh 2 phân số
cùng mẫu, hai phân số khác mẫu với tử và mẫu là các số tự nhiên và mẫu khác 0 Nhưng với 2 phân số có tử và mẫu là số nguyên thì so sánh như thế nào?Để trả lời cho câu hỏi này mời các em cùng đi tìm hiểu bài "So sánh phân số”.
Trang 2Hoạt động của Thầy và trị Phần ghi bảng.
* Hoạt động 1: So sánh hai phân số cùng
mẫu.
GV: Từ bài tốn 1 a, b ta so sánh 2 phân số
cĩ tử và mẫu đều dương
Hỏi: Em hãy nêu quy tắc so sánh 2 phân số
cùng mẫu (tử và mẫu là số tự nhiên)?
HS: Phân số nào cĩ tử lớn hơn thì phân số
đĩ lớn hơn, phân số nào cĩ tử nhỏ hơn thì
phân số đĩ nhỏ hơn
GV: Đối với phân số cĩ tử và mẫu là các số
nguyên, ta cũng cĩ quy tắc : “Trong hai
phân số cĩ cùng một mẫu dương,phân số
nào cĩ tử lớn hơn thì lớn hơn.”
Dựa vào quy tắc em hãy so sánh các phân
số sau:
a) 3
4
−
và 1
4
−
b) 2
5 và
4 5
− c)
HS: a) 3
4
−
< 1
4
− (Vì -3 < -1)
b) 2
5 >
4 5
− (Vì 2 > -4) GV: Ở câu c) trước hết em phải làm gì?
HS ;Viết các phân số về phân số cĩ mẫu
dương
GV: Treo bảng phụ.?1.SGK.Cho HS lên
điền vào ơ trống
GV: Các em đã biết được cách so sánh hai
phân số cùng mẫu.Vậy để so sánh hai phân
số khơng cùng mẫu ta làm thế nào?Mời các
em sang mục 2
* Hoạt động 2: So sánh hai phân số khơng
1.
So sánh hai phân số cùng mẫu
* Qui tắc: trong hai phân số cĩ cùng một mẫu dương, phân số nào
cĩ tử lớn hơn thì lớn hơn
Ví dụ:
a) 3 4
− < 1 4
− (Vì -3 < -1)
b) 2
5 >
4 5
− (Vì 2 > -4) c)
3 và 4
−
3 = 3; 4 4 =
vì: nên
Trang 3cùng mẫu.
Bài toán: So sánh hai phân số 3
4
−
và 4 5
− GV: Thực hiện giải từng bước và phân tích
các bước cho HS hiểu Từ đó nêu các bước
so sánh hai phân số trên?
+) Viết phân số có mẫu âm thành phân số có
mẫu dương 4 4
−
=
− +) Qui đồng mẫu các phân số 3
4
−
và 4 5
−
;
So sánh tử các phân số đã qui đồng
+) Vì -15 > -16 nên 15 16
− > −
hay
− > −
Vậy: 3
4
− > 4
5
−
GV: Từ đó Em hãy phát biểu quy tắc so
sánh hai phân số không cùng mẫu?
HS: Phát biểu
GV: Cho HS hoạt động nhóm làm ?2
HS: làm bài
GV: Em có nhận xét gì về các phân số đã
cho?
HS: Phân số này chưa tối giản;
phân số 60
72
−
− có mẫu âm.
GV: Em phải làm gì trước khi so sánh các
2 So sánh hai phân số không cùng mẫu:
* Qui tắc: muốn so sánh hai phân
số không cùng mẫu, ta viết chúng dưới dạng hai phân số có cùng một mẫu dương rồi so sánh các tử với nhau : phân số nào có tử lớn hơn thì lớn hơn
Trang 4phân số trên?
HS: Rút gọn phân số đến tối giản, viết phân
số cĩ mẫu âm thành phân số cĩ mẫu dương
GV: Gọi đại diện nhĩm trình bày, cả lớp
nhận xét
HS: Thực hiện yêu cầu của GV.
- Làm ?3 SGK
GV: Hướng dẫn: Để so sánh phân số 3
5 với
0 ta viết 0 dưới dạng phân số cĩ mẫu là 5 rồi
áp dụng qui tắc đã học để so sánh
HS: Lên bảng làm.
GV: Từ câu a và b, em hãy cho biết tử và
mẫu của phân số như thế nào thì phân số lớn
hơn 0?
HS: Tử và mẫu là hai số nguyên cùng dấu
thì phân số lớn hơn 0
GV: Từ câu c và d, em hãy cho biết tử và
mẫu của phân số như thế nào thì phân số
nhỏ hơn 0?
HS: Tử và mẫu của phân số là hai số
nguyên khác dấu thì phân số nhỏ hơn 0
GV: Giới thiệu:
- Phân số lớn hơn 0 gọi là phân số dương
- Phân số nhỏ hơn 0 gọi là phân số âm
GV: Cho HS đọc nhận xét SGK.
Hoạt động 3: Mở rộng và củng cố:
Ta có : -1<0 và 0<1 nên -1<1
Với 2 phân số thì ta cũng có tính chất
như trên
Chẳng hạn so sánh theo quy tắc thì
?3 a) 3 0 0
5 > = 5 vì (3 > 0)
− = > =
− vì (2 > 0) c) 3 0 0
− < = vì (-3 < 0)
d) 2 2 0 0
−
= < =
− vì (-2 < 0)
- Nhận xét:
+ phân số có tử và mẫu là hai số nguyên cùng dấu thì lớn hơn 0 phân số lớn hơn 0 là phân số dương
+ phân số có tử và mẫu là hai số nguyên khác dấu thì nhỏ hơn 0 Phân số nhỏ hơn 0 là phân số âm
*Tính chất : so sánh 2 phân số
Trang 53 và 3 ta có 3 3vì 3>(-3)
Nếu không thực hiện theo quy tắc thì ta
cũng có thể so sánh 2 phân số này với 1 số
trung gian là số 0
3 < 0 mà 0 < nên 3 3 3
40 73 hoặc so sánh và nếu thực hiện theo
50 61 quy tắc so sánh hai phân số không cùng mẫu
thì sẽ khó khăn hơn,nếu ta để ý hai phân số
này một chút thì ta có thể sử dụng số 1 làm
trung gian để so sánh 2 phân số sẽ nhanh hơn
5 6 đối với so sánh và thì ta khó xác định được số
2 5 trung gian để so sánh nhưng không nhất thiết phải
áp dụng đúng như quy tắc mà ta vẫn có thể làm được
bằng cách sauta có 5 5.5 = và 6 6.2
2 2.5 5 5.2
2 phân số đã cùng mẫu ta chỉ việc so sánh tử số
5 6
5.5 > 6.2 nên >
2 5
=
*GV nhắc lại một số lưu ý khi thực hiện so
sánh 2 phân số
Áp dụng bài 41/24: SGK
Bài 37/23: SGK
HS đọc nhanh câu trả lời
Bài 38/23:SGK
HS: lên bảng làm câu a và b
avà (a,b,c,d Z,b>0,d>0)c
a ad c bc
Vì : ; nên ta có:
b bd d bd
a c nếu ad>bc và ngược lại.
b d
a c nếu ad<bc và ngược lại
b d
∈
>
<
Và ta cũng có:
a c và > thì c p a p và ngược lại
nếu và thì
< < <
Bài 41/24 Nếu a c
b > d và c p
d > q thì a p
b > q
Áp dụng: so sánh : a)6
7 và
11 10 a) 6
7<1<
11
10nên
6
7 <
11 10 b)
5 2 b) và
17 7
−
5 0 2nên 5 2
− < < − <
Trang 6GV:Ngoài cách so sánh hai phân số như
trên ta còn có cách so sánh khác
-Bài 41-sgk
HS: Đọc đề bài
GV: ghi tóm tắt đề
GV:
a)Hãy so sánh hai phân số đó với 1
b) Hãy so sánh hai phân số đó với 0
HS:Đứng tại chỗ trả lời
GV: ghi kết quả lên bảng
IV - Hướng dẫn học bài ở nhà:
+) Nắm vững quy tắc so sánh phân số bằng cách viết chúng dưới dạng hai phân số có cùng mẫu dương.
+) Bài tập còn lại trong SGK và bài tập trong sách bài tập