Cũng trong thời kỳ này, phận nữ nhi thì tam tùng tứ đức, bởi vậy tương lai của người con gái khi theo chồng là hoàn toàn phụ thuộc vào thân phận người chồng.. Lúc bấy giờ thì người ta xe
Trang 1
12 BEN NUOC
a/ Số 12 ứng với 4 địa vị xã hội (công, hầu, khanh, tướng) và 8 nghề của người chồng (sĩ, nông, công, thương, ngư, tiều, canh, mục) Giảng như vậy thì trùng lặp: công và khanh cũng là kẻ sĩ; còn canh tức là nhà nông
b/ Số 12 ứng với nghề nghiệp của người chồng: sĩ, nông, công, thương, nho, y, lý, bốc, ngư, tiều, canh, mục Giảng như vậy cũng trùng lặp: sĩ tức là nho; còn
c/ Số 12 ứng với tuổi của người chồng: tý, sửu, dần, mão, thìn, tỵ, ngọ, mùi, thân, dậu, tuất, hợi
Người Việt chúng ta chịu ảnh hưởng rất mạnh của văn hóa Trung Hoa, điều này thì chắc ai cũng biết Thành ngữ 12 bến nước cũng không nằm ngoài sự ảnh hưởng
đó Hôm nay Tôi xin được trình bày một ít những gì tìm hiểu được để chúng ta cùng tham khảo nhé! Ngày xưa, thời kỳ từ chế độ chiếm hữu nô lệ đến chế
độ phong kiến Trung Quốc mà rõ nhất là thời kỳ Xuân Thu - Chiến Quốc, hệ thống các loại hình công việc và địa vị trong xã hội được phân theo 12 cấp bậc: Canh, Tiều, Ngư, Mục, Sĩ, Nông, Công, Thương, Công, Hầu,
Bá, Tử Trong đó Sĩ, Nông, Công, Thương, Ngư, Tiều, Canh, Mục là 8 ngành nghề xếp theo thứ tự ưu tiên;
Trang 2
Con số 12 ra đời từ số 8 và 4 này Có một điều cần lưu
ý là thời kỳ này thì nghề như ca hát chẳng hạn không được xếp vào loại nào hết (có câu: "xướng ca vô loại")
Cũng trong thời kỳ này, phận nữ nhi thì tam tùng tứ đức, bởi vậy tương lai của người con gái khi theo chồng là hoàn toàn phụ thuộc vào thân phận người chồng Lúc bấy giờ thì người ta xem thân phận của người phụ nữ cũng giống như "bèo dạt hoa trôi" giữa dòng đời và cũng tùy hên xui may rũi mà được ghé vào bến bờ nào đó như ý hay ngược lại Và từ thực tế này mà người ta dùng từ bến nước để chỉ người chồng tương lai của một người phụ nữ Tất nhiên trong mọi thời đại thì người phụ nữ nào cũng mong có mơ ước lấy được một tấm chồng có địa vị trong xã hội Và 12 ngành nghề lúc bấy giờ được coi là những ngành nghề chủ yếu, trong đó có nghề sang co nghề hèn (ví dụ nghề ngư và mục được coi là những nghề hạ bạc) và được ví như nước dục nước trong Thành ngữ 12 bến nước từ đó được dùng với hàm ý chỉ thân phận của người chồng sắp cưới của người con gái
Công, Dung, Ngôn, Hạnh của
người phụ nữ
Trang 3
nữ là: Công – Dung – Ngôn – Hạnh Tuy đã qua hơn 2.000 năm, nhưng quan điểm này của
Khổng Tử vẫn còn nguyên giá trị, hơn thế càng đặc biệt quan trọng trong thời đại ngày nay.
CÔNG là nữ công gia chánh Đây là chức năng số một
của người phụ nữ trong gia đình Đây cũng là thế mạnh của phụ nữ so với đàn ông Phụ nữ không thể đua với đàn ông về sức vóc, về tài trí, về việc tranh đoạt trong thiên hạ và đàn ông cũng không thể tranh đua với phụ nữ về nữ công gia chánh
Một người đàn ông có một người vợ giỏi nữ công gia chánh là một niềm hạnh phúc lớn Họ và con cái sẽ được ăn ngon, mặc ấm, gia đình sẽ ngăn nắp, nề nếp Đặc biệt là việc giáo dục con cái Nếu người mẹ không giỏi nữ công gia chánh thì con cái, nhất là con gái sẽ rất thiệt thòi, không biết làm những công việc gia đình
Đáng tiếc là phụ nữ thời nay nhiều người không giỏi chữ CÔNG, không biết hát ru, không biết kể truyện cổ tích cho con nghe, không biết nấu những món ăn dân tộc Trong các gia đình hiện đại, những món ăn độc đáo như búp khoai kho tương, cá rô đồng đốt muối, cà dầm tương giờ con cái họ chỉ được đọc trong sách vở như đọc truyện cổ tích
Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh đã có
Trang 4
làm các món ăn, dạy hát ru, kể truyện cổ tích, dạy kế hoạch chi tiêu gia đình Đó là một sáng kiến hay, nhưng đó cũng là một điều xấu hổ của phụ nữ thời nay Phụ nữ ngày xưa, chưa xuất giá đã thuộc lòng những kỹ năng đó rồi Cuộc sống hiện đại rất sẵn các món ăn liền: mì ăn liền, phở ăn liền, cháo gà ăn liền, cơm hộp, thực phẩm chín Nhưng nếu phụ nữ ỷ lại vào những thứ đó thì vai trò người mẹ, người vợ trong gia đình để làm gì?
Một lần, tôi đến thăm Nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ An Ninh,
vợ ông bảo: “Mời anh ở lại dùng cơm với nhà tôi Hôm nay có món búp khoai kho tương đấy” Bây giờ thì bói không ra một người phụ nữ nào có một lời mời hấp dẫn như thế Mỗi khi thèm ăn món này, tôi lại phải tự
đi chợ và tự làm lấy
DUNG là dung nhan Phụ nữ là phái đẹp Napoleon gọi
phụ nữ là những bông hoa có linh hồn Vì thế, chữ dung đối với phụ nữ rất quan trọng Suốt cuộc đời, phụ nữ phải luôn chăm lo đến dung nhan của mình, không ăn mặc cẩu thả, không đầu bù tóc rối
Không có người phụ nữ xấu, chỉ có người phụ nữ không biết làm đẹp mình Cũng không phải cứ chân dài, lưng ong, da trứng gà bóc mới là phụ nữ đẹp Cái đẹp từ tâm hồn còn hơn nhiều lần cái đẹp hình thức bên ngoài Vợ Khổng Minh hình thức không đẹp,
Trang 5
nhưng ông rất yêu vợ vì tâm hồn của bà rất thanh cao Nhiều phụ nữ ngày nay, cao ráo nhờ guốc dép, trắng trẻo nhờ kem dưỡng da, hồng hào nhờ mỹ phẩm, lộng lẫy nhờ thời trang Những thứ đó cứ có tiền là mua được, song vẻ đẹp trong tâm hồn thì không tiền nào mua được Một số phụ nữ rất chăm chú đầu tư về “bao bì”, “vôi ve” nhưng họ không biết rằng, đàn ông thích mộc mạc, “tốt gỗ hơn tốt nước sơn”
Bằng chứng là trong cuộc thi người đẹp, khi thí sinh trả lời phần phỏng vấn một cách ngớ ngẩn, thì đàn ông cười ồ lên mặc dù trên sân khấu là một người đẹp Tuy nhiên, để có cái đẹp bề ngoài dễ hơn tu dưỡng để
có cái đẹp bên trong nhưng phụ nữ thời nay thích cái
dễ, vì họ đang sống trong thời đại “mì ăn liền”
NGÔN là lời nói Nhiều người thắc mắc tại sao Khổng
Tử lại để chữ Ngôn trước chữ Hạnh? Nhưng để như thế mới đúng Lời nói không bao giờ chỉ đơn thuần là lời nói Nó biểu hiện tâm hồn con người Người nhân đức tiếng nói trong sáng, ấm áp Người cay nghiệt, tiếng nói rin rít qua kẽ răng Người đanh đá, tiếng nói the thé
Ở trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh, sinh viên được rèn luyện rất công phu để có thể nói được nhiều loại giọng khác nhau, phù hợp với tính cách của các nhân
Trang 6
hiện văn hoá của mỗi người
Người hay văng tục chứng tỏ rất ít được giáo dục từ
bé Người nói năng lễ độ, đúng mực chứng tỏ đấy là con nhà gia giáo Phụ nữ nói oang oang như lệnh vỡ là người bộc tuệch, ruột để ngoài da
Trong các doanh nghiệp nước ngoài, ta thường thấy lời khuyên dán dọc hành lang: “Đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên” Trong Binh pháp Tôn Tử có Ngôn thuật (thuật dùng lời nói để chinh phục lòng người) Qua đó, ta thấy chữ Ngôn quan trọng như thế nào
Phụ nữ ngày nay, ít chú ý rèn luyện ngôn ngữ, nói năng rất tuỳ tiện Hay nói to, cười to, kể cả trước người lớn tuổi Ngày xưa, nếu con gái nói to là bị mẹ mắng ngay Bây giờ thì ít gia đình dạy con được kỹ như thế Đó là một thiệt thòi của con gái ngày nay Vì khi ra ngoài đời, mọi lời thủ thỉ, nhỏ nhẹ đều hiệu quả hơn cách nói oang oang
Khi yêu nhau người ta nói rất nhỏ, trong đàm phán thương mại và ngoại giao, người ta cũng nói nhỏ Phàm là việc càng quan trọng thì người ta càng cần biết phải nói nhỏ Vợ nói to là chồng nổi cáu ngay Câu: “Em yêu anh!” mà hét lên thì không chàng trai nào tin cả Vì thế, các bạn gái nên rèn luyện kỹ năng nói
Trang 7
100 người mong muốn mình cưới được vợ hiền Ông cha ta có một câu ngạn ngữ rất nặng nề để cảnh cáo những người vợ kém đức hạnh: “Chó dữ mất láng giềng, vợ dữ mất chị em” Đức hạnh là điều rất căn bản của người phụ nữ Đời một người đàn bà chỉ sống với bố mẹ đẻ của mình có 1/3 thời gian thôi, còn lại là sống với chồng và họ hàng nhà chồng
Đây là mối quan hệ không hề dính dáng đến máu mủ ruột rà Do đó mọi buồn vui, sướng khổ, thành bại đều
do cái đức của người phụ nữ quyết định Xinh đẹp mà không có đức hạnh thì khó được nhà chồng yêu quý Không xinh đẹp nhưng có đức hạnh thì cả nhà chồng
sẽ quý mến, tôn trọng
Tứ đức của người phụ nữ không thời nào có thể xem nhẹ được Trong các gia đình ở Hàn Quốc, Nhật Bản tứ đức của người phụ nữ đang ngày càng được đề cao, mặc dù hai quốc gia này nền kinh tế đang rất phát triển
Việt Nam ta gần đây, do mải chăm lo đến đời sống kinh tế mà các gia đình xem nhẹ việc giáo dục tứ đức cho con cái Vì thế, xu hướng nam tính trong phụ nữ nước ta gần đây đã tăng lên Nhiều bạn gái, sống như con trai và nếu như thế thì không còn là phụ nữ nữa
Trang 8
SĨ NÔNG CÔNG THƯƠNG
Ca sĩ: :: ::
Ai ơi ! lặng lặng mà nghe trên không gian u huyền
Có tiếng người đã chết, hòa với tiếng người đang sống đau thương thiết tha kêu gọi hòa bình, thiết tha kêu gọi hòa bình!
Hồn non sông, hồn non sông vang dậy kêu ta!
Sĩ nông công thương!
Sĩ nông công thương!
Chúng ta cùng xây hòa bình,
sống đời chung tình
Sĩ nông công thương!
Sĩ nông công thương!
nuôi tâm hồn trắng trong thanh,
yêu thương dân mình
Ta là người Việt Nam, thương người dân Việt Nam
Cùng nhau dắt dìu, đường tươi như vầng hồng dương
Trang 9
Chúng ta cùng kết đoàn lại, góp nhau tình sức tài
Sĩ nông công thương!
Sĩ nông công thương!
Đến ngày cùng xây dựng rồi,
ta hát vang lên nào
(Nông):
Tôi làm lúa kiến hạt gạo nuôi người dân hết nghèo nàn
(Sĩ):
Tôi học hành đem văn hóa cho dân Nam tương lai tươi sáng
(Công):
Tôi làm công xây dựng nhà gạch
đời mới cho người Việt Nam
(Thương):
Tôi buôn bán kiếm đồng tiền
dân thịnh vượng nước hùng cường
Cầm tay nhau lại xiết chặt tay nhau
cùng nhau xây dựng nước nhà
Và ta không bao giờ quên rằng:
Ta là dân hùng Việt Nam
Quyết lòng cùng nhau gây hòa bình tình
Trang 10
Vui cười cùng ca khúc hòa bình
Quyết lòng cùng nhau gây hòa bình tình
Đến ngày người dân sống đời lành
Vui cười cùng nhau say đời mới!
Canh, Tiều, Ngư, Mục, Sĩ, Nông, Công, Thương, Công, Hầu, Bá, Tử.
Trong đó Sĩ, Nông, Công, Thương, Ngư, Tiều, Canh, Mục là 8 ngành nghề xếp theo thứ tự ưu tiên;
Công, Hầu, Bá, Tử là 4 thứ bậc cao cấp về quyền lực
Về ngành nghề, theo quan niệm xưa, có 4 thứ hạng,
gọi là tứ dân: sĩ, nông, công, thương ngư, tiều, canh, mục Tức là nghề đánh cá, nghề đốn củi, nghề làm ruộng, nghề chăn nuôi Ngày nay, ta gọi
là ngư nghiệp, lâm nghiệp, nông nghiệp (gồm cả trồng
trọt và chăn nuôi)