t 133 chuong trinh dia phuong

Nhận biết từ ngữ địa phương, chuyển những từ ngữ đó sang từ ngữ toàn dân... những từ đó tương đương với những từ nào trong ngôn ngữ toàn dân?. Kín như bưng lại kêu là trống Trống hổng t

1 Thế nào là từ ngữ địa phương? Cho ví dụ.

Khác với từ ngữ toàn dân, từ ngữ địa phương là từ ngữ chỉ

sử dụng ở một ( hoặc một số ) địa phương nhất định

Kiểm tra bài cũ

2 Những cõu sau thể hiện thỏi độ ứng xử khỏc nhau đối với tiếng địa phương Hóy điền đỳng (Đ) hoặc sai (S)

vào đầu cỏc phương ỏn trả lời sau:

A Giữ nguyờn cỏch núi của địa phương, khụng thay

đổi trong bất cứ trường hợp nào

B Tụn trọng đỳng mực, sử dụng phự hợp với mụi trường giao tiếp

C Tỡm hiểu cỏch sử dụng tiếng địa phương trong giao tiếp vượt ra ngoài địa phương mỡnh

S

Đ

Đ

PhÇn TiÕng ViÖt

Nhóm 1: Phần a

Hoạt động nhóm

Nhóm 2: Phần b Nhóm 3: Phần c

1 Nhận biết từ ngữ địa phương, chuyển những từ ngữ đó sang từ ngữ toàn dân

Nhúm 4: B i t p 3 à ậ

Nhóm 1 :

a Mỗi lần bị xúc động, vết thẹo dài bên má phải lại đỏ ửng

lên, giần giật , trông rất dễ sợ Với vẻ mặt xúc động ấy và hai tay vẫn đưa về phía trước, anh chầm chậm bước tới,

giọng lặp bặp run run:

b Nghe mẹ nó bảo gọi ba vào ăn cơm thì nó bảo lại:

Anh cũng không quay lại Con bé bực quá quay lại mẹ và bảo:

- Con kêu rồi mà người ta không nghe.

Nhóm 2

c Bữa sau đang nấu cơm thì mẹ nó chạy đi mua thức ăn Mẹ nó

dặn, ở nhà có gì cần thì gọi ba giúp cho Nó không nói không

rằng cứ lui cui dưới bếp Nghe nồi cơm sôi nó giở nắp lấy

đũa bếp sơ qua – nồi cơm hơi to, nhắm không thể nhắc xuống

để chắt nước được, đến lúc đó nó mới nhìn lên anh Sáu Tôi nghĩ thầm, con bé đang bị dồn vào thế bí, chắc nó phải gọi ba thôi

Nó nhìn dáo dác một lúc rồi kêu lên:

- Cơm sôi rồi chắt nước giùm cái! – Nó cũng lại nói trổng.

Nhóm 3 :

3 Trong hai câu đố sau từ nào là từ địa phương? những từ đó

tương đương với những từ nào trong ngôn ngữ toàn dân?

a Không cây, không trái không hoa

Có lá ăn được đố là lá chi

(Câu đố về lá bún)

b Kín như bưng lại kêu là trống

Trống hổng trống hảng lại kêu là buồng

(Câu đố về cái trống và buồng cau)

3 Trong hai câu đố sau từ nào là từ địa phương? những từ đó

tương đương với những từ nào trong ngôn ngữ toàn dân?

a Không cây, không trái không hoa

Có lá ăn được đố là lá chi

(Câu đố về lá bún)

b Kín như bưng lại kêu là trống

Trống hổng trống hảng lại kêu là buồng

(Câu đố về cái trống và buồng cau)

Nhóm 4

2 Đối chiếu các câu sau đây, cho biết từ “kêu” ở câu nào

là từ địa phương, từ “kêu” ở câu nào là từ toàn dân Hãy dùng cách diễn đạt khác hoặc dùng từ đồng nghĩađể làm

rõ sự khác nhau đó

a Nó nhìn dáo dác một lúc rồi kêu lên :

- Cơm sôi rồi chắt nước giùm cái! – Nó cũng lại nói

trổng

b Con kêu rồi mà người ta không nghe

( Chiếc lược ngà - Nguyễn Quang Sáng )

Kêu a: nói to -> từ toàn dân

Kêu b: gọi -> từ địa phương

4 B¶ng tæng hîp

5 Bỡnh luận về cỏch dựng từ địa phương

a Không nên để bé Thu dùng từ ngữ toàn dân vì bé Thu

sinh ra tại địa phương đó, chưa có đủ diều kiện học tập

và quan hệ xã hội rộng rãi Do đó chưa thể có đủ một vốn từ ngữ toàn dân cần thiết thay thế cho từ ngữ địa phương

b Trong lời kể của tác giả có một số từ ngữ địa phương

để tạo sắc thái địa phương cho câu chuyện Mức độ sử dụng của tác giả là vừa phải, không quá khó hiểu cho người đọc không phải là người địa phương

Chuyện kể: cú hai ụng nằm viện với nhau, một ụng người Bắc, một ụng người Huế Khi thấy cú một bệnh nhõn nằm bờn kia chết, ụng người Huế hỏi :

- ễng nớ đau răng mà chết ?

ễng người bắc núi :

- Khụng phải đau răng mà chết.

- ễng người Huế tưởng ụng người bắc chế nhạo mỡnh định xụng vào đỏnh nhau

-Một ụng khỏch nghe thấy thế , ụm bụng cười núi rằng :

-Hai ụng hiểu nhầm nhau rồi í ụng người Huế muốn hỏi ụng kia đau bệnh gỡ mà

chết Cũn ụng ngươig bắc lại tưởng ụng người Huế bảo ụng kia bị bệnh đau răng

mà chết.Cú thế thụi hai ụng đó hiểu chưa.

1 Từ câu chuyện sau em rút ra lưu ý gì trong việc dùng từ

địa phương

• Một số điểm cần lưu ý khi dùng từ địa phương.

Khi nói, viết cần sử dụng từ địa phương cho

phù hợp với tình huống giao tiếp, tránh sử dụng tuỳ tiện sẽ gây cho người nghe, người đọc khó hiểu, không hiểu.

Bầm ơi có rét không bầm ? Heo heo gió núi lâm thâm mưa phùn

Bầm ra ruộng cấy bầm run Chân lội dưới bùn tay cấy mạ non

2 Các từ địa phương chỉ “mẹ” gợi sắc thái gì cho các câu thơ sau

a,

b, O du kích nhỏ dương cao súng Thằng Mỹ lênh khênh bước cúi đầu

c, Một dòng máu đỏ lên trời

Má ơi con đã nghe lời má kêu!

Nước non muôn quý ngàn yêu

Bầm ơi có rét không bầm ? Heo heo gió núi lâm thâm mưa phùn

Bầm ra ruộng cấy bầm run Chân lội dưới bùn tay cấy mạ non

b, O du kích nhỏ dương cao súng Thằng Mỹ lênh khênh bước cúi đầu

c, Một dòng máu đỏ lên trời

Má ơi con đã nghe lời má kêu!

Nước non muôn quý ngàn yêu

3 Trong hai câu đố sau từ nào là từ địa phương? những từ đó

tương đương với những từ nào trong ngôn ngữ toàn dân?

a Không cây, không trái không hoa

Có lá ăn được đố là lá chi

(Câu đố về lá bún)

b Kín như bưng lại kêu là trống

Trống hổng trống hảng lại kêu là buồng

(Câu đố về cái trống và buồng cau)

3 Trong hai câu đố sau từ nào là từ địa phương? những từ đó

tương đương với những từ nào trong ngôn ngữ toàn dân?

a Không cây, không trái không hoa

Có lá ăn được đố là lá chi

(Câu đố về lá bún)

b Kín như bưng lại kêu là trống

Trống hổng trống hảng lại kêu là buồng

(Câu đố về cái trống và buồng cau)

a Trái : quả ; chi : gì

b Kêu : gọi ; trống hổng trống hoảng : trống huếch trống hoác