* Định nghĩaLaze là một nguồn sáng phát ra một chùm sáng cường độ lớn dựa trên việc ứng dụng hiện tượng phát xạ cảm ứng.. Nếu một nguyên tử đang ở trong trạng thái kích thích, sẵn sàng p
Trang 2a Tia laze Đặc điểm của tia laze:
1 Sơ lược về laze:
Ta thường nghe nói laze dùng để mổ xẻ, khoan kim loại, đọc đĩa CD, truyền tín hiệu, đo đạc,…Vậy, laze là gì?
Trang 3Năm 1958, các nhà bác học Nga và Mĩ , nghiên cứu độc lập với nhau, đã chế tạo thành công laze đầu tiên
Đó là một loại nguồn sáng mới, phát ra chùm sáng có đặc
Trang 4* Định nghĩa
Laze là một nguồn sáng phát ra một chùm sáng cường độ lớn dựa trên việc ứng dụng hiện tượng phát xạ cảm ứng Chùm bức xạ phát ra cũng được gọi là chùm tia laze
Laze là gì?
Trang 5* Đặc điểm:
+ Tia laze có tính đơn sắc rất cao
+ Tia laze có cường độ lớn (tia laze rubi có cường
Trang 6Năm 1917, khi nghiên cứu lí thuyết phát xạ, Anh-xtanh đã chứng minh rằng: ngoài hiện tượng phát xạ tự phát, còn có hiện tượng phát
xạ mà ông gọi là phát xạ cảm ứng Hiện tượng như sau:
E cao
Sự phát xạ cảm ứng
Trang 7Nếu một nguyên tử đang ở trong trạng thái kích thích, sẵn sàng phát ra một photon có năng lượng ε = hf, bắt gặp một photon có năng lượng ε’ đúng bằng hf, bay lướt qua nó, thì lập tức nguyên tử này cũng phát ra photon ε
Photon ε có cùng năng lượng và
bay cùng phương với photon ε’
Ngoài ra, sóng điện từ ứng với
photon ε hoàn toàn cùng pha và
dao động trong một mặt phẳng
song song với mặt phẳng dao
động của sóng điện từ ứng với
photon ε’
Trang 8Khi 1 phôtôn thích hợp bay qua một nguyên tử
ở trạng thái kích thích thì do hiện tượng phát xạ cảm ứng sẽ xuất hiện hai phôtôn như nhau bay cùng phương.hai phôtôn này bay qua 2 nguyên tử trong trạng thái kích thích sẽ xuất hiện 4 phôtôn giống nhau bay cùng phương Do đó số phôtôn tăng theo cấp số nhân
Trang 9Như vậy, nếu có một photon ban đầu bay qua một loạt nguyên tử đang ở trong trạng thái kích thích thì số photon sẽ tăng lên theo cấp số nhân
Trang 10b Các loại laze:
2 Sơ lược về laze:
Tùy thuộc vào vật liệu phát xạ, người ta đã tạo ra hàng chục loại laze khác nhau: laze rắn (laze thủy tinh pha nêođim, laze hồng ngọc), laze khí (He- Ne; CO2; Ar; ) và laze bán dẫn
Trang 11Dưới đây, ta xét cấu tạo của một laze rắn: laze rubi Rubi (hồng ngọc) là Al2O3 có pha Cr2O3 Ánh sáng đỏ của hồng ngọc do ion crôm phát ra khi chuyển từ trạng thái kích thích về trạng thái
cơ bản Đó cũng là màu của tia laze
Trang 12Mặt (1) được mạ bạc trở thành một mặt gương phẳng (G1)
có mặt phản xạ quay vào phía trong
Laze rubi gồm một thanh rubi hình trụ (A) Hai mặt được mài nhẵn, vuông góc với trục của thanh
Trang 13Mặt (2) là mặt bán mạ, tức là mạ một lớp rất mỏng để cho khoảng 50% cường độ của chùm sáng chiếu tới bị phản
xạ, còn khoảng 50% truyền qua
Mặt này trở thành một gương phẳng (G2) có mặt phản xạ quay về phía G1 Hai gương G1 và G2 song song với nhau
Trang 14Dùng một đèn phóng điện xenon để chiếu sáng rất mạnh thanh rubi và đưa một số lớn ion crôm lên trạng thái kích thích
Trang 15Ánh sáng sẽ được khuếch đại lên nhiều lần Chùm tia laze được lấy ra từ gương bán mạ G2
Trang 16Nếu có một ion crôm bức xạ theo phương vuông góc với hai gương thì ánh sáng sẽ phản xạ đi lại nhiều lần giữa hai gương và sẽ làm cho một loạt ion crôm phát xạ cảm ứng
Trang 17c Một số ứng dụng của laze:
* Tia laze có ưu thế đặc biệt trong thông tin liên lạc
vô tuyến (truyền thông tin bằng cáp quang, vô tuyến định
vị, điều khiển tàu vũ trụ)
Trang 19* Tia laze được dùng trong các đầu đọc đĩa CD, bút chỉ bảng,…Các laze này thuộc loại laze bán dẫn.
Trang 20* Trong công nghiệp: Dùng để khoan, cắt, tôi,… chính
xác các vật liệu trong công nghiệp
* Trắc địa : Đo khoảng cách, ngắm đường…
Trang 21* Trong y học: Tia laze được dùng như dao mổ trong
phẫu thuật mắt, để chữa một số bệnh ngoài da (nhờ tác dụng nhiệt)
Trang 22Những màng kim cương cực mỏng được khoan những lỗ siêu nhỏ bằng tia laze có thể trỏ thành một thiết bị lọc thẩm tách
Nó nhỏ đến mức có thể ghép vào
cơ thể bệnh nhân và làm việc ở
Trang 23Các bác sỹ ở thủ đô London (Anh) dùng tia Laze để xác định và
phá huỷ các tế bào của khối u.
Cô Louise bị ung thư ở tay từ nhỏ nên theo phương pháp điều trị ban đầu được các bác sĩ đưa ra đó là cắt bỏ cánh tay để loại trừ tất
cả các chất gây ung thư ở tay của cô Tuy nhiên, sau đó, các bác sĩ
đã đưa phương pháp điều trị mới vào áp dụng cho trường hợp của
cô và nhờ đó, cô không chỉ không bị mất đi cánh tay mà còn thoát
khỏi các tế bào ung thư nguy hiểm.
Cô Louise cho biết: "Chỉ sau 2 ngày, tôi đã cảm thấy hồi phục, các vết sưng biến mất, tôi cảm thấy khoẻ mạnh bình thường Tất cả
những đau đớn từ hồi tôi mới 6 tuổi đã không còn nữa".
Phương pháp trị liệu mới này còn được gọi là liệu pháp quang học Đầu tiên, các bác sỹ tiêm một liều thuốc vào bệnh nhân, loại thuốc này thường không gây phản ứng và hại gì cho bệnh nhân Tiếp đó, 4 ngày sau, họ chiếu tia laze chính xác vào khối u Tia laze sẽ kích hoạt thuốc và thuốc này sẽ phong toả không cho oxy đến các tế bào
Trang 24Một nhóm bác sĩ người Pháp do bác sĩ Alexandre
Carpentier đứng đầu cho biết, họ đã thực hiện thành công điều trị ung thư não bằng tia laser kết hợp kỹ thuật cộng hưởng từ (IRM) lần đầu tiên trên thế giới
Trang 29Sử dụng ánh sáng laze làm đèn tín hiệu
“Bức tường ảnh” (Virtual Wall), sử dụng tia laze plasma để tạo
một rào chắn an toàn cho người đi bộ khi sang đường.
Thay cho đèn đỏ, hệ thống sẽ hiển thị một "bức tường" lớn ngay
ở phần đường dành cho người đi bộ tại ngã ba ngã tư, trên đó xuất hiện, hình ảnh người qua đường gây chú ý thị giác cho tài
xế, hơn là đèn đỏ thông thường.
Trang 30Sử dụng ánh sáng laze trong trang trí vui chơi…