Cấu tạo Virut

- Virut càng lớn, số lượng capsome càng nhiều  Vỏ capsit của virut Vỏ capsit của virut được cấu tạo như thế nào?... Học sinh thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập với nội dung:"Phâ

Trang 1

Vi rút và bệnh truyền nhiễm

Chương III

Tiết 30 Cấu trúc các loại Virut

Trang 2

I kh¸i niÖm

1 Sù ph¸t hiÖn ra vi rót

Trang 3

Thí nghiệm của Ivanôpxki (năm 1892)

Dịch lọc

Nhiễm vào lá cây lành

Soi dưới

kính hiển vi

quang học

Nuôi trên môi trường thạch

Không

thấy mầm bệnh

Không thấy khuẩn lạc

Lọc qua nến lọc vi khuẩn

Qua thí nghiệm trên,

em có nhận xét gì về

kích thước của virut ?

Rất nhỏ bé, nhỏ hơn rất nhiều so với kích thước của vi khuẩn.

Trang 4

2 Khái niệm về vi rút

+ Từ phát hiện ra vi rút, em có nhận xét gì về đặc điểm chung của vi rút?( kích thước, cấu tạo, cách dinh dưỡng)?

-Vi rút là 1 thực thể rất nhỏ bé chưa có cấu tạo tế bào

- Kích thước rất nhỏ bé: từ 10 nm – 100 nm (1 nm =

1/1.000.000 mm)

→ Chỉ có thể quan sát được dưới KHV điện tử

Virut lớn nhất = 1/10 vi khuẩn E.Coli Virut nhỏ nhất = 1/100 vi khuẩn E.Coli

- Vi rút gồm 2 phần: Vỏ là protêin và lõi là axitnuclêic

- Vi rút sống kí sinh bắt buộc trên tế bào vật chủ

Trang 5

Một số Virut thường gặp

Virut viêm não

Trang 6

Tại sao virut lại có hình dạng như vậy ? Hình dạng của virut phụ thuộc

vào đặc điểm nào ?

Hình dạng virut phụ thuộc

vào cấu tạo của virut

Trang 7

3 Cấu tạo của Virut

? Virut được cấu tạo gồm những thành phần

nào ? ? Bản chất của các thành phần đó là gì??

a Cấu tạo chung : 2 phần

Lõi( bộ gen): Axit Nuclêic

Lõi (bộ gen) Axit nuclêic

Axit nuclêic Capsit

Trang 8

- Vỏ capsit được cấu tạo từ những đơn vị nhỏ hơn là capsome

- Virut càng lớn,

số lượng capsome càng nhiều

 Vỏ (capsit) của virut

Vỏ capsit của virut được cấu tạo như thế nào?

Trang 9

Bộ gen của virut cú thể

là ADN hoặc ARN ,

1 sợi hoặc 2 sợi

Bộ gen của sinh vật nhõn chuẩn luụn là ADN 2 sợi

Bộ gen của virut cú điểm gỡ sai khỏc so với so với bộ gen của sinh vật nhõn chuẩn?

Bộ gen (ARN) Bộ gen (ADN)

Bộ gen của virut Bộ gen của sinh vật nhõn chuẩn

Bộ gen (ADN)

Trang 10

Virut trần

(virut đơn giản)

Virut có vỏ bọc (virut phức tạp)

Dựa vào hình trên, hãy cho biết:

Virut có thể có các dạng cấu tạo nào? Đặc điểm của các dạng cấu tạo đó?

Axit nuclêic Capsit

Vỏ ngoài

Gai glycôprôtêin

Trang 11

lớp lipit kép và prôtêin tương tự màng sinh chất → bảo vệ virut

Vỏ ngoài

Gai glycôprôtêin

Trang 12

Virut đã được coi là một cơ

thể sống chưa, vì sao?

Virut chưa có cấu tạo tế

bào nên chưa được gọi là

cơ thể mà chỉ được coi là

Trang 13

Virut viêm não

Trang 14

- Mỗi vi rút được gọi là hạt

Trang 15

Học sinh thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập với nội dung:"Phân biệt các dạng

hình thái cấu trúc của virut và nêu ví dụ"

Cấu trúc xoắn Cấu trúc khối Cấu trúc hỗn hợp Đặc điểm

Ví dụ

Trang 16

Virut viêm não

Trang 17

Cấu trúc xoắn Cấu trúc khối Cấu trúc hỗn hợp

Đặc điểm

Ví dụ

Đáp án phiếu học tập

Capsôme sắp xếp theo chiều xoắn của axit nuclêic, tạo cho virut có dạng hình que, hình sợi hoặc hình cầu

Cap sôme sắp xếp theo hình khối đa diện với 20 mặt tam giác đều.

Dạng cấu trúc phối hợp giữa cấu trúc xoắn và cấu trúc khối.Đầu có cấu trúc khối, đuôi có cấu trúc xoắn.

- Dạng xoắn que:

virut khảm thuốc

lá, virút bệnh dại

- Dạng xoắn cầu:virut cúm, virut sợi

Virut gây bại liệt

Thể thực khuẩn (phagơ T2)

Trang 18

Với cấu tạo như vậy, phương thức sống của virut sẽ như thế nào ?

Trang 19

* Phương thức sống

→ Kí sinh bắt buộc trong tế bào chủ

Vật chủ mà virut ký sinh có thể là những sinh vật nào ? Cho ví dụ?

Thực vật

Vi sinh vật

Virut H5N1,virut dại…

Virut khoai tây,cà chua…

Phage T2, T4 của E.Coli…

Trang 20

Thí nghiệm của Ivanôpxki (năm 1892)

Trong thí nghiệm của Ivanopski, giai đoạn nào cho thấy rõ phương thức sống của virut ?

Soi dưới

kính hiển vi

quang học

Nuôi trên môi trường thạch

Không

thấy mầm

bệnh

Không thấy khuẩn lạc

Cây vẫn

bị bệnh

Dịch chiết Nghiền

Lọc qua nến lọc vi khuẩn

Virut

Có thể nuôi virut trên môi trường nuôi cấy nhân tạo như vi khuẩn được không?

Không, bắt buộc phải nuôi virut trong tế bào sống

Trang 21

Thí nghiệm của Franken và Conrat

Tại sao virut phân lập được không phải

là virut chủng B?

Thí nghiệm này nói lên vai trò quyết định của thành phần nào, axit nuclêic hay vỏ Prôtêin ?

Axit nuclêic có vai trò quyết định,

quy định mọi đặc điểm của virut

Nghiên cứu SGK và cho biết, Franken và Conrat đã tiến hành thí nghiệm như thế nào?

Trang 22

Khi ở ngoài tế bào chủ, chúng biểu hiện đặc tính như một thể vô sinh hay hữu sinh?

ở ngoài tế bào chủ, virut biểu hiện như một thể vô sinh

Trang 23

Khi tồn tại trong tế bào chủ (nhiễm vào

lá cây), biểu hiện của virut như thế nào?

Chúng biểu hiện như một thể

hữu sinh, có thể nhân lên, tạo thế

hệ virut mới có đầy đủ đặc điểm

di truyền của virut ban đầu

Em có đồng ý với ý kiến cho rằng virut

là thể vô sinh?

Trang 24

Qua thí nghiệm này, ta có thể kết luận gì về đặc điểm sống của virut khi chúng tồn tại bên trong hoặc bên ngoài tế bào?

Trang 25

→ Kết luận về đặc điểm sống của virut

 ở ngoài tế bào chủ, virut biểu

hiện như một thể vô sinh

 Chỉ khi ở trong tế bào chủ, virut mới hoạt động như một thể sống.

Trang 26

Phải chăng virut là sinh vật gây bệnh có kích thước nhỏ nhất? Còn có tác nhân gây bệnh nào

có kích thước nhỏ hơn cả virut

hay không?

Trang 27

Vir«it vµ bÖnh do vir«it

Vir«it (ARN)

Trang 28

Priôn và bệnh do Priôn

Bệnh bò điên

Biến đổi cấu trúc

Cơ chế gây bệnh

Trang 29

III Phân loại virut

Dựa trên những kiến thức đã

học, ta có thể phân loại virut dựa

trên những tiêu chuẩn nào ?

→ Có thể phân loại dựa trên 4 tiêu chuẩn:

1.Căn cứ vào loại axit nuclêic ( virut ADN, virut ARN)

2.Căn cứ vào hình dạng (Trụ, khối, hỗn hợp)

3.Căn cứ vào có hay không có vỏ ngoài( VR đơn giản, VR phức tạp)

4.Căn cứ vào tế bào chủ mà virut kí sinh( VR

ĐV, VR TV, VR VSV)

Trang 30

Tõ nh÷ng kiÕn thøc trªn,em h·y hoµn thµnh bµi tËp vÒ kh¸i niÖm virut b»ng c¸ch ®iÒn tõ

thÝch hîp vµo chç trèng.

Trang 31

 Virut là một ………… vô cùng đơn giản, không có…………

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là ……

và lõi là ……

 Virut sống ……… trong tế bào

động vật, thực vật, vi sinh vật… được gọi là

Trang 32

 Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bào

Trang 33

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin

và lõi là Axit nuclêic

 Virut sống ……… trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật được gọi là … …… hay ……

 Kích thước của chúng rất nhỏ, trung bình

từ……

Trang 34

 Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào

động vật, thực vật, vi sinh vật được gọi là …hạt virut hay virion

từ 10- 100 nm

Trang 35

 Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào

động vật, thực vật, vi sinh vật được gọi là …hạt virut hay virion

từ ………

Trang 36

Bài tập

Từ những kiến thức đã học, hãy so sánh sự khác biệt giữa virut và vi khuẩn bằng cách điền từ “có” hoặc

“không” vào bảng dưới đây

Trang 37

Tính chất Virut Vi khuẩn

Có cấu tạo tế bào

Chỉ chứa ADN hoặc ARN

Chứa cả ADN và ARN

Chứa ribôxôm

Sinh sản độc lập

Không

Có Không Không Không

Có Không Có Có Có

Trang 38

Bài tập về nhà

 Làm các bài tập trong SGK

 Đọc trước bài 44: Sự nhân lên của Virut trong tế bào bệnh AIDS

Trang 39

Chóc c¸c thÇy c¤ gi¸o m¹nh khoÎ vµ h¹nh phóc chóc c¸c em häc tËp tèt

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	5,3 MB