Tình yêu quê hương thắm thiết cùng niềm tự hào với sức sống mãnh liệt của quê hương.. Thái độ: GD kỹ năng sống: tình cảm tự hào & tin yêu với mảnh đất và con người quê hương ; ý chí
Trang 1Ngày soạn: 28/02/2011
Ngày thực hiện: 07/03/2011
Tiết : 122 Văn bản
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp học sinh
1/ Kiến thức:
Tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái
Tình yêu quê hương thắm thiết cùng niềm tự hào với sức sống mãnh liệt của quê hương
2/ Kỹ năng:
Đọc – hiểu một văn bản thơ trữ tình
Phân tích cách diễn tả độc đáo, giàu hình ảnh, gợi cảm của thơ ca miền núi
3/ Thái độ: GD kỹ năng sống: tình cảm tự hào & tin yêu với mảnh đất và con người quê hương ;
ý chí vươn lên trong cuộc sống Tích hợp GD môi trường : Bảo vệ rừng & cảnh thiên nhiên hữu tình
II/ CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN DẠY – HỌC:
1/ GV:
Thiết kế bài dạy
Phương tiện dạy học: Sưu tầm chân dung Y Phương + tranh ảnh về người Tày và non nước Cao Bằng + ứng dụng Multimedia (thay bảng phụ)
Định hướng dạy học: tích cực + tích hợp + ứng dụng CNTT
2/ HS:
Tìm chi tiết trữ tình trong thơ
Soạn theo hướng dẫn ở phần Đọc- hiểu văn bản
Phương tiện học tập: Giấy nháp hội ý + viết đoạn văn ngắn
III/ NHỮNG ĐIỂM CẦN LƯU Ý:
1 Nội dung: Cảm nhận được tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hương
sâu nặng cùng niềm tự hào với sức sống bền bỉ, mạnh mẽ của dân tộc mình qua lời nói với con của một người cha Bước đầu hiểu được cách diễn đạt độc đáo, giàu hình ảnh cụ thể, gợi cảm, gợi nghĩ trong thơ Y Phương
2 Phương pháp: giảng bình + gợi mở + thảo luận
IV/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY – HỌC:
1/ Ổn định: (1’)
Y PHÖÔNG
Trang 22/ Kiểm bài: (3’) (slide 2) Đọc thuộc lòng bài thơ “Sang thu”của Hữu Thỉnh và nêu nội dung bài thơ
3/ Dẫn vào bài mới: Xưa nay tình mẫu tử là đề tài phong phú cho thơ ca Nhưng những bài thơ về
tình cha con thì có lẽ khá ít "Nói với con" của Y Phương là một trong những tác phẩm hiếm hoi đó Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình êm ấm, tình quê hương tha thiết, ngọt ngào và ngợi
ca truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người dân tộc miền núi
4/ Tổ chức các hoạt động:
HOẠT ĐỘNG
Hoạt động 1: Giới thiệu
MT:
− KT: Có kiến thức cơ bản về
tác giả & tác phẩm
− KN: Tái hiện những hiểu biết
có liên quan đến tác giả & tác
phẩm có liên quan đến bài thơ
♣HD tìm hiểu về nhà thơ
(lệnh) Đọc chú thích (*)
? Nêu những hiểu biết của em về
tác giả Y Phương ? [câu hỏi tái
hiện]
Định hướng
GV nêu thêm vài nét chính về
TG (slide 4)
♣HD tìm hiểu về tác phẩm
? Nêu thời gian sáng tác của tác
phẩm?
Định hướng
Ghi đề mục
Xem tr 73 Thực hiện lệnh Trả lời theo SGK Nghe
Trả lời độc lập Lớp bổ sung cho hoàn chỉnh
Nghe + tự ghi nhận
3’ I/ GIỚI THIỆU:
1/ Tác giả: Y Phương (24/12/1948)
− Tên khai sinh: Hứa Vĩnh Sước
− Quê quán: Lăng Hiếu – Trùng Khánh – Cao Bằng
− Là nhà thơ dân tộc Tày
− Thơ ông thể hiện tâm hồn chân thật mạnh mẽ và trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của con người miền núi
2/ Tác phẩm: “Nói với con”
Trích trong “Thơ Việt Nam ” [1945 -1985]
GV
Tên khai sinh: Hứa Vĩnh Sước
Quê quán: Lăng Hiếu – Trùng Khánh – Cao Bằng
1981 công tác tại Sở Văn hóa Thông tin Cao Bằng
Sau đó học Trường Viết văn Nguyễn Du
1993 Chủ tịch Hội VHNT Cao Bằng
Nay công tác ở Hội NV/VN
Tác phẩm chính:
♣ Người hoa núi (kịch bản Sân khấu 1982)
♣ Tiếng hát tháng Giêng (1986)
♣ Lửa hồng một góc (1987)
♣ Lời chúc (1991)
♣ Đàn then (1996)
Các giải thưởng về VHNT:
♣ Giải A Hội Nhà văn VN [1987] với tập thơ Tiếng hát
tháng Giêng
♣ Giải A Hội Văn học dân tộc - Hội Nhà văn VN [1987]
với tập thơ Lời chúc
Trùng Khánh – Cao Bằng
Trang 3THẦY TRÒ
♣HD tìm hiểu một số từ:
(slide 5-6-7-8)
Người đồng mình
lờ
thung
Chuyển:
Phần đọc hiểu chú thích giúp ta
hiểu thêm những nét chính về tác
giả, tác phẩm Đây cũng là cơ sở
để ta hiểu về văn bản chính được
trích học hôm nay
Hoạt động 2:
HD Đọc hiểu văn bản
MT:
− KN: Rèn kỹ năng đọc – hiểu
thơ trữ tình, phân tích các hình
ảnh ẩn dụ, giọng điệu trong bài
thơ tiếng dân tộc ít người
− KT: Cảm nhận được tình cảm
thắm thiết của cha mẹ đối với
con cái, tình yêu quê hương sâu
nặng cùng niềm tự hào với sức
sống bền bỉ, mạnh mẽ của dân
tộc mình qua lời nói với con của
một người cha Bước đầu hiểu
được cách diễn đạt độc đáo, giàu
hình ảnh cụ thể, gợi cảm, gợi
nghĩ trong thơ của tác giả là
người dân tộc Tày
− TĐ: GD tình cảm tự hào &
tin yêu với mảnh đất và con
người quê hương ; ý chí vươn lên
trong cuộc sống.Tích hợp GD
môi trường: Bảo vệ rừng & cảnh
thiên nhiên hữu tình
Hướng dẫn đọc: Giọng ấm
áp, yêu thương, tự hào
- Đọc mẫu một lần
- Gọi HS đọc
- Gọi h/s khác nhận xét
Tìm hiểu PTBĐ và thể loại:
? Kiểu văn bản của bài thơ này là
gì?
? Xác định thể loại của văn bản
Hướng dẫn tìm hiểu bố cục:
? Mượn lời nói với con, nhà thơ
gợi về cội nguồn sinh dưỡng mỗi
GT theo hiểu biết Xem + theo dõi
Ghi đề mục
Nghe +định hướng Nghe
Đọc theo yêu cầu Lớp nhận xét
Xác định theo yêu cầu
………nt……
Phát hiện trả lời Lớp bổ sung
5’
1’
II/ ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1/ Đọc & tiếp xúc văn bản :
1.1- Đọc thơ
Phương thức biểu đạt:
biểu cảm + miêu tả
Thể loại: thơ tự do 1.2- Bố cục:
[theo mạch cảm xúc]
Khổ 1: Nói với con về cội nguồn sinh
Người đồng mình yêu lắm con ơi!
Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng
Trang 4HOẠT ĐỘNG
người, gợi về sức sống mạnh mẽ,
bền bỉ của quê hương mình Bố
cục của bài thơ đã thể hiện ý
tưởng đó như thế nào?
Định hướng [slide 9]
? Từ bố cục VB, em hiểu toàn VB
thể hiện điều gì ? [lời người cha
nói với con về cội nguồn và sức
mạnh của quê hương]
Định hướng
Chuyển: Từ tình cảm riêng
mở rộng thành tình cảm chung;
từ tình cảm với con, tình cảm gia
đình mở rộng ra thành tình cảm
quê hương; từ kỷ niệm gần gũi
nâng lên thành lẽ sống Chủ đề
bài thơ “Nói với con” được khái
quát một cách tự nhiên & thấm
thía.
Hướng dẫn PT văn bản:
(lệnh) Đọc diễn cảm khổ đầu
? Ta thử nhận xét về cách diễn
đạt của 4 câu thơ đầu? (cách
diễn đạt đặc sắc của người
miền núi)
? 4 câu thơ đầu giúp ta hình dung
cảnh tượng gì? [Con được sống
trong vòng tay yêu thương của
cha mẹ trong những bước đi đầu
đời]
(Nói thêm: Tác giả đã vận dụng
câu tục ngữ Thái “Chân ngoài
rừng, tay trong nhà” để xây dựng
câu “chân phải…… tới tiếng
cười”)
? Hình tượng gia đình trong 02
câu “Cha mẹ mãi……trên đời”,
giúp ta liên tưởng cuộc sống gia
đình này ra sao?
? Nhận xét về biện pháp nghệ
thuật trong các câu trên?
Định hướng [silde 10]
Xem + ghi vở Suy luận trả lời
Nghe
Xem tr.72 Thực hiện theo lệnh Suy luận trả lời
Phát hiện trả lời
Phát hiện trả lời
Xem + ghi vở
10’
dưỡng của mỗi con người
Khổ còn lại: Nói với con về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ, về truyền thống cao đẹp của quê hương, và niềm mong ước con hãy kế tục xứng đáng truyền thống ấy
2/ Phân tích văn bản:
a/ “Nói với con” về cội nguồn sinh
dưỡng của mỗi con người:
Tình cảm gia đình:
“Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười” (cách diễn đạt đặc sắc của người miền núi)
“Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”
‡ NT: điệp ngữ, điệp cấu trúc câu
Con được lớn lên trong tình yêu thương, nâng đón, mong chờ, trong không khí gia đình đầm ấm, quấn quýt
GV
Bình ngắn:
Không khí gia đình nhỏ này thật ấm áp, êm đềm, quấn
quýt Cha mẹ luôn nâng niu, đón chờ, chăm chút từng
bước đi, từng nụ cười, tiếng nói của con Gia đình chính
là cái nôi êm, cái tổ ấm để con sống, lớn khôn và trưởng
thành trong bình yên và tình yêu, niềm mơ ước của cha
mẹ Con dần lớn khôn, trưởng thành, cuộc sống tươi vui,
êm đềm trong lao động cần cù của dân tộc Tày
Trang 5THẦY TRÒ
? Con lớn lên trong tình yêu
thương của cha mẹ, trong sự
đùm bọc của quê hương Hãy
tìm & PT các câu thơ nói lên
điều ấy ? [Thiên nhiên & cuộc
sống lao động che chở nâng
bước con khôn lớn “Đan lờ cài
… cho những tấm lòng]
Định hướng [silde 11]
(lệnh) Đọc phần thơ còn lại
? Người cha nói với con về
những đức tính cao đẹp gì của
“người đồng mình”?
(slide 12) Hướng dẫn thảo luận
? Các câu thơ : “Người đồng
mình thương lắm… cực nhọc”
diễn tả điều gì? [Vất vả mà
mạnh mẽ, khoáng đạt, bền bỉ,
gắn bó với quê hương, dẫu còn
cực nhọc, đói nghèo; giàu chí
khí, niềm tin, cần cù nhẫn nại
làm nên quê hương với phong
tục tập quán tốt đẹp]
? Từ đó cha muốn nói với con
tình cảm gì đối với quê hương?
Nghệ thuật nào đã giúp tác giả
Phát hiện trả lời
Xem + ghi vở
Xem tr.70 Thực hiện theo lệnh Phát hiện ý
Hội ý theo bàn Trả lời
12’
Quê hương:
“Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát”
Cuộc sống lao động cần cù, tươi vui
và tài hoa của người đồng mình
“Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng”
NT: nhân hóa & ẩn dụ Rừng núi quê hương thật thơ mộng, nghĩa tình đã che chở, nuôi dưỡng con người về tâm hồn và lối sống
‡ Con trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong thiên nhiên thơ mộng, nghĩa tình của quê hương
b/ “Nói với con” về:
Những đức tính cao đẹp của người đồng mình:
- “Người đồng mình thương lắm con ơi”
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung
nghèo đói
Sống như sông, như suối Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc”
‡ NT: điệp ngữ, so sánh, thành ngữ
Vất vả mà mạnh mẽ, khoáng đạt, bền bỉ, thủy chung, gắn bó với quê hương, dẫu còn cực nhọc, đói nghèo
Bình chuyển & tích hợp GD môi trường:
Thiên nhiên rừng núi quê hương đầy thơ mộng, trữ tình đã
dang đôi tay êm ả để chở che nuôi dưỡng con người cả tâm
hồn và lối sống Hãy tích cực bảo vệ rừng & cảnh thiên nhiên
hữu tình; để núi rừng thiên nhiên mãi mãi dang đôi tay xinh
đẹp, ấm áp để chở che bao dân tộc đang sống trên đất nước
thổ cẩm hoa gấm này Và, Y Phương muốn nói rằng con là
sinh linh bé nhỏ được sinh ra và lớn lên trong vòng tay đầy
yêu thương, sự chở che của cha mẹ, của mái nhà, của núi rừng
và cả quê hương Con là sản phẩm hoàn hảo nhất của cuộc đời
và chính cuộc đời ban tặng cho con những gì đẹp đẽ nhất Vì
vậy, khổ thơ đầu, Y Phương đã gợi về cội nguồn sinh dưỡng
và nhắc nhở lòng biết ơn cần có ở mỗi con người mà khổ thơ
tiếp theo sẽ cho ta rõ hơn về điều này!
Trang 6HOẠT ĐỘNG
chuyển tải được điều đó? (Từ
phủ định, so sánh, thành ngữ,
điệp từ)
Định hướng (slide 13+14)
? Chú ý đoạn thơ “Người đồng
mình thô sơ… phong tục”
? Người đồng mình không chỉ
cần cù chịu khó, giàu chí khí
niềm tin mà họ còn có những
đức tính tốt đẹp nào khác nữa?
Câu thơ nào nói lên điều đó?
[chú ý 2 câu thơ: Người đồng
mình tự đục đá kê cao quê
hương / Còn quê hương thì làm
phong tục]
? Hành động tự đục đá gợi lên
công việc như thế nào? [vất vả,
nặng nhọc, lâu dài]
? Bên cạnh nghĩa miêu tả cụm từ
trên còn nói lên tình cảm gì của
người đồng mình đối với quê
hương? (Họ yêu quê hương, làm
giàu quê hương bằng chính sức
lực và sự bền bỉ của mình)
Định hướng
Bình giá: “Người đồng mình
thô sơ da thịt Chẳng mấy ai
nhỏ bé đâu con” Đấy là hai
câu chốt của bài thơ “Nói với
con” […] Nó cao và sâu hơn câu
chuyện về tình phụ tử… Chúng
ta đừng viện cớ thiếu thốn khó
khăn mà đánh mất đạo đức, văn
hóa truyền thống Văn hóa dân
tộc là tài sản lớn, là bản sắc riêng
và còn là niềm tự hào chính đáng
về văn hóa dân tộc của người
Tày.”
Định hướng (slide 15)
? Từ đó, nhắc nhở con trên
đường đời cần phải như thế nào?
? Em có nhận xét gì về giọng
điệu ở đoạn thơ cuối? (Giọng
điệu thiết tha, ân tình)
? Em hiểu “lên đường“ nghĩa là
gì ?[khởi hành của một chuyến
đi (nghĩa gốc) Vào đời, vào
cuộc sống (nghĩa chuyển)]
Xem + tự ghi nhận
Trả lời độc lập Lớp bổ sung
Nghe + ghi vở
Phát hiện ý Trả lời Lớp bổ sung
Phát hiện ý Trả lời Lớp bổ sung
- “Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con,
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê
hương Còn quê hương thì làm phong tục”
‡ Giàu chí khí, niềm tin, cần cù nhẫn nại làm nên quê hương với phong tục tập quán tốt đẹp
Dặn dò con:
“Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được Nghe con.”
Lên đường: Trưởng thành vào đời,
vào cuộc sống
Mong con: - Hãy tự hào về truyền
thống của quê hương
- Tự tin và vững vàng trên bước đường đời
GV
Trang 7THẦY TRÒ
? Trong những lời thơ cuối bài
này, người cha đã dặn dò con
điều gì? [tự tin vững bước trên
đường đời, mong con kế tục
xứng đáng truyền thống tốt đẹp
của quê hương]
dặn dò ân cần, tha thiết của
người cha dành cho con Lời dặn
ấy đã vượt qua phạm vi nhỏ hẹp
để đến với tất cả mọi người Nó
đã trở thành phương châm sống
mà các bậc cha mẹ muốn truyền
cho những người con thân yêu
của mình!
Định hướng (slide 16)
Hoạt động 3: ( slide 17)
HD Tổng kết
MT:
− KT: TK sự thành công về NT
& ND của bài thơ
− KN: Học tập cách làm thơ
− TĐ: HS nêu được ý kiến của
mình
? Em có nhận xét gì về nghệ
thuật của bài thơ (giọng điệu?
hình ảnh ? bố cục ?)
Định hướng
? Mượn lời “Nói với con”, nhà
thơ Y Phương muốn gửi gắm
điều gì? Từ đó ta rút ra bài học
gì cho bản thân? (hãy luôn tự
hào gắn bó với quê hương và
luôn có ý chí vươn lên trong
cuộc sống)
- Chốt: Y Phương thấu hiểu và
bởi vậy lột tả được tâm hồn
trong bản sắc của dân tộc miền
Nghe
Xem
Ghi đề mục
Phát hiện trả lời Lớp bổ sung Ghi vở
Phát hiện trả lời Lớp bổ sung
4’
III/ TỔNG KẾT:
1/ Nghệ thuật:
Giọng điệu thủ thỉ, tâm tình, tha thiết, trìu mến
Hình ảnh cụ thể có sức khái quát, mộc mạc và rất giàu chất thơ
Bố cục chặt chẽ, dẫn dắt cảm xúc
tự nhiên
2/. Nội dung:
Bài thơ thể hiện tình yêu thương thắm thiết của cha mẹ dành cho con cái; tình yêu, niềm tự hào về quê hương, đất nước
Bình: Người cha muốn GD con sống phải có nghĩa có tình, chung thủy với quê hương, biết chấp nhận và vượt qua gian nan, thử thách bằng ý chí & niềm tin của mình Không chê bai, phản bội quê hương dù quê hương còn nghèo, buồn, còn vất vả gian nan Hãy là những chàng trai Đam San, Xinh Nhã để đo tầm vóc của núi cao, rừng thẳm Quê hương dù đơn sơ, mộc mạc nhưng người đồng mình thì xây dựng quê bằng ý chí, nghị lực và sự sáng tạo đặc biệt của mình Vững tin, tự hào với quê hương, vững bước trên đường đời thì chính là mong ước của cha về con
Trang 8HOẠT ĐỘNG
nỳi Núi với con hay chớnh là lời
trao gởi cho cả thế hệ vọ̃y!
Định hướng
Hệ thống húa kiờ́n thức:
Gọi HS đọc mục Ghi nhớ
Nhấn mạnh ý chớnh
Hoạt động 4: HD Luyện tọ̃p
MT:
− KN: Rốn kỹ năng viết đoạn
− TĐ: Nhọ̃n thức đỳng vờ̀ tỏc
đụ̣ng của bài thơ đối với bản
thõn
? Trong vai người con, viết đoạn
văn trả lời cha ?
- Nờu yờu cầu luyện tọ̃p, cho HS
đụ̣c lọ̃p suy nghĩ, gọi trỡnh bày
khỏi quỏt, sơ bụ̣ (nếu cũn thời
gian)
- GV hướng dẫn HS vờ̀ nhà
+ Hỡnh thức: Cú thể là bức thư
cho dờ̃ bụ̣c lụ̣ cảm xỳc , tỡnh cảm
+ Nụ̣i dung: Bày tỏ sự xỳc đụ̣ng,
lũng biết ơn và hứa hẹn đối với
những lời dạy chõn thành của
cha
Ghi vở Xem tr.74 Thực hiện lệnh Nghe
Ghi đờ̀ mục
Phỏt biểu đụ̣c lọ̃p Lớp nhọ̃n xột
Nghe định hướng
2’
Ghi nhớ : (SGK/ tr.74)
IV/ LUYậ́N TẬP: (ở nhà)
Bài tập:
Viết mụ̣t đoạn văn ngắn trả lời cha
5/ Cõu hỏi kiểm tra kiến thức: (2’) (slide 18)
Theo em người cha đã núi với con những gỡ vờ̀ người đồng mỡnh và mong muốn vờ̀ con ra sao?
GỢI Ý TRẢ LỜI (slide 19) Người cha núi với con vờ̀ những đức tớnh tốt đẹp của người đồng mỡnh và mong muốn con:
Sống nghĩa tỡnh, thủy chung với quờ hương
Tự hào, kế tục và phỏt huy truyờ̀n thống quờ hương
Tự tin vững bước trờn đường đời
Từ đú, Y Phương đã gửi gắm: Tỡnh thương con, tỡnh yờu quờ hương đất nước và lũng tự hào vờ̀ truyờ̀n thống văn húa của quờ hương dõn tụ̣c
GV
Y Ph ơng, ng ời con của dân tộc Tày, đã cất lên những vần thơ lai láng ân tình của ng ời cha dành cho con, để nói với con về những điều thiêng liêng nhất của quê h ơng dân tộc mình! Với chất thơ hồn hậu, đậm đà Y Ph ơng đã vẽ nên một cảnh t ợng cảm động đang diễn ra tr ớc mắt chúng ta Cha hiền từ âu yếm nhìn con, xoa đầu con Đứa con cúi đầu lắng nghe cha nói, cha dặn Y Ph ơng đã tạo nên một không khí gia đình ấm áp tình cha con Y Ph ơng là một ng ời tình nghĩa, chung thủy với quê h ơng
Khi đọc những vần thơ: “Nàng về giã gạo ba giăng
Để anh gánh n ớc Cao Bằng về ngâm
N ớc Cao Bằng ngâm thì trắng gạo…”
Thì ta lại nghĩ đến Y Ph ơng, nhà thơ chính là gáo n ớc
Cao Bằng làm mát tâm hồn của mỗi chúng ta!
Trang 9V/ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC: (2’) (slide 20)
1/. Học thuộc lòng và tập đọc diễn cảm bài thơ
2/. Cảm thụ, phân tích những hình ảnh thơ độc đáo, giàu ý nghĩa trong bài
3/. Sưu tầm một số ca dao, lời ru dân gian mà em được nghe bà và mẹ từng ru về tình cha
4/. Xem trước bài: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý – TT –
5/. Soạn bài thơ : Mây và Sóng của Ta-go (trang 86–87)
VI/ NHẬN XÉT & RÚT KINH NGHIỆM: 1/. Thuận lợi
: -2/. Hạn chế:
Trang 10-THAM KHẢO Tâm sự của nhà thơ Y Phương
“Bài thơ với nhan đề là “Nói với con”, đó là lời tâm sự của tôi với đứa con gái đầu lòng Tâm sự với con còn là tâm sự với chính mình Nguyên do thì nhiều, nhưng lý do lớn nhất để bài thơ ra đời chính
là lúc tôi dường như không biết lấy gì để vịn, để tin Cả xã hội lúc bấy giờ đang hối hả gấp gáp kiếm tìm tiền bạc Muốn sống đàng hoàng như một con người, tôi nghĩ phải bám vào văn hóa Phải tin vào những giá trị tích cực vĩnh cửu của văn hóa Chính vì thế, qua bài thơ ấy, tôi muốn nói rằng chúng ta phải vượt qua sự ngặt nghèo, đói khổ bằng văn hóa Bài thơ “Nói với con”, dù thấy chẳng có gì đặc biệt hay, nhưng cũng khiến nhiều người băn khoăn Chẳng hạn trong bài thơ có hai câu:
“Người đồng mình thô sơ da thịt.
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con”.
Đấy là hai câu chốt của bài thơ “Nói với con” […] Nó cao và sâu hơn câu chuyện về tình phụ tử Chúng
ta đừng viện cớ thiếu thốn khó khăn mà đánh mất đạo đức, văn hóa Tôi thấy, dường như giờ đây, nhiều con em các dân tộc không mấy mặn mà với văn hóa truyền thống Và họ đang tự nguyện nhập ngoại, lai căng một cách dễ dãi Tôi ủng hộ hòa nhập nhưng không thể hòa tan Văn hóa dân tộc là tài sản lớn Giữ cho mình và giữ cho con cháu mình Tôi là người dân tộc Tày Chúng tôi sinh hoạt như những người Tày ngay giữa lòng Thủ đô Không phải do tôi sợ đánh mất bản bản sắc riêng mà là niềm tự hào chính đáng về văn hóa dân tộc của mình Tôi tự hào vì tôi là người Tày ”
Đời sống có rất nhiều niềm vui nhưng cũng không tránh khỏi nỗi buồn, vấn đề quan trọng là phải
có ý chí, nghị lực Người đồng mình sống như sông như suối, lên thác xuống ghềnh chẳng lo nhọc nhằn, vất vả Và con người chẳng ai được chọn gia đình và quê hương để sinh ra, 'người đồng mình' sống trên một vùng đất thiên nhiên khắc nghiệt, mênh mang là đá xen lẫn thung sâu Thế nhưng họ không chê đá gập ghềnh, không chê thung nghèo đói Họ bền bỉ gắn bó thuỷ chung với quê hương.Người đồng mình thô sơ da thịt, ăn mặc giản dị, chỉ có áo chàm khăn piêu, lời nói mộc mạc, thô kệch, chân thành Tuy thế nhưng chẳng ai nhỏ bé về mặt tâm hồn Quê hương đã hun đúc chí khí, nuôi dưỡng tâm hồn khiến họ thành những con người có sức mạnh, có ý thức tự lập tự cường, ' tự đục đá kê cao quê hương', đồng thời cũng duy trì những truyền thống tốt đẹp, bảo vệ những phong tục tập quán.”
GV
Nhà thơ
Y Phương
và con gái đầu lòng
