SKKN-RÈN KĨ NĂNGĐỌC,VIẾT CHO HỌC SINH LỚP 2

Trong quá trình dạy học ,việc hình thành kĩ năng đọc và kĩ năng viết đối với học sinh lớp ở trường Tiểu học là hết sức quan trọng .Viết và đọc đúng Tiếng Việt được coi là chuẩn mực của v

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

I / LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lí luận :

Như chúng ta đã biết nhiệm vụ của giáo dục là đào tạo thế hệ trẻ thành những con người mới Đó là con người có ý thức,làm chủ ý thức trách nhiệm công dân.Có tri thức ,có sức khỏe và lao động giỏi Sống có văn hóa và tình nghĩa ,giàu lòng yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo thì nhà trường chính là kết tinh của xã hội.Đặc biệt trường Tiểu học có một vị trí rất quan trọng trong sự nghiệp trồng người.Nó là nền tảng cho các cấp học trên được thuận lợi và hiệu quả Vì vậy ngay từ bậc tiểu học cần phải hình thành cho các em tất cả

kĩ năng để nâng cao hiệu quả giáo dục

Trong quá trình dạy học ,việc hình thành kĩ năng đọc và kĩ năng viết đối với học sinh lớp ở trường Tiểu học là hết sức quan trọng Viết và đọc đúng Tiếng Việt được coi là chuẩn mực của việc phát triển kiến thức Đây là môn học vừa có chức năng khoa học vừa có chức năng làm công cụ để học sinh có thể học được và tốt các môn học khác Vì có đọc được và đọc đúng các em mới hiểu được vấn đề, mới nắm được nhiệm vụ cần thực hiện Từ đó các em mới chiếm lĩnh được những tri thức mới

Vậy việc hình thành các kĩ năng cho các em như thế nào là phù hợp ? Đây là vấn đề đáng quan tâm của các bậc thầy ,cô Mặt khác cần hình thành kĩ năng đọc và viết cụ thể ở từng khối lớp để vận dụng phương pháp dạy học cho phù hợp

2 Cơ sở thực tiễn :

Sau bốn năm giảng dạy ở trường Tiểu học Nguyễn Huệ xã Eah’leo tôi nhận thấy hầu hết các em học sinh khối lớp 2 đã đọc đúng và viết đúng Song bên cạnh

đó vẫn còn nhiều em đọc và viết sai nguyên nhân chủ yếu là các em sống ở nhiều địa phương khác nhau nên cách phát âm khác nhau và một phần lớn các em là đồng

bào dân tộc tại chỗ.Các em đọc sao viết vậy nên khi có sự ảnh hưởng của địa phương các em sẽ đọc sai và dẫn đến viết sai Để khắc phục tình trạng trên, nhiệm

vụ quan trọng đặt ra cho người giáo viên Tiểu học trong quá trình giảng dạy là phải đặc biệt chú trọng đến việc rèn luyện kĩ năng đọc và kĩ năng viết của học sinh

Là giáo viên hai năm liền được phân công giảng dạy lớp 2 tôi đã tích lũy được một số kinh nghiệm về rèn kĩ năng đọc và kĩ năng viết cho học sinh lớp 2,cùng với yêu cầu của sự nghiệp giáo dục đã nói thì kinh nghiệm này đã giúp tôi đạt được nhữmg kết quả nhất định Qua bài viết này tôi xin chia sẽ một số kinh nghiệm đã tích lũy được với quý thầy cô Rất mong được sự quan tâm góp ý kiến của quý thầy

cô để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn Đó cũng chính là lí do để tôi chọn đề tài này

II / MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI :

1 Mục đích :

Nghiên cứu đề tài này tôi đặt ra mục đích như sau :

Bước đầu tìm hiểu về kĩ năng đọc và kĩ năng viết của học sinh khối lớp 2 trường tiểu học Nguyễn Huệ xã Eah’leo để đánh giá và có những kết luận cần thiết làm cơ

sở để tìm giải pháp khắc phục và vận dụng giải pháp vào thực tế giảng dạy nhằm phục vụ cho việc giáo dục học sinh ngày càng có hiệu quả tiến đến hoàn thiện hơn

2 Nhiệm vụ :

Từ việc làm rõ vấn đề rồi tìm ra giải pháp khắc phục , tôi đã vận dụng vào dạy nhằm giúp học sinh lớp 2 dạt được các kĩ năng như :

- Đọc đúng và rành mạch bài văn ngắn khoảng 50 tiếng trong 1 phút Đọc dúng phụ âm đấu , đúng vần , đúng dấu thanh , đúng dấu câu , đọc to rõ lời , đọc trôi chảy , bước đầu biết đọc diễn cảm (đối vối học sinh khá giỏi ), biết ngắt nghỉ hơi đúng nhịp

- Viết đúng bài chính tả khoảng 50 chữ trong vòng 15 phút Biết viết đúng và đều nét các chũ thường và chữ hoa Thực hiện được các quy ước viết hoa

III / KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

1 / Khách thể nghiên cứu:

Gồm 30 học sinh lớp 2E trường tiểu học Nguyễn Huệ xã EaH’leo

2 / Đối tượng nghiên cứu:

Những biểu hiện về kĩ năng đọc và kĩ năng viết của học sinh khối lớp 2 trường Tiểu học Nguyễn Huệ

IV / PHẠM VI VÁ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU:

1 Phạm vi nghiên cứu:

Do bản thân còn nhiều hạn chế về việc viết sáng kiến kinh nghiệm , lại chưa tích lũy được nhiều kinh nghiệm vì tuổi nghề còn non trẻ nên tôi chỉ chọn ngẫu nhiên 30 em học sinh của lớp 2E trường tiểu học Nguyễn Huệ nghiên cứu

2 Kế hoạch nghiên cứu

- Sau thời gian 2 năm giảng dạy ở lớp 2 tôi đã quan sát và tìm hiểu những biểu hiện về kĩ năng đọc và kĩ năng viết của học sinh Từ đó tôi đề ra kế hoạch nghiên cứu cho mình Kế hoạch cụ thể là:

+ Quan sát những biểu hiện về kĩ năng đọc và kĩ năng viết của học sinh

+ Thu thập thông tin, dữ liệu

+ Lựa chọn phương pháp nghiên cứu

+ Tìm hiểu nguyên nhân và đưa ra giải pháp

+ Áp dụng vào thực tiễn giảng dạy trên lớp tôi chủ nhiệm – Đánh giá

V / PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

1 Phương pháp quan sát và đàm thoại :

Từ những giờ dạy cụ thể trên lớp tôi đã quan sát, ghi nhận những biểu hiện về

kĩ năng đọc và kĩ năng viết của các em Bên cạnh đó tôi còn trực tiếp phỏng vấn,nói chuyện với một các em học sinh trong những giờ sinh hoạt lớp hay sinh hoạt ngoài giờ lên lớp Qua đó nắm bắt thêm những biểu hiện – kĩ năng đọc ,viết của các em

2 Phương pháp điều tra :

Tôi dùng một số câu hỏi để hỏi trực tiếp ,các em trả lời miệng những câu hỏi tôi

đã nêu Từ đó tôi thu thập, ghi nhận những gì đã tìm hiểu được

3 Phương pháp thu thập tài liệu, phân tích tổng hợp

- Cho các em đọc một đoạn văn khoảng 40 tiếng để theo dõi nhận xét ,đánh giá

và kết luận

- Cho các em viết bài chính tả khoảng 40 chữ/ 15 phút rồi thu lại để nghiên cứu, đánh giá và kết luận

PHẦN II:

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG I / RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 2E

I / CƠ SỞ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Từ quy luật của nhận thức là từ cụ thể đến tư duy trừu tượng ,từ đơn giản đến phức tạp ta thấy rằng phải biết mặt chữ mới biết đọc,biết đọc thì mới biết viết Đọc được mới hiểu được ,từ hiểu ta mới hoàn thành được nhiệm vụ học tập Vì vậy đọc chính là nền tảng , là chìa khóa của mọi sự hiểu biết Từ đó trong chương trình Tiểu học việc đầu tiên các nhà giáo dục dạy các em là việc tìm hiểu các nét ,nhận biết mặt chữ, tập phát âm,tập tô rồi mới tập ghép vần,tập đọc rồi tập viết…theo một thể thống nhất và theo chuẩn Tiếng Việt

Trong khi đó Việt Nam là nước đa dân tộc với 54 dân tộc anh em sinh sống ở nhiều vùng lãnh thổ khác nhau.Mà mỗi địa phương lại có một phương ngữ riêng,mổi dân tộc có một thổ ngữ khác nhau nên bên cạnh tính thống nhất chủ đạo

nó cũng có những nét dị biệt Điều đó được thể hiện rất rõ ràng trong cách phát âm,cách dùng từ giữa các vùng

Điểm trường tiểu học Nguyễn Huệ nằm trên địa bàn có nhiều dân cư là người

ở nhiều vùng niềm khác nhau trên cả nước đến làm kinh tế Cùng với số lượng học sinh là đồng bào dân tộc tiểu số chiếm tới gần 50% nên trong quá trình giảng dạy còn gặp rất nhiều khó khăn

II / THỰC TRẠNG BAN ĐẦU KHI TÔI NHẬN LỚP

- Về phía nhà trường : Trường nằm ngay trên đường quốc lộ 14,sát gần UBND

xã Trường có 23 lớp với tổng số học sinh là hơn 700 em.Trong đó khoảng 50% số học sinh là đồng bào dân tộc thiểu số và chiếm phần lớn là dân tộc Jarai.Phần học sinh là con em dân tộc Kinh thì thuộc nhiều vùng miền khác nhau trong cả nước nhưng chủ yếu là Miền Trung ,số ít là Miền Nam và Miền Bắc

Khi tôi nhận lớp sĩ số lớp là 25 trong đó có tới 20 học sinh là đồng bào dân tộc tại chỗ.5 học sinh là nguời kinh đều nói giọng Miền Trung Chỉ có 9/25học sinh là nữ,sau này chuyển vào 5 em nữa cũng nói giọng Miền Bắc và Miền Nam.Do đó kĩ năng đọc của học sinh lớp tôi là rất kém so với các lớp khác trong khối Vì vậy tôi

đã làm một điều tra nhỏ để làm số liệu

1 Nội dung điều tra.

Tìm hiểu kĩ năng đọc của học sinh khối về các phụ âm đầu ,âm tiết ,các vần Tìm hiểu học sinh có đọc trôi chảy ,diễn cảm , ngắt nghỉ hơi có đúng nhịp không , tốc độ đọc như thế nào ?

2 Phương pháp điều tra :

- Giáo viên chọn một đoạn văn có khoảng 40 tiếng

- Cho học sinh lần lượt từng em đọc

Tôi theo dõi,ghi lại những biểu hiện kĩ năng đọc của từng học sinh (đọc rõ lời,đúng

âm đầu, đúng vần,đúng dấu thanh, đọc trôi chảy, đọc diễn cảm, ngắt nghỉ hơi đúng nhịp,tốc độ đọc)để tổng hợp, nhận xét từ đó tìm biện pháp khắc phục

3 Kết quả thu được :

Số lượng học sinh Tính ra %

Ngắt nghỉ hơi đúng nhịp 4/30 13,3

Tốc độ đọc: Chậm

Nhận xét :

Đối với các em khối 2 hầu hết các em mới nhận diện mặt chữ,bước đầu biết ghép vần và biết đọc nên tốc độ đọc còn chậm Lời đọc còn ấp úng, đọc chưa trôi chảy đoạn văn Hầu hết các em chưa biết ngắt nghỉ hơi đúng dấu câu Chưa biết đọc diễn cảm những từ ngữ thể hiện thái độ Đặc biệt các em còn sai nhiều ở phần vần ât - âc , ac – at ,ăt – ăc , an – ang ,phụ âm đầu tr-ch ; l-n ; s-x và dấu thanh Phần lớn những em sai những vần nói trên là do ảnh hưởng của phương ngữ của Miền Trung và Miền Nam.Những em sai dấu thanh rơi nhiều vào học sinh là đồng bào dân tộc tại chỗ.Những em sai phụ âm đầu là ảnh hưởng phương ngữ của Miền Bắc

III / NGUYÊN NHÂN :

- Đối với giáo viên : Người dạy còn chăm lo đến các môn học khác vì chương trình nhiều Chưa thấy sự ảnh hưởng nhiều mặt của việc đọc Chưa toàn tâm toàn ý tập trung vào việc rèn kĩ năng đọc cho các em Do đó việc đọc chưa được đầu tư đúng mức đúng theo yêu cầu ,mục tiêu đã đề ra

- Đối với gia đình : Chưa nhận thức được vai trò là “cái nôi” trong việc rèn kĩ năng nói cho các em.Hầu hết đều giao tiếp ,trao đổi với nhau theo tiếng địa phương.Chưa chú ý đến việc rèn kĩ năng phát âm chuẩn cho các em Do đó các em bị ảnh hưởng của phương ngữ khá nhiều, dẫn đến đọc sai do phát âm sai Bên cạnh đó đại bộ phận phụ huynh chưa có sự phối hợp chặt chẽ với nhà trường,cón mang tư tưởng “khoán “ cho các thầy cô ở trường do trình độ học vấn có hạn hoặ có trình độ học vấn cao nhưng lại không có phương pháp

- Đối với bản thân người học (học sinh): Chưa nhận thức được ý nghĩa của việc học , các em còn ham vui chỉ xem lớp học ,trường học là nơi gặp gỡ vui chơi với các bạn nên các em chưa cố gắng trong việc rèn kĩ năng cho mình

IV / CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ THỰC HIỆN :

1 Vận dụng triệt để và có hiệu quả các giải pháp theo chương trình SGK.

- Luyện phát âm cho đúng với chuẩn qua tất cả các tiết học

Trong tất cả các tiết dạy tôi luôn chú ý tới việc phát âm trong lời giảng , để lời giảng rõ ràng rành mạch Đặc biệt trong các giờ Tiếng Việt tôi luôn làm mẫu về cách phát âm để các em nghe và quan sát Tôi luôn yêu cầu vừa nghe vừa ghi nhớ khẩu hình ,khẩu ngữ của tôi khi phát âm từ hay tiếng đó rồi yêu cầu các em thực hiện lại Những học sinh khác quan sát lắng nghe nhận xét bạn để

tự hoàn thiện mình

- Vận dụng luật chính tả và từ điển chính tả

Tôi đã vận dụng luật chính tả để hướng dẫn các em phân biệt các lỗi mình hay mắc phải mhư đọc nhầm lẫn l-n ; tr-ch ; s-x ; ưu –ươu ; ăt-ăc ; ât-âc; an-ang.Khi đã hướng dẫn các em có thể phân biệt được những trường hợp nhầm lẫn của mình thì tôi tiến hành hướng dẫn các em phát âm cho chuẩn bằng cách phân tích khẩu hình khi phát âm

VD : Khi phát âm chữ ch khẩu hình mở nhẹ,dùng lưỡi hơi đẩy âm gió ra ngoài đồng thời giữ lưỡi cân bằng Trong khi đó để phát âm đúng chữ tr lưỡi phải cong lên.( có kèm theo làm mẫu )

2.Vận dụng các trò chơi đơn giản vào dạy học

Trước tiên tôi chia lớp thành 3 tổ có sự cân bằng về đối tượng học sinh rồi tuỳ vào từng tiết học cụ thể để chọn trò chơi và cách chơi cho phù hợp

VD : Trong giờ tập đọc tôi cho học sinh chơi trò sắm vai , tôi chủ động lựa chọn những đoạn đọc phù hợp cho học sinh sắm vai để qua trò chơi các em luyện được những chữ hay sai Hay trong các giờ sinh hoạt cuối tuần, sinh hoạt ngoài giờ lên lớp tôi thường cho học sinh chơi trò Tập làm phat thanh viên.Tôi tự soạn một đoạn văn ngắn có nội dung phản ảnh tình hình của lớp,trong đó có sủ dụng các từ các em

hay sai hoặc nhầm lẫn , đọc và biểu diễn mẫu 1 lần Sau đó gọi học sinh lên thi làm phát thanh viên để qua đó rèn kĩ năng cho các em

3 Rèn luyện mọi nơi mọi lúc :

Thường xuyên đôn đốc nhắc nhở các em hạn chế sử dụng từ địa phương khi

lên lớp Đối với học sinh là con em người đồng bào tôi đã quán triệt không cho nói tiếng mẹ đẻ ở trường

4 Có sự liên hệ phối hợp với gia đình học sinh:

Thăm một số gia đình học sinh để đề nghị họ cộng tác với tôi trong việc rèn kĩ năng đọc cho các em ngay cả khi ở nhà

V / KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC :

Sau một thời gian giảng dạy và vận dụng những giải pháp đã nêu trên tôi nhận thấy học sinh của tôi sau học kì I đã có tiến bộ rõ rệt so với đầu năm Cụ thể là:

Số lượng học sinh Tính ra %

Tốc độ đọc: Tương đối

Nhận xét : Qua kết quả thu được từ việc khảo sát kĩ năng đọc học sinh các lớp 2E tôi nhận thấy việc phát âm sai so với chẩn là một trong những nguyên nhân dẫn đến đọc sai Ngoài ra việc chưa ghi nhớ rõ về mặt chữ,chưa nắm vững cách ghép vần,chưa phân biệt được các loại dấu thanh (thanh sắc – thanh huyền, thanh hỏi- thanh ngã) cũng là nguyên nhân khiến các em đọc sai.Song sau một thời gian được luyện tập, kĩ năng đọc của các em cũng đạt kết quả cao hơn cụ thể là: Tốc độ đọc đã nhanh hơn, gần đọc trôi chảy toàn bộ đoạn văn,lời đọc to rõ ràng Còn rất nhiều em chưa biết ngắt nghỉ đúng dấu câu, một số em đã biết đọc diễn

cảm 90% học sinh đọc đúng phụ âm đầu Phần vần và dấu thanh vẫn còn sai song tỉ lệ đã thấp hơn so với đầu năm

CHƯƠNG II / RÈN KĨ NĂNG VIẾT CHÍNH TẢ:

I / CƠ SỞ LUẬN VÀ THỰC TIỄN :

Từ đặc điểm về địa lí đã làm cho ngôn ngữ củng được có những điểm nổi bật và khác biệt so với ngôn ngữ Tiếng Việt thống nhất đó là ngôn ngữ Bắc Bộ ngôn ngữ Trung Bộ và ngôn ngữ Nam Bộ

Chữ quốc ngữ là loại chữ viết ngữ âm học ,phát âm sao viết vậy Việc phát âm sai so với phát âm chuẩn có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình học tập của các em đặc biệt là việc học đọc và học viết

Bên cạnh việc phương ngữ của học sinh có ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh thì phương ngữ của giáo viên chủ nhiệm cũng có ảnh hưởng không nhỏ đối với kĩ năng đọc và kĩ năng viết của học sinh

II / THỰC TRẠNG :

Ngay từ đầu năm nhận lớp , bên cạnh việc đọc yếu lớp tôi viết là đặc biệt yếu Hầu hết các em đều viết sai chính tả Từ thực tế đó tôi đã làm một điếu tra nhỏ để thấy được những tồn tại trong phân môn này Việc đi sâu tìm hiểu nguyên nhân sẽ giúp tôi đưa ra được những giải pháp tích cực , phù hợp với đặc điểm trên

1 / Nội dung điếu tra viết chính tả của học sinh lớp 2E

Bước đầu tìm hiểu kĩ năng viết đúng mặt chữ,viết đúng các loại dấu câu,kĩ năng viết phụ âm đầu , ghép vần Thực hiện quy ước viết hoa,viết dấu thanh đúng

2 / Phương pháp tổ chức :

Tôi đọc cho các em viết chính tả,bài viết khoảng 25 tiếng trong vòng 15 phút sau

đó thu bài viết của học sinh làm số liệu

3 / Kết quả thu được :

Số lượng học sinh Tính ra %

Viết đúng các loại dấu câu 21/30 70

Nhận xét :

Trong số 30 em học sinh lớp 2E tôi thấy kĩ năng viết của các em mới đạt ở mức tương đối Đối với phụ âm đầu các em còn sai nhiều ở các âm như tr/ch, c/k, ng/ngh, g/gh do đó kĩ năng viết của các em mới đạt ở mức 50% Đối với phần viết vần các em sai khá nhiều Chỉ có 12/30 em viết đúng Nhìn chung các

em viết dấu câu là tốt hơn so với các kĩ năng khác, có tới 21/30 em viết đúng dấu câu đạt 70% Hầu hết các em chưa thực hiện được quy ước viết hoa

III / NGUYÊN NHÂN :

- Ảnh hưởng phương ngữ nên nói sao đọc vậy , đọc sao viết vậy Do đó các

em rất dễ xác định sai chữ cần viết

- Học lực yếu : Phần lớn các em còn sai do chua đánh vần được vần đó từ việc nghe giáo viên đọc Kĩ năng viết dấu thanh của các em còn nhiều hạn chế ,

do ảnh hưởng từ việc phát âm chưa chuẩn Hầu hết các em viết sai đều rơi vào trường hợp là học sinh đồng bào tại chỗ

- Chưa tập trung trong học tập : Một số ít học sinh viết sai vì nghe nhầm chữ cần viết do thiếu tập trung

IV / BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC :

Qua việc tìm hiểu kĩ năng viết chính tả của lớp tôi như trên tôi đã sử dụng các biện pháp sau đây :

1 Những giải pháp theo chương trình sách giáo khoa:

- Luyện phát âm cho đúng với chuẩn qua các bài tập

Thông qua các bài tập chính tả giáo viên cho các em tập phát âm rồi viết bảng con các từ mới phát âm

VD :Luyện phát âm tr / ch : trực ban ;kiểm tra;chả cá ;số chục;chủ nhật… Luy ện ph át âm s / x : xuân về; say xe; xuất sắc; sản xuất…