Bài 7, Bộ xương

• Trong sinh học, bộ xương hay khung xương là một khung cứng, giúp bảo vệ và kết cấu ở nhiều loại động vật, đặc biệt là ngành động vật có dây sống và Siêu ngành Động vật lột xác.. Bộ xươ

Chương II Vận động Bài 7 : Bộ xương

Chóc c¸c b¹n cã mét

tiÕt häc bæ Ých

Hệ vận động người gồm cú bộ xương và hệ cơ, hoạt động phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thần kinh Xương gồm 206

chiếc, dài ngắn khỏc nhau, hợp lại tạo thành bộ xương

nõng đỡ cơ thể, che chở cho cỏc nội quan khỏi những chấn thương lớ học Hệ cơ gồm khoảng 600 cơ tạo thành, là

những cơ võn (hay cơ xương) bỏm vào hai đầu xương giỳp cho cơ thể cử động Nhờ hệ vận động mà cơ thể ta cú hỡnh dạng nhất định, thể hiện được những động tỏc lao động, biểu lộ được những cảm xỳc của mỡnh Trải qua thời kỡ dài tiến húa, hệ vận động người được coi là tiến húa nhất

trong sinh giới núi chung và giới Động vật núi riờng

Hệ vận động

• Trong sinh học, bộ xương hay khung xương là

một khung cứng, giúp bảo vệ và kết cấu ở nhiều loại động vật, đặc biệt là ngành động vật có dây sống và Siêu ngành Động vật lột xác Bộ xương ngoài ở nhiều động vật không có xương sống;

và chúng vây quanh với những mô và cơ quan mềm của cơ thể Bộ xương ngoài có thể trải qua thời kỳ lột xác khi động vật lớn lên Bộ xương

trong như ở những động vật có xương sống,

thường được da và cơ bắp bao phủ, bộ xương này bảo vệ các cơ quan quan trọng Bộ xương người chiếm khoảng 14% khối lượng cơ thể

Các nội dung chính :

 I – Các phần chính của bộ xương

 II – Phân biệt các loại xương

 III – Các khớp xương

I – Các phần chính của bộ xương

Bộ xương của cơ thể có hơn 200 chiếc Bộ xương

là phần cứng của cơ thể tạo thành bộ khung giúp cơ thể có hỡnh dạng nhất

định, đồng thời làm chỗ bám của cơ, vỡ vậy, cơ thể vận động được Xư

ơng còn bảo vệ cho các cơ quan mềm, nằm sâu trong cơ thể khỏi bị tổn thương (như não, tủy

sống, tim, phổi ).…

Dựa vào kiến

thức đã biết và

quan sát h ỡ nh vẽ dưới đây hãy cho biết :

 Bộ xương được

chia làm mấy

phần? Mỗi phần

gồm nh ững xương nào?

 Bộ xương người chia làm ba phần là xương đầu (gồm cỏc xương mặt và khối xương

sọ), xương thõn (gồm xương ức, xương

Cấu tạo và vai trò của các loại xương

trong cơ thể

• Xương thân: gồm xương sống, xương sườn và xư

ơng ức

• Cột sống gồm 33 - 34 đốt sống khớp với nhau và

Bæ xung kiÕn thøc

Cấu trúc: Xương sống

• Xương sống, còn gọi là cột

sống, giữ cho cơ thể thẳng,

nâng đỡ đầu và bao quanh

tủy sống Nó gồm 33 xương

gọi là đốt sống Các khớp và

đĩa của mô sợi giữa hầu hết

các đốt sống giúp xương

sống dễ uốn, trong khi các

dây chằng và cơ giúp cố

định và kiểm soát hoạt động

của xương sống

Tính mềm dẻo của cột sống

• Các khớp giữa các đốt

sống được tạo bởi một

khớp mặt và một đĩa gian đốt sống hấp thu chấn

động Hoạt động giữa các đốt sống riêng lẻ thì giới hạn nhưng chúng liên kết với nhau để cho cột sống

có độ mềm dẻo cao.

cổ tay, bàn tay và xướng cổ chận

có xương gót phát triển về phía sau làm cho diện tích bàn chân đế lớn, đảm bảo sự cân bằng vững chắc cho tư thế đứng

• Xương chi dưới gắn với cột sống nhờ xương đai hông Do tư thế

đứng thẳng và lao động mà đai vai

và đai hông phân hoá khác nhau,

®ai hông gồm 3 xương đôi là

xương chậu, xương háng và

xương ngồi gắn với xương cùng cụt và gắn với nhau tạo nên khung xương chậu vững chắc Xương

 2 Bộ xương có cấu tạo như thế

nào?

Bộ xương người chia làm ba phần là xương đầu (gồm cỏc xương mặt và khối xương sọ), xương thõn (gồm

xương ức, xương sườn và xương

sống) và xương chi (xương chi trờn - tay và xương chi dưới - chõn) Tất cả gồm 300 chiếc xương ở trẻ em và

206 xương ở người trưởng thành,

dài, ngắn, dẹt khỏc nhau hợp lại ở

cỏc khớp xương Trong bộ xương

cũn cú nhiều phần sụn

II – Phân biệt các loại xương

 Căn cứ vào hỡnh dạng

cấu tạo, người ta phõn

biệt 3 loại xương là : xư

như xương ống tay,

xương đựi, xương cẳng

chõn, Loại xương

này cú nhiều nhất

 Xương ngắn : kích thước ngắn, chẳng hạng như xương đốt sống, xương cổ

chân, cổ tay,

 Xương dẹt : hình

bản dẹt, mỏng như xương bả vai,

xương cánh chậu, các xương sọ Loại xương này ít nhất

III – Các khớp xương

 Nơi tiếp giỏp giữa cỏc đầu

xương gọi là khớp xương Cú

ba loại khớp là : khớp động như cỏc khớp ở tay, chõn; khớp bỏn động như khớp cỏc đốt sống và khớp bất động như khớp ở hộp sọ.

1) Khớp động

• Dựa vào cấu tạo khớp

đầu gối hãy miêu tả một

Khớp động là loại khớp cử động dễ dàng

và phổ biến nhất trong cơ thể người như khớp xương đùi và xương chày, khớp

xương cánh chậu và xương đùi Mặt khớp

ở mỗi xương có một lớp sụn trơn, bóng và đàn hồi, có tác dụng làm giảm sự cọ xát giữa hai đầu xương Giữa khớp có một

bao đệm chứa đầy chất dịch nhầy do

thành bao tiết ra gọi là bao hoạt dịch Bên ngoài khớp động là những dây chằng dai

và đàn hồi, đi từ đầu xương này qua đầu xương kia làm thành bao kín để bọc hai đầu xương lại Nhờ cấu tạo đó mà loại

khớp này cử động dễ dàng Khớp động phức tạp nhất trong cơ thể người là khớp gối

• Khớp bán động là loại khớp mà

giữa hai đầu xương khớp với

nhau thường có một đĩa sụn làm hạn chế cử động của khớp Khớp bán động điển hình là khớp đốt sống, ngoài ra còn có khớp háng

Ở trẻ em, các đĩa sụn rất đàn hồi nên dễ uốn lưng mềm mại hay xoạc chân ra dễ dàng Trái lại ở người trưởng thành và nhất là

người già, các đĩa sụn dẹp lại

làm cột sống khó cử động hơn, xoạc chân ra khó khăn

• - Khớp bất động : Trong cơ

thể cú một số xương được khớp cố định với nhau, như xương hộp sọ và một số

xương mặt Cỏc xương này khớp với nhau nhờ cỏc răng cưa nhỏ hoặc do những mộp xương lợp lờn nhau kiểu vảy

cỏ nờn khi cơ co khụng làm khớp cử động.

- Khớp bất động giúp xương tạo thành hộp, thành khối để bảo vệ nội quan (hộp sọ não bảo vệ não) hoặc nâng đỡ ( xương chậu)

• Bộ xương là bộ phận của cơ thể, là nơi bám của các cơ.

Câu hỏi củng cố kiên thức

1 Loại khớp nào sau đây thuộc khớp bán động ?

3 Loại khớp nào sau đây thuộc khớp động ? a) Khớp khuỷu tay

Bài thuyết trỡnh của chúng tôI đến

đây là kết thúc.

Xin trân trọng cảm ơn.