Câu 2 2,0 điểm Vì sao trong hoàn cảnh lịch sử của châu Á, Nhật Bản thoát khỏi số phận một nước thuộc địa và trở thành nước đế quốc?. QUẢNG TRỊ——————— HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: LỊCH SỬ—————————
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
QUẢNG TRỊ
———————
ĐỀ CHÍNH THỨC
KÌ THI CHỌN HSG LỚP 11 THPT NĂM HỌC 2010-2011
ĐỀ THI MÔN: LỊCH SỬ
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề
—————————
Câu 1 (2,5 điểm)
Lập bảng so sánh cách mạng dân chủ tư sản (CMDCTS) kiểu cũ, cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới, cách mạng xã hội chủ nghĩa (CMXHCN) theo các nội dung sau: nhiệm vụ, giai cấp lãnh đạo, động lực cách mạng, xu thế phát triển
Câu 2 (2,0 điểm)
Vì sao trong hoàn cảnh lịch sử của châu Á, Nhật Bản thoát khỏi số phận một nước thuộc địa và trở thành nước đế quốc?
Câu 3 (1,5 điểm)
Phân tích ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Mười năm 1917 ở Nga
Câu 4 (2,0 điểm)
Nguyên nhân dẫn đến cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai 1939 – 1945? Cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai 1939 – 1945 kết thúc đã tạo ra chuyển biến như thế nào đối với cách mạng Việt Nam?
Câu 5 (2,0 điểm)
Trình bày đặc điểm của phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ XIX
-Hết -Họ và tên thí sinh……….Số báo danh………
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KÌ THI CHỌN HSG LỚP 11 THPT NĂM HỌC 2010-2011
Trang 2QUẢNG TRỊ
——————— HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: LỊCH SỬ—————————
1 Lập bảng so sánh cách mạng dân chủ tư sản (CMDCTS) kiểu cũ, cách mạng
dân chủ tư sản kiểu mới, cách mạng xã hội chủ nghĩa (CMXHCN) theo các
nội dung sau: nhiệm vụ, giai cấp lãnh đạo, động lực cách mạng, xu thế phát
triển.
2,5
Nội dung so sánh CMDCTS kiểu cũ CMDCTS kiểu mới CMXHCN
Nhiệm vụ -Lật đổ chế độ
phong kiến
-Xóa bỏ tàn tích phong kiến
-Thực hiện dân chủ
-Mở đường cho CNTB phát triển
-Lật đổ chế độ phong kiến
-Xóa bỏ tàn tích phong kiến
-Thực hiện dân chủ
-Lật đổ nền thống trị của giai cấp tư sản
-Xây dựng chủ nghĩa xã hội
Giai cấp lãnh đạo Giai cấp tư sản
(Anh: tư sản + quý tộc mới), Mĩ:
tư sản + chủ nô)
Giai cấp vô sản Giai cấp vô sản
(Đảng Bôn - sê -vích Nga)
Động lực cách
mạng Tư sản và nôngdân Công nhân, nôngdân, binh lính Công nhân,nông dân, binh
lính
Xu thế phát triển Xây dựng CNTB Tiến lên làm cách
mạng XHCN Xây dựng chủnghĩa xã hội
1,0
0,5
0,5
0,5
2 Vì sao trong hoàn cảnh lịch sử của châu Á, Nhật Bản thoát khỏi số phận một
nước thuộc địa và trở thành nước đế quốc?
2,0
- Từ giữa thế kỷ XIX, cùng với quá trình tiến lên chủ nghĩa đế quốc của tư bản
Âu- Mĩ, một loạt các nước châu Á bị biến thành thuộc địa Nhật Bản cũng không
tránh khỏi nguy cơ bị xâm lược và biến thành thuộc địa… 0,25
- Trước nguy cơ bị xâm lược và cuộc khủng hoảng ở trong nước, từ năm 1868
Thiên hoàng Minh Trị đã tiến hành một cuộc cải cách trên các lĩnh vực chính trị,
kinh tế, giáo dục và quân sự nhằm bảo vệ độc lập và phát triển đất nước 0,25
+ Về chính trị: Nhật hoàng tuyên bố thủ tiêu chế độ Mạc Phủ, thành lập chính
phủ mới, trong đó đại diện của tầng lớp quý tộc tư sản hóa đóng vai trò quan
trọng, thực hiện quyền bình đẳng giữa các công dân, Năm 1889 hiến pháp mới
được ban hành, chế độ quân chủ lập hiến được thiết lập 0,25
+ Về kinh tế: Chính phủ đã thi hành các chính sách thống nhất tiền tệ, thống nhất
thị trường, cho phép mua bán ruộng đất, tăng cường phát triển kinh tế tư bản chủ
nghĩa ở nông thôn, xây dựng cơ sở hạ tầng, 0,25
+ Về văn hóa- giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội
dung khoa học – kỹ thuật trong chương trình giảng dạy, cử những học sinh giỏi
+ Về quân sự : Quân đội được tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây, thực
hiện chế độ nghĩa vụ quân sự thay cho chế độ trưng binh, phát triển công nghiệp
quốc phòng như đóng tàu chiến, sản xuất vũ khí, đạn dược, mời chuyên gia quân 0,25
Trang 3sự nước ngoài
- Sau gần 30 năm Minh Trị duy tân (1868-1895), Nhật Bản đã có bước phát triển
vượt bậc về công thương nghiệp Minh Trị duy tân đã mở đường cho việc biến
Nhật Bản phong kiến thành một nước tư bản chủ nghĩa và tiến dần lên đế quốc
chủ nghĩa, từ đó giúp Nhật Bản thoát khỏi số phận một nước thuộc địa 0,5
3 Phân tích ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Mười năm 1917 ở Nga 1,5
- Lần đầu tiên trong lịch sử nước Nga, giai cấp công nhân, nhân dân lao động và
các dân tộc được giải phóng, thoát khỏi mọi gông xiềng nô lệ, đứng lên làm chủ
đất nước và vận mệnh của mình; lịch sử nước Nga đã sang trang: một chế độ xã
hội mới được thiết lập với mục đích cao cả là xoá bỏ chế độ người bóc lột người,
xây dựng một xã hội tự do, hạnh phúc và công bằng cho người lao động 0,5
- Thắng lợi của cách mạng tháng Mười Nga đã phá vỡ trận tuyến của chủ nghĩa
tư bản, làm cho nó không còn là một hệ thống hoàn chỉnh bao trùm thế giới; Sự
xuất hiện của nhà nước chuyên chính vô sản đầu tiên trên thế giới đã tạo ra một
chế độ xã hội đối lập với hệ thống xã hội tư bản chủ nghĩa 0,5
- Cách mạng tháng Mười Nga đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng của giai
cấp công nhân quốc tế, chỉ ra cho họ con đường đi tới thắng lợi trong cuộc đấu
tranh chống chủ nghĩa tư bản; Thực tiễn của cách mạng tháng Mười Nga không
những đã thức tỉnh, cổ vũ ý chí đấu tranh mà còn mở ra con đường giải phóng
cho các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới 0,5
4 Nguyên nhân dẫn đến cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai 1939 – 1945? Cuộc
Chiến tranh thế giới thứ hai 1939 – 1945 kết thúc đã tạo ra chuyển biến như
thế nào đối với cách mạng Việt Nam?
2,0
+ Do sự phát triển không đều về kinh tế và chính trị giữa các nước tư bản dẫn
đến mâu thuẫn trong khối đế quốc ngày càng gay gắt 0,25 + Sự phân chia thế giới theo hệ thống Vecxai-Oasinhtơn chứa đựng các mâu
thuẫn không thể giải quyết giữa các nước đế quốc chiến tranh bùng nổ giữa
các nước đế quốc nhằm phân chia lại thế giới 0,25
+ Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 dẫn đến chủ nghĩa phát xít lên cầm
quyền ở Đức, Italia, Nhật Bản với âm mưu gây chiến tranh thế giới, từ đó tăng
cường hoạt động xâm lược, bành trướng thủ phạm châm ngòi chiến tranh
0,25
+ Chính sách nhượng bộ của Anh, Pháp, Mĩ tạo điều kiện cho chủ nghĩa phát xít
- Cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai 1939 – 1945 kết thúc đã tạo ra chuyển biến
đối với cách mạng Việt Nam
1,0
+ Thắng lợi của phe Đồng minh tạo ra “thời cơ ngàn năm có một” cho cách
+ Đảng Cộng sản Việt Nam đã phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền
tháng 8-1945 thắng lợi, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, lật đổ ách
thống trị của thực dân đế quốc và phong kiến tay sai
0,5
5 Trình bày đặc điểm của phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ
- Lãnh đạo: các sỹ phu, văn thân yêu nước như Phạm Bành, Phan Đình Phùng,
Nguyễn Thiện Thuật… hưởng ứng chiếu Cần Vương lãnh đạo nhân dân chống
- Nhiệm vụ - mục tiêu: Chống Pháp giành độc lập, chống triều đình phong kiến
Trang 4đầu hàng…Thiết lập một triều đại phong kiến mới với ụng vua yờu nước…Điểm
- Lực lượng tham gia: cỏc sỹ phu, văn thõn và nhõn dõn kể cả đồng bào dõn tộc ớt
- Hỡnh thức đấu tranh: bạo động vũ trang, xõy dựng cỏc căn cứ cố thủ, đỏnh du
- Kết quả- ý nghĩa: sau 10 năm phong trào thất bại Song đó gõy khú khăn cho
Phỏp trong việc bỡnh định Việt Nam… Thất bại của phong trào Cần Vương đỏnh
dấu thất bại của con đường cứu nước phong kiến, yờu cầu tỡm con đường cứu
(Lu ý: Trên đây là những nội dung cơ bản khi làm bài học sinh phải đề cập tới Bài viết đủ nội dung, chính xác, lôgic thì mới cho điểm tối đa)
Đề bài và đỏp ỏn của trường THPT Nguyễn Hữu Thận