Chương 11 - Kỹ thuật trồng lúa

Chương 11 - KỸ THUẬT TRỒNG LÚA- Cây lúa giữ một vị trí trọng yếu trong cơ cấu giá trị của ngành nông nghiệp Ở Việt Nam - Là cây lương thực hàng đầu cung cấp năng lượng cho người dân... C

Trang 2

PHẦN III

CÂY TRỒNG CHUYÊN KHOA

Trang 3

Chương 11

KỸ THUẬT TRỒNG LÚA

Trang 4

Chương 11 - KỸ THUẬT TRỒNG LÚA

- Lúa là cây lương thực lâu đời, phổ biến và có vai trò quan trọng nhất trong các cây trồng nông nghiệp

- Là nguồn lương thực hàng đầu của trên 2,5 tỉ người ở châu Á và hàng trăm triệu người ở các châu lục khác

Trên thế giới

Trang 5

- Cây lúa giữ một vị trí trọng yếu trong

cơ cấu giá trị của ngành nông nghiệp

Ở Việt Nam

- Là cây lương thực hàng đầu cung cấp năng lượng cho người dân

Trang 6

Nguồn gốc

11.1 Nguồn gốc và phân loại cây lúa

- Tổ tiên của lúa trồng (Oryza sativa) là lúa dại (Oryza fatua).

- Lúa dại thường gặp ở Ấn Độ, Campuchia, Việt Nam, Trung Quốc, Thái

Trang 7

- Họ: Hòa thảo (Poaceae)

- Chi: Lúa (Oryza)

Trang 8

11.2 Đặc điểm sinh học của cây lúa

Trang 9

11.2 Sinh trưởng, phát triển của cây lúa

Trang 10

11.3 Đặc điểm sinh thái của cây lúa

* Nhiệt độ

- Nhiệt độ có tác dụng quyết định đến tốc độ sinh trưởng

- Trong phạm vi giới hạn (20-30oC), nhiệt độ càng tăng cây lúa phát triển

Trang 11

Trang 12

* Nhiệt độ

Trang 13

* Ánh sáng

- Cường độ ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến sự quang hợp của cây lúa

+ Giai đoạn lúa non: thiếu AS cây lúa

sẽ ốm yếu, màu lá từ xanh nhạt chuyển sang vàng, lúa không nở bụi được

Trang 14

* Ánh sáng

+ Thời kỳ phân hóa đòng: thiếu AS thì bông sẽ ngắn, hạt ít và nhỏ, hạt thoái

Trang 15

* Ánh sáng

+ Thời kỳ lúa trổ: thiếu AS sự thụ phấn, thụ tinh bị trở ngại làm tăng hạt lép, giảm hạt chắc và hạt phát triển không đầy đủ, cây có vươn lóng dễ đổ ngã

Trang 16

* Ánh sáng

+ Giai đoạn lúa chín: AS mạnh thì lúa chín nhanh và tập trung hơn; ngược lại thời gian chín sẽ kéo dài

Trang 17

* Ánh sáng

- Lúa là cây ngày ngắn, cho nên quang

kỳ ngắn điều khiển sự phát dục của cây lúa

- Nó chỉ làm đòng và trổ bông khi gặp quang kỳ ngắn thích hợp (các giống lúa quang cảm)

Trang 18

* Lượng mưa

- Trong mùa mưa ẩm, lượng mưa cần thiết cho cây lúa trung bình là 6 – 7 mm/ngày

- Trong mùa khô, lượng mưa cần thiết cho cây lúa trung bình là 8 – 9

Trang 19

* Đất đai

- Đất trồng lúa cần giàu dinh dưỡng, nhiều hữu cơ, tơi xốp, thoáng khí, khả năng giữ nước, giữ phân tốt

- Tầng canh tác dày để bộ rễ ăn sâu, bám chặt vào đất và huy động nhiều dinh dưỡng nuôi cây

Trang 20

11.4 Dinh dưỡng khoáng của cây lúa

Các chất dinh dưỡng cho cây lúa gồm

N, P, K, Ca, Mg, S, Trong đó, N, P, K đóng vai trò rất quan trọng

Trang 21

- Vai trò: là thành phần cấu tạo nên nguyên sinh chất tế bào, diệp lục, …

Trang 22

- Vai trò: cung cấp năng lượng có tác dụng sinh lý với nhiều quá trình như quang hợp, hô hấp, …

* Lân

- Yêu cầu lân qua các thời kỳ:

Cây lúa cần lân suốt quá trình sinh

Trang 23

- Vai trò: Hoạt hóa các enzim tham gia các phản ứng quan trong trong cơ thể

* Kali

- Yêu cầu Kali qua các thời kỳ:

Cây lúa cần kali suốt quá trình sinh trưởng, nhưng nhu cầu cao nhất là thời

kỳ đẻ rộ và làm đòng

Trang 24

11.5 Các yếu tố cấu thành năng suất

- Số bông/đơn vị diện tích

- Số hạt/bông

- Tỷ lệ hạt chắc

- Trọng lượng hạt

Trang 25

* Số bông/đơn vị diện tích

- Thời kỳ quyết định: STSD

- Phụ thuộc mật độ và khả năng nở bụi

- Mật độ và khả năng nở bụi tùy thuộc vào giống, đất đai, thời tiết, phân bón nhất là N và chế độ nước

Trang 26

- Các biện pháp kỹ thuật để tăng số bông+ Chọn giống thích hợp với đất, mùa vụ + Làm mạ tốt để có cây mạ to khỏe, xanh tốt và không sâu bệnh

Trang 27

- Các biện pháp kỹ thuật để tăng số bông

+ Cấy đúng tuổi mạ, đúng khoảng cách

để lúa nở bụi khỏe

+ Bón phân lót đầy đủ, bón thúc sớm

để lúa chóng hồi phục và nở bụi sớm

+ Phòng trừ sâu bệnh kịp thời, …

Trang 28

* Số hạt/bông

- TK quyết định: tượng cổ bông đến 5 ngày trước khi trổ, nhất là tk phân hóa hoa và giảm nhiễm

- Phụ thuộc vào số hoa được phân hóa

và số hoa bị thoái hóa

Trang 29

* Số hạt/bông

- Các biện pháp kỹ thuật tăng số hạt

+ Chọn giống tốt, loại hình bông to, nhiều hạt, nở bụi sớm

+ Bón phân đón đòng để tăng số hoa phân hóa và bón phân nuôi đòng để giảm số hoa bị thoái hóa

Trang 30

* Số hạt/bông

- Các biện pháp kỹ thuật tăng số hạt

+ Bảo vệ lúa khỏi bị sâu bệnh tấn công + Chọn thời vụ thích hợp để cây lúa phân hóa đòng lúc thời tiết thuận lợi,

Trang 31

* Tỷ lệ hạt chắc

- TK quyết định: phân hoá đòng đến khi vào chắc (giảm nhiễm, trổ bông, phơi màu, thụ phấn, thụ tinh và vào chắc)

- Phụ thuộc số hoa trên bông, đặc tính sinh lý của cây lúa và chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện ngoại cảnh

Trang 32

- Các biện pháp kỹ thuật tăng hạt chắc

+ Chọn giống tốt, khả năng thụ phấn cao và số hạt trên bông vừa phải

+ Sạ cấy đúng thời vụ để lúa trổ và chín trong lúc thời tiết tốt, với mật độ sạ cấy

Trang 33

- Các biện pháp kỹ thuật tăng hạt chắc

+ Bón phân nuôi đòng và nuôi hạt đầy

đủ và cân đối để lúa trổ bông, thụ phấn, thụ tinh và tạo hạt đầy đủ

+ Chăm sóc chu đáo, tránh lúa bị khô hạn hoặc bị sâu bệnh

Trang 34

Trang 35

Trang 36

* Trọng lượng hạt

- Biện pháp kỹ thuật tăng trọng lượng hạt

+ Bón phân nuôi hạt, giữ nước đầy đủ, bảo vệ lúa không bị ngã đổ hoặc sâu bệnh phá hoại

+ Bố trí thời vụ cho lúa ngậm sữa, vào

Trang 37

Trang 38

11.6 Kỹ thuật canh tác lúa

- Phương pháp sạ thẳng

- Phương pháp cấy

- Lúa tái sinh (lúa chét)

Trang 39

11.6.1 Phương pháp sạ thẳng

Trang 40

Trang 41

- Hạt giống cần phải phơi khô, đãi sạch hạt lép lửng, hạt cỏ, ngâm trong nước sạch 24 giờ, ủ 36-48 giờ

Trang 42

Sạ ướt

* Chuẩn bị hạt giống

- Trong quá trình ngâm, cần thay nước

ít nhất 1 lần để loại nước chua

- Khi ủ cần đảo trộn để nhiệt độ đống ủ

Trang 43

Trang 44

Trang 45

Trang 46

Trang 47

Trang 48

Sạ ướt

* Chăm sóc

- Giữ nước:

+ 3 – 4 ngày sau khi sạ, cho nước vào

từ từ theo chiều cao cây lúa

+ Giữ cố định 5-10 cm đến khoảng 10

Trang 49

Trang 50

Định dạng
Số trang	50
Dung lượng	4,5 MB