đề kiểm tra văn 10 tphp

Suốt cuộc đời cầm bút ông luôn chăn trở về số phận của nhân dân và trách nhiệm của nhà văn đối với đất nước trong thời đại mới 2... II- Đọc – Hiểu văn bảnII- Đọc – Hiểu văn bản 1- Y n

Chiếc thuyền

ngoài xa

Nguyễn minh châu

ĐỌC VĂN TIẾT:

I-TiÓu dÉn

1 T¸c gi¶

• Nguyễn Minh Châu(

1930-1989), quê ở Quỳnh L u-

Nghệ An.

• Đầu năm1950, ông tham gia

quân đội, theo học tr ờng Sĩ quan lục quân Trần Quốc

Tuấn.

• Từ năm 1952 đến năm 1958,

ông công tác và chiến đấu tại

s đoàn 320

• Năm 1962 ông về phòng Văn

nghệ quân đội, sau chuyển

sang tạp chí Văn nghệ quân

đội.

• Những tác phẩm chính: Cửa sông (tiểu thuyết, 1967),

Những vùng trời khác nhau (tập truyện ngắn, 1970),

Dấu chân người lính (tiểu thuyết, 1972), Miền cháy

(tiểu thuyết 1982), các truyện ngắn: Người đàn bà

Chiếc thuyền ngoài xa (1987)…

bút tiên phong thời đổi mới Năm 2000 ông được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật

Suốt cuộc đời cầm bút ông luôn chăn trở về số phận của nhân dân và trách nhiệm của nhà văn đối với đất nước trong thời đại mới

2 Hoµn c¶nh s¸ng t¸c:

T¸c phÈm ® îc viÕt n¨m 1983 lµ truyÖn ng¾n in ®Ëm phong

c¸ch tù sù – triÕt lÝ cña NguyÔn Minh Ch©u

II- Đọc – Hiểu văn bản

II- Đọc – Hiểu văn bản

1- Y nghĩa nhan đề tác phẩm

* Nghĩa t ờng minh:

+ Chiếc thuyền ngoài xa – cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh

+ Chiếc thuyền ngoài xa – hiện

thực nhọc nhằn cay đắng của ng ời dân chài

* Nghĩa hàm ẩn: Mối quan hệ giữa văn học và cuộc sống Nghệ thuật nói chung phải là tiếng nói trung thực, thấu hiểu về số phận con ng

ời Chủ nghĩa nhân đạo trong nghệ thuật không thể xa lạ với số phận con ng ời.( Đặt trong thời điểm

8-1983, ta mới thấy hết đ ợc ý nghĩa của vấn đề NMC nêu ra đối với

văn nghệ n ớc ta lúc đó)

2 –

2 – Hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng

• Phóng viên Phùng miễn c ỡng thực hiện nhiệm vụ đI chụp để bổ sung

vào bộ ảnh lịch một cảnh biển buổi sáng có s ơng.

+ Anh gặp một cảnh rất đắt trời cho: mũi thuyền in một nét mơ hồ vào bầu trời mù trắng nh sữa có pha đôI chút màu hồng do ánh mặt trời chiếu vào Vài bóng ng ời lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc nh t ợng trên chiếc mui khum khum, đang h ớng mặt vào bờ Tất cả khung cảnh ấy nhìn qua những cáI mắt l ới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện

ra d ới một hình thù y hệt cánh một con dơi.

+ Cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh mang đến khoảnh khắc hạnh phúc tràn ngập tâm hồn anh.

• Nghịch lý( bên ngoài- bên trong)

+ Trong bức ảnh mà Phùng chụp thì chiếc thuyền ngoài xa là tâm cảnh, cùng với bối cảnh của nó là bình minh trên biển-> chân lý của

sự hoàn thiện

+ Nh ng khi vài bóng ng ời lớn lẫn trẻ con vài bóng ng ời lớn lẫn trẻ con … trên chiếc mui … trên chiếc mui trên chiếc mui trên chiếc mui khum khum ấy lần l ợt hiện lên bờ và cảnh bạo hành diễn ra cùng nỗi đau

đớn, nhức nhối của các nhân vật đã khiến Phùng có cáI nhìn nghệ

thuật gần cuộc đời hơn-> Đó chính là dụng ý nghệ thuật của nhà văn.

3 -Câu chuyện của người đàn bà ở toà án huyện.

-Chánh án toà án huyện gọi người đàn bà ấy đến : khuyên chị ta xin li hôn.

- Người đàn bà van “con lạy…đừng bắt con bỏ nó” Rồi chị ta nói bằng giọng khẩn thiết “chị cảm ơn các chú…ăn xương rồng chấm muối”

- chị ta còn tâm sự về hoàn cảnh riêng của mình

Anh ngộ ra những nghịch lí của cuộc sống mà con người phải chấp nhận.

• Ng ời đàn ông( chồng)

+ Vừa rời thuyền đã quay lại quát đứa con ở trên thuyền:

cứ ngồi nguyên đấy Động đậy tao giết cả mày đi bây giờ

( hăm doạ, giận dữ)

+ Lên bờ, lão đi sau ng ời đàn bà, hai con mắt đầy vẻ độc

dữ lúc nào cũng nhìn dán vào tấm l ng áo bạc phếch và rách

r ới, nủa thân d ới ớt sũngcủa ng ời đàn bà -> thấm thía cái

nghèo khổ, cùng cực và muốn trút giận

+ Khi đã khuất sau chiếc xe rà mìn của công binh Mĩ,

lửa cháy bằng cách dùng chiếc thắt l ng quạt tới tấp vào l ng

ng ời đàn bà -> mù quáng, bế tắc, trút giận.

+ Cứ mỗi nhát quật xuống lão lại nguyền rủa bằng cáI

giọng rên rỉ, đau đớn: “ Mày chết đi cho ông nhờ Chúng “ Mày chết đi cho ông nhờ Chúng Mày chết đi cho ông nhờ Chúng Mày chết đi cho ông nhờ Chúng

mày chết hết đi cho ông nhờ” -> Bế tắc muốn đ ợc giải thoát.

-> Ng ời đàn ông bế tắc trong cuộc m u sinh, tha hoá dần, trở nên vũ phu, tàn bạo

• Ng ời đàn bà( Vợ)

mắt nhìn ra ngoài mặt phá n ớc chỗ thuyền đậu một thoáng, rồi đ

buông thõng xuống, đ a cặp mắt

các con , chịu trận.

+ Ng ời đàn bà với một vẻ cam chịu đầy nhẫn nhục, không hề kêu một tiếng , không chống trả

• Câu bé Phác( con)

+ Giận dữ căng thẳng Giận dữ căng thẳng … trên chiếc mui … trên chiếc mui mặc cho tôi gọi nó vẫn không hề nghoảnh mặc cho tôi gọi nó vẫn không hề nghoảnh lại … trên chiếc mui lập tức nhảy xổ vào cáI lão đàn ông.

+ Nó đã giằng đ ợc chiếc thắt l ng, liền d ớn thẳng ng ời vung chiếc khoá sắt quật vào giữa khuôn ngực trần vạm vỡ cháy nắng của lão

-> Đây là sự phản ứng tự nhiên của một tâm hồn trẻ thơ yêu mẹ, muốn bảo vệ mẹ.

• Sau khi đánh bố Phác bỏ đi:

+ Ng ời đàn bà d ờng nh lúc này mới cảm thấy đau đớn- vừa đau đớn vừa vô cùng xấu hổ, nhục nhã Bà gọi tên con, ôm chầm lấy nó, rồi lại buông ra, chắp tay vái lấy vái để, rồi lại ôm chầm lấy Bà đau

đớn vì rút cuộc đã không tránh khỏi cho con khỏi bi tổn th ơng vì cảnh bạo lực trong gia đình Bà xấu hổ, nhục nhã vì phải giấu giếm con cái tình trạng khốn khổ của mình Nỗi nhục nhã ấy làm rỏ

xuống những giọt n ớc mắt Bà vái lấy vái để đứa con, van xin nó

đừng căm thù bố, đừng làm tan vỡ gia đình.

+ Ng ời đàn bà buông đứa trẻ ra Ng ời đàn bà buông đứa trẻ ra … trên chiếc mui … trên chiếc mui đuổi theo lão đàn ông cả hai đuổi theo lão đàn ông cả hai ng ời lại trở về chiếc thuyền

-> Bà không còn sự lựa chọn nào khác

• Tình trạng bạo lực trong gia đình- Hậu quả nặng

nề

+ Ng ời mẹ bị hành hạ về thể xác, bị giày vò về tinh thần, bà luôn luôn nơm nớp con cái bị tổn th ơng.

+Cậu bé Phác vì th ơng mẹ mà căm ghét bố -> tình máu mủ bị rạn vỡ

 Nhà văn lên án thói vũ phu, báo động về tình

trạng bạo lực, ca ngợi vẻ đẹp của tình mẫu tử, bảo vệ khát vọng đ ợc sống trong yêu th ơng của trẻ em

-> t t ởng nhân đạo của Nguyễn Minh Châu

4 - Tấm ảnh được chọn cho “bộ lịch năm ấy ”

-Nhìn kĩ người nghệ sĩ thấy: “ hiện lên cái màu hồng hồng của ánh

- NHìn lâu: “ người đàn bà ấy đang bước ra khỏi ảnh ”

biểu tượng của nghệ thuật, là hiện thân của những lam lũ khốn

cũng là quan niệm nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu: Nghệ

thuật chân chính không bao giờ rời xa cuộc đời Người nghệ sĩ

cần phải trung thực , dũng cảm nhìn thẳng vào hiện thực, nhìn vào số phận mỗi con người.

5.Tình huông truyện:.

-Các loại tình huống phổ biến trong truyện ngắn : tình

huông hành động, tình huống tâm trạng, tình huống nhận

thức

=>Tình huống nhận thức chủ yếu cắt nghĩa giây phút giác ngộ của nhân vật:

+ Đối với Đẩu: kết thúc sự kiện ng ời đàn bà đ ợc mời đến toà

án huyện để giải quyết bi kịch gia đình lại là : Một cái gì

mới vừa vỡ ra trong cái đầu của vị bao công của cái phố

rợ, tàn bạo.

đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh với cuộc sống nhọc nhằn, cơ

cực của gia đình dân chài trên con thuyền mà anh lấy làm

vỡ ra” của nhân vật Điền trong “ Mày chết đi cho ông nhờ Chúng “ Mày chết đi cho ông nhờ Chúng Trăng sáng Trăng sáng”” của Nam Cao

6- Vẻ đẹp văn xuôi của Nguyễn Minh

Châu:

- Là vẻ đẹp toát ra từ tình yêu tha thiết, khát vọng kiếm tìm, phát hiện, tôn vinh những vẻ đẹp ng ời còn tiềm ẩn và những khắc khoải lo âu tr ớc cái xấu, cái ác

- Vẻ đẹp của một cốt cách nghệ sĩ mẫn cảm, đôn hậu, điềm đạm chiêm nghiệm lẽ đời để rút ra những triết lý nhân sinh sâu sắc

- Ông kể chuyện bằng giọng thủ thỉ, trầm tĩnh,

thấp thoáng nụ c ời khoan hoà, lời văn của ông giản dị, mộc mạc nhiều d vị

III- Kết luận

1.Nội dung:

đời đằng sau bức ảnh, CTNX mang đến một bài học đúng

đắn về cách nhìn nhận cuộc sống và con ng ời: một cách

nhìn đa diện, nhiều chiều, phát hiện ra bản chất thật đằng sau vẻ bề ngoài của hiện t ợng

2.Nghệ thuật:

động,hấp dẫn

phần làm nổi bật t t ởng chủ đề của tác phẩm