Phản ứng thế ái nhân Phản ứng SN có sự phân cắt liên kết C-Z trước hay nhóm xuất trước sự tấn công của nucleophine.. Phản ứng thế ái nhân Phản ứng SN có sự phân cắt nhóm xuất và sự tấn c
Trang 1Phản ứng thế S N 2
Không có ước mơ nào mà không phải trả giá, Không thành công nào mà không một lần thất bại
Trang 4Phản ứng thế ái nhân
Tác nhân nucleophin là anion như: C-, O-, N-, S-…hoặc những phân tử trung hòa như HOH, RNH2 , PH3 …
Nhóm xuất là những nguyên tố hay nhóm nguyên tố có
độ âm điện lớn xuất ra ở dạng anionic như halogen, OH,
OR, OSO2R… hoặc những nhóm mang điện tích dương xuất ở dạng phân tử trung hòa như: N+R2, S+R2 …
Trang 5Phản ứng thế ái nhân
Phản ứng SN có sự phân cắt liên kết C-Z trước hay nhóm xuất trước sự tấn công của nucleophine Phản ứng đó thuộc loại phản ứng SN1
C + Nu
Trang 6Phản ứng thế ái nhân
Phản ứng SN có sự phân cắt nhóm xuất và sự tấn công của nucleophine cùng lúc Phản ứng đó thuộc loại phản ứng SN2
C Z + Nu Nu C + Z
Trang 7Cơ chế SN2
Cơ chế SN2 là cơ chế đồng bộ, trực tiếp không có hợp chất trung gian mà tạo thành trạng thái chuyển lưỡng phân tử
Trang 8Cơ chế SN2
Trang 9Cơ chế SN2
Trang 10http://chemistry.boisestate.edu/rbanks/organic/sn2.gif
Trang 11http://www.personal.psu.edu/faculty/t/h/the1/sn2.htm
Trang 12http://www.bluffton.edu/~bergerd/classes/CEM221/sn-e/SN2-1.html
Trang 13Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ chế SN 2
Cấu trúc chất nền
ảnh hưởng của nhóm xuất
ảnh hưởng của tác nhân nucleophin
ảnh hưởng của dung môi
xuất phát chuyển pha và siêu âm
Trang 14Cấu trúc chất nền
• Ảnh hưởng của gốc alkyl thế
Trang 15
Cấu trúc chất nền
Trang 16Cấu trúc chất nền
Trang 18Cấu trúc chất nền
Khi gốc R là gốc allyl hay benzyl, phản ứng SN2 xảy ra rất nhanh, nhanh hơn alkyl halogenua
Trang 19Cấu trúc chất nền
Khi gốc R là vòng no (các cycloalkyl), cyclopropyl halogenua không thể phản ứng theo cơ chế SN2, còn cyclobutyl halogenua phản ứng theo cơ chế SN2
Trang 20
Hiệu ứng nhóm thế
Hiệu ứng electron của nhóm thế phụ thuộc vào điện tích ở trạng thái chuyển
Trang 21Hiệu ứng nhóm thế Trên thực nghiệm, đa số các phản ứng SN2 thường được xúc tiến bằng nhóm thế hút electron
Trang 22Ảnh hưởng của nhóm xuất
Cũng giống nhu SN1, khi tăng thể tích nhóm thế thì trạng thái chuyển mất ổn định Dẫn đến tốc độ phản ứng giảm
nhưng SN2 đòi hỏi nhóm thế mạnh hơn nên
thường tiến hành dưới điều kiện base hay trung tính.
Trang 23Ảnh hưởng của nhóm xuất
Nhóm xuất chứa nhóm thế hút electron làm tăng phản ứng SN2
CH3OSO2-C6H4-X-p + H2O CH3OH + p-X-C6H4-SO3H
X = NO2 Br H CH3 CH3P
Ktd 50oC 5.9 1.7 1 0.69 0.5
Trang 24Ảnh hưởng của nhóm xuất
Dẫn xuất halogen:
Phản ứng phụ thuộc vào năng lượng phân ly của liên kết C-X
Trong đó: F <<< Cl < Br < I
Trang 25Ảnh hưởng của tác nhân nucleophin
Nucleophin có điện tích âm thì có tính nucleophin mạnh hơn acid liên hợp của nó
Trong cùng phân nhóm, tính nucleophin tăng từ trên
xuống
Tính nucleophine càng mạnh thì tốc độ phản ứng càng lớn
Trang 26ảnh hưởng của tác nhân nucleophin
Nhưng trên thực tế, tính nucleophin thường thay đổi từ phản ứng này đến phản ứng khác.Không có một thang tuyệt đối Nhưng cơ bản gồm các nhân tố sau:
o Năng lượng liên kết của Nu
o Lực liên kết của nu với obitan 2p
o Thể tích của Nu
o Nguyên tử tấn công vào trung tâm phản ứng của Nu
o Độ phân cực
Trang 27Ảnh hưởng của tác nhân nucleophin
Trang 28Xúc tác chuyển pha và siêu âm
Trong một phản ứng thế ái nhân:
Chất ban đầu thường không tan trong nước vàdung môi phân cực khác
Các nucleophin tan trong nước nhưng không tan trong chất ban đầu
Trang 29
Xúc tác chuyển pha và siêu âm
Để giải quyết vấn đề trên:
Người ta dung dung môi polar aprotic (DMF, DMSO)
Xúc tác chuyển pha và siêu âm
Trang 30Xúc tác chuyển pha và siêu âm
Thường là các ete crown và các cryptand
ete crown
O
O O
O
Trang 31Sự khác nhau giữa SN1 và SN2
Giống nhau:
phụ thuộc vào thể tích nhóm thế chất ban đầu, nhất là ảnh hưởng của tác nhân nucleophin và dung môi
Trang 32Sự khác nhau giữa SN1 và SN2
Khác nhau:
Về hóa học lập thể: SN1 cho sản phẩm racemic hóa,
SN2 có sự quay cấu hình
Trang 33Sự khác nhau giữa SN1 và SN2
Trang 34Sự khác nhau giữa SN1 và SN2
Cơ chế SN2 tác nhân Nucleophin mạnh hơn SN1
Trang 36Cơ chế SNi
Khái niệm:
phản ứng bảo toàn cấu hình mà không có sự tham gia của nhóm kề như SN1 và SN2 mà do sự tấn công nội phân tử
ROH + SOCl2 R – SO2Cl + HCl
Trang 38Cơ chế SNi
• Khi có thêm pyriden vào hỗn hợp alcohol và thionil chloride thì thu được alkyl halogenua nghịch đảo cấu hình.
• Phản ứng SNi ít xảy ra.
• Khi alcohol tác dụng với SOCl2, PX3, POX3 là
phản ứng thế SNi