Đề thi học sinh giỏi sinh học 9

Đề thi học sinh giỏi năm học 2010-2011Mụn : Sinh học 9 Thời gian: 90 phỳt ĐỀ: Câu I: 2 điểmHãy giải thích để chứng minh sự trao đổi chất ở cơ thể ng-ời là nối tiếp quá trình chuyển hoá v

Đề thi học sinh giỏi năm học 2010-2011

Mụn : Sinh học 9 Thời gian: 90 phỳt

ĐỀ:

Câu I: (2 điểm)Hãy giải thích để chứng minh sự trao đổi chất ở cơ thể

ng-ời là nối tiếp quá trình chuyển hoá vật chất và năng lợng ?

Câu II: (2 điểm)Giải thích tại sao cơ thể dị hợp tử lại tạo ra nhiều loại giao

tử so với những cơ thể đồng hợp tử?

Câu III/ ( 5 điểm )

Hãy so sánh định luật phân li độc lập và hiện tợng di truyền liên kết

về hai cặp tính trạng

Câu IV: ( 6điểm)

So sánh hai quá trình nguyên phân và giảm phân

Câu V/ ( 5 điểm)

ở ruồi giấm, thân xám là trội so với thân đen Khi cho ruồi giấm thân xám giao phối với ruồi giấm thân đen thu đợc F1 Tiếp tục cho F1 tạp giao với nhau thu đợc F2

Hãy biện luận và viết sơ đồ từ P - > F2

ĐÁP ÁN

Câu I: (2,0điểm)

- Năng lợng khởi đầu cho sự sống là ánh nắng mặt trời (0,25đ) Cây xanh hấp thu một phần năng lợng này để tiến hành quang hợp tổng hợp chất hữu cơ từ khớ CO2 và nớc (0,25đ)

- Nh vậy năng lợng mặt trời đã chuyển sang thành năng lợng tích luỹ trong chất hữu cơ của cây xanh Động vật ăn cây xanh, năng lợng chuyển sang tích luỹ trong chất hữu cơ của động vật (0,25đ)

- Ngời ăn cả thực vật và động vật Thức ăn vào cơ thể ngời đợc biến đổi và sau đó tổng hợp những chất hữu cơ đặc trng của tế bào và cơ thể ngời.(0,25đ)

- Vậy năng lợng từ thực vật và động vật đã chuyển sang tích luỹ trong chất đặc trng đó (0,25đ)

- Khi cơ thể ngời hoạt động, chất đặc trng đợc phân giải tạo ra năng lợng cho cơ thể hoạt động, sản phẩm tạo ra từ quá trình phân giải này là khí CO2, nớc và năng lợng (0,25đ)

- Khí CO2 và nớc đơc cơ thể ngời thải ra môi trờng cung cấp nguyên liệu để cây xanh tiếp tục thực hiện quá trình tổng hợp (0,25đ)

- Nh vậy, sự trao đổi chất ở cơ thể ngời là nối tiếp quá trình chuyển hoá vật chất và năng lợng trong tự nhiên.(0,25đ)

Câu II:(2,0điểm)

- Cơ thể dị hợp là cơ thể có tính di truyền không ổn định.(0,25đ)

- Nếu dị hợp tử về một cặp gen tạo nên hai loại giao tử Vậy nếu

có n cặp gen dị hợp tồn tại n cặp nhiễm sắc thể khác nhau sẽ tạo nên 2n loại giao tử (0,25đ)

- Trong khi đó những cơ thể đồng hợp tử chỉ tạo ra 2o= 1 loại giao

tử Trong cơ thể mỗi loài sinh vật có hàng ngàn, hàng vạn gen Vì vậy tần số biến dị tổ hợp là rất lớn (0,25đ)

- Trong trờng hợp các gen không alen cùng liên kết trên một nhiễm sắc thể thì những cơ thể dị hợp vẫn cho nhiều loại giao tử hơn (0,25)

- Ví dụ: Có 2 cặp gen:

ab

AB

tạo ra 2 loại giao tử khi gen liên kết hoàn toàn, tạo ra 4 giao tử khi gen có hoán vị Còn các cơ thể đồng hợp

AB

AB

,

Ab

Ab

,

aB

aB

;

ab

ab

chỉ tạo ra 1 loại giao tử (0,25đ)

- Đối với các cơ thể đa bội, dị bội, dị hợp tử thì giảm phân vẫn tạo

ra nhiều loại giao tử hơn so với cơ thể đa bội thể, dị bội thể đồng hợp tử (0,25đ)

Ví dụ: Cơ thể tứ bội: (0,25đ)

AAaa tạo ra 3 loại giao tử : AA, Aa, aa

AAAa tạo ra 2 loại giao tử: AA, Aa

Aaaa tạo ra 2 loại giao tử: Aa , aa

aaaa tạo ra 1 loại giao tử: aa

AAAA tạo ra 1 loại giao: AA

Ví dụ: Cơ thể dị bội (0,25đ)

AAa tạo ra 4 loại giao tử: AA , Aa, A, a

Aaa tạo ra 4 loại giao tử: Aa , aa , A, a

AAA tạo ra 2 loại giao tử : AA, A

aaa tạo ra 2 loại giao tử : aa, a

Câu I II / ( 5 điểm)

*/ Những điểm giống nhau (3đ)

- Đều là các định luật và hiện tợng phản ánh sự di truyền của 2 cặp

tính trạng

(0,75đ)

- Đều có hiện tợng gen trội lấn át gen trặn (0,75đ)

- Về cơ chế di truyền đều dựa trên sự phân ly của gen trên NST trong

phát sinh giao tử và tổ hợp từ các giao tử trong thụ tinh

(0,75đ)

- P Thuần chủng về hai cặp tính trạng tơng phản F1 đều mang kiểu

hình với 2 tính trạng trội

(0,75đ)

*/ Những điểm khác nhau (2đ)

Đinh luật phân li độc lập Hiện tợng di truyền liên kết

- Mỗi gen nằm trên 1 NST ( hay 2

cặp gen nằm trên 2 cặp NST tơng

đồng khác nhau) (0,25đ)

- Hai cặp tính trạng di truyền độc lập

và không phụ thuộc vào nhau

(0,25đ)

- Các gen phân li độc lập trong giấm

phân tạo phân tử (0,25đ)

Làm xuất hiện nhiều biến dị tổ hợp

(0,25đ)

- Hai gen nằm trên 1 NST ( hay 2 cặp gen cúng nằm trên 1 NST

t-ơng đồng) (0, 25đ)

- Hai cặp tính trạng di truyền không

độc lập và phụ thuộc vào nhau (0,25đ)

- Các gen phân li cùng với nhau trong giấm phân tạo phân tử (0,25đ)

- Hạn chế xuất hiện biến dị tổ hợp (0,2 5đ)

Câu IV : (6điểm)

* Những điểm giống nhau ( 2đ)

- Đều là các quá trình sinh sản của tế bào

0,5đ

- Có các kì phân chia giống nhau ( Kì trung gian, kỳ đầu, kì giữa,

kì sau và kì cuối)

0,5đ

- Các thành phần của tế bào nh: Trung thể, thoi vô sắc, màng nhân, nhân con, màng tế bào chất có những biến đổi trong từng kì t

-ơng ứng giống nhau:

0,5đ

- NST có những hoạt động nh: Nhân đôi, duỗi xoắn, tháo xoắn, xếp trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc, phân li

( 0,5đ)

* Những điểm khác nhau:

Loại tế bào Xảy ra ở hầu hết các tế bào trong cơ

thể ( hợp tử tế bào sinh dỡng, tế bào mầm sinh dục) 0,5đ

Chỉ xảy ra ở tế bào sinh dục thời kì chín ( tinh bào bậc I và noãn bào bậc I)

0,5đ

Hoạt động

NST Không xảy ra sự tiếp hợp NST 0,5đ Có xảy ra sự tiếp hợp NST vào kì đầu I 0,5đ

Có 1 lần NST tập trung trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc và phân li 0,5đ

Có 2 lần NST tập trung trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc

và phân li 0,5đ

Kết quả Từ 1 tế bào mẹ 2n NST qua 1 lần

phân bào tạo ra 2 tế bào con đều có 2n NST 0,5đ

Từ một tế bào mẹ 2n NST qua 2 lần phân bào tạo ra 4 tế bào con

đều có n NST 0,5đ

Câu V/ ( 5 điểm)

(0,5đ)+ Quy ớc: Gen A - > Thân xám

Gen a - > Thân đen

- Ruồi giấm thân xám có kiểu gen AA và Aa

- Ruồi giấm thân đen có kiểu gen aa

- Vậy khi cho ruồi giấm thân xám giao phối với ruồi giấm thân đen, sơ

đồ lai có thể là: AA x aa hoặc Aa x aa

(0,75đ)+ Trờng hợp 1:

P : AA( thân xám) x aa ( thân đen) G: A x a

F1: Kiểu gen Aa Kiểu hình 100% thân xám + Trờng hợp 2: P: Aa( Thân xám) x aa( Thân đen)

(0,75đ )

Gp: A,a a F1: Kiểu gen: 1Aa : 1 aa

Kiểu hình: 1 Thân xám : 1 thân đen

+ Nhận xét: ( 3đ )

F1 tạo ra 2 kiểu gen: Aa và aa Nếu cho F1 tạp giao với nhau, sơ đồ lai có 3 trờng hợp ( 0,75đ )

F1: Aa x Aa

F1: Aa x aa

F1: aa x aa

- Sơ đồ lai 1: ( 0,75đ )

F1: Aa x Aa

GF1: A,a A,a

F2: Kiểu gen: 1 AA 2 Aa 1 aa Kiểu hình: 3 Thân xám 1 thân đen

- Sơ đồ lai 2: ( 0,75đ )

F1: Aa x aa

GF1: A,a a

F2: Kiểu gen 1 Aa: 1 aa Kiểu hình: 1 thân xám: 1 thân đen

- Sơ đồ lai 3: ( 0,75đ )

F1: aa x aa

GF1: a a

F2: Kiểu gen: aa Kiểu hình 100% thân đen