Bài 46: Trụ não, ...

VỊ TRÍ VÀ CÁC THÀNH PHẦN CỦA NÃO BỘ Trụ não tiếp liền với tủy sống ở phía dưới.. Đồi thị Dưới đồi thị Não trung gian Củ não sinh tư Cuống não Não giữa Trụ não Cầu não Hành não não trung

Nêu cấu tạo, chức năng dây thần kinh

tuỷ?

Cấu tạo

Cấu tạo :

- Tuỷ sống phát ra 31 đôi dây thần kinh tuỷ.

- Mỗi dây thần kinh tuỷ gồm bó sợi thần kinh hướng tâm & li tâm nối với tuỷ sống qua rễ trước & sau  dây thần kinh tuỷ là dây pha.

Chức năng

Chức năng : Dẫn truyền xung thần kinh theo 2 chiều:

- Rễ trước dẫn xung thần kinh từ trung ương  cơ quan phản ứng.

- Rễ sau dẫn xung thần kinh từ các cơ quan thụ cảm

TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN

I VỊ TRÍ VÀ CÁC THÀNH PHẦN CỦA NÃO BỘ

Trụ não tiếp liền với tủy

sống ở phía dưới Nằm

giữa trụ não và đại não là

…… …… … Trụ não

gồm ……….… , …………

và ………… Não giữa gồm

……… ở mặt trước và

……… ở mặt sau

Phía sau trụ não là ………

Bài: 46

Tìm hiểu hình 46-1 để hoàn chỉnh thông tin

dưới đây:

Não bộ gồm:

- Đại não

- Não trung gian nằm

giữa trụ não và đại não

- Trụ não tiếp liền với

tuỷ sống ở phía dưới

gồm: hành não, cầu

não, não giữa.

- Tiểu não ở phía sau trụ

não.

Đồi thị

Dưới đồi thị

Não trung gian

Củ não sinh tư Cuống não

Não giữa

Trụ não

Cầu não Hành não

não trung gian

não giữa

củ não sinh tư

cuống não

tiểu não

Tiểu não Đại não

Hình 46.1 – Não bộ bổ dọc

Não trung gian

Trụ não

Tiểu não

1

4 5 6

7

II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO

Đọc thông tin mục II SGK trang 144 và quan sát hình vẽ

Dây vận động thị giác

Dây khứu giác

Dây thị giác

Dây thính giác

Dây ba nhánh

Dây vận động

cơ mặt

Dây phế vị

Dây lưỡi hầu

Dây gai sống

Dây vận động

cơ lưỡi

II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO

Bảng 46 Vị trí, chức năng của tuỷ sống và trụ não

Tu sống ỷ Trụ não

Vị trí Chức năng Vị trí Chức năng

Bộ

phận

trung

ương

Chất xám

Chất trắng Bộ phận ngoại

biên (dây thần

kinh)

tủy sống, thành dải liên tục

Căn cứ thần kinh (trung khu)

Phân thành các nhân xám

C n c th n kinh ă ứ ầ

c a h tu n hoàn, ủ ệ ầ

h hô h p, h tiêu ệ ấ ệ hóa

Bao quanh

Bao phía ngoài các nhân xám

Dẫn truyền dọc và nối 2 bán cầu tiểu não

Dây thần kinh pha ( 31 đôi)

Gồm 3 loại: dây cảm giác, dây vận động và dây pha thuộc dây thần kinh não (12 đôi)

So sánh cấu tạo và chức năng của trụ não với tuỷ sống để hồn thành bảng 46.

II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO

bao phía ngoài các nhân xám Dẫn truyền lên (cảm giác), dẫn truyền xuống (vận động)

và nối 2 phần tiểu não

2.Bộ phận ngoại biên (dây thần kinh):

1 Bộ phận trung ương

Chất trắng:

tập trung thành các nhân xám  Điều khiển, điều hoà hoạt động của các nội quan: hô hấp, tuần hoàn, tiêu hoá.

Có 12 đôi gồm 3 loại : dây cảm

giác, dây vận động và dây pha

Chất xám:

Quan sát lại hình 46.1 và

thông tin phần III trả lời

câu hỏi sau:

Hãy nêu cấu tạo và chức năng của não

trung gian?

III NÃO TRUNG GIAN

Não

trung

gian

Đồi thị

Dưới đồi thị

Đồi thị

Dưới đồi thị

Não trung gian

Hãy xác định vị trí não trung gian trên hình vẽ?

III NÃO TRUNG GIAN

chuyển tiếp các đường dẫn truyền từ dướI lên não.

là các nhân xám  điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hoà

thân nhiệt.

- Chất trắng (ngoài):

- Chất xám ( trong):

IV TIỂU NÃO

Nghiên cứu lại hình 46.1

và hình 46.3 và thông tin

trả lời các câu hỏi sau:

1 Vị trí của tiểu não?

2 Tiểu não có cấu tạo

như thế nào? Sau trụ não dưới đại não

- Chất xám:

- Chất trắng:

- Cấu tạo:

+ Chất xám: ở ngoài làm

thành vỏ tiểu não và các

nhân xám

+ Chất trắng: ở trong là

các đường dẫn truyền.

Nghiên cứu 2 thí nghiệm sau:

bồ câu, con vật đi lảo đảo, mất thăng bằng.

tiểu não ếch cũng làm ếch nhảy, bơi lệch về phía bị hủy tiểu não.

=> Từ 2 thí nghiệm trên

em hãy rút ra kết luận

về chức năng của tiểu não.

Điều hoà,

phối hợp các cử động

phức tạp và giữ thăng

bằng của cơ thể.

- Chức năng :

Tiểu não

Đồi thị

Dưới đồi thị

Não trung gian

Củ não sinh tư Cuống não

Não giữa

Trụ não

Cầu não Hành não

Tiểu não Đại não

Tiểu não

Tiểu não

Ở ngoài

làm thành vỏ tiểu não và

các nhân xám

Ở trong là

các đường dẫn truyền nối

vỏ tiểu não với các phần

khác của hệ thần kinh

Hãy giải thích tại sao những người say rượu thường có biểu hiện chân này đá chân kia trong lúc đi ?

Trả lời: Do rượu đã ngăn cản, ức chế

sự dẫn truyền qua xinap giữa các tế bào có liên quan đến tiểu não khiến sự phối hợp các hoạt động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể bị ảnh hưởng

2 Tại sao khi tham gia giao thông chúng ta phải đội mũ bảo hiểm đúng theo qui định ?

1 Khi đùa giỡn, không nên đánh vào phía sau ót của bạn Vì sao?

não

TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN

Bài: 46

I VỊ TRÍ VÀ CÁC THÀNH PHẦN CỦA NÃO BỘ

Não bộ gồm:

- Đại não

- Não trung gian nằm giữa trụ não và đại não

- Trụ não tiếp liền với tủy sống ở phía dưới gồm: hành não, cầu não, não giữa.

- Tiểu não ở phía sau trụ não.

II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO

bao phía ngồi các nhân xám Dẫn truyền lên (cảm giác), dẫn truyền xuống (vận động) và nối 2 phần tiểu não

2.Bộ phận ngoại biên (dây thần kinh):

1 Bộ phận

trung ương

Chất trắng:

tập trung thành các nhân xám  Điều khiển, điều hồ hoạt động của các nội quan: hơ hấp, tuần hồn, tiêu hố.

Cĩ 12 đơi gồm 3 loại : dây cảm giác, dây vận động

và dây pha

Chất xám:

III NÃO TRUNG GIAN

chuyển tiếp các đường dẫn truyền từ dướI lên não.

là các nhân xám  điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hồ

thân nhiệt.

- Chất trắng (ngồi):

- Chất xám ( trong):

IV TIỂU NÃO

- Cấu tạo:

+ Chất xám: ở ngoài làm thành vỏ tiểu não và các nhân

+ Chất trắng ở trong là các đường dẫn truyền

1 Số lượng dây thần kinh của não trong cơ thể là bao nhiêu ?

a 12 đơi b 21 đơi c 25 đơi d 31 đơi a 12 đơi

A Hãy chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu sau:

2 Vị trí của não trung gian

a nằm phía dưới tủy sống

c nằm ở giữa tủy sống và trụ não

d nằm ở giữa hành não và cầu não.

b nằm ở giữa trụ não và đại não

Các bộ phận

của não Chức năng Trả lời

1 Trụ não

2 Tiểu não

3 Não trung

gian

a Điều hoà và phối hợp

các hoạt động phức tạp, giữ thăng bằng

cơ thể

b Điều khiển điều hoà

hoạt động của các nội quan (tuần hoàn, hô hấp, tiêu hoá)

c Điều khiển quá trình

trao đổi chất

1 ghép với…

2 ghép với…

3 ghép với…

B Hãy sắp xếp chức năng tương ứng với từng

bộ phận của não:

a.

b.

c.

1 ghép với

2 ghép với

3 ghép với

a c b

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ

• Học bài theo nội dung Đọc “Em có biết”/ 146 sgk

Trả lời câu hỏi 1 / 146 sgk như mẫu gợi ý sau:

Chất xám Chất trắng Chức năng Trụ não

Não trung gian

Tiểu não

• Chuẩn bị bài 47: Đại não

Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của đại não theo

thông tin và yêu cầu của các lệnh / 147, 148 và

149 sgk

Chµo t¹m biÖt !

TN2: Phá tiểu não ếch.

SINH HỌC 8

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC

GD



TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO CÁC THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ