Nhận ra được tầm quan trọng của hoạt động chuẩn bị trước khi cho HS nghe, hiểu nên tôi đã đi sâu tìm hiểu đề tài “Một số phương pháp giới thiệu bài để việc dạy nghe môn Tiếng Anh đạt hiệ
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
I BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI
Với xu thế toàn cầu hóa ngôn ngữ Quốc tế, Tiếng Anh một thứ ngoại ngữ được nhiều người sử dụng nhất và đang được coi là phương thức giao tiếp quan trọng nhất, chiếm lĩnh mọi lĩnh vực trong đời sống hiện đại
Vốn là một ngôn ngữ có lịch sử phát triển lâu đời và có nhiều ưu điểm riêng
đã được thừa nhận, Tiếng Anh đã trở thành một ngôn ngữ quốc tế đầy hiệu quả Có thể nói việc nghiên cứu các tài liệu nước ngoài đã bắt kịp với sự phát triển chung của thế giới Đây chính là lý do khiến cho việc học ngoại ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng trở nên cấp bách và cần thiết trong mọi cấp học Đặc biệt việc học ngoại ngữ ở trường phổ thông giúp cho HS có kiến thức nhất định, làm nền tảng cho việc học ngoại ngữ nâng cao sau này
Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước, để góp phần vào công việc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội, đòi hỏi mỗi người phải biết ít nhất một ngoại ngữ để nâng cao sự hiểu biết, từ đó sẽ trợ giúp đắc lực cho công việc chính Vì vậy mà ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường, các em HS phải xác định được tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ từ đó xác định được mục tiêu cuối cùng là có được vốn kiến thức vững vàng, góp phần xây dựng đất nước
II LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Việc dạy ngoại ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng không chỉ là việc cho các em làm quen với một thứ ngôn ngữ mới ngoài tiếng mẹ đẻ mà còn giúp trang bị cho các em vốn kiến thức để giao tiếp, hòa nhập với nền văn minh thế giới, với sự phát triển vượt bậc của khoa học - công nghệ - thông tin Chính vì vậy mà đây sẽ là một quá trình không dễ dàng đối với cả người dạy và người học, đặc biệt là ở các trường THCS Đây là cấp học của các đối tượng HS ở độ tuổi 11 – 16, do vốn kiến thức và sự hiểu biết chung còn hạn chế nên khi học Tiếng Anh với các khái niệm mới mẻ khiến các em tiếp thu còn chậm, nhiều khi dẫn đến sợ học môn này Vậy chúng ta phải làm thế nào để xóa bỏ tình trạng này và gây hứng thú cho các em vào việc học ngoại ngữ
Qua giảng dạy môn Tiếng Anh ở nhà trường THCS tôi nhận thấy rằng trong các kỹ năng: Nghe – nói – đọc – viết thì HS thường e ngại khi rèn luyện và học tiết nghe Trong khi đó “Nghe” lại là một kỹ năng đầu tiên khi học tiếng nước
Trang 2ngoài nói chung và Tiếng Anh nói riêng Vì trước tiên các em phải làm quen với ngôn ngữ bằng thính giác sau đó mới nói theo, đọc ngôn ngữ và viết, do đó nghe và hiểu được điều mình nói rất quan trọng Do đó chúng ta phải tạo hứng thú cho HS vào các tiết nghe – hiểu
Khi các tiết nghe - hiểu chiếm phần lớn số tiết Nhưng tại sao các em lại e ngại khi học các tiết nghe hiểu? Do đó trước khi tiến hành nghe GV cần có một số hoạt động chuẩn bị cho HS nghe để gây hứng thú cho HS vào hoạt động này
Nhận ra được tầm quan trọng của hoạt động chuẩn bị trước khi cho HS
nghe, hiểu nên tôi đã đi sâu tìm hiểu đề tài “Một số phương pháp giới thiệu bài để việc dạy nghe môn Tiếng Anh đạt hiệu quả cao”.
III PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Đề tài chỉ giới hạn trong phạm vi dạy tiết nghe môn Tiếng Anh cho HS trường THCS và áp dụng với mọi đối tượng HS
IV MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu việc áp dụng phương pháp giới thiệu giảng dạy giờ nghe hiểu của HS cấp THCS để giờ dạy đạt kết quả cao
- Nghiên cứu phương pháp kích thích tích cực, chủ động sáng tạo của HS, tạo hứng thú học tập Tiếng Anh nói chung và phát triển kỹ năng nghe nói riêng
- Giới thiệu một số phương pháp giới thiệu bài trước khi tiến hành cho HS nghe, áp dụng cho cấp học THCS để đạt hiệu quả giờ học cao
- Phân tích ưu điểm và một vài hạn chế của việc sử dụng phương pháp giới thiệu bài để dạy nghe đạt hiệu quả cao ở cấp THCS
V ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Trong khi nghiên cứu đề tài tôi có sử dụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu và quan sát tình hình học tập của HS trong các giờ ngoại ngữ (giờ nghe) có áp dụng các phương pháp giới thiệu bài Đánh giá nhận xét thái độ học tập, tinh thần và mức độ hứng thú của HS vào giờ học
- Phương pháp phân tích, tổng hợp kết quả thu được qua các giờ dạy có sử dụng phương pháp mới
- Phương pháp thảo luận, trao đổi ý kiến với các đồng nghiệp trong tổ nhằm hoàn thiện cách áp dụng các phương pháp một cách hợp lý
Trang 3- Phương pháp phỏng vấn thăm dò ý kiến đánh giá nhận xét ý kiến của HS sau khi các em được học các giờ có áp dụng phương pháp mới
PHẦN NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÍ LUẬN
Với bất kỳ một môn học nào đi nữa thì phần giới thiệu bài là vô cùng quan trọng vì nó sẽ hướng HS vào nội dung mà mình sẽ học và gây hứng thú kích thích
óc tò mò của HS vào bài học Bộ môn tiếng Anh nói chung và trong giờ dạy kỹ năng nói riêng thì phần giới thiệu bài lại càng phải được chú ý hơn Nếu trong một giờ học nghe trước khi vào bài GV chỉ nói “Listen to this” sau đó bật máy hoặc đọc
to thì HS sẽ lúng túng và ở trong tình thế bị động vì chúng có thể sẽ không biết được mình được nghe những gì, thậm chí với những âm thanh nghe không rõ hay những từ không quen thì HS sẽ không thể đoán được đó là từ gì và nghĩa của nó Vì chúng không hiểu chủ điểm mà mình nghe hoặc nếu GV có chỉ dẫn có giới thiệu nhưng sơ sài không hợp lý thì sẽ không gây chú ý, hứng thú cho HS vào việc nghe,
từ đó sẽ dẫn đến tình trạng HS e ngại khi phải nghe – hiểu và giờ học sẽ không đạt được kết quả như mong muốn
Do đó việc sử dụng một số phương pháp để giới thiệu bài trước khi tiến hành cho HS nghe là rất cần thiết cho một tiết dạy, nhưng GV phải áp dụng nó vào thực tế hợp lý thì mới phát huy hết tác dụng và đạt kết quả cao
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
Muốn việc sử dụng được phương pháp đạt kết quả cao thì GV cần thực hiện một số yêu cầu sau:
- GV cần có sự chỉ dẫn rõ ràng để HS hiểu được những yêu cầu công việc
mà chúng phải làm trước khi nghe những điểm nào cần chú ý khi nghe
- Cần lựa chọn các hoạt động trước khi nghe cho phù hợp dựa vào các nhân
tố sau:
+ Thời gian có thể sử dụng
+ Những tài liệu, sách vở có thể dùng
+ Khả năng nhận thức của HS
+ Sở thích, hứng thú của HS
Trang 4+ Sở thích, hứng thú của GV.
+ Không gian, địa điểm có thể tiến hành hoạt động
+ Nội dung bài nghe
Trong số các nhân tố trên thì “Nội dung bài nghe” là quan trọng nhất quyết định hoạt động và sử dụng phương pháp cho phù hợp với HS cũng như điều kiện hiện có
- Giới hạn công việc phù hợp với thời gian, trình độ HS Để việc sử dụng phương pháp không chiếm quá nhiều thời gian của tiết học cũng như không yêu cầu HS làm, chuẩn bị những câu hỏi quá khó, những ví dụ không thực tế
- Có kế hoạch cho các hoạt động sẽ tiến hành tránh trùng lặp, nhàm chán ở HS Ngoài các yêu cầu trên thì GV phải chuẩn bị câu hỏi, biểu đồ, tranh ảnh, các ví
dụ cần thiết cho việc dùng phương pháp giới thiệu bài khi nghe Nhưng những ví
dụ, tranh ảnh đó phải thực tế, sát nội dung bài sắp nghe, có chút hài hước, dí dỏm tạo hứng thú cho HS vào bài học
III CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 True – False statements prediction
a Ưu điểm: Có thể áp dụng vào nhiều bài, sự chuẩn bị và cách tiến hành
đơn giản, phát huy được tính lao động tập thể của HS
b Các bước tiến hành:
- GV chép 5 => 10 câu lên bảng dựa vào nội dung chính của bài sắp nghe Trong đó chỉ có một nửa số câu là đúng theo nội dung bài Sau đó HS đoán câu đúng, sai theo cặp Gọi HS lên đọc to dự đoán của mình, hoặc viết lên bảng GV không sửa hoặc nhận xét gì về dự đoán đó GV cho HS nghe (hoặc GV đọc) nội dung bài (2 lần) để HS kiểm tra lại kết quả dự đoán HS so sánh kết quả theo cặp,
GV đọc lại lần cuối cùng và cả lớp thống nhất những câu nào đúng, những câu nào sai với nội dung bài
Ví dụ:
Set the scene: The Robinson Family
Returned home after visiting Nha Trang
The Robinsons had a great holiday in Nha Trang Unfortunately, the
Trang 5Do you know what they did?
Only 5 statements are true
1.The Robinsons returned to Ha Noi by
train
2 The Robinsons returned to Ha Noi by
bus
3 This was the second time Liz saw the
paddies
4 This was the first time Liz saw the
paddies
5 They stopped at the restaurant for a short
time
6 They stopped at the restaurant for a long
time
7 Mr Robinson bought some food for Liz
8 Mrs Robinson bought some food for Liz
9 They arrived home in the afternoon
10 They arrived home in the evening
Answer: 2, 4, 5, 8, 9
holiday soon ended and it was time to return home They took a bus back to
Ha Noi Liz was excited as the bus drove through the countryside She saw rice paddies for the first time Everything looked calm and peaceful
At four o’clock the bus stopped at a small roadside restaurant for 10 minutes Mr Robinson was asleep, so Mrs Robinson bought some peanut and an ice-cream for Liz The bus arrived in Ha Noi at about 7 p.m
* Note: Không yêu cầu HS chép cả câu mà chỉ chép số thứ tự để điền T/F
- Dựa vào trình độ của HS có thể cho các em sửa một số câu sai
- Phương pháp này nên áp dụng cho bài nghe hiểu
II Looking at a list of items
a Ưu điểm: Giúp HS ôn lại từ mới và cấu trúc ngữ pháp vừa học, làm quen
với từ sắp học Hơn nữa sự chuẩn bị và cách tiến hành tương đối đơn giản, nhanh,
dễ hiểu
b Các bước tiến hành:
Trang 6- GV chép một số chi tiết lên bảng theo nội dung chính của bài sắp nghe sau
đó yêu cầu HS đoán xem chi tiết nào sẽ có trong bài thì đánh dấu vào chi tiết đó (HS làm việc theo cặp)
- Gọi HS đứng lên đọc to những chi tiết mà chúng dự đoán có trong bài hoặc lên bảng đánh dấu (GV không sửa)
- GV cho HS nghe (hoặc đọc) nội dung bài 2 lần
- GV gọi HS kiểm tra đáp án và so sánh theo cặp
- GV cho HS nghe lần cuối để kiểm tra lại thông tin và đi đến thống nhất đáp án đúng
Ví dụ:
Set the scene: You are going to listen
to some places Tick before the places
which you guess you will listen
1 museum/ stadium/temple/hospital
2 Restaurant/ store/ book store/factory
3 Park/river/lake/yard
4 Hotel/house/ street/ tree
Answer.
1 Museum 2 Bookstore
3 River 4 Street
1 There are three museums in the city
2 The book store is on the other side
of the street
3 She walks along the river everymoning
4 Chindren can’t play soccer on the street
3 Complete part of a chart
a
Ưu điểm: Hoạt động này giúp HS phát huy được quan điểm riêng, óc
sáng tạo và khả năng phán đoán riêng của mình và còn là cơ hội để HS so sánh những suy nghĩ với các bạn khác
b Các bước tiến hành:
GV đưa ra bảng liệt kê hoặc biểu đồ có liên quan đến nội dung sẽ nghe, giải thích yêu cầu thông tin cần điền
- Yêu cầu HS suy đoán và điền thông tin và biểu đồ theo ý kiến riêng của mình Sau đó so sánh theo cặp
Trang 7- Gọi một vài HS đọc to suy đoán thông tin của mình hoặc điền thông tin lên bảng
- Cuối cùng GV mới cho nghe nội dung bài, HS kiểm tra, sửa lại thông tin ở biểu đồ của mình
- GV cho nghe lần cuối để đi đến thống nhất chung GV gọi một vài HS lên bảng điền lại
Ví dụ:
Set the scene: You are going to listen to
the work of Peter, Susan, Jane, Phong
Do you know about their works? Fill in
the table
What you think?
per week
Amount of vacation Peter
Susan
Jane
Phong
Peter is a doctor in a hospital He is
on duty for about 70 hours a week
He has four weeks’ vacation each year
Susan in a nurse She is on duty for 5 hours a week She has three weeks’ vacation a year
Jane is a shop assistant She works
35 hours a week She has one week’s vacation a year
Phong is a factory worker He works
8 hours hours a week He has an annual vacation of tow weeks
Note: Tùy theo trình độ của HS, GV có thể đưa ra những bảng, biểu đồ
ngắn đơn giản và nên làm cho HS một vài ví dụ
4 Reading a text before listening
a Ưu điểm: Phương pháp này thích hợp cho mọi đối tượng HS, đặc biệt là
HS thiếu tự tin Khi có bài đọc và biết trước nội dung HS sẽ tự tin để nghe hơn
b Cách tiến hành:
- GV giới thiệu nội dung đoạn hội thoại và cho HS đọc thầm đoạn hội thoại (có phần trống)
- HS chỉ đoán các từ còn thiếu, viết ra giấy và so sánh các cặp
Trang 8- Gọi một vài HS hoàn thành bài theo dự đoán của mình.
- Cho HS nghe qua bài một lần
- Cho HS nghe lại bài lần 2 đồng thời tìm thông tin điền vào chỗ trống so sánh kết quả theo cặp
- Gọi một hoặc hai HS trả lời trước lớp
- Cho HS nghe lại lần cuối để cả lớp đi đến thống nhất đáp án
Ví dụ:
Set the scene: You are going to listen
to the dialogue between the Doctor and
Hoa Guess the missing words anhd fill
in the space
Doctor: I want… you a few questinons
before I start, Hoa… old are you?
Hoa: Fourteen
Doctor : And………height is one
meter…….centimeters?
Hoa: No, I think I’m……….the nurse
measured………
Doctor: Oh, How………are you?
Hoa: One…… 45……
Doctor: I………ask the…… to check
your ………again How heavy are
you?
Hoa: I……….I’m 42……
Doctor: …it says on your…that you’re
40 kilos
Doctor: I want to ask you a few questions before I start, Hoa how old are you?
Hoa: Fourteen Doctor: And your height is one meter
50 centimeters?
Hoa; No, I think I’m shorter The nurse measured me
Doctor: Oh, How tall are you?
Hoa: One meter 45 centimeters
Doctor: I will ask the nurse to check your height again How heavy are you? Hoa: I think I’m 42 kilos
Doctor: No, It says on your form that you’re 40 kilos
Note: Cần cho HS đọc kỹ bài trước khi nghe GV có thể nói một số từ có trong bài
mà HS nghe không hiểu rõ
5 Open – Prediction
Trang 9a Ưu điểm: Phát huy khả năng tư duy ngôn ngữ phong phú của HS rất
thích hợp cho hoạt động nhóm và cặp Tạo hứng thú cho HS chú ý bài nghe
b Cách tiến hành:
- GV giới thiệu ngữ cảnh của bài nghe, yêu cầu HS dự đoán một vài điều
mà HS sẽ nghe trong bài
- HS viết ra giấy những suy đoán của mình
- Gọi một vài HS đọc to những suy đoán đó
- GV cho HS nghe bài và HS sẽ đánh dấu vào những dự đoán đúng của mình trong bài
Ví dụ:
Set the scene: You are going to listen
to a text about what we are doing to
our environment Think of 5 things you
think you will hear Write them down
1 Waste water
2
3
4
5
What are we doing to our environment?
We are destroying the forests
We are destroying wild animals and plants
We are wasting too much water
We are burning too much coal, oil and gas
We are wasting too much power This is polluting the air with gases
We are producing too much trash This is polluting the lands, the rivers and the oceans
Note: - GV không cần đưa ra một câu nào trong phần “Pre-lisening”
- GV có thể làm 1 ví dụ cho HS dễ hiểu
6 Pre – Questions (Reading through questions)
a Ưu điểm: Giúp HS xác định rõ những chi tiết mà mình cần nghe và nắm
bắt, hiểu rõ được nội dung bài, từ đó sẽ hứng thú hơn với bài nghe
b Cách tiến hành:
Trang 10- GV giới thiệu nội dung bài sẽ nghe.
- Viết một số câu hỏi lên bảng, yêu cầu HS đọc câu hỏi (không trả lời)
- HS chỉ đọc, hiểu và chú ý vào câu hỏi chính chứ không đoán câu trả lời và
GV cũng không gợi ý câu trả lời
- GV cho HS nghe một hoặc hai lần để trả lời câu hỏi (hoặc ghi chú ý thông tin cần thiết) Sau đó cho nghe lại để kiểm tra lại câu trả lời
- Gọi một vài HS đọc to câu trả lời trước lớp
- Cho HS nghe lại lần cuối để thống nhất câu trả lời
Ví dụ:
Set the scene: You will hear about Dr
Lai, He Works at Quang Trung school
Read the following questions through
before you listen, and then answer
them after hearing the text
1 What is Dr Lai’s job?
2 What clothes does Dr Lai wear to
work?
3 How do most children feel when
they come to see Dr Lai?
4 How does Dr Lai help these
chidren?
Dr Lai is dentist at Quang Trung school She looks after all the student’s teeth Dr Lai’s office is clean and so is her uniform She always washes her hands after cach children leaves Many children are scared when they come to see Dr Lai but she is a kind woman – She explains what will happen so they are not afraid
Dr Lai gives the children advice
She tells them how to look after their teeth
- She reminds them to clean their teeth regularly and eat sensibly
7 Ordering
a Ưu điểm: Tăng khả năng, óc suy luận của HS, thông qua hoạt động này
HS đã phần nào hiểu được nội dung của bài nghe, từ đó HS sẽ hứng thú và nghe dễ dàng hơn
b Cách tiến hành: