SKKN-Tiếng Anh-Hoàng Yến

Vì vậy, muốn biết, thônghiểu sâu sắc và vận dụng Tiếng Anh nh một công cụ giao tiếp thì đòi hỏi ngờithầy phải đổi mới phơng pháp dạy học, tìm ra những phơng pháp dạy học tíchcực, giúp họ

N¨m häc 2008-2009

Phần 1-Mở đầu

I- Lý do chọn đề tài

1- Cở sở lý luận

Hiện nay trên thế giới có khoảng hơn 300 triệu ngời sử dụng Tiếng Anh

nh tiếng mẹ đẻ, hơn 44 quốc gia coi Tiếng Anh là ngôn ngữ chính của dân tộcmình, và đặc biệt hơn, Tiếng Anh là phơng tiện thông tin quan trọng ở nhiềuquốc gia trên toàn thế giới Nhờ có ngôn ngữ này mà mọi dân tộc tuy khôngcùng tiếng nói, không cùng màu da, nhng vẫn có thể học hỏi, giao lu kinh tế,xây dựng một thế giới hoà bình, ổn định, tiến bộ Do vậy, Tiếng Anh đã trởthành ngôn ngữ giao tiếp thứ hai của tất cả các nớc trên toàn cầu

Cùng với sự bùng nổ công thông tin khoa học, công nghê hiện đại,Ngoại ngữ - Tiếng Anh đã ào đến đất nớc ta nh một luồng gió mới và đợc đónnhận rất hồ hởi vào sự khởi sắc riêng của tất cả các lĩnh vực của đời sống cũngnhững chuyển biến mới của đất nớc trên con đờng “Công nghiệp hoá - hiện đạihoá đất nớc”

Nghề giỏo dục là nghề cao quý trong cỏc nghề cao quý với sản phẩm

là con người phỏt triển ở trỡnh độ cao Mục đớch cao đẹp của dạy học và giỏodục là đào tạo ra nguồn nhận lực cú chất lượng cao đỏp ứng sự nghiệp húacụng nghiệp hiện đại húa đất nước Đặc biệt, cấp học Tiểu học là cấp họcquan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân, là cấp học nền tảng cho các cấphọc khác Vì vậy, Giáo dục Tiểu học là mối quan tâm hàng đầu của các cấplãnh đạo cũng nh toàn xã hội Theo quyết định số 2957/DG _ ĐT về mục tiêukinh tế và kế hoạch giáo dục Tiểu học đã quy định Tiếng Anh là một trongnhững môn học tự chọn ở các trờng Tiểu học - Nó cùng các môn học các mônvăn hoá khoa học khác cung cấp cho các em các tri thức tiến bộ của loài ngời

và có thêm sự hiểu biết về phong tục tập quán, về đất nớc và về con ngời củanhiều dân tộc trên thế giới, bồi dỡng cho các em thế giới quan và nhân sinhquan đúng đắn Tiếng anh giờ đây đã trở thành môn học quan trọng trong cácTiểu học nói riêng cũng nh trong các trờng phổ thông nói chung

Môn Tiếng Anh là một môn học có tính đặc trng khác biệt so với cácmôn học khác Cũng nh các loại ngoại ngữ khác, vai trò của từ vững là hết sức

quan trọng Có thể thấy, ngôn ngữ là một tập hợp của các từ vững, không thểhiểu ngôn ngữ mà không biết từ vững hoặc qua các ngôn ngữ từ vựng Nhng

điều đó không đồng nghĩa với việc chỉ hiểu các đơn vị từ vựng riêng lẻ, độclập với nhau mà chỉ có thể nắm vững ngôn ngữ thông qua mối qua lại biệnchứng giã các đơn vị từ vựng Nh vậy, việc học từ vựng và rèn kỹ năng sử dụng

từ vựng là yếu tố hàng đầu trong việc truyền thụ và tiếp thu một ngôn ngữ nóichung và ngoại ngữ Tiếng Anh nói riêng Vì từ vựng là một đơn vị ngôn ngữ từvựng nên nó đợc thể hiện dới dạng hình thức: lời nói và chữ viết Và muốn sửdụng đợc ngôn ngữ đó, tức là chúng ta cần nắm vững hai hình thức biểu đạtcủa từ bằng lời nói và chữ viết Song, từ vựng lại có mối quan hệ với các yếu tốkhác trong ngôn ngữ nh nhữ pháp, ngữ âm, ngữ điệu Ngời ta coi từ vựng làcác “viên gạch”, còn ngữ pháp và các yếu tố khác đợc coi nh là “mạch vữa kếtnối” để xây dựng lên thành một ngôi nhà ngôin ngữ Vì vậy, muốn biết, thônghiểu sâu sắc và vận dụng Tiếng Anh nh một công cụ giao tiếp thì đòi hỏi ngờithầy phải đổi mới phơng pháp dạy học, tìm ra những phơng pháp dạy học tíchcực, giúp học sinh lĩnh hội tri thức một cách hiệu quả nhất Nhất là đối tợnghọc tập là các em ở lứa tuổi Tiểu học

2- Cơ sở thực tiễn

Nh Mác đã nói “Biết thêm một ngoại ngữ là sống thêm một cuộc đời”.Tiếng anh là một ngôn ngữ giao tiếp chung của rất nhiều nớc và nhiều nền vănhoá, nó trở nên rất phong phú Để hiểu biết sâu sắc hơn về ngôn ngữ, về đất n-

ớc và nền văn hoá nớc Anh nói riêng cũng nh các đất nớc khác trên thế giới.Tiếng Anh trở thành một môn học trong các trờng phổ thông, thu hút sự say

mê, hứng thú của nhiều học sinh Hơn nữa, ngày nay Tiếng Anh đợc coi làngôn ngữ thứ hai sử dụng trong giao tiếp cuộc sống Do đó, việc dạy và họcTiếng Anh là rất cần thiết

Với các trờng Tiểu học thì Tiếng Anh là một môn học mới, đối tợng lànhững em học sinh nhỏ kinh nghiệm sống, vốn hiểu biết còn hạn hẹp Do đó,vốn từ cung cấp cho các em ở môn học Tiếng Anh cần đợc kết hợp với các ph-

ơng pháp dạy học tích cực, phù hợp nhằm gây hứng thú, phát triển khả năng tduy, kỹ năng, kỹ xảo Bên cạnh đó, nhận thức của học sinh Tiểu học cònmang tính trực quan sinh động, khả năng chú ý cha cao, ghi nhớ hình ảnh nênviệc học từ vựng trong môn Tiếng Anh cho trẻ là gặp khá nhiều khó khăn.

Thực tế cho thấy học ngoại ngữ không giống nh học Tiếng Việt Đốivới Tiếng Việt các em đợc giao tiếp hàng ngày, mọi lúc mọi nơi nên các emhình thành kĩ năng giao tiếp với vốn từ từ vựng phong phú Còn Tiếng Anh thìphạm vi giao tiếp nhỏ hơn khiến vốn từ vựng trẻ nghèo nàn, mà trẻ không cócơ hội đợc rèn luyện, giao tiếp Do đó, học sinh nhanh chóng quên lãng các từvựng Điều đó, sẽ ảnh hởng đến quá trình học các yếu tố khác của Tiếng Anh

nh ngữ pháp, ngữ âm Giáo viên cần phải linh hoạt trong việc tổ chức hớngdẫn học sinh luyện tập thực hành vốn từ vựng đã học, biến kiến thức thành kỹnăng, thành ngôn ngữ chính của mình

Môn Tiếng Anh ở Tiểu học là môn học tự chọn mới đa vào chơng trìnhhọc của một số trờng Tiểu học và đợc triển khai dạy ở khối lớp 3, lớp 4, lớp 5.Cho nên, đồ dùng dạy học, phơng tiện dạy học cũng nh tài liệu tham khảo còncha đợc trang bị đầy đủ Giáo viên môn học còn gặp nhiều lúng túng trong quátrính tổ chức, phối hợp các phơng pháp giảng dạy Có lẽ vây, việc dạy và họcTiếng Anh trong nhà trờng còn diễn ra trong môi trờng giao tiếp của thầy vàtrò còn nhiều hạn chế Những điều này làm phân tán sự tập trung của học sinh,tác động rất lớn đến việc rèn luyện kỹ năng, làm chậm quá trình tiếp thu kiếnthức - vốn từ vựng của học sinh

Xuất phát từ lý do trên, tôi lựa chọn vấn đề “Dạy học từ vựng Tiếng Anh trong trờng Tiểu học“ làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm cho mình.

II- Mục đích nghiên cứu

Tiếng Anh là một môn học mới trong trờng Tiểu học.Hơn nũa là mộtmôn Ngoài ng tiếng nớc ngoài, Đối tợng lại là các em học sinh nhỏ Vì vậyngời giáo viên phảI nắm bắt đợc đối tợng , mục tiêu ,nội dung chơng trình để

đa ra các pơng pháp dạy học phù hợp, sáng tạo, phơng pháp giảng dạy phảI ớng vào việc khoi dạy , rèn luyện và phát triển khả năng học tập một cách thụ

h-động, sáng tạo của học sinh.Học sinh làm trung tâm giữ vai trò chủ h-động, ngờigiáo viên đóng vai trò hớng dẫn gợi mở, dẫn dắt để học sinh tự khám phá, tìmtòi, chiếm lĩnh tri thức.Đặc biệt đối mộ tiếng anh ở cấp tiểu học kiến thức củacác em chủ yếu là từ và cấu trúc câu đơn giản Vì vậy dạy từ nh thế nào để họcsinh nắm bắt có hiệu quả

Nhằm hình thành và phát triển cho học sinh những kiến thức và kỹ năng cơbản, tạo cho các em một nền tảng từ vựng vững chắc để học tiếp môn TiếngAnh ở bậc học trên

Tạo đợc dấu ấn cho học sinh trong việc tiếp thu cái mới, rèn kĩ năng nghe nói.Giúp học sinh có điều kiện thu nhận và trao đổi thông tin, nâng cao trình độtiếng Anh, có hiểu biết thêm về xã hội tạo đợc cho các em thói quen có phảnứng tức thì trong ngôn ngữ giao tiếp

Đa ra một số phơng pháp dạy học từ vựng trong môn Tiếng Anh ở trờng Tiểuhọc nhằm nâng cao chất lợng rèn kỹ năng trau dồi vốn từ vựng cho học sinhTiểu học.Để các em có kiến thức cơ bản để có thể giao tiếp ở một mứ đơn giảnnhất

III- Phạm vi nghiên cứu vấn đễ

IV- Đối tợng, thời gian, địa điểm nghiên cứu

1- Đối tợng nghiên cứu

- Học sinh lớp 5

2- Thời gian nghiên cứu

- Tháng 9 - 2008 đến tháng 5 - 2009

3- Địa điểm

- Trờng Tiểu học Vĩnh Khê - Mạo Khê - Đông Triều - Quảng Ninh

V- Đóng góp về mặt lí luận và nhận thức

1- Nghiên cứu lý luận

Chúng ta đã biết mỗi môn học đều góp phần vào việc hình thành và phát triểnnhân cách con ngời Các kiến thức kĩ năng trong phân môn tiếng Anh cónhiều ứng dụng trong đời sống, chúng rất cần thiết để học các môn học khác

đề tài này nhằm tìm ra đợc một giải pháp giúp các em học tập tốt hơn

2- Nghiên cứu thực tiễn

- Sự tiếp cận học sinh Tiểu với Tiếng Anh

- Điều tra tình hình chung dạy và học Tiếng Anh

VI- Phơng pháp nghiên cứu

chơng Một số từ trong lĩnh vực nghệ thuật nấu ăn đợc văn mợn từ tiếng Pháp.Tuy nhiên, từ vựng trong Tiếng Anh có một phạm vi đáng kể và linh hoạt cókhả năng thích ứng Nhờ vào thời kỳ tiếp xúc với những ngoại ngữ khác màsẵn sàng tạo ra các từ mới từ những thành tố cũ.

Từ vựng trong Tiếng Anh dờng nh có số lợng nòng cốt nhiều hơn cácngôn ngữ khác Vì vậy, Tiếng Anh có rất nhiều từ vay mợn Điều này đòi hỏimỗi chúng ta càng phải nghiên cứu sâu hơn thận trọng hơn khi dạy và họcmôn ngoại ngữ nói chung và môn Tiếng Anh nói riêng

Là một giáo viên mới giảng dạy tuy cha có nhiều kinh nghiệm và khả năng ítnhiều còn hạn chêsong bản thân tôI cũng mạnh dạn đa ra một số ý kiến , kinhnghiệm nhỏ mà trong quà trình giảng dạy tôI đã tích luỹ đợc để việc dạy từvựng cho học sinh đạt kế quả cao

II-2: những vấn đè lý luận liên quan đến đề tài

2.1- Các bớc giới thiệu từ vựng

Giới thiệu từ vựng mới có vai trò quan trọng trong một giờ Tiếng Anh

Nó có thể giúp học sinh nắm đợc cách sử dụng từ mới đó Học sinh có thể

đoán đợc nội dung bài học.Giới thiệu từ đó bằng cách nào để học sinh chú ý,hứng thú học, sử dụng nhều cá thủ thuật dể các em không nhàm chán, mà pháthuy đợc tính sáng tạo, tích cực của học sinh

Hơn nữa các em có thể học thuộc từ ngay trên lớp.Thờng khi giới thiệumột từ mới cần thực hiện các bớc nh sau:

1 “Elicit” từ vựng

2 Giáo viên đọc mẫu 2 đến 3 lần

3 Cả lớp đọc đồng thanh

4 Học sinh đọc cá nhân

5 Giáo viên ghi từ lên bảng

6 Giáo viên kiểm tra lại nghĩa của từ, trọng âm của từ

7 Yêu cầu học sinh ghi từ

8 Gioá viên Check lại tứ

Ví dụ

Khi giới thiệu từ: Book

- Giáo viên giơ quyển sách và hỏi học sinh: Đây là cái gì?

- Học sinh trả lời: đây là quyển sách

- Giáo viên đọc: Book - Học sinh nghe đọc theo

- GV ghi lên bảng: Book

- Giáo viên hỏi: Book nghĩa là gì?

- Học sinh trả lời: Book có nghĩa là: Quyển sách

2.2- Các thủ thuật “Elicit“ từ vựng

a- Giới thiệu từ bằng vật thật

Trong phơng pháp này, học sinh đợc quan sát trực tiếp các đồ vật xung quanh

đời sống các em Điều này sẽ kích thích óc quan sát và ví trí tò mò của họcsinh làm cho tiết học sôi nổi Với những vật thật này các liên tởng và nhớ từvựng một cách dễ dàng

Giáo viên có thể sử dụng các đồ vật có sẵn trong lớp học hoặc các vâth

do giáo viên chuẩn bị Tuy nhiên, các vật mà giáo viên sử dụng cần có tínhthẩm mĩ, tính giáo dục, phù hợp với đặc điểm tâm lí của trẻ

Ví dụ:

Khi dạy từ vựng về chủ đề đồ dùng học tập, giáo viên có thể sử dụng đồdùng trực tiếp của học sinh: sách, bút, thớc kẻ, tẩy

Nh vậy, dạy từ vựng bằng các vật thật sẽ kích thích tính tích cực nhậnthức của học sinh, làm cho học sinh hứng thú, say mê với bài học Từ đó, giúpcác em nắm bắt các từ nhanh và nhớ lâu

b- Giới thiệu bằng hành động

Trong quá trình dạy học, giáo viên không chỉ sử dụng lời nói mà còn sử dụngnhững điệu bộ và cử chỉ Giới thiệu từ bằng các cử chỉ, điệu bộ, hành độngcủa giáo viên sẽ làm cho giờ học sinh động Còn học sinh có sự tập trung cao,lôi cuốn học sinh tham gia vào bài học.

Ví dụ: Khi giới thiệu các từ chỉ cảm xúc nh buồn, vui, tức giận giáo viên cóthể thể hiện cảm xúc trên khuôn mặt Hoặc, khi giới thiệu các từ chỉ hành

động: ăn, uống, chạy, giáo viên có thể sử dụng các điệu bộ cử chỉ của mình

Nh vậy, qua các hành động cử chỉ điệu bộ giáo viên có thể dạy nhiều

từ theo các chủ điểm khác nhau Cách dạy này vữa dễ dàng vừa thuận lợi, dễhiểu mà gây hứng thú cho các em Có thể nói đây là một phơng pháp rất hứuhiệu

c- Giới thiệu bằng tranh vẽ

Đây là một phơng pháp trực quan quan sát và là phơng pháp tích cực

đ-ợc sử dụng rộng rãi trong quá trình dạy học Đặc biệt là mônngoại ngữ ở Tiểuhọc Dạy từ bằng tranh tạo ra điều kiện cho ngời học nhớ lâu và dễ hiểu, pháttriển ở học sinh năng lực chú ý quan sát, bồi dỡng sự say mê, tò mò phát hiệnnhững tri thức mới

Tranh ảnh là phơng tiện dạy học phù hợp với dạy học Tiếng Anh nhất làvới học sinh Tiểu học Nhng giáo viên cũng cần chú ý tới tính thẩm mỹ, tínhmô phạm khi sử dụng tranh

d- Giới thiệu bằng tình huống ngữ cảnh

Phơng pháp này không chỉ giúp học sinh nắm đợc từ mà còn giúp họcsinh sử dụng từ đúng trong từng tình huống giao tiếp

Ví dụ: khi giới thiêu từ “dentist”, giáo viên có thể đa ra tình huống: nếu bạn bị

đau răng thì bạn làm gì? học sinh sẽ trả lời: em sẽ đi gặp bác sĩ nha khoa

e- Giới thiệu bằng ví dụ

Ví dụ: khi giới thiệu từ “animal”, giáo viên có thể hỏi: “dog, cat,lion, có thể gọi chúng là gì?” Học sing có thể trả lời: “chúng là động vật”

Với phơng pháp này, học sinh có thể học đợc từ vựng theo chủ điểm,vừa ôn lại từ cũ, vừa học từ mới Với phơng pháp này học sinh nắm đợc nhiều

từ trong một giờ dạy

f- Giới thiệu từ bằng các từ đồng nghĩa và trái nghĩa

Cũng nh trong Tiếng Việt, Tiếng Anh tồn tại rất nhiều từ đồng nghĩa và

từ trái nghĩa Do đó, giáo viên có thể dựa vào đặc điểm này để dạy từ mới chohọc sinh thông qua việc sử dụng các từ đồng nghĩa và trái nghĩa

g- Giới thiệu bằng dịch nghĩa

Giới thiệu từ bằng dịch nghĩa đợc sử dụng khi ta giớ thiệu các từ trừ ợng nh: Weather, Temperature, Advice Do đó, việc giới thiệu, giải thích các

t-ý nghĩa của các dơn vị từ vựng, giảng giải những quy tắc ngữ pháp là điềuhoàn toàn cần thiết

Tuy nhiên, việc dịch nghĩa cho học sinh cần đơn giản, dễ hiểu mà tốn ítthời gian, vừa đủ để học sinh tham gia vào các hoạt động giao tiếp cụ thể Dịchnghĩa từ ta dùng tiếng mẹ đẻ để dịch nhng cần tránh dài dòng làm ảnh hởng

đến việc luyện tập, thực hành giao tiếp bằng tiếng nớc ngoài Đây là một côngviệc khó khăn, đòi hỏi cần có sự trùng khớp về nghĩa giữa Tiếng Việt - TiếngAnh Nên có thể thấy việc lạm dụng nhiều Tiếng Việt để tiến hành giải thích

sẽ làm hạn chế quá trình hình thành khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ của cácem

Tóm lại, sử dụng các thủ thuật :Elicit” từ vựng chính là tìm cách tiếpcận với sự lĩnh hội kiến thức của học sinh một cách dễ dàng, nhằm giúp họcsinh tiếp thu kiến thức nhanh, hứng thú với bài học hơn và đạt kết quả cao

trong quá trình dạy từ vựng ngoài việc lựa chọn các thủ thuật giới thiệu từ chophù hợp, giáo viên cần phải phát âm một cách chuẩn mực, trình bày từ đúng,chính xác và rõ ràng trên bảng, để giúp học sinh nhận biết từ đợc dạy ở mọigóc độ giác quan.

2.3- Hớng dẫn học sinh phát âm.

Đây là một yếu tố rất quan trọng trong việc dậy từ, học sinh phảI phát âmchuẩn Để làm đợc điều đó giáo viên phảI nói chuẩn, rõ ràng, hớng dẫn các em

đọc từ phảI có trọng âm, khi nói phảI có ngữ điệu.Vì đối tợng học sinh là các

em nhỏ nên các em hay phát âm sai , do vậy giáo viên phảI sửa ngay, và liêntục Thờng xuyên cho các em nghe băng

2.4 Các thủ thuật “ check“ từ vựng.

Đây là khâu sau khi giáo viên đã giới thiệu song từ, muốn kiểm tra xem trongthời gian ngắn nhất các em nắm từ và nhớ tứ ở múc độ nào.Đay cũng là khâugiúp học sinh ghi nhớ từ mà mìng vừa học mội cách hứng thú thông qua cáchoạt động trỏ chơi

Một số các trò chơi sử dụng để check từ vựng:

Ví dụ: A B

Winter Mùa hè

Autumn Mùa đông

Spring Mùa thu

Summer Mùa xuân

Warm ấm áp

b Slap the board:

Trò chơi này rèn cho các em kỹ năng nghe đúng và nhanh.đặc biệt các em có

thể nhớ từ nhanh, phát triển kỹ năng nghe của học sinh.Trò chơI này đợc chơI

nh sau: Gv vẽ các vòng tròn vá ghi các từ học sing vừa học.Yêu cầu hs đọc lại

từ và nói nghĩa của từng từ Gv gọi 2 đội len bảng sau đó Gv đọc t tiềngAnh( tiếng việt ) em nào nhanh tay đập vào từ tiếng việt (Tiếng Anh ) tơngứng.Em đó sẽ thắng cuộc.Gv có thể thay từ bằng tranh, thì trò chơI càng gâyhứng thú cho hs hơn

VD:

c What and where:

Trò chơI này giúp học sinh vừa ôn lại cho học sinh các đọc mà còn rèn cho hs

kỹ năng viết, có sự t duy nhanh

Viết từ vừa mới giới thiệu vào các vòng tròn trên bảng, cho học sinh đọc vàxoá dần các từ, sau đó yêu cầu học sinh viết lại đúng ví trí cũ của nó

d Rub out and remember:

Học sinh đọc lại các từ giáo viên vừa dạy Giáo viên xoá dần từ tiếng anh, họcsinh đọc lại từ Và lên bảng viế lại từ Qua cách kiểm tra này, học sinh vừa nhớlại từ ,vừa rèn cho học sinh kỹ năng nghe, đọc và viết từ

Các hoạt động kiểm tra từ vựng

March

decemberApril

octoberMay