CHUYÊN đề 6 đồng chí.Pdf tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kin...
Trang 1CHUYÊN 6: BƠi th “ ng chí” – Chính H u
Theo admin H c v n l p 9 – CH - https://www.facebook.com/hocvanlop9
A Ki n th c tr ng tơm:
1 Phân tích bài th “ ng chí” c a Chính H u đ th y bài th đã di n t sâu s c tình
đ ng chí g n bó thiêng liêng c a anh b đ i th i ch ng Pháp
2 C m nh n v hình nh anh b đ i th i kháng chi n ch ng Pháp trong bài th “ ng chí” c a Chính H u
3 N m đ c đ c s c ngh thu t c a bài th
B Phân tích:
* Khái quát v tác gi , tác ph m:
- Chính H u là nhà th quân đ i tr ng thành trong kháng chi n ch ng Pháp Ph n l n các sáng tác c a ông đ u vi t v ng i lính và chi n tranh v i l i th đ c s c, c m xúc
d n nén
- Ra đ i n m 1948, “ ng chí” là m t trong nh ng tác ph m hay nh t c a Chính H u Bài th di n t th t sâu s c tình đ ng chí thiêng liêng, g n bó th i kì đ u cu c kháng chi n
1 Tình đ ng chí, đ ng đ i c a anh b đ i c H th i ch ng Pháp
- Chính H u vi t bài th “ ng chí” khi cu c kháng chi n ch ng Pháp c a dân t c đang giai đo n đ u B đ i và nhân dân ph i s ng trong th i kì h t s c khó kh n, gian kh
T tr i nghi m chân th c v nh ng gian kh và c nh ng m á pthiêng liêng c a tình
đ ng đ i, bài th là l i ca v hình nh ng i lính v qu c gi n d mà cao quí và tình đ ng chí thân thi t, sâu n ng gi a nh ng ngày gian kh y
- Ngay t nh ng câu th m đ u, nhà th lí gi i c s hình thƠnh tình đ ng chí th m
thi t, sâu n ng c a “anh” và “tôi”, c a ng i lính và ng i lính:
“Quê h ng anh n c m n đ ng chua
Làng tôi nghèo đ t cày lên s i đá”
Gi ng th th th , tâm tình nh l i k chuy n, tâm s c a hai ng i đ ng đ i nh l i k
ni m v nh ng ngày đ u tiên g p g Thành ng “n c m n đ ng chua” và hình nh “đ t cày lên s i đá” cho th y tình đ ng chí đ ng đ i b t ngu n sâu xa t s t ng đ ng cùng
c nh ng H là nh ng ng i nông dân áo v i, ra đi t mi n quê nghèo, lam l c a m i
mi n T qu c và g p g nhau tình yêu đ t n c l n lao C ng nh gi ng th , ngôn ng
th đây là ngôn ng c a đ i s ng dân dã, m c m c:
“Anh v i tôi đôi ng i xa l
T ph ng tr i ch ng h n quen nhau”
H không h quen bi t nhau nh ng đã cùng g n bó b ng m i tình đ ng đ i trong hoàn
c nh chi n đ u:
Súng bên súng đ u sát bên đ u
êm rét chung ch n thành đôi tri k ”
Hình nh sóng đôi “súng bên súng”,”đ u sát bên đ u” và gi ng đi u th tr nên tha thi t,
tr m l ng th hi n s g n bó c a h trong nhi m v và lí t ng chi n đ u Nghe theo
ti ng g i thiêng liêng c a T qu c,các anh đã cùng t p h p d i quân k , k vai sát cánh trong đ i ng chi n đ u đ th c hi n lí t ng cao đ p, đ cùng chung nhau cái giá l nh mùa đông T hi n th c kh c li t c a hoàn c nh s ng, tình đ ng đ i n y n và tr nên
Trang 2b n ch t trong s chan hòa, s chia m i gian lao thi u th n ó là m i tình tri k c a
nh ng ng i đ ng đ i:
ng đ i ta
Là h p n c u ng chung
Là n m c m b n a
Là chia nhau m t tr a n ng, m t chi u m a
Chia kh p anh em m t m u tin nhà
Chia nhau ch đ ng trong chi n hào ch t h p
Chia nhau cu c đ i,chia nhau cái ch t”
( “Giá t ng th c đ t” – Chính H u)
Có th nói, t tình giai c p, tình đ ng đ i, tình b n bè tri k , h đã tr thành đ ng chí c a nhau T “ ng chí” đ c đ t riêng thành m t dòng th , ng n g n mà ngân vang nh l i nói thi t tha, chân thành, kh ng đ nh giá tr chân th c c a tình đ ng chí “ ng chí” - y
là đi m h i t , là n i k t tinh bao tình c m đ p – tình b n, tình ng i trong chi n tranh Hai ti ng “ ng chí” b i v y mà gi n d , đ p đ , sáng ng i và thiêng liêng
- Tình đ ng chí c a ng i lính còn đ c bi u hi n th t đ p trong tơm t , trong đ i
s ng chi n đ u ng chí tr c h t là s th u hi u vƠ s chia nh ng tơm t , n i lòng
c a nhau:
Ru ng n ng anh g i b n thân cày Gian nhà không m c k gió lung lay
Gi ng n c g c đa nh ng i ra lính
Ra đi vì ngh a l n, các anh đ l i sau l ng m nh tr i quê h ng v i bao b n kho n, tr n
tr T nh ng câu th nói v gia c nh, ta b t g p m t s thay đ i l n lao trong quan ni m
c a ng i ra lính: ru ng n ng t m g i b n thân cày, gian nhà không m c cho gió lung lay H đã t m g t nh ng tr n tr , riêng t đ kiên quy t ra đi khi m c đích rõ ràng, lý
t ng đã ch n l a.Song, dù d t khoát, m nh m lên đ ng thì nh ng ng i nông dân
m c áo lính hi n lành, chân ch t y v n r t n ng lòng v i quê h ng Hình nh hoán d mang tính ch t nhân hóa “Gi ng n c g c đa nh ng i ra lính” càng tô đ m s g n bó, yêu th ng c a ng i lính đ iv i quê nhà “Gi ng n c g c đa nh ng i ra lính” hay chính là t m lòng c ang i ra đi không nguôi nh v quê h ng Ba câu th v i “ru ng
n ng”, “gian nhà”, “g c đa”… hình nh nào c ng thân th ng, c ng m p m t tình quê, m p n i nh v i đ y Ph i ch ng, tình nhà, tình quê là đi m t a tinh th n t o nên
s c m nh đ c v nh ng ng i lính?
Tình đ ng chí còn là s “đ ng cam c ng kh ”, s s chia nh ng gian lao, thi u th n
c a cu c đ i chi n s :
“Anh v i tôi bi t t ng c n n l nh
S t run ng i v ng trán t m hôi
Áo anh rách vai
Qu n tôi có vài m nh vá
Mi ng c i bu t giá
Chân không giày”
B ng nh ng câu th t th c, nhà th đ a ng i đ c tr l i v i nh ng hi n th c gian kh
c a bu i đ u kháng chi n “Anh” v i “tôi” cùng nhau ch u đ ng nh ng c n s t rét, cùng nhau s chia nh ng trang ph c ít i: “áo rách”,”qu n vá”,”chân không giày” Ý th c a Chính H u g i nh nh ng câu th c a H ng Nguyên c ng vi t v ng i lính trong kháng chi n qua bài “Nh ”:
Trang 3“L t s t đ ng tàu
Rèn thêm đao ki m
Áo v i chân không
i lùng gi c đánh”
T nh ng gian kh , thi u th n đó, h th m thía h n tình đ ng chí, đ ng đ i:
“Th ng nhau tay n m l y bàn tay”
Nh p th đã có s thay đ i, ý th tr i r ng, câu th g i nhi u h n t “Tay n m l y bàn tay” c a ng i lính cùng hình nh “mi ng c i bu t giá” n i chi n tr ng nh m t l i
đ ng viên, an i, nh truy n cho nhau h i m c a tình đ ng chí, nh ti p thêm s c m nh
và ý chi n đ u, nh m t l i h a h n l p công Cái n m tay y là bi u t ng đ p đ c a tình đ ng đ i H i m t hai bàn tay nh lan t a, nh làm sáng m c bài th úng là
“tay trong tay ta trao nhau t t c ” “Bàn tay bi t nói” là th !
- Bài th khép l i v i b c tranh đ p v tình đ ng chí, đ ng đ i, lƠ bi u t ng cao đ p
v cu c đ i ng i chi n s :
“ êm nay r ng hoang s ng mu i
ng c nh bên nhau ch gi c t i
u súng tr ng treo”
êm khuya, n i r ng hoang, d i làn s ng mu i, nh ng ng i lính đ ng c nh bên nhau
ph c kích ch gi c N i b t trên c nh r ng đêm giá rét là ba hình nh g n k t: kh u súng – v ng tr ng – ng i lính S c m nh c a tình đ ng chí đã giúp h v t lên nh ng kh c nghi t c a th i ti t và m i gian kh ,thi u th n Trong nh ng đêm ph c kích ch gi c, h
đã phát hi n ra hình nh” u súng tr ng treo” Hình nh r t th c và lãng m n mang ý ngh a bi u t ng g i nhi u liên t ng phong phú: súng và tr ng là g n và xa, là th c t i
và m m ng;súng là bi u t ng c a chi n tranh, tr ng là bi u t ng c a hòa bình; ch t chi n đ u và ch t tr tình; chi n s và thi s … Hai hình nh t ng nh đ i l p song l i b sung, hài hòa v i nhau làm đ p thêm cu c đ i ng i lính cách m ng.Các anh ch c tay súng đ b o v v ng tr ng hòa bình Hình nh th th t đ p và ý ngh a bi t bao! Có th nói, đây là m t s phát hi n, m t sáng t o b t ng c a tác gi , góp ph n nâng cao giá tr bài th và tr thành nhan đ cho c t p th
=> Tình đ ng chí lƠ tình c m vô cùng thiêng liêng, lƠ c i ngu n s c m nh giúp
ng i lính cách m ng trong kháng chi n ch ng Pháp “khoét núi, ng h m,m a
d m, c m v t” lƠm nên chi n th ng “l ng l y n m chơu, ch n đ ng đ a c u” Tình
đ ng chí y đ c phát huy vƠ th hi n s c m nh qua hình nh anh gi i phóng quơn trong cu c kháng chi n ch ng M đ lƠm nên đ i th ng mùa xuơn 1975 Các anh,
nh ng ng i lính cách m ng – anh b đ i c H vƠ tình đ ng chí cao đ p mãi mãi lƠ
ni m t hƠo c a dơn t c ta
2 Hình nh anh b đ i th i kháng chi n ch ng Pháp trong bƠi th “ ng chí” c a Chính H u
Theo cô Nguy n Th Kim Lan – Chuyên viên S GD & T H i Phòng
1 M bƠi:
- Gi i thi u vài nét
v nhà th Chính
H u
- Chính H u là nhà th quân đ i ho t đ ng trong hai cu c kháng chi n ch ng Pháp Th ông h u nh ch vi t v ng i lính và chi n tranh
Trang 4- Gi i thi u v bài
th “ ng chí”
- Gi i thi u v n đ
ngh lu n
- Bài th “ ng chí” đ c ông vi t n m 1948,in trong t p “ u súng tr ng treo”
- n v i bài th , ng i đ c c m ph c và yêu quí ng i lính cách
m ng th i kì đ u cu c kháng chi n ch ng Pháp
2.Thân bài:
a Ng i lính gi n
d , m c m c…
- H là nh ng
ng i nông dân
b H cùng chung
lí t ng, m c đích
chi n đ u
c Ý chí ngh l c
phi th ng, v t
lên gian khó
- c bài th , c m nh n đ u tiên c a chúng ta là hình nh ng i lính hi n lên r t chân th c nh cu c s ng còn nhi u v t v và lo toan c a h Ng nh t cu c đ i th c h b c th ng vào trang th , trong cái môi tr ng quen thu c bình d th ng th y làng quê đ t
Vi t:
Quê h ng anh n c m n đ ng chua
Làng tôi nghèo đ t cày lên s i đá
Ngôn ng th gi n d nh l i n ti ng nói h ng ngày c a ng i dân quê Tác gi tuy không ch đích danh, b n quán n i c ng t ng
ng i, song ta b t g p thành ng quen thu c “n c m n đ ng chua” và “đ t cày lên s i đá” th hi n rõ nh t ngu n g c xu t thân
c a nh ng ng i lính H đ n t m i mi n T qu c, t nh ng vùng
đ ng b ng châu th quanh n m ng p l t đ n vùng đ i núi trung du khô c n s i đá Quê h ng xa cách nhau, m i ng i m i n i nh ng
gi ng nhau cái nghèo, s lam l , khó nh c c a ng i dân quê
Vi t Nam Chính s đ ng c nh y đã khi n h xích l i g n nhau, đ
t nh ng ng i xa l , h t p h p l i trong hàng ng cách m ng và
tr thành quen bi t, thân thi t v i nhau:
Súng bên sú ng, đ u sát bên đ u
Nh ng hình nh th r t th c nh ng c ng đ y s c g i Câu th
“Súng bên súng, đ u sát bên đ u” là câu th giàu ý ngh a i p t
“bên” cùng ngh thu t sóng đôi có tác d ng kh ng đ nh s g n bó
kh ng khít gi a nh ng ng i lính H cùng chung nhi m v chi n
đ u b o v T qu c “súng bên sung”, cùng chung lí t ng, suy ngh
“đ u sát bên đ u” Dù gian kh đ n đâu, dù nguy hi m, sóng gió
đ n nh ng nào, các anh v n trung thành v i con đ ng c a mình
đã ch n c câu th , ta không nh n ra “anh” và “tôi” n a mà h
đã tr thành “nh ng anh”, “nh ng tôi” nhòa đi sau nh ng kh u súng, nh ng mái đ u
-> Thì ra cu c kháng chi n ch ng Pháp đã tr thành cu c “g p g ”
c a bao ng i yêu n c M i đây thôi, h đã “R bùn đ ng d y sáng lòa” làm cu c cách m ng tháng Tám thành công Gi đây h
l i sát cánh bên nhau th “Quy t t cho T qu c quy t sinh” Chính
lí t ng chung c a th i đ i đã g n k t h v i nhau trong hàng ng quân đ i cách m ng
- n i chi n tr ng đ y khói bom thu c súng, ng i chi n s ph i
ch ng ch i v i cái rét:
êm rét chung ch n thành đôi tri k
Cái rét r ng già Vi t B c đã nhi u l n vào trong th b đ i ch ng Pháp vì đó là m t th c t ai c ng n m tr i trong nh ng n m chinh chi n y:
Trang 5d Tình đ ng chí,
đ ng đ i…
e Tình yêu quê
h ng, đ t n c
c a ng i lính
- Thái đ ra đi c u
n c d t khoát,
kiên quy t
+ Rét Thái Nguyên rét v Yên Th Gió qua r ng đèo Kh gió sang
+ êm m a rình gi c tai thao th c Mùa l i mùa qua rét nh c x ng
( T H u – “Lên Tây B c”)
- Nh ng câu th c a Chính H u nói đ n cái rét g i cho ng i đ c
m t c m giác m cúng c a tình đ ng đ i, ngh a đ ng bào Cái hay
c a nhà th là đã bi t đem “đêm rét chung ch n” vào bài th , s i
m m i tình đ ng chí lên thành m c đ tri k Nh ng ng i lính đ n
v i nhau nh nhàng, bình d , v a có cái chung c a lí t ng l n, v a
có cái riêng c a m t đôi b n ý h p tâm đ u Và c gi n d nh th ,
nh ng con ng i cùng chung gian khó y tr thành đ ng chí c a nhau:
ng chí!
- Câu th ch có hai ti ng và k t thúc b ng d u ch m than t o m t
n t nh n, vang lên nh m t s phát hi n, l i kh ng đ nh ng th i
nh m t chi c b n l khép m s lí gi i c i ngu n c a tình đ ng chí sáu câu th tr c v i nh ng bi u hi n, s c m nh c a tình đ ng chí trong nh ng câu th ti p theo c a bài th
=> N u coi bài th nh m t c th s ng thì hai ti ng “ ng chí”
nh m t trái tim h ng nuôi s ng c bài th Nó có s c vang d i và ngân nga mãi trong lòng ng i đ c
=> Tám m i n m nô l nay m i đ c g i nhau là đ ng chí sung
s ng và kiêu hãnh bi t bao! T nay tình c m gì c ng ph i nâng lên thành tình đ ng chí, ph i đo b ng tình đ ng chí Tình c m cao đ p này đã tr thành ngu n c m h ng l n nh t, d i dào nh t c a th ca kháng chi n ch ng Pháp và ch ng M sau này
=> Chính H u đã có l i nh n xét: “Nh ng n m đ u cách m ng t
“đ ng chí” mang ý ngh a thiêng liêng và máu th t vô cùng N i khó
kh n, cu c s ng c a ng i này tr nên c n thi t v i ng i kia M t
ng i có th thay th cho gia đình, cho cha m , v con đ i v i m t
ng i khác H n n a, h còn b o v nhau tr c m i súng c a k thù, cùng nhau đi qua cái ch t, ch ng l i cái ch t, cùng nhau th c
hi n m t lí t ng cách m ng ó là ý ngh a thiêng liêng c a tình
đ ng chí b y gi ”
- Nh ng ng i lính, nh ng đ ng chí y ra đi chi n đ u v i tinh th n
t nguy n:
Ru ng n ng anh g i b n thân cày Gian nhà không m c k gió lung lay
Gi ng n c g c đa nh ng i ra lính
- T bao đ i nay, ai c ng bi t r ng ru ng n ng và nhà c a là
nh ng tài s n quý giá nh t đ i v i ng i nông dân vì h ph i t n
bi t bao m hôi n c m t m i có đ c Cho nên h vô cùng g n bó sâu n ng, gìn gi , trân tr ng v i nh ng th c a c i y.V y mà h
l i d dàng g t b l i sau l ng, lên đ ng theo ti ng g i c a quê
h ng, đ t n c T “m c k ” m c m c nh cách nói c a ng i
Trang 6- N i nh quê
h ng
h Càng gian khó,
h càng yêu
th ng nhau
dân quê vang lên, n ch a m t thái đ ra đi kiên quy t, d t khoát,
m nh m vào ch n sa tr ng vì h hi u r ng: n c nhà ch a yên, thì gia đình h , cu c s ng ch n làng quê c ng không th yên
đ c B l i chuy n riêng t nh ng i trí th c thành th “x p bút nghiên lên đ ng”, h s n sàng hi sinh cho dân t c Ai ng nh ng
ng i nông dân quê mùa, hi n lành nh h t lúa, c khoai, c đ i ch
bi t c m cày gieo lên m m xanh, nhân lên s s ng cho quê h ng
đ t n c l i d dàng t b xóm làng đ n th ! Các anh đã bi t đ t tình c m chung lên tình c m cá nhân, đ t tình yêu n c lên trên tình
c m gia đình Hai ti ng “m c k ” không ph i hi u theo ngh a phó
m c mà trong ngôn ng gi n d c a ng i lính là “C ch đó, cách
m ng thành công m i chuy n s làm l i sau” ó m i chính là ngôn
ng , là ý t ng mà h mu n th hi n trong hành đ ng “d t áo” ra
đi c a mình
- Vì th quê h ng luôn khi n h trào dâng n i nh :
Gi ng n c g c đa nh ng i ra lính
- ã bao l n ta b t g p hình nh cây đa, b n n c, sân đình trong ca dao x a nh ng v n th t m i m trong th Chính H u Bi n pháp ngh thu t hoán d “Gi ng n c g c đa” g i ta nh t i n i hò h n
c a nh ng ng i dân quê, nh c đ n nh ng k ni m m t th i g n bó trên m nh đ t quê h ng Song hai hình nh này còn đ c nhân hóa Nói “Gi ng n c g c đa nh ng i ra lính” hay chính là t m lòng c a ng i ra đi không nguôi nh v quê h ng “Gi ng n c
g c đá” c n cào đ n ch ng nào! i s ng tình c m c a h v i làng quê da di t vô cùng Bao tình c m sâu n ng nh đ u d n t trong
ti ng “nh ” gi n d y!
=> Song, góc nh th ng đó không làm cho các anh m m lòng, m t
đi ý chí c u n c mà nó thôi thúc, đ ng viên ng i lính nông dân
b n gan v ng chí, c m ch c tay súng l p công B i l n c nhà s m
đ c l p thì các anh m i s m đ c tr v v i quê h ng, xóm làng…
- c bài th , chúng ta còn c m ph c ng i lính nông dân tinh
th n v t khó, v t kh : Anh v i tôi bi t t ng c n n l nh
S t run ng i v ng trán t m hôi
Áo anh rách vai
Qu n tôi có vài m nh vá
Mi ng c i bu t giá
Chân không giày
- a bàn chi n đ u c a ng i lính th i kì lúc b y gi n i r ng thiêng n c đ c, ch ng khí âm u nên h u nh ng i lính nào c ng
b m c c n b nh s t rét ác tính C n b nh quái ác này làm cho h tóc r ng da xanh, g y còm y u t, th m chí t vong n a Ai đã t ng nói: “ ánh tr n t v ng ít, sót rét t vong nhi u”
- Nh ng đó không ph i là gian kh duy nh t mà ng i lính ph i tr i qua H còn ph i ch u đ ng cái l nh giá, trong khi quân ph c l i
Trang 7Ý ngh a c a cái
n m bàn tay
k V đ p hi n
th c và lãng m n
- Gian khó là n i
th thách tình đ ng
chí
không đ đ y: ng i lính th ng xuyên ph i m c “áo rách”, “qu n vá” và “chân không giày” V y mà h v n không m t l i kêu ca, không m t ti ng phàn nàn, m t l i than th …
=> T m t dân t c nô l v i g y t m vong giáo mác, chúng ta vùng lên ch i l i xe t ng đ i bác c a k thù Trong cu c chi n đ u m t
m t m t còn này, anh b đ i là ng i tr c ti p ch u đ ng bi t bao gian kh H n n a th k trôi qua, đ c l i nh ng v n th c a Chính
H u m y ai mà không c m đ c n c m t, m y ai không thán ph c
s c ch u đ ng phi th ng c a các anh
- Vi t v hi n th c cu c s ng c a ng i lính nông dân, Chính H u không ph i đ nh k kh đ làm bài th tr nên bi th m, lòng ng i
bi quan mà ch đ ng i ca ng i lính: h bi t đ ng cam c ng kh :
Th ng nhau tay n m l y bàn tay
Câu th gi n d , nh nhàng, đ m ch t lính Hai ti ng “Th ng nhau” đ t lên đ u câu khi n cho nh p th nh l ng l i “Th ng”
ch không ph i là “yêu” Trong “Th ng” không ch có tình yêu
mà còn có c s c m thông, xót xa cho nhau Chính trong tâm th
đó, ng i lính tìm đ n nhau trong cái n m tay tình ngh a
+ ó là cái n m tay thân m t, th m thi t, si t ch t tình đ ng chí keo
s n, truy n cho nhau h i m đ giúp đ ng đ i v t qua cái giá l nh
n i núi r ng c ng là cái n m tay truy n ý chí chi n đ u, truy n
ng n l a tình cách m ng Cái b t tay âm th m l ng l không n ào, không c n l i nói hoa m , h trao nhau h i m t lòng bàn tay, h i
m t trái tim, vì h đã hi u rõ lòng nhau, vì h “th ng nhau” H i
m lan t a c hai ng i, làm hai ng i n m t n c i, dù là “bu t giá”
+ ây là ng n ngu n t o nên s c m nh b t di t c a ng i lính Vi t Nam trong kháng chi n Nh ng ng i nông dân v n ch lo “côi cút làm n” ( Nguy n ình Chi u), quanh n m g n bó v i ru ng đ ng, con trâu…Nh ng tình yêu quê h ng lên ti ng gi c giã h c t b c lên đ ng Nh ng gian kh là nhi u, nh ng hi sinh là không ít,
nh ng tình yêu T qu c và tình đ ng chí thiêng liêng cao đ p đã
ti p thêm s c m nh đ ng i lính v t qua nh ng khó kh n th thách đó, đ h v ng tay súng, hoàn thành nhi m v b o v T
qu c
Ba câu k t kh c h a th t đ p b c chân dung c a ng i lính trong
m t đêm canh gác r ng:
êm nay r ng hoang s ng mu i
ng c nh bên nhau ch gi c t i
u súng tr ng treo
- Ba câu th ng n là s k t tinh tình đ ng chí Gi a n i chi n
tr ng kh c li t, thiên nhiên kh c nghi t ( “r ng hoang”, “s ng
mu i”) hình nh nh ng ng i lính k vai nhau ng i sáng đ p bi t bao! H truy n cho nhau h i m s c m nh và ni m tin đ th c hi n nhi m v gi gìn T qu c Có th nói chính hoàn c nh kh c nghi t
c a núi r ng hoang l nh, hi m nguy l i là n i th thách tình đ ng
Trang 8- Tâm h n lãng
m n, bay b ng
- Ý ngh a bi u
t ng c a hình nh
“ u súng tr ng
treo”
Nh n xét đánh giá
đ i thiêng liêng cao c c a nh ng ng i lính
- Hình nh ng i lính t a sáng trong câu th k t b t ng , đ c đáo:
“ u súng tr ng treo” Tr ng nh treo trên đ u súng g i ra v đ p
h o, g n mà xa, th c mà m ng, m t không gian bát ngát bao la có cái gì c bông bênh khó t H đã v t lên gian kh , v t lên thi u
th n, hi m nguy đ chiêm ng ng v đ p c a tr ng, c a thiên nhiên
đ t tr i ban t ng Ánh tr ng lúc này nh ng i b n tri âm tri k đ i
v i ng i lính V ng tr ng trên b u tr i nh xu ng th p, soi sáng đôi b n, mu n ng i ca, soi rõ tình đ ng đ i thiêng liêng cao c c a
h Ch m t nét v khéo léo, m t s t ng t ng h t s c di u kì, Chính H u đã xóa đi bao ám nh c a r ng hoa s ng mu i, c a cái
ch t, c a tr n đánh s p b t đ u, nâng hình nh ng i lính cao h n, sáng h n, và ngàn l n đ p h n
=> Hóa ra cu c đ i ng i lính nông dân m c m c, chân ch t kia, tâm h n c ng r t lãng m n bay b ng bi t bao! H không ch bi t
si t cò súng mà còn bi t làm th n a! Tâm h n chi n s hòa quy n
v i tâm h n thi si đã t o nên nét đ p đ c đáo c a ng i lính nông dân
- Hình nh “ u súng tr ng treo” còn mang ý ngh a t ng tr ng
“Súng” là bi u t ng cho s t thép, l a đ n chi n tranh, khi n cho nhân lo i c m gi n lên án Còn “tr ng” bi u t ng cho hòa bình,
h nh phúc – c m ngàn đ i con ng i mu n v n t i
=> Chính H u đã liên k t hai hình nh đ i l p trong m t câu th đ
di n t m t ý t ng sâu s c: ng i chi n s c a chúng ta quy t tâm
c m ch c cây súng chi n đ u đ b o v T qu c, b o v hòa bình cho em th ng ngon, đ cho nhân dân h nh phúc, yên bình, đ
v ng tr ng kia sáng mãi, các anh ch có cách duy nh t: c m súng
V i cây súng các anh đã tr thành linh h n c a đ t n c, c a không gian và th i gian V i cây súng các anh đã thêu d t nên nh ng b n tình ca không th nào quên trong nh ng n m tháng không th nào quên c a dân t c
=> “ u súng tr ng treo” là m t trong nh ng hình nh th đ p nh t
vi t v ng i chi n s trong th i kì ch ng Pháp: gian kh mà anh
d ng, hi n th c mà th m ng Ch đ c a bài th đ c nâng cao và
l ng sâu trong lòng ng i đ c c ng là nh hình nh th tuy t đ p này Và Chính H u c ng đã l y hình nh th này làm t a đ cho t p
th g m hai m i t bài c a mình
3.K t bƠi: - Th th t do, ngôn ng gi n d m c m c, bút pháp hi n th c,
không m t chút tô v đ p đi m, không bình lu n, thuy t minh
- Bài th thiên v khai thác đ i s ng n i tâm tình c m c a ng i lính V đ p c a “ ng chí” là v đ p đ i s ng tâm h n ng i lính
mà n i phát ra v ng sáng lung linh nh t là m i tình đ ng đ i, đ ng chí hòa quy n vào tình giai c p
- Hình nh “ u súng tr ng treo” cu i bài nâng v đ p ng i lính lên đ n đ nh cao khái quát, trong đó có s hài hòa gi a hi n th c và lãng m n, đ ng th i mang ý ngh a t ng tr ng sâu s c
Trang 93 Ngh thu t đ c s c:
- Bài th th hi n hình t ng ng i lính cách m ng và s g n bó keo s n c a tình đ ng chí qua nh ng chi ti t, hình nh, ngôn ng gi n d , chân th c, giàu s c bi u c m
- c bi t, hình nh “đ u súng tr ng treo” v a hi n th c v a tràn đ y c m h ng lãng
m n, ch t th th ng hoa t chính nh ng giây phút chi n đ u hi m nguy, c ng th ng nh t,
đã tr thành bi u t ng đ p đ c a tình đ ng chí, nh ánh sáng lung lính c a v ng tr ng treo trên đ u súng
C M t s đ th ng g p:
Bài t p 1:
a, Ch ra bi n pháp tu t trong các câu th sau:
“Gi ng n c g c đa nh ng i ra lính”
(Chính H u)
“Quê h ng anh n c m n đ ng chua
Làng tôi nghèo đ t cày lên s i đá”
(Chính H u)
b Vi t m t đo n v n ng n (v i câu ch đ là: Hình nh tu t là k t qu c a lao đ ng ngh thu t làm cho ý thêm sâu, tình thêm đ m, l i g n mà nhã), nêu hi u qu c a m t trong s nh ng bi n pháp tu t mà em tìm đ c
Bài t p 2: Cho đo n th :
Quê h ng anh n c m n, đ ng chua
Làng tôi nghèo đ t cày lên s i đá
Anh v i tôi hai ng i xa l
T ph ng tr i ch ng h n quen nhau,
Súng bên súng, đ u sát bên đ u
êm rét chung ch n thành đôi tri k
ng chí!
(“ ng chí”, Chính H u)
a, Trong nh ng câu th trên có m t t b chép sai ó là t nào? Hãy chép l i chính xác câu th đó Vi c chép sai t nh v y nh h ng đ n giá tr bi u c m c a câu th nh th nào?
b, Câu th sáu trong đo n th trên có t “tri k ” M t bài th đã h c trong: ch ng trình
Ng v n l p 9 c ng có câu th dùng t “tri k ” ó là câu th nào? Thu c bài nào?
V ý ngh a t “tri k ” trong hai câu th đó có đi m gì gi ng, khác nhau?
c, Câu th th b y trong đo n th trên là m t câu đ c bi t.Hãy vi t đo n v n kho ng 5 câu phân tích nét đ c s c c a câu th đó
Bài t p 3: Vi t đo n v n t ng – phân – h p trong đó có s d ng câu h i tu t , phân tích cái hay đ c s d ng trong kh cu i bài “ ng chí” c a Chính H u:
êm nay r ng hoang s ng mu i
ng c nh bên nhau ch gi c t i
u súng tr ng treo
Bài t p 4: Trong bài th “ ng chí”, Chính H u đã vi t r t xúc đ ng v ng i chi n s trong kháng chi n ch ng Pháp:
Ru ng n ng anh g i b n thân cày
Gian nhà không, m c k gió lung lay
Gi ng n c g c đa nh ng i ra lính
Trang 10Anh v i tôi bi t t ng c n n l nh
S t run ng i v ng trán t m hôi
Áo anh rách vai
Qu n tôi có vài m nh vá
Mi ng c i bu t giá
Chân không giày
Th ng nhau tay n m l y bàn tay
D a vào đo n th trên ,hãy vi t m t đo n v n ( 10-12 câu) theo cách l p lu n t ng phân
h p, trong đó có s d ng phép th và m t câu ph đ nh đ làm rõ s đ ng c m, s chia
gi a nh ng ng i đ ng đ i
D Ch a đ :
Bài t p 1:
a
- Ng li u 1:
+ Nhân hóa: “Gi ng n c g c đa nh ng i ra lính”
+ Hoán d : “Gi ng n c g c đa”
- Ng li u 2:
+Hoán d : “n c m n đ ng chua” và “đ t cày lên s i đá”
b Vi t đo n v n có ch đ cho tr c đ phân tích tác d ng c a bi n pháp tu t
Bài t p 2:
a
- Trong đo n th có t b chép sai là “hai”, ph i chép l i là “đôi” : “Anh v i tôi đôi ng i
xa l ”
- Chép sai nh v y s nh h ng đ n giá tr bi u c m c a câu th nh sau: “Hai” là t ch
s l ng còn “đôi” là danh t ch đ n v T “hai”ch s riêng bi t, t “đôi” ch s không tách r i Nh v y, ph i ch ng trong xa l đã có c s c a s thân quen? i u đó t o n n móng cho chuy n bi n tình c m c a h
b, -Câu th trong bài “Ánh tr ng: c a Nguy n Duy c ng có t “tri k ”:
“h i chi n tranh r ng
v ng tr ng thành tri k ”
- T “tri k ” trong hai câu th cùng có ngh a ch đôi b n thân thi t, hi u nhau Nh ng trong m i tr ng h p c th , nét ngh a có khác: câu th c a Chính H u, “tri k ” ch tình
b n gi a ng i v i ng i Còn câu th c a Nguy n Duy, “tri k ” l i ch tình b n gi a
tr ng v i ng i
c Vi t đo n v n:
*V n i dung, ch c n ch ra đ c:
- T “đ ng chí” đ ng thành m t câu th đ c bi t v i d u ch m than,v a ngân vang nh
m t ti ng g i tha thi t; v a t o thành m t n t nh n, l ng l i, nh kh ng đ nh v m t tình
c m r t đ i thiêng liêng
- B n l g n k t đo n đ u và đo n th hai c a bài th : sáu câu th trên nói lên c s hình thành tình đ ng chí; m i câu d i bi u hi n c th và c m đ ng tình đ ng chí
- Hai ti ng “đ ng chí” gi n d , đ p đ , là đi m h i tu, k t tinh c a bao tình c m đ p: tình giai c p, tình b n, tình ng i
*V hình th c: không quy đ nh c th , nên có th t l a ch n c u trúc đo n cho phù h p,
gi i h n 5 câu