báo cáo sâu bệnh hại dừa

Dừa (danh pháp hai phần: Cocos nucifera), là một loài cây trong họ Cau (Arecaceae). Nó cũng là thành viên duy nhất trong chi Cocos và là một loại cây lớn, thân đơn trục (nhiều khi gọi là nhóm thân cau dừa) có thể cao tới 30 m, với các lá đơn xẻ thùy lông chim 1 lần, cuống và gân chính dài 4–6 m các thùy với gân cấp 2 có thể dài 60–90 cm; lá kèm thường biến thành bẹ dạng lưới ôm lấy thân; các lá già khi rụng để lại vết sẹo trên thân. báo cáo về sêu bện hại trên cây dừa, triệu chứng, nguyên nhân, tác hại, biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại trên dừa. báo cao đề tài sâu bệnh hại cây dừa

Cây công nghiệp

Báo cáo Sâu Bệnh Hại Dừa

Designed by group 3 GVHD Lâm Anh Nghiêm

I Côn trùng và động vật hại dừa

Bọ dừa

• Bọ dừa hay còn gọi là bọ cánh cứng xuất hiện ở Việt Nam vào cuối năm 1999 và phát triển nhanh thành dịch gây hại trên qui mô rộng khắp các tỉnh phía nam

A Mô tả

• Bọ cánh cứng trải qua 4 giai đoạn phát triển là trứng, ấu trùng, nhộng và thành trùng Bọ có kích thước từ 9 - 10mm, ngang 2-2,25mm, râu dài 2,75mm, có tập tính hoạt động về đêm Vòng đời của bọ cánh cứng từ 130-135 ngày Con cái bắt đầu đẻ trứng khi được 2 tuần tuổi và nó có thể đẻ đến 120 trứng trong suốt vòng đời Giai đoạn gây hại của bọ cánh cứng là giai đoạn ấu trùng và thành trùng Thành trùng gây hại nặng hơn ấu trùng

B Tác Hại

• Thành trùng và ấu trùng bọ cánh cứng tấn công bề mặt của lá chét chưa mở Chúng ăn lớp biểu bì làm lá bị héo khô, mất khả năng quang hợp Tùy thuộc vào mức độ gây hại mà hoa cái bị rụng, không đậu trái hoặc đậu rất ít, năng suất giảm Cây dừa bị bọ cánh cứng tấn công dễ dàng nhận biết bởi các lá ngọn bị cháy khô, lá chét cong queo

Lá dừa bị héo khô

C Phòng trừ

• Biện pháp cơ học: Chăm sóc tốt cây dừa để rút ngắn thời gian nở bung bó lá ngọn, hạn chế môi trường sinh sản của bọ cánh cứng và tăng sức đề kháng cho cây; cắt bỏ, tiêu hủy lá bị bọ cánh cứng tấn công Đối với những cây dừa con trong vườn ươm và dừa mới trồng với số lượng ít nên bắt thủ công

• Biện pháp đấu tranh sinh học: Dùng ong ký sinh (Asecodes hispinarum), khi đẻ trứng nó cố gắng đẻ vào bên trong cơ thể nhộng của bọ cánh cứng và cuối cùng tiêu diệt

Ông kí sinh trưởng thành và thoát khỏi cơ thể nhộng

A Mô tả

• Kiến vương trải qua 4 giai đoạn phát triển: trứng, ấu trùng, nhộng

và thành trùng:

- Trứng: Kiến vương đẻ trứng trong những thân dừa và gốc dừa mục,

ẩm, đống rác, phân trâu bò, rơm mục,… Trứng có hình tròn, màu trắng, có đường kính từ 3-4mm Sau 7-18 ngày trứng phát triển thành ấu trùng

- Ấu trùng: Ấu trùng kiến vương có màu trắng đục, thường gập cong thân lại với đầu màu nâu và mang 3 đôi chân Ấu trùng phát triển đầy đủ có kích thước từ 60 - 105mm

Ấu trùng kiến vương

• Kiến vương trải qua giai đoạn ấu trùng trong khoảng từ 80-130 ngày tại nơi trứng được đẻ ra.

- Nhộng: Nhộng có màu nâu nhạt, được bao phủ bởi một cái kén làm

từ đất và xơ dừa Nhộng phát triển trong kén từ 14 - 29 ngày

- Thành trùng: Đây là giai đoạn gây hại của kiến vương Thành trùng

có màu đen hơi nâu với 1 cái sừng tương đối dài ở trên đầu cong

về phía sau

Thành trùng kiến vương

• Thành trùng có thể sống được 4 tháng Một con cái có thể đẻ từ 70-140 trứng Kiến vương thường ăn chồi và lá chưa tách trong bó

lá ngọn

B Tác hại

• Cây dưới 1 năm tuổi kiến vương tấn công vào gốc của cây nơi thân còn đủ mềm Kiến vương cũng chui qua đất để khoét vào thân cây

C Biện pháp phòng trừ

- Vệ sinh vườn: Vệ sinh cây không để chổ cho kiến vương gây hại Kiểm tra định kỳ, bắt bằng tay Dọn dẹp hoặc đốt những đống rác, thân, lá dừa hoai mục, không tạo môi trường cho kiến vương đẻ trứng

- Áp dụng các biện pháp đấu tranh sinh học: Nấm Metarhizium anisopliae (MA) hoặc vi khuẩn Baculovirus

- Dùng thuốc hóa học: Đầu mùa mưa rãi Padan 90WP, Servin 85

WP, Basudin 10H vào bẹ lá để ngừa sự phá hại của kiến vương Khi cây dừa đã bị kiến vương tấn công có thể bỏ các loại thuốc hạt như Basudin 10H vào hang sau đó dùng đất sét trét lại

- Trồng cây bảo vệ: Trồng xen cây họ đậu thân đứng trên các dãy phân lô hoặc các hàng bảo vệ trên vườn dừa để cản đường bay và xâm nhập của kiến vương

• Đuông là côn trùng gây hại nguy hiểm nhất bởi vì rất khó phát hiện khi nó bắt đầu tấn công đọt non, đến khi phát hiện ra thì đỉnh sinh trưởng đã bị phá hủy, cây dừa chết mà không thể cứu được

Ấu trùng đuông

• Ấu trùng ăn cây dừa để sống trong vòng 50 ngày.

- Nhộng: Nhộng nằm trong 1 cái kén làm bằng mô gỗ dừa (phần mềm gần vỏ cây) Sau 19 ngày phát triển thành thành trùng

- Thành trùng: Có màu nâu hơi đỏ hoặc màu đen Có một cái sừng dài với mũi sừng hơi cong xuống Thành trùng sống đuợc 3-4 tháng Vòng đời của đuông là 195 ngày từ trứng đến khi trưởng thành, sau đó chết

Thành trùng đuông

B Tác hại

• Con đuông trưởng thành đẻ trứng trên thân bị thương tích và trên những vết nứt của thân Khi trứng nở, ấu trùng khoét những lổ nhỏ trên thân hoặc trên ngọn cây Chúng ăn và lột xác theo mọi hướng thậm chí khoét những lổ lớn và sâu hơn Những điểm bị đuông tấn công thường để lại xác bả của các mô gổ dừa và nhựa màu nâu hơi

đỏ Khi ấu trùng bắt đầu tấn công và ăn đọt dừa (đỉnh sinh trưởng), những lá non bắt đầu héo và ngã xuống, báo hiệu cây dừa sắp chết

C Biện pháp phòng trừ

• Khi xác định chính xác những điểm tấn công của đuông trên cây dừa Có thể tiến hành phòng trừ bằng cách khoan sâu vào thân cây khoảng 10-25cm hướng lệch xuống 15cm bên trên vùng bị tấn công Có thể khoan 1- 2 lổ ở mỗi điểm bị đuông tấn công Sau đó cho vào lổ khoan các loại thuốc trừ sâu như Basudin Bịt kín lỗ lại bằng đất sét

Sâu nái

• Khác với con bọ dừa, sâu nái ăn lá già, trường hợp gây hại nặng tán lá trở nên xơ xác, cây không quang hợp được dẫn đến giảm năng suất

A Mô tả

• Sâu nái trưởng thành đẻ trứng riêng lẻ hoặc thành từng ổ trứng ở mặt dưới của lá chét Trứng trơn láng có hình tròn hoặc hình bầu dục Vỏ trứng trong suốt, dưới kính hiển vi có thể nhìn thấy sự phát triển của ấu trùng bên trong xuyên qua vỏ trứng

Sâu nái

Sâu nái

B Tác Hại

• Giai đoạn ấu trùng là giai đoạn phá hoại chủ yếu của loài sâu này

Ở giai đoạn đầu ấu trùng ăn lớp biểu bì bên dưới của lá Đến khi già chúng ăn toàn bộ phiến lá chỉ để lại gân lá Nếu gây hại nặng

ấu trùng có thể làm rụng lá

C Biện pháp phòng trừ

- Biện pháp đấu tranh sinh học: Sử dụng côn trùng ký sinh như là ruồi (tachinids) và ong bắp cày (Hymenopterans) giảm tối thiểu sự gây hại của sâu nái Chúng đẻ trứng trên ấu trùng và nhộng của sâu nái Khi những con sâu non nhô ra khỏi trứng, sẽ làm mồi cho những con côn trùng ký sinh này

- Kiểm soát môi trường canh tác: Sử dụng máy kéo để cày xới đất tiêu diệt các kén của loài sâu này.

- Biện pháp cơ học: Đối với dừa nhỏ, bắt và giết các con sâu không gây ngứa và kén của nó để giảm quần thể sâu nái đến một mức độ không gây hại kinh tế cho dừa

- Biện pháp hóa học: Thuốc trừ sâu chỉ được khuyến cáo đối với các cây dừa nhỏ Mặc dù kỹ thuật hấp thụ qua rễ đối với thuốc trừ sâu Azodrin có thể được áp dụng, nhưng nhìn chung dùng thuốc hóa học

để trừ sâu nái là không kinh tế

Chuột

A Tác hại

• Chuột cắn phá rễ, trái dừa trong vườn ươm, cây dừa mới trồng và khoét trái trên quày Chuột thường gây hại nặng ở những vườn ươm um tùm nhiều cỏ Chuột tấn công nhiều nhất ở trái dừa từ 2-6 tháng tuổi Chuột đục khóet ở phần mềm gần cuống để ăn cơm dừa

và uống nước

B Biện pháp phòng trừ

- Vệ sinh vườn và tán dừa để phá nơi trú ẩn của chuột

- Đặt vòng thiếc hoặc nhựa trơn láng rộng 40cm bao quanh thân dừa cách gốc dừa 2m ở các cây dừa không giao tán

- Dùng thuốc hóa học: dùng bã độc phosphor kẽm theo tỉ lệ 19 phần mồi và 1 phần thuốc, trộn đều làm thành bánh 200g đặt ở gốc hay ngọn cây.

- Bẫy chuột bằng các bẫy ống tre, bẫy lồng

II Bệnh hại dừa

1 Bệnh đốm lá

• Đây là bệnh thường gặp trên cây dừa Bệnh gây ra bởi hai loại nấm

là Pestalozzia palmarum Cke và Helminthosorium sp … Triệu chứng gây hại đầu tiên của nấm P palmarum là lá xuất hiện những

đốm vàng, sau lớn dần thành vết cháy hình bầu dục, ở giữa có màu xám nhạt, bên ngoài có viền nâu đậm và một quần màu xanh Khi các đốm cháy nối liền nhau tạo thành vết cháy lớn hơn

Bệnh đốm lá

• Đầu và bìa lá chét bị khô cháy Triệu chứng gây hại do nấm

Helminthosporium sp gây ra đầu tiên là những đốm nhỏ có màu

nâu Đốm lớn dần và liên kết lại với nhau làm cho lá bị khô, cháy

• Bệnh xuất hiện những vùng bị thiếu kali Gây thiệt hại nhiều ở cây con Làm giảm khả năng quang hợp, chậm phát triển Bệnh làm cây chậm cho trái, giảm năng suất dừa

2 Bệnh thối đọt

• Nấm gây hại cây dừa bằng cách tấn công vào đỉnh sinh trưởng làm cho củ hủ bị thối, cây không sinh trưởng được nữa và sẽ chết sau khi các lá già khô và rụng

Đọt dừa bị thối

• Cây chết sau 3-5 tháng bị nhiễm bệnh Cây bị bệnh mới nhìn rất giống cây bị đuông tấn công, tuy nhiên quan sát kỹ sẽ không thấy

ấu trùng của đuông dừa nhưng có mùi thối rất khó chịu

Cách phòng trừ

• Nên đốn và tiêu hủy cây bị bệnh để tránh sự lây lan, đặc biệt là các cây trồng xen như ca cao, tiêu Nếu phát hiện sớm có thể xử lý bằng các loại thuốc gốc đồng, Aliette hay Ridomil

• Cần phát hiện bệnh sớm, khoét bỏ phần củ hủ bị bệnh, rồi trét dầu hắc lên Phun ngừa bằng thuốc Copper Zinc, phun lên lá xung quanh củ hủ

3 Nứt, rụng trái

• Nứt, rụng trái có thể do nhiều nguyên nhân gây ra như sự tấn công của nấm Fusarium sp., do thiếu Kali, do thiếu nước hoặc ngập úng

Nứt rụng trái

Biện pháp phòng trừ

• Tưới cho dừa trong mùa nắng, tránh bị ngập úng trong mùa mưa, bón phân hữu cơ hàng năm làm cho đất tơi xốp, bón phân cân đối đặc biệt là phân Kali hoặc rãi muối hột vào các bẹ lá 1-2 lần/năm

4 Bệnh chảy mủ thân

• Bệnh do nấm sinh sản hữu tính có tên là Ceratocystis paradoxa.

• Trên thân có những kẽ nứt và chất nhựa hư chảy ra như chất mủ Nhựa có màu rỉ sét hoặc màu nâu, nhờn, xuất hiện từ nửa thân cây trở xuống và cách mặt đất độ 1 mét Phần thân ngay dưới vết nứt chảy nhựa bị thối

Bệnh chảy mủ trên thân

Cách phòng trị bệnh

• Diệt kiến vương trong vườn dừa Nếu bệnh do nấm, có thể cạo bỏ phần bệnh, pha thuốc trừ nấm trét lên bề mặt vết bệnh, cần bảo vệ lớp thuốc bằng cách trét tiếp lên lớp thuốc một lớp nhớt hoặc dầu hắc

Cám ơn cô và các bạn đã chú ý lắng nghe