Đây là quyền để công dân bảo vệ hợp pháp quyền lợi của mình, lợi ích của Nhà nớc.Nhà nớc thông qua việc tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo phát hiện có thểKiểm tra, giám sát, việc
Trang 1lời nói đầu
Khiếu nai, tố cáo là quyền của công dân đã đợc pháp luật quy định Đây
là quyền để công dân bảo vệ hợp pháp quyền lợi của mình, lợi ích của Nhà nớc.Nhà nớc thông qua việc tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo phát hiện có thểKiểm tra, giám sát, việc chấp hành pháp luật của các cơ quan, tổ chức và cánhân Thực hiện tốt công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại- tố cáo là cơ sởquan trọng để Đảng và Nhà nớc ta nhận định đánh giá đúng tình hình thực hiện,thi hành chính sách, pháp luật của các cấp các ngành Đánh giá đúng lăng lực,phẩm chất của cán bộ công chức trong việc thực thi nhiệm vụ, công vụ đợcgiao, từ đó đa ra những biện pháp hữu hiệu trong việc thực hiện chính sách,pháp luật trong quá trình thực hiện chức năng quản lý Nhà nớc
Thực tiễn công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại tố cáo trên địa bànhuyện Tam Dơng trong thời gian qua vẫn còn nhiều vấn đề bất cập UBNDcác xã, thị trấn trên địa bàn cha nhận thấy đợc ý nghĩa, mục đích quan trọngcủa công tác này Công tác tổ chức thực hiện cha thống nhất do đó hiệu quảcha cao Số lợng đơn th vợt cấp, đơn tố cáo tập thể vẫn còn nhiều Công việctuyên truyền phổ biến Luật Khiếu nại, tố cáo
Là cán bộ công tác trong ngành thanh tra bản thân tôi nhận thức đề tàinghiên cứu: Công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại tố cáo là hết sức quantrọng cả về lý luận và thực tiễn Mục đích nghiên cứu của đề tài này là đónggóp làm sáng tỏ lý luận, phân tích và đánh giá thực trạng công tác tiếp dân vàgiải quyết khiếu nại tố cáo trên địa bàn huyện Tam Dơng từ năm 1999- 2004.Trên cơ sở phân tích những hạn chế, u điểm của pháp luật, nguyên nhân củanhững vấn đề bất cập này để từ đó có phơng hớng, giải pháp góp phần hoànthiện pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại-
tố cáo
Để sử dụng phơng pháp nghiên cứu cụ thể nh phân tích, tổng hợp, thốngkê trên cơ sở phơng pháp luận của chủ nghĩa Mác- Lê nin và t tởng Hồ ChíMinh về Nhà nớc và pháp luật để làm rõ mục đích và nhiệm vụ của đề tài.Trong phạm vi giới hạn của đê tài, xin không đề cập đến quy định cụ thể trongcông tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại- tố cáo, mà chỉ tập trung vào thựctrạng, nội dung cơ bản về công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại- tố cáo trên
địa bàn huyện Tam Dơng Những giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả, chất ợng của công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại- tố cáo trên địa bàn huyệnTam Dơng trong thời kỳ đổi mới Tôi hy vọng với kết quả đạt đợc đề tài có thể
Trang 2l-đa ra một só kiến nghị góp phần hoàn thiện và nâng cao chất lợng tiếp dân vàgiải quyết khiếu nại- tố cáo trên địa bàn huyện Tam Dơng.
Do thời gian nghiên cứu chòn hạn chế cho nên chắc chắn đề tài khôngtránh khỏi sai sót, kính mong sự quan tâm đón góp ý kiến của thầy, cô để đềtài đợc hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
ch ơng i thực trạng công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại- tố cáo trên địa bàn huyện tam dơng
i/ một só vấn đề lý luận chung về cải cách hành chính trong cts tiếp dân và giải quyết khiếu nại- tố cáo
Điều 74 hiến pháp năm 1992 quy định: “Công dân có quyền khiếu
nại-tố cáo với cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luậtcủa các cơ quan Nhà nớc, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhândân, hoặc bất cứ cá nhân nào Việc khiếu nại tố cáo phải đợc cqu Nhà nớcxem xét, giải quyết trong thời hạn pháp luật quy định ”
Vì vậy quyền khiếu nại và tố cáo của công dân là phơng tiện để côngdân bảo vệ lợi ích của mình, lợi ichs của Nhà nớc, xã hội Khi công dân thực
Trang 3hiện quyền này còn tạo ra mối liên hệ, thông tin quan trọng giữa công dân với
Đảng và Nhà nớc
1 Khái niệm:
Theo luật khiếu nại tố cáo đã sửa đổi bổ sung năm 2004 khiếu nại đợchiểu là: Việc công dân, cơ quan, tổ chức, cán bộ, công chức theo thủ tục doluật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xétlại quyết định hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi cócăn cứ cho rằng quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằngquyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền lợi pháp củamình và
Tố cáo là việc công dân, theo thủ tục do luật này quy định, báo cho cơquan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết hành vi vi phạm pháp luật của bất
cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thời hạn hoặc đe doạ gây thời hạn cholợi ích của Nhà nớc, quyền lợi hợp pháp của công dân, tổ chức
Nh vậy khái niệm khiếu nại, tố cáo trong quy định Luật Khiếu nại, tốcáo đợc hiểu hẹp hơn khái niệm khiếu nại nói chung Nó gồm 2 nội dung:Khiếu nại về quyết định hành chính (báo cáo khiếu nại về quyết định kỷ luậtcán bộ, công chức của cơ quan, tổ chức) khiếu nại về hành vi hành chính trongcác cơ quan Nhà nớc Tố cáo thực chất là việc công dân phát hiện và thông báochính thức với cơ quan, tổ chức cá nhân có thẩm quyền về những hành vi viphạm pháp luật nào đó diễn ra trong đời sống xã hội có thể liên quan hoặc khôngliên quan trực tiếp tới quyền lợi của mình hoặc của ngời khác Tố cáo thể hiện sựphản ứng của công dân trớc hành vi vi phạm pháp luật của ngời khác
Nếu nh khiếu nại thể hiện sự phản ứng của chủ thể trớc lợi ích của mình
bị xâm phạm thì tố cáo thể hiện sự phản ứng trớc lợi ích chung của xã hội bịxâm phạm Việc khiếu nại thể hiện mối quan tâm của cá nhân đối với quyềnlợi và lợi ích hợp pháp của chính họ thì tố cáo thể hiện mức độ quan tâm củacá nhân đối với lợi ích cộng đồng Đối tợng của khiếu nại là quyết định bằngvăn bản hoặc hành vi pháp luật quyền lợi và lợi ích hợp pháp của ngời khiếunại, còn đối tợng của tố cáo là hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại hoặc đedoạ thiệt hại lợi ích của bất kỳ ai Mục đích của ngời khiếu nại là tự bảo vệquyền lợi và lợi ích hợp pháp của mình, còn tố cáo không chỉ nh vậy mà cònphát hiện ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật để bảo vệ lợi ích của xã hội,của cộng đồng Do vậy tố cáo còn bao hàm trách nhiệm, nghĩa vụ công dân
đối với xã hội
Trang 4Mặc dù khiếu nại và tố cáo khác nhau về đối tợng, nguyên nhân phátsinh, mục đích nhng nó đều là phơng thức tự vệ mà pháp luật và Nhà nớc cầnkhuyến khích công dân sử dụng để phản kháng lại hành vi vi phạm pháp luật.
Đây là phơng thức mang tính tích cực, cần thiết đối với Nhà nớc pháp quyền.Việc đảm bảo các quyền công dân trong đó có quyền khiếu nại, tố cáo trớc hết
là trách nhiệm của mỗi quốc gia
Xét trên phơng diện lý luận hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo làhoạt động của cơ quan quản lý Nhà nớc, cá nhân có thẩm quyền để thực thiquyền lực hành chính của Nhà nớc Nói cách khác đây chính là một thủ tụchành chính thể hiện sự công khai minh bạch công bằng trong; là căn cứ pháp
lý để công dân, tổ chức giám sát tính đúng đắn của các cơ quan Nhà nớc, cán
bộ công chức khi thi hành công vụ Do đó cơ quan quản lý Nhà nớc khi giảiquyết khiếu nại, tố cáo phải tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc thủ tục đợc phápluật quy định, tuyệt đối không đợc đặt thêm các thủ tục khác gây khó khăncho công dân, tổ chức khi thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình
2 Công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo thể hiện quan điểm
đúng đắn của Đảng và Nhà nớc ta đồng thời cũng là biện pháp tích cực gópphần xây dựng Nhà nớc trong sạch vững mạnh
Nhà nớc Việt Nam là Nhà nớc của dân, do dân, vì dân; điều đó đợc thểhiện rõ trong Hiến pháp năm 1992 “Nhà nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam là Nhà nớc của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân” Vì thế “Cán bộcông chức Nhà nớc phải tôn trọng nhân dân, tận tuỵ phục vụ nhân dân, lợi íchcủa nhân dân liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sátcủa nhân dân” Chính vì vậy, các cơ quan đơn vị phải coi trọng công việc tiếpdân cũng nh tôn trọng quyền lợi và lợi ích hợp pháp của công dân trong suốt quátrình giải quyết khiếu nại, tố cáo Đó không chỉ thể hiện sự tôn trọng nhân dân
mà còn tăng cờng niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nớc
Từ trớc tới nay Đảng và Nhà nớc ta luôn quan tâm đến việc mở rộngdân chủ, tăng cờng Pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợppháp của công dân Nhng trong thời gian gần đây tình hình khiếu nại, tố cáocủa công dân diễn biến không bình thờng do nhiều nguyên nhân trong đó cónguyên nhân chính sách pháp luật cha hoàn chỉnh; một số cán bộ hoặc cấp uỷ,chính quyền có những khuyết điểm, sai phạm nh quan liêu, mất dân chủ, thamnhũng, tiêu cực, lãng phí… Nh Nhng nguyên nhân trực tiếp là do một số cấp Uỷ,
Đảng, chính quyền cha nhận thức đầy đủ trách nhiệm của mình trong việc tiếpnhận giải quyết kịp thời các khiếu nại, tố cáo của công; giải quyết nhiều vụ
Trang 5cha nghiêm túc, thấu đáo dẫn tới tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân diễnbiến không bình thờng, làm giảm lòng tin của nhân dân vào lãnh đạo địa ph-
ơng, cơ quan công quyền
Để khắc phục tình trạng này Ban bí th Trung ơng Đảng đã ra Chỉ thị số09/CT-TW ngày 06/3/2002 về một số vấn đề cấp bách cần thực hiện trongviệc giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay đã yêu cầu các cấp Uỷ, chính quyền,
đoàn thể thực hiện nghiêm túc và có hiệu lực các việc cụ thể nh: đặc biệt quantâm đến công tác tiếp dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, yêu cầu Th-ờng vụ cấp uỷ trực tiếp lãnh chỉ đạo; Sự phối kết hợp giữa các cơ quan Công
an, Tòa án, Viện Kiểm sát, cơ quan T pháp; Tăng cờng công tác tuyên truyền ớng dẫn nhân dân thực hiện đúng quyền khiếu nại, tố cáo; xử lý nghiêm khắc đốivới những hành vi lợi dụng dân chủ, kích động, xúi giục khiếu kiện vì động cơxấu; Tăng cờng sự giám sát của Quốc hội, các tổ chức đoàn thể; Tăng cờng kiểmtra của các Uỷ ban kiểm tra Đảng, thanh tra các cấp
h-Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Đảng và Nhà nớc ta, Tỉnh uỷ, HĐNDtỉnh Vĩnh Phúc, đã ban hành các văn bản chỉ đạo về công tác tiếp dân, giảiquyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh Cụ thể nh: Thông t số 11/TTr – TUngày 03/5/2002 Triển khai Chỉ thị 09/CT-TW và Chỉ thị 02/CT-HU ngày10/4/2002, các Ban thờng trực huyện uỷ, và một số vấn đề cấp bách cần thựchiện giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay, và một số văn bản của HĐND,UBND tỉnh Vĩnh Phúc về công tác tiếp dân giải quyết chỉ đạo giải quyết khiếunại, tố cáo đã nâng cao chất lợng trong việc giải quyết KN,TC Quy chế hoạt
động của HĐND, UBND nhiệm kỳ 1999 – 2004 đã quy định rõ trách nhiệmcủa Chủ tịch Phó Chủ tịch HĐND, các đại biểu và chuyên viên văn phòngHĐND, UBND đến tham gia tiếp nhận đơn th KN,TC của công dân Đồngthời có trách nhiệm đôn đốc các cơ quan có thẩm quyền giải quyết đơn thkhiếu nại, tố cáo đúng quy định
II Thực trạng công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại,
tố cáo trên địa bàn huyện tam dơng từ năm 1999 - 2004.
Công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyệnTam Dơng trong những năm qua đã có nhiều chuyển biến tích cực Từ khiLuật Khiếu nại, tố cáo đợc ban hành, đã tạo ra cơ chế giải quyết phù hợp choquá trình việc tiếp dân, giải quyết KN,TC trên địa bàn huyện Tam Dơng thựchiện Luật Khiếu nại, tố cáo Huyện uỷ, HĐND, UBND huyện Tam Dơng đãtập trung chỉ đạo các cấp uỷ chính quyền địa phơng, triển khai Luật Khiếu nại,
tố cáo đồng thời coi công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo là côngtác trọng tâm của đơn vị để đảm bảo phát triển kinh tế ổn định an ninh, trật tự,
Trang 6an toàn xã hội Tuy nhiên, vẫn còn một số cấp uỷ, chính quyền các xã việcgiải quyết vẫn còn mang tính hình thức, năng lực cán bộ còn hạn chế, cha thựchiện tốt công tác này, một số vụ việc giải quyết cha đúng luật định, để tồn
đọng kéo dài gây bức xúc cho ngời đi khiếu kiện Công tác giải quyết, xử lýsau Kết luận của một số vụ việc cha dứt điểm ảnh hởng đến quyền lợi của ng-
ời khiếu nại
1 Thực trạng công tác tiếp dân và xử lý đơn.
1.1 Công tác tiếp dân.
Nhìn chung các cấp, các ngành đã có nhiều cố gắng trong công tác tiếpdân và giải quyết khiếu nại, tố cáo Tại trụ sở đơn vị đã có niêm yết lịch tiếpdân, nội quy tiếp dân Hàng tháng Chủ tịch UBND huyện, cơ quan Thanh trahuyện trực tiếp tiếp dân vào ngày 10 và 20, Chủ tịch UBND xã, cùng cán bộ
T pháp tiếp dân vào 2 ngày trong tuần là thứ 3 và thứ 6 Khi tiếp dân cán bộtiếp dân phải tạo điều kiện để công dân có thể trình bày ý kiến của mình vớicơ quan Nhà nớc Cán bộ tiếp dân giải thích cho công dân các chủ trơng chínhsách quy định của Nhà nớc, đồng thời hớng dẫn ngời dân đến đúng cơ quanNhà nớc có thẩm quyền giải quyết tránh để công dân mất nhiều thời gian đilại
Phòng tiếp dân của UBND huyện Tam Dơng đợc bố trí ngay trong Trụ
sở của UBND huyện, bố trí thờng xuyên cán bộ tiếp dân Cán bộ tiếp dân đãqua trình độ đại học và qua khoá học về quản lý Nhà nớc, nắm vững về phápluật Huyện đã xây dựng hệ thống theo dõi, quản lý tiếp dân thông qua sổ sáchghi chép thời gian, nội dung các cuộc tiếp dân Kết quả từ năm 1999 – 2004
nh sau:
Từ năm 1999 – 2004
Toàn huyện tiếp: 2581 lợt ngời
Trong đó: Cấp huyện tiếp: 1002 lợt ngời:
Trang 7- Đơn do cấp trên, cơ quan chức năng chuyển đến.
- Đơn gửi qua đờng bu điện
- Đơn nhận trực tiếp
Khi nhận đợc đơn, cán bộ tiếp nhận đơn vào sổ nhận đơn theo thời gian,nội dung quy định Tổ chức phân loại đơn, xác định quyền hạn giải quyết đểbáo cáo thủ trởng cơ quan, tổ chức thực hiện theo luật định Tuy nhiên, bêncạnh các đơn vị làm tốt công tác nhận và xử lý đơn, vẫn còn một số xã, thị trấncha phân loại đúng nội dung, thẩm quyền của từng đơn dẫn tới chuyển đơnkhông đúng cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền, gây khiếu kiện kéo dài, vợt cấp.Một số đơn vị không mở sổ ghi chép hoặc ghi chép không đầy đủ số đơn, nộidung đơn gây nhầm lẫn, thất lạc đơn, hồ sơ gửi kèm theo đơn, nhận đơn khôngviết biên nhận, xử lý đơn còn chậm không đúng thời gian quy định
2 Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Từ năm 1999 – 2004 các vụ khiếu nại có chiều hớng gia tăng trên địabàn huyện cả về số lợng và tính chất phức tạp, tập trung chủ yếu vào các lĩnhvực nh đền bù giải phóng mặt bằng, tranh chấp đất đai, cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất Tố cáo tập trung chủ yếu vào cán bộ công chức lợi dụngchức quyền có hành vi tham ô, làm trái pháp luật thông qua việc cấp đất, giao
đất, xây dựng cơ sở hạ tầng, đền bù giải phóng mặt bằng công trình xây dựng… Nh
Trớc tình hình đó, Huyện uỷ, UBND đã có Chỉ thị về việc tăng cờnghiệu quả công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo đồng thời chấn chỉnhcông tác quản lý đất đai – tài chính, đầu t xây dựng cơ bản Xử lý nghiêmnhững tồn tại, tổ chức kỷ luật, kiểm điểm một số cán bộ vi phạm, khôi phục
Trang 8quyền lợi và lợi ích hợp pháp của công dân Giải quyết cơ bản số lợng đơn thkhiếu nại, tố cáo kết quả cụ thể nh sau:
Năm 2001: 225 đơnNăm 2002: 277 đơnNăm 2003: 222 đơnNăm 2004: 185 đơn
Trong đó: Khiếu nại: 927 đơn = 66,2%
Trang 9- Số vụ cha giải quyết: không
- Số vụ việc kéo dài: 8 vụ việc Do lịch sự để lại, và đã đợc các cấp, cácngành ở địa phơng và Trung ơng đã giải quyết, quyết định, kết luận giải quyết
đã có hiệu lực pháp luật nhng công dân không đồng ý hoặc cố tình không thựchiện nh: vụ ông Trần Văn Thuê; ông Trần Kim Đôi, ông Nguyễn Hữu Mễ - xã
Đạo Tú, bà Nguyễn Thị Huần –xã Hoàng Đan… Nh
Trang 103 Thực trạng về công tác tổ chức thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại, văn bản xử lý tố cáo.
Trong thực tế đơn vị chủ yếu quan tâm tới công tác giải quyết khiếu nại,
tố cáo mà cha thực sự quan tâm tới quá trình thực hiện kết luận, quyết địnhgiải quyết khiếu nại, xử lý tố cáo đã có hiệu lực pháp luật Các cấp, các ngànhchậm tổ chức thực hiện, đùn đẩy trách nhiệm, chậm khắc phục quyền lợi hợppháp của ngời khiếu nại, tố cáo dẫn đến vụ việc không đợc giải quyết dứt
điểm, đây là vấn đề lớn nhất trong giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay đồngthời cũng là nguyên nhân phát sinh khiếu kiện vợt cấp, khiếu kiện đông ngời ởmức độ phức tạp
Trớc tình hình đó Huyện uỷ đã chỉ đạo UBND huyện, các cơ quan Nhànớc có thẩm quyền tăng cờng thanh tra, kiểm tra công tác giải quyết khiếu nại,
tố cáo tại các xã, thị trấn các phòng ban chuyên môn UBND huyện quy địnhtrách nhiệm cụ thể trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và thời hạn báocáo UBND huyện Các cấp, các ngành duy trì chế độ báo cáo hàng tháng, báocáo đột xuất, nâng cao chất lợng báo cáo Tập trung giải quyết dứt điểm những
vụ tồn đọng kéo dài, những vụ việc phức tạp để tạo sự chuyển biến tích cựctrong tất cả tổ chức thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại, văn bản xử lý tốcáo nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền pháp luật đặc biệt là Luật Khiếunại, tố cáo, Luật đất đai,… Nh tổ chức tập huấn công tác tiếp dân và giải quyếtkhiếu nại, tố cáo góp phần nâng cao nhận thức của ngời dân về quyền, nghĩa
vụ của công dân đối với việc chấp hành chủ trơng chính sách của Đảng, phápluật của Nhà nớc
Qua quá trình thực hiện triển khai thực hiện các văn bản của Nhà nớc,các giải pháp cụ thể của địa phơng công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại,
tố cáo ở huyện Tam Dơng đã có nhiều chuyển biến tích cực Tuy nhiên, vẫncòn một số tồn tại cụ thể nh:
- Việc tổ chức thực hiện kết luận, quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáotrong công tác giải quyết KN,TC cha thực hiện triệt để hoặc còn chậm, các bộ viphạm cha xử lý nghiêm, nên cha tạo đợc niềm tin trong nhân dân
- Một số đơn vị giải quyết không đa ra quyết định giải quyết khiếu nại,
tố cáo, hiệu lực của quyết định giải quyết nhìn chung cha đợc thực hiệnnghiêm túc, có nơi còn thiếu kiểm tra đôn đốc việc tổ chức thực hiện quyết
định đã ban hành
- Việc tổ chức thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo cấp đấttrái thẩm quyền cha thực hiện đợc đáng kể: Vẫn còn việc hợp lý hoá cấp đất