dự án dạy học tích hợp liên môn

Việc tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy đã bước đầu mang lại kết quả, các giờ giáo dục công dân trở nên sôi động hơn với những bài thơ, bài văn, những nhân vật lịch sử, nhân vật

PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN

1 Tên dự án dạy học:

TÍCH HỢP CÁC MÔN LỊCH SỬ, ÂM NHẠC NGỮ VĂN, ĐỊA LÍ, MỸ

THUẬT VÀO GIẢNG DẠY BÀI: “BẢO VỆ HÒA BÌNH”

(GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 9)

2 Mục tiêu:

a Mục tiêu chung:

Do yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay: cùng với việc đổi mới nội dung, đổi mới phương pháp dạy học đã trở thành một yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng giáo dục Đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là một vấn đề lớn, thu hút sự quan tâm không chỉ của những người làm công tác giáo dục mà còn thu hút sự quan tâm của mọi tầng lớp xã hội Chương trình SGK cũng đã được xây dựng dựa trên quan điểm: “Lấy quan điểm tích hợp làm nguyên tắc chỉ đạo tổ chức nội dung chương trình biên soạn sách giáo khoa và lựa chọn các phương pháp giảng dạy Vì vậy việc tích hợp liên môn trong giảng dạy là một trong những phương pháp giảng dạy mới đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Đối với môn giáo dục công dân mục tiêu giáo dục con người luôn được xác định là quan trọng nhất Với đặc thù là một môn học mà tri thức vừa mang tính trừu tượng, vừa gắn với thực tiễn, g¾n liÒn víi c¸c mèi quan hÖ øng xö cña mçi con ngêi trong cuéc sèng hiÖn t¹i vì vậy cũng là một môn học hình thành chủ yếu kỹ năng sống cho học sinh Kiến thức bộ môn cũng có liên quan đến kiến thức của nhiều môn học, vì vậy một trong những phương pháp giảng dạy

bộ môn hiệu quả đó là tích hợp liên môn trong quá trình dạy học

Nhìn chung, các giáo viên đều đã được tiếp cận, tìm hiểu vấn đề, thấy rõ tác dụng, ý nghĩa của việc tích hợp kiến thức các môn trong giảng dạy bộ môn giáo dục công dân Việc tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy đã bước đầu mang lại kết quả, các giờ giáo dục công dân trở nên sôi động hơn với những bài thơ, bài văn, những nhân vật lịch sử, nhân vật văn học, kiến thức địa lí, mĩ thuật… những vấn đề về môi trường được đề cập đến Vì thế các vấn đề lý thuyết trong giáo dục công dân được cụ thể hóa sinh động, trực quan với những bức tranh vẽ của học sinh… Qua đó, học sinh đã được tiếp cận các kiến thức trong môn giáo dục công dân ở nhiều khía cạnh, nhiều giác quan Điều này đã

thúc đẩy các em học tập tích cực hơn, có nhận thức rõ ràng và từ đó có thái độ đúng đắn, hành vi phù hợp

b Mục tiêu cụ thể

Môn Giáo dục công dân:

Bài “ Bảo vệ hòa bình” được giảng dạy trong chương trình GDCD lớp 9 Với mục tiêu là giáo dục lòng yêu hòa bình và ý thức bảo vệ hòa bình cho học sinh Theo đó giáo dục cho các em có kỹ năng sống hòa bình và thể hiện tình yêu hòa bình của bản thân, biết cách thực hiện những việc làm cụ thể để bảo vệ hòa bình Trong tình hình thế giới hiện nay thì việc giáo dục những vấn đề này cho học sinh càng thực sự cần thiết hơn bao giờ hết Để đạt được mục tiêu của bài học cần sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học trong đó phương pháp tích hợp kiến thức các bộ môn đóng vai trò quan trọng

Sau khi học xong bài học sinh cần nắm được:

Kiến thức: Học sinh thấy được hậu quả tàn khốc, đau thương của chiến

tranh Hiểu được thế nào là hòa bình, hòa bình mang lại hạnh phúc, phát triển cho con người Hòa bình là khát vọng của toàn nhân loại Trách nhiệm bảo vệ hòa bình

Kĩ năng : - Học sinh tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ hòa bình,

chống chiến tranh Biết sống hòa bình, thân thiện trong cuộc sống hàng ngày Biết thể hiện tình yêu hòa bình mọi nơi, mọi lúc

- Có kỹ năng phân tích, đánh giá những quan niệm thái độ, cách ứng xử khác nhau liên quan đến vấn đề về hòa bình, chiến tranh

- Tích cực học tập và tham gia các hoạt động nhằm góp phần bảo vệ hòa bình

- Kỹ năng thuyết trình, vận dụng kiến thức liên môn để trả lời câu hỏi trong bài học, kỹ năng làm việc nhóm

Thái độ: - Ghét chiến tranh, yêu hòa bình Ủng hộ, học tập nhưng việc

làm yêu hòa bình

- Có thái độ tôn trọng, bảo vệ và việc làm giữ gìn hòa bình

- Biết phê phán đối với những thái độ và việc làm thiếu hòa bình trong cuộc sống, trân trọng và học tập những việc làm yêu hòa bình và những biểu hiện sống hòa bình

* Môn lịch sử: Giúp học sinh nhớ lại và vận dụng các kiến thức lịch sử về

chiến tranh thế giới thứ nhất, thứ hai, về cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc

Mỹ ở Việt Nam đã học trong chương trình lịch sử lớp 8, lớp 9 để giải quyết các

câu hỏi trong bài Từ đó thấy được sự tàn khốc, hủy diệt của chiến tranh và giá trị của một nền hòa bình Rèn cho học sinh kỹ năng biết vận dụng kiến thức vào thực tế biết phân tích đánh giá sự kiện lịch sử phục vụ bài học Hình thành cho học sinh ý thức thái độ tích cực, yêu hoà bình, ghét chiến tranh

* Môn âm nhạc: Học sinh nhớ lại ca từ, giai điệu của bài hát “ “Chúng

em cần bầu trời hòa bình” đã được học trong chương trình âm nhạc lớp 7, với nội dung thể hiện khát vọng hòa bình của bài hát Từ đó thấy được một trong những việc làm bảo vệ hòa bình là yêu thích và hát bài hát về hòa bình Giúp học sinh biết cách sống hòa bình và thể hiện lòng yêu hòa bình

* Môn Ngữ văn: Thông qua văn bản “ Đấu tranh cho một thế giới hòa

bình” bằng những luận cứ và luận chứng rõ ràng, thuyết phục mà nhà văn Mác Két đã đưa ra về nguy cơ một cuộc chiến tranh thế giới sẽ xảy ra và đó sẽ là một cuộc chiến tranh hạt nhân, chiến tranh hủy diệt Từ đó giúp học sinh thấy được

sự cần thiết của việc bảo vệ hòa bình và toàn nhân loại hãy chung tay nỗ lực bảo vệ hòa bình Nhằm đạt được mục tiêu giáo dục của bài học

* Môn địa lí: Bằng kiến thức địa lí các châu lục đã học ở kì II lớp 7 và kì

I lớp 8, học sinh sẽ xác đinh được các điểm nóng về chiến tranh, xung đột trên thế giới hiện nay ở nước nào? tập chung chủ yếu ở châu lục nào trên thế giới?

Từ đó thấy được tình hình chiến tranh xung đột vẫn đang xảy ra và ngày càng lan rộng, ngòi nổ chiến tranh vẫn đang âm ỉ khắp toàn cầu Vì vậy cần ngăn chặn chiến tranh, bảo vệ hòa bình một cách bền vững

* Môn mỹ thuật: Bằng những kiến thức Mỹ thuật vẽ theo đề tài đã học

trong môn mỹ thuật lớp 6, 7, 8 học sinh có thể vận dụng để thực hiện bài tập vẽ cây hòa bình và những bức tranh tuyên truyền bảo vệ hòa bình theo sự sáng tạo

và năng khiếu của bản thân thể hiện được nội dung bài học Tổng hợp kiến thức của bài học, đồng thời biết vận dụng kiến thức và kỹ năng mỹ thuật của mình để tham gia vào hoạt động bảo vệ hòa bình phù hợp với lứa tuổi

* Vấn đề bảo vệ môi trường cũng được sử dụng trong quá trình giảng dạy bài học Qua việc chỉ ra cho học sinh thấy chiến tranh còn gây hậu quả hủy diệt,

ô nhiễm môi trường Từ đó thêm hình thành ý thức chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình cho các em

3 Đối tượng dạy học của dự án:

- Số lượng: 30 học sinh

- Số lớp thực hiện: 1 lớp

- Học sinh khối 9

4 Ý nghĩa của dự án:

Ý nghĩa chung:

- Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế

trong việc xác định nội dung, phương pháp dạy học trong nhà trường phổ thông

và trong xây dựng chương trình môn học ở nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam Quan điểm tích hợp được xây dựng trên cơ sở những quan niệm tích cực về quá trình học tập và quá trình dạy học

- Qua quá trình dạy học tôi thấy việc thực hiện dạy học tích hợp các môn học không những giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn giúp học sinh phát triển năng lực, kiến thức, kỹ năng, vận dụng sáng tạo kiến thức và làm cho việc học tập trở nên ý nghĩa hơn đối với học sinh so với việc các môn học được thực hiện riêng rẽ Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục giúp đào tạo những người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề phức tạp của cuộc sống hiện đại

- Dạy học theo hướng tích hợp phát huy được tính tích cực của học sinh, góp phần đổi mới nội dung và phương pháp dạy học ở nhà trường Bên cạnh đó giáo viên có thể trau dồi kiến thức nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

- Kết hợp các kiến thức liên môn trong môn Giáo dục công dân làm cho học sinh hứng thú khi học tập bộ môn, vận dụng được nhiều mảng kiến thức khác nhau, kết hợp hài hòa kiến thức các môn học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

* Cụ thể với bài học

- Trong tình hình thế giới còn xảy ra chiến tranh xung đột trên khắp các châu lục như hiện nay Nguy cơ chiến tranh có thể xảy ra bất cứ lúc nào Bên cạnh đó trong khi tình hình chủ quyền biển đảo của nước ta đang bị đe dọa và vấn đề hòa bình của đất nước là vấn đề cần quan tâm nhất hiện nay thì việc giáo dục lòng yêu hòa bình và những việc làm bảo vệ hòa bình cho học sinh, chủ nhân tương lai của đất nước là rất cần thiết

Trong nhà trường phổ thông nói chung và trường THCS nói riêng, số học sinh vi phạm đạo đức có chiều hướng gia tăng, tình trạng học sinh mâu thuẫn, kết thành băng nhóm bạo hành trong trường học hiện nay đáng báo động Việc giáo dục lòng yêu hòa bình, kỹ năng sống hòa bình, đoàn kết và thân ái cho học sinh càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết Từ đó cho ta thấy vai trò quan trọng của bài học

Với bài “ Bảo vệ hòa bình” việc dạy học theo hướng tích hợp các bộ môn lịch sử, âm nhạc, ngữ văn, địa lí, mỹ thuật giúp học sinh tích cực chủ động, trở

thành chủ thể của hoạt động học tâp Các em sẽ phấn khởi, hào hứng nắm bài một cách hiệu quả, giờ học trở nên nhẹ nhàng hấp dẫn Rèn được các kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng vận dụng kiến thức trong học tập và trong thực tiễn, nâng cao khả năng tổng hợp phân tích đánh giá và giải quyết vấn đề cho học sinh Đồng thời, hình thành thái độ rõ ràng, tích cực Từ đó có sự chuyển biến tốt trong hoạt động học tập và rèn luyện của các em, học sinh biết xây dựng mối

quan hệ bạn bè thân thiện, nhân ái, vị tha

5 Chuẩn bị

+ Giáo viên:

Thiết bị, phương tiện dạy học:

- Máy chiếu

- Giấy khổ to, bút dạ, tranh vẽ

Nguồn tư liệu, học liệu:

- Sách giáo khoa, sách giáo viên môn giáo dục công dân lớp 9

- Giáo án

- Tranh ảnh, băng hình, clip, tư liệu, sự kiện về vấn đề chiến tranh và bảo

vệ hòa bình được cập nhật từ chương trình thời sự, phim tài liệu

- Bài tập trắc nghiệm Phiếu học tập của học sinh

- Tài liệu sách báo, tạp chí nói về chiến tranh và bảo vệ hòa bình

- Sách giáo khoa lịch sử lớp 8 và 9

-Sách giáo khoa âm nhạc lớp 7

- Sách giáo khoa ngữ văn 9

- Sách giáo khoa địa lí lớp 7, và 8

-Sách giáo khoa môn mỹ thuật các lớp 6,7,8

+ Học sinh: - Học bài cũ

- Đọc và nghiên cứu trước bài mới

- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa

- Chuẩn bị màu vẽ, giấy khổ lớn

- Phiếu học tập

6 Mô tả ứng dụng công nghệ thông tin:

Slide 1: Giới thiệu bài học và tên giáo viên thực hiện

Slide 2: tư liệu, hình ảnh trong chiến tranh thế giới thứ nất và thứ hai

Slid 3, 4 thông tin về hậu quả của chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai, hình ảnh một góc nước Nga bị tàn phá sau chiến tranh

Slide 8, 9 Hình ảnh về nỗi bất hạnh của trẻ em trên thế giới do chiến tranh gây ra

Slide 10,11,12 Hình ảnh về hậu quả của cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc

Mỹ gây ra ở Việt Nam

Slide 13, 14: Tìm hiểu “ Hòa bình là gì” hình ảnh về cuộc sống bình yên do hòa bình đem lại

Slide 15: Hình ảnh về kí hiệp định Pa ri chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam

Slide 16,17: Hình ảnh về những hoạt động chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình của nhân dân thế giới và nhân dân Việt Nam

Slide 18, 19: Hình ảnh về hợp tác ASEAN và các nhà hoạt động hòa bình thăm thành phố Hồ chí Minh

Slide 20: Hình ảnh bộ trưởng ngoại giao Phạm Bình Minh hội đàm với bộ trưởng Trung Quốc về vấn đề biển đảo

Slide 21: Clip “ Tôi yêu hòa bình”

Slide 22: Hình ảnh nhà văn Mác Két và tác phẩm “ Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”

Slide 23, 24 Câu hỏi thảo luận nhóm và đáp án

Slide 25: Bài tập trắc nghiệm

Slide 26: Mười một điểm nóng về chiến trang xung đột trên thế giới hiện nay Slide 27: Lược đồ khu vực Trung Đông

Slide 28: Hình ảnh chiến tranh ở Syria gây li tán, bất hạnh cho trẻ em

Slide 29: Clip chuyện Đông - Tây, vũ khí hóa học

Slide 30: Tìm hiểu về trách nhiệm của công dân và công dân học sinh đối với việc bảo vệ hòa bình

Slai 31- 38 Trò chơi “ Hái hoa”

Slai 39: Hình ảnh “cây hòa bình” củng cố bài

Slide: 40: Hướng dẫn về nhà

* Bài dạy được thực hiện vào tuần thứ 4 ( ngày 13/9/2014) của năm học,

vì vậy các số liệu, tư liệu hình ảnh có liên quan đến nội dung bài học có sử dụng trong bài được cập nhật từ trước cho đến thời điểm đó Trong quá trình sử dụng

dự án sau này giáo viên cần cập nhật tư liệu, hình ảnh một cách kịp thời, có tính thời sự cho phù hợp với thực tế và đạt hiệu quả giáo dục

7 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:

Bài giảng gồm 7 hoạt động

Các hoạt động dạy học chủ yếu:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

Cách tiến hành: Để giới thiệu đưa học sinh vào bài học bằng cách đưa 2

hình ảnh của cuộc chiến tranh thế giới sau:

Tôi yêu cầu học sinh quan sát và đọc chú thích Sau khi học sinh đọc chú thích tôi đưa câu hỏi sau: Những hình ảnh trên gợi cho em nhớ đến những cuộc chiến tranh lớn nào của nhân loại mà em đã học ở chương trình lịch sử 8?

Vì đã được học nên học sinh sẽ nhớ lại và trả lời cho tôi đó là hai hình ảnh trong cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai

Tôi ghi nhận và giới thiệu: Các em ạ! Nhân loại đã phải trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới tàn khốc gây bao đau thương bất hạnh và mất mát Vì vậy mỗi chúng ta càng thấu hiểu giá trị của hòa bình Để có được một nền hòa bình

và hạnh phúc, toàn nhân loại cần có ý thức chống chiến tranh, kiên quyết bảo vệ hòa bình Đây chính là nội dung của bài học hôm nay

Với việc sử dụng phương pháp liên môn kiến thức lịch sử để giới thiệu bài tôi đã mở ra cho học sinh việc chuẩn bị tìm hiểu bài học và đi vào mục đặt vấn đề

Hoạt động 2: Tìm hiểu phần Đặt vấn đề

* Yêu cầu:

+ Kiến thức: Học sinh hiểu được chiến tranh là gì? Hậu quả hủy diệt và

đau thương của chiến tranh đối với nhân loại và trẻ em trên thế giới Từ đó nhận thức cần chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình

+ Kỹ năng: Phân tích, đánh giá vấn đề.

+ Thái độ: Ghét chiến tranh, yêu hòa bình.

* Phương pháp: - Động não, trực quan,

- Giải quyết vấn đề, tích hợp liên môn lịch sử.

Trong hoạt động tìm hiểu mục đặt vấn đề tôi tích hợp kiến thức bộ môn lịch sử với cách tiến hành như sau:

Sau khi yêu cầu học sinh đọc xong mục 1, tôi hỏi học sinh: Em cho biết hai cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai nổ ra năm nào? Bằng kiến thức lịch sử đã học ở kì II lớp 8 các em sẽ nhớ lại và trả lời đúng được năm nổ ra 2 cuộc chiến tranh thế giới đó là: Chiến tranh thế giới I( 1914- 1918) Chiến tranh thế giới II ( 1939 - 19145)Sau đó tôi hỏi tiếp: Em cho biết hậu quả của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai? Bằng kiến thức lịch sử đã học các em sẽ trả lời được hậu quả của 2 cuộc chiến tranh này Từ đó tôi chốt số liệu ở mục 1 Tôi tiếp tục hỏi: Em có nhận xét gì về hậu quả trên? Học sinh nhận xét Tôi ghi nhận và chuẩn hóa kiến thức về hậu quả của chiến tranh và chuyển ý để đưa hình ảnh Tôi đưa hình ảnh không có chú thích sau:

Học sinh quan sát Sau đó tôi hỏi: Em có biết đây là hình ảnh gì không? Bằng kiến thức lịch sử 8 đã học các em có thể nhận diện được và trả lời đây là

“Một góc của nước nga bị tàn phá sau chiến tranh” tôi ghi nhận và đưa chú thích cho hình ảnh Nhằm mục đích cho học sinh thấy chiến tranh không chỉ gây ra cái chết đau thương cho hàng chục triệu người mà còn tàn phá cơ sở vật chất, của cải của nhân loại

Để học sinh thấy được sự hủy diệt của chiến tranh tôi tiếp tục sử dụng phương pháp liên môn lịch sử lớp 8 với câu hỏi: Em hãy kể một sự kiện tàn phá nước Nhật trong chiến tranh thế giới thứ hai? Với câu hỏi này học sinh sẽ nhớ lại và trả lời được đó là sự kiện Mỹ ném bom nguyên tử xuống Hirosima và

Nagasaki của Nhật bản tháng 8 năm 1945 Tôi ghi nhận và đưa các hình ảnh về

sự tàn phá, hủy diệt của bom nguyên tử đối với 2 thành phố của nước Nhật, và hình ảnh những nạn nhân của bom nguyên tử ở Nhật để học sinh quan sát:

Với câu hỏi : Em biết gì về chiến tranh ở Việt Nam? Câu hỏi này học sinh

sẽ vận dụng kiến thức đã học ở cuối kì II lớp 8 và những hiểu biết của bản thân

kể tên 2 cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ ở Việt nam Tôi ghi nhận và giới thiệu một số hình ảnh về chiến tranh, hậu quả của chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ gây ra đối với nhân dân Việt Nam: hình ảnh và số liệu nạn nhân chất độc da cam, hình ảnh bé Phan Kim Phúc bị bom Na pan gây bỏng Học sinh quan sát:

Sau khi học sinh quan sát và tham khảo số liệu tôi tiếp tục hỏi: Em có nhận xét gì về hậu quả của cuộc chiến tranh xâm lược ở Việt Nam? về cuộc sống của trẻ em trong chiến tranh?

Bằng sự phân tích học sinh đưa ra nhận xét của mình, đó là sự đau thương tang tóc và tàn khốc Bất hạnh cho trẻ em

Tôi tiếp tục hướng dẫn học sinh tìm hiểu và rút ra kết luận cần chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình, để kết thúc hoạt động 1

Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung bài học

Yêu cầu: Học sinh hiểu được hòa bình là gì? Thế nào là bảo vệ hòa bình?

Ý nghĩa của các hoạt động bảo vệ hòa bình

Phân biệt được những biểu hiện sống hòa bình và thiếu hòa bình trong học sinh hiện nay Phân tích và đánh giá và giải quyết được một số vấn đề thực tiễn có liên quan đến hòa bình và bảo vệ hòa bình

Phương pháp: Vấn đáp, động não, trực quan, làm việc nhóm, liên môn

lịch sử, ngữ văn

Để đạt được yêu cầu của phần này ngoài sử dụng các phương pháp vấn đáp, trực quan, làm việc nhóm động não, giúp học sinh tìm hiểu đơn vị kiến thức về khái niệm Hòa bình

Sau đó tôi tiếp tục làm rõ để học sinh nhận thức kiến thức tiếp theo đó là: Thế nào là bảo vệ hòa bình? Ý nghĩa của các hoạt động bảo vệ hòa bình Để

giúp học sinh nắm được kiến thức này Tôi sử dụng phương pháp liên môn môn

lịch sử như sau :