câu hỏi và đáp án ôn thi môn học xây dựng đảng

Bản chất giai cấp công nhân đòi hỏi Đảng phải được tổ chức chặt chẽ và hoạt động theo nguyên tắc tậptrung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thường xuyên tự phê bình và phê bì

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA KHU VỰC II

CÂU HỎI VÀ ĐÁP ÁN ÔN THI MÔN HỌC XÂY DỰNG ĐẢNG

Câu hỏi: Cơ sở khoa học và nội dung giai cấp cộng nhân của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bài Làm

Từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta luôn khẳng định bản chất giai cấp công nhân của mình Đây là vấn đề có

ý nghĩa quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng, được quán triệt trong toàn bộ Điều lệ Đảng, chi phốitoàn bộ nội dung xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức Điều lệ Đảng hiện nay chỉ rõ

Xác định bản chất giai cấp công nhân của Đảng, Đảng ta xuất phát từ nhận thức khoa học về vai trò và sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân: Đó là giai cấp hình thành, phát triển cùng với đại công nghiệp, đại biểu chophương thức sản xuất mới tiến bộ, có tinh thần cách mạng triệt để và tính tổ chức cao Giai cấp công nhân có hệ

tư tưởng khoa học và cách mạng, cơ sở lý luận tiên tiến hướng dẫn, đó là Chủ nghĩa Mác-Lênin Là giai cấp bị giaicấp tư sản bóc lột nặng nề nên có điều kiện liên minh với giai cấp nông dân và quần chúng lao động để xóa bỏchủ nghĩa tư bản, xây dựng xã hội mới không có áp bức, bóc lột Đó là chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

Giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân là vấn đề cơ bản, bao trùm, có tính nguyên tắc đối vớitất cả các Đảng Mác xít- Lênin nít chân chính Điều đó càng đặc biệt quan trọng đối với nước ta - một Đảng ra đời

và trưởng thành ở 1 nước nông nghiệp lạc hậu, công nghiệp chưa phát triển, giai cấp công nhân còn nhỏ bé,Đảng viên xuất thân từ công nhân không nhiều Hiện nay, Đảng ta lại đang hoạt động trong điều kiện phát triểnkinh tế nhiều thành phần, áp dụng cơ chế thị trường, mở cửa, môi trường xã hội có nhiều phức tạp; cán bộ, Đảngviên giữ nhiều trọng trách, hàng ngày hàng giờ tiếp xúc với hàng và tiền, đối mặt với chủ nghĩa tư bản Vì vậy, cầnphải chăm lo giữ vững bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng Nếu không nhân thức sâu sắcđiều này dễ mơ hồ và Đảng không tích cực rèn luyện thì rất dễ bị biến chất Vấn đề giữ cho Đảng không biến chất,trước sau đều là Đảng cộng sản, Đảng cách mạng chân chính, Đảng hoạt động vì sự nghiệp của giai cấp, của dântộc, vì lợi ích của nhân dân, là vấn đề hết sức cơ bản và quyết định

Nói bản chất giai cấp công nhân là nói bản chất cách mạng và khoa học, ý chí kiên định và trì tuệ tiên phong,đạo đức vị tha và ý thức tổ chức kỷ luật chặt chẽ,…của giai cấp công nhân- hơn nữa, của giai cấp công nhân hiệnđại, giai cấp công nhân đang được trí thức hóa Bản chất giai cấp công nhân của được thấm sâu vào tất cả cácmặt chính trị, tư tưởng và tổ chức, tức là cả trong đường lối chính trị, nền tảng tư tưởng, nguyên tắc tổ chức vàmọi hoạt động của Đảng

Giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng trước hết có nghĩa là Đảng phải kiên địnhquan điểm, lập trường của giai cấp công nhân, tuyệt đối trung thành với lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dânlao động và của cả dân tộc; phấn đấu cho mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Dù tình hình trong nước

và thế giới khó khăn, phức tạp đến đâu, Đảng cũng không chao đảo, dao động, xa rời mục tiêu, lý tưởng đó Đảng lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hànhđộng Trong tình hình hiện nay, phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; vận dụng sáng tạovào hoàn cảnh cụ thể nước ta để hoàn chỉnh cương lĩnh, đường lối; và từ thực tiễn mà tổng kết, khái quát, bổsung, phát triển, làm phong phú thêm học thuyết cách mạng và khoa học đó- vũ khí tinh thần của giai cấp côngnhân có giác ngộ cách mạng

Bản chất giai cấp công nhân đòi hỏi Đảng phải được tổ chức chặt chẽ và hoạt động theo nguyên tắc tậptrung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thường xuyên tự phê bình và phê bình, giữ gìn đoàn kết thốngnhất trong Đảng Mọi sự chia rẽ, bè phái, buông lỏng kỷ luật đều trái với bản chất giai cấp công nhân

Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân và dân tộc, lãnh đạo xây dựng và làm nòng cốt trong khối đại đoàn kếttoàn dân Bản chất giai cấp công nhân không tương dung với chủ nghĩa phường hội, cục bộ, bản vị, phân tán Tráilại nó đòi hỏi phải có tư tưởng thống nhất, hành động thống nhất, kết hợp hài hòa các lợi ich cá nhân và tập thể,

sự nghiệp của được cũng là sự nghiệp của dân tộc, cho nên tính giai cấp gắn bó chặt chẽ với tính nhân dân, tínhdân tộc Đảng chẳng những đại biểu cho lợi ích của giai cấp mà còn đại biểu cho lợi ích của nhân dân lao động vàcủa cả dân tộc Và trên thực tế Đảng đã phấn đấu hy sinh vì lợi ích của giai cấp, của nhân dân và dân tộc Đượcchẳng những thường xuyên giữ vững và nâng cao bản chất giai cấp công nhân mà còn chú ý học tập, tiếp thu,

nhân lên sức mạnh của Đảng Đảng thực tế đã trở thành lãnh tụ của cả dân tộc Sức mạnh của Đảng là ở sự kếthợp nhuần nhuyễn hệ tư tưởng tiên tiến của giai cấp công nhân với khí phách, bản lĩnh, tinh hoa truyền thống dântộc Chủ tịch Hồ Chí Minh- người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng ta- là sự thể hiện đến mức tuyệt vời sựthống nhất giữa lợi ích giai cấp với lợi ích dân tộc, giữa chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa xã hội người chẳngnhững là lãnh tụ tối cao của Đảng mà còn là lãnh tụ tối cao của dân tộc Và như vậy cũng có thể nói rằng, Đảng tachẳng những là đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, mang bản chất cách mạng và khoa học của giaicấp công nhân, mà còn là đội tiên phong lãnh đạo của cả dân tộc, mang trong mình dòng máu và những phẩmchất tốt đẹp của dân tộc Đảng phải ra sức phấn đấu để không ngừng nâng cao và ngày càng đạt đến sự nhuầnnhuyễn tính chất giai cấp công nhân với tinh hoa truyền thống dân tộc làm thành bản chất đặc sắc của Đảng CộngSản Việt Nam.

Trên cơ sở nắm vững những quan điểm chung về bản chất của Đảng, các cấp ủy và tổ chức Đảng

cần vận dụng vào các công việc cụ thể trong công tác xây dựng Đảng Từ việc định ra chủ trương, chính sách đếnviệc giáo dục, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, Đảng viên; từ việc thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc tổchức sinh hoạt Đảng đến việc thực hiện chính sách đoàn kết dân tộc, mở rộng và tăng cường quan hệ quốc tế….Tất cả đều phải thấm nhuần và quán triệt sâu sắc quan điểm giai cấp công nhân và truyền thống tốt đẹp của dântộc

Ở nước ta, giai cấp công nhân tuy số lượng còn nhỏ bé nhưng giai cấp công nhân Việt Nam và chínhđảng của nó vẫn luôn đứng vững trên lập trường cách mạng, giữ vững bản chất giai cấp, lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin

và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, phát huy truyền thống tốt đẹp củadân tộc, tiếp thu tinh hoa trí tuệ của nhân loại, nắm vững quy luật khách quan, xu thế của thời đại và thực tiễnnước ta để đề ra đường lối cách mạng đúng đắn Ví vậy, đảng ta đã giữ vững vai trò lãnh đạo cách mạng ViệtNam thực tiễn lịch sử hơn 70 năm qua đã chứng minh điều đó Tuy vậy, giai cấp công nhân Việt Nam và Đảngcủa mình cũng thấy rõ những điểm yếu và hạn chế về nhiều mặt Việc khắc phục những yếu kém, nhược điểmcũng như việc tăng cường tỷ lệ giai cấp công nhân trong Đảng sẽ góp phần tăng cường bản chất giai cấp côngnhân của Đảng, bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ phát triển mới- thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước

Để giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng trong thời kỳ mới, Điều lệ Đảng

Tóm lại: Bản chất giai cấp công nhân của Đảng thể hiện trước hết và chủ yếu là thế giới quan, hệ tư

tưởng, cương lĩnh, đường lối chính trị, nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng Bản chất giai cấp công nhân củaĐảng bao gồm đầy đủ 06 nội dung nêu trên còn số lượng giai cấp công nhân trong Đảng chỉ đóng vai trò quantrọng chứ không quyết định bản chất giai cấp công nhân của Đảng

Câu 1: “Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành của giai cấp công nhân, nhân dân lao động của dân tộc” (điều lệ ĐCS Việt Nam, NXB CTQG 1996, tr4) Đ/c hãy phân tích

khẳng định trên của đảng về giai cấp công nhân Ý nghĩa của vấn đề đối với phương hướng gìn giữ và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của đảng trong giai đoạn cách mạng hiện nay.

Tại sao Đảng mang bản chất giai cấp công nhân

Vận dụng của Đảng cộng sản Việt Nam : 6 phương hướng giữ gìn bản chất giai cấp con người của Đảng cộng sản Việt Nam

Ý nghĩa thực tiễn

Bài làm

Chúng ta biết rằng, ĐCS là chính đảng của giai cấp công nhân, ĐCS ra đời gắn liền với vai trò vị trí và sứ mệnhlịch sử thế giới của giai cấp công nhân Về bản chất mà nói từ chính đảng cũng là của một tổ chức chính đảngmang tính chất giai cấp rõ rệt không có chính đảng phi giai cấp, siêu giai cấp không có tính đảng của toàn dân

Trên thế giới, ĐCS ra đời là kết quả của sự kết hợp CN Mác-lênin với phong trào công nhân Riêng với điềukiện Việt Nam đảng ra đời là sự kết hợp CN Mác-lênin + phong trào công nhân + phong trào yêu nước.

Điều lệ ĐCS Việt Nam nêu: “đảng viên ĐCS Việt Nam là chiến sĩ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấpcông nhân Việt Nam suốt đời phấn đấu cho lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cánhân Chấp hành nghiêm chỉnh cương lĩnh ctrị, diều lệ đảng, các nghị quyết của đảng và pháp luật của Nhà nước,

có lao động không bốc lột, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, có đạo đức và lối sống lành mạnh gắn bó mật thiếtvới nhân dân, phục tùng tổ chức kỷ luật của đảng, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong đảng …

Từ ngày thành lập ĐCS đến nay, đảng ta luôn xác định là đảng của giai cấp công nhân Việt Nam, là đội tiênphong, bộ tham mưu chiến đấu có tổ chức và là tổ chức cao nhất của công nhân Việt Nam Quá trình xây dựngđảng, đảng ta luôn phấn đấu không ngừng nâng cao bản chất giai cấp công nhân của đảng

Khẳng định đảng là của giai cấp công nhân có ý nghĩa là khẳng định lập trường của giai cấp công nhân, giaicấp gắn liền với sản xuất đại công nghiệp, tiêu biểu cho xu thế phát triển của thời đại Giai cấp công nhân có hệ tưtưởng là CN Mác-lênin, vì đấy là lý luận tiên phong, vũ khí tư tưởng sắc bén trong cuộc đấu tranh giai cấp giữagiai cấp công nhân, giai cấp phong kiến và giai cấp tư sản

Lênin chỉ rằng: “chỉ có đảng nào có được lý luận tiên phong hướng dẫn thì mnơ1i có khả năng làm tròn vai tròngười chiến sĩ tiên phong” cho nên, khẳng định lập trường của đảng ta là lập trường của giai cấp công nhân cũng

có nghĩa khẳng định là lập trường của CN Mác-lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng, kim chỉ nam cho mọihành động của đảng

Đảng là một bộ phận của giai cấp nhưng phải phân biệt đảng với giai cấp , theo lênin: “đảng là đội tiên phongchính trị, là đội ngũ có t/chức, t/chức chặt chẽ nhất, có giác ngộ nhất, đảng người đủ yếu tố tự giác nhất vào phongtrào công nhân, là người xác định hướng chính trị và là người giáo dục động viên, t/chức cho giai cấp hành độngcách mạng” – lênin chỉ rằng: “không đảng lẫn lộn đảng tức là đội tiên phong của giai cấp công nhân với toàn bộgiai cấp…”

* Sự khẳng định đấy của đảng về bản chất của giai cấp công nhân:

Giai cấp công nhân là giai cấp của những người lao động sản xuất ra của cải vật chất trong lĩnh vực côngnghiệp với trình độ kỹ thuật đại công nghiệp ngày càng hiện đại Sản phẩm thặng dư do họ làm ra là nguồn gốcchủ yếu cho sự giàu có và phát triển của xã hội

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân: ‘ thủ tiêu chế độ tư bản và tiền TBCN, xóa bỏ áp bức bóc lột, giảiphóng mình đồng thời giải phóng nhân loại…, đó là nội dung cơ bản, bao trùm của sứ mệnh lịch sử của giai cấpcông nhân Việt Nam

Những đặc điểm chính trị - xã hội của giai cấp công nhân:

+ Giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất, có tính tổ chức, kỷ luật cao

+ Giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để Tính triệt để cách mạng của giai cấp côngnhân thể hiện rõ nét ở chỗ nó được vũ trang bởi hệ tư tưởng tiên tiến là học thuyết Mác – lênin, được đội ngũ tiênphong của nó là ĐCS lãnh đạo

+ Giai cấp công nhân là giai cấp có bản chất quốc tế

Giai cấp công nhân Việt Nam :

Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời từ những năm đầu của thế kỷ XX, nhưng sớm trở thành lực lượng chính trị– xã hội độc lập, thống nhất cả về tư tưởng và tổ chức, do đó sớm giữ được vị trí lảnh đạo cuộc đấu tranh kiêncường bất khuất của nhân dân Việt Nam Được như vậy là do giai cấp công nhân Việt Nam ra đời từ một nướcthuộc địa ½ pk, bị ba tầng bóc lột và kế thừa truyền thống đấu tranh kiên cường bất khuất của dân tộc, giai cấpcông nhân Việt Nam sớm thành lập được chính đảng của mình để lãnh đạo sự nghiệp đấu tranh giải phóng dântộc, giải phóng giai cấp Giai cấp công nhân Việt Nam gắn bó mật thiết với phát triển đấu tranh của giai cấp côngnhân và nhân dân lao động trên thế giới

Để hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấp công nhân tự tổ chức ra chính đảng của mình

Ngay từ khi ra đời, giai cấp công nhân đã tiến hành các cuộc đấu tranh chống lại sự áp bức bóc lột của giai cấp

Là đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân và của toàn xã hội, đảng có nhiệm vụ vận dụng sáng tạo CNMác-lênin, phân tích đúng đắn hoàn cảnh lịch sử cụ thể trong mỗi giai đoạn lịch sử cách mạng, đề ra mục tiêu,phương hướng, đường lối, chính sách đúng, phù hợp với yêu cầu phát triển khách quan của đất nước Đồng thờigiáo dục, tổ chức, lãnh đạo giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân thực hiện công cuộc xóa bỏ chế độ xã hội cũ,xây dựng thành công chế độ xã hội mới – chế độ xã hội chủ nghĩa, tiến lên cộng sản chủ nghĩa

Đảm nhận vai trò đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân và của toàn xã hội, ĐCS Việt Nam đã thể hiện vai tròlãnh đạo, tinh thần phụ trách trước giai cấp và dân tộc khi thắng lợi cũng như lúc khó khăn, khi thành công cũng như lúc sailầm, khuyết điểm.

Đảng luôn giữ được bản chất giai cấp, dù trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”

* Bản chất giai cấp công nhân của đảng: CN Mác-lênin chỉ rõ sự ra đời của ĐCS là kết quả của sự kết hợp CNCSKH vớiphong trào công nhân (tư tưởng Hồ Chí Minh đưa thêm yếu tố phong trào yêu nước trên lập trường giai cấp công nhân)

Một mặt ĐCS hình thành trên cơ sở giai cấp công nhân, phong trào công nhân nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo của giaicấp công nhân Đây là mặt thứ nhất chứng minh bản chất giai cấp công nhân của đảng

Mặt khác, đảng hình thành nhờ tiếp thu lý luận CNCSKH và truyền bá lý luận đó vào phong trào CN Mác-lênin Đây làmặt thứ hai chứng minh bản chất giai cấp công nhân của đảng

Bản chất công nhân của đảng không phải chỉ quyết định bởi những yếu tố hình thành nên đảng mà nó còn quyết định (vàđây là điều quan trọng hơn) ở chỗ trong quá trình cách mạng đảng luôn2 đứng vững trên lập trường quan điểm của giai cấpcông nhân đề ra cương lĩnh, đường lối chính trị đúng đắn Trong tổ chức và hoạt động, đảng luôn giữ vững vị trí hạt nhânlãnh đạo đối với phong trào cách mạng, luôn gắn bó với quần chúng nhân dân và có thái độ đúng đắn trước những sai lầmkhuyết điểm

* Tính tiên phong của đảng :

CN Mác-lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh chỉ rõ đảng phải tiên phong về lý luận và “chỉ có đảng nào có lý luận tiên phong

hướng dẫn mới có thể làm tròn vai trò người chiến sĩ tiên phong” – (Lênin) “đảng muốn vững phải có CN Mác-lênin làm cốt”– (Hồ Chí Minh)

Cơ sở lý luận của đảng là CNCSKH Tiên phong về lý luận đòi hỏi đảng phải nắm vững bản chất cách mạng và khoa họccủa lý luận để “phân tích cụ thể một tình hình cụ thể” Đảng phải nhận thức đúng đắn rằng lý luận CNCSKH không phải làcái bất khả xâm phạm mà “ chỉ coi đó như là những nền tảng giúp ta về mặt phương pháp” – (Lênin) và “như bản chỉ namgiúp ta về phương hướng” – (Hồ Chí Minh)

Chỉ tiên phong về lý luận chưa đủ, đảng phải tiên phong về mặt tổ chức Tổ chức lỏng lẻo, tư tưởng sẽ hỗn loạn Tính

tổ chức của đảng thể hiện ngay trong điều kiện gia nhập đảng và đòi hỏi sự giác ngộ về tổ chức Cán bộ đảng viên phải sinhhoạt trong một tổ chức của đảng, phải bằng hành động có tổ chức để chiến đấu cho nhiệm vụ của đảng, phải chấp hànhmọi nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt của đảng (như nguyên tắc tập trung dân chủ, chấp hành kỷ luật sắt của đảng)

Tiên phong về mặt tổ chức khẳng định đảng là hình thức tổ chức cao nhất, là tổ chức “cầm quyền” đối với xã hội Đồngthời phê phán mọi biểu hiện đòi “tính độc lập” , “tính tập trung”, “tính bình đẳng” để tách ra khỏi sự lãnh đạo của đảng CNMác-lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh chỉ ra rằng đảng phải tiên phong về hành động vì “tính đảng không chỉ thể hiện ở lời nói

mà còn ở việc làm” – (Lênin) cho nên “đảng phải đi trước để làng nước theo sau” – (Hồ Chí Minh)

Tiên phong về hành động, không chấp nhận cán bộ, đảng viên “hữu danh vô thực”, nhưng “đảng viên trung bình” vì thựcchất họ không phải là đảng viên

* Mối quan hệ bản chất giai cấp và tính tiên phong:

Trước hết xét mối quan hệ giữa đảng và giai cấp, đảng viên giai cấp có chung lợi ích, lập tường, quan điểm Nhưngđảng không phải là toàn bộ giai cấp, đảng là bộ phận ưu tú, là đội tiên phong của giai cấp Do đó:

- Bản chất giai cấp quyết định tính tiên phong của đảng

- Tính tiên phong là biểu hiện cao nhất của bản chất giai cấp

Nói cách khác là chỉ khi nào có lập trường giai cấp cao mới có những hành động tiên phong cao và khi tính tiên phongcao càng làm cho lập trường giai cấp cao hơn, vững chắc hơn

* Phương hướng gìn giữ bản chất giai cấp công nhân của đảng trong giai đoạn hiện nay là:

- Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH trong quá trình đổi mới

- Kiên định CN Mác-lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho hành động của đảng và củacách mạng nước ta

- Giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và sinh hoạt đảng

- Thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng lập trường, quan điểm, ý thức tổ chức của giai cấp công nhân, xây dựng đội ngũcán bộ và đảng viên theo quan điểm của giai cấp công nhân

- Củng cố mqh mật thiết với nhân dân, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân

- Kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp công nhân

- Trung thành với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

* Về ý nghĩa :

Học thuyết Mác – Lênin và chính đảng cách mạng của giai cấp công nhân cũng như toàn bộ CN Mác-lênin với thuộc tínhcách mạng và khoa học của nó đòi hỏi các đảng cách mạng của giai cấp công nhân phải xuất phát từ điều kiện cụ thể củadân tộc, giai cấp, từ thực tiễn chính trị và xã hội của đất nước mình và vận dụng một cách sáng tạo, đúng đắn Kinh nghiệmcủa nhiều nước đông âu và liên xô vừa qua cũng đã chứng minh quan điểm của đảng ta rằng: mọi thành công hay thất bạicủa cách mạng vô sản đểu bắt nguồn trước hết từ vấn đề đảng, là sự lãnh đạo của đảng Bất cứ nơi nào, vào lúc nào, đảngvận dụng nó một cách giáo điều, vi phạm nguyên lý về đảng của giai cấp công nhân thì trước sau cũng phạm sai lầm, độingũ đảng chia rẽ, mất uy tín trước quần chúng, có thể đưa cách mạng đến thất bại nặng nề

ĐCS Việt Nam do chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện đã trải qua nhiều thử thách, trở thành một đảng Mác – lêninkiên cường, trưởng thành về chính trị, vững váng trước những biến cố khó khăn của lịch sử trong nước và thế giới Đó là

thành công giữa học thuyết máclênin và đảng được vận dụng sáng tạo về việc xây dựng một chính đảng cách mạng củagiai cấp công nhân trong một nước có một nền kinh tế chậm phát triển vốn là xã hội thuộc địa ½ pk.

Hiện nay trên thế giới, bọn cơ hội xét lại và giai cấp tư bản đang tìm mọi cách xuyên tạc nhằm phủ nhận học thuyếtMáclênin và đảng, vì vậy việc nghiên cứu thực chất nguyên lý của học thuyết Mlênin về đảng có ý nghĩa to lớn giúp chúng tanhững cơ sở lý luận quán triệt và vận dụng sáng tạo đường lối chính sách xây dựng đảng ngày càng vững mạnh, xứngđáng là đội tiên phong của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, người lãnh đạo duy nhất của giai cấp công nhân vànhân dân lao động Việt Nam vượt qua khó khăn, xây dựng thành công CNXH

Trong phong trào cộng sản quốc tế từ trước đến nay, cuộc đấu tranh giữa những người cộng sản chân chínhvới các trào lưu cơ hội trên lĩnh vực xây dựng đảng đều xoay quanh vấn đề bản chất giai cấp của đảng Về mặtnhận thức, có hiểu đúng đắn bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của đảng mới hiểu đúng các vấn đềkhác của xây dựng đảng, như tập trung dân chủ, đoàn kết thống nhất… trong hoạt động thực tiễn có hiểu và nắngvững chắc bản chất giai cấp, tính tiên phong mới có thể tiến hành xây dựng đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức vàmới khắc phục những chiều hướng sai lầm hoặc là mơ hồ lập trường giai cấp, hoặc là chủ nghĩa thành phần dẫnđến chia rẽ đảng với dân tộc Điều này cáng có ý nghĩa quan trong đối với ĐCS Việt Nam vì 90% đảng viên xuấtthân từ nông dân, tiểu tư sản

Câu 01: “Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc”(Điều lệ Đảng Cộng Sản Việt Nam, Nxb

CTQGHN,1996, Tr3) Đồng chí hãy phân tích sự khẳng định đó của Đảng Ý nghĩa thực tiễn của vấn đề (bản chất giai cấp công nhân) đối với phương hướng giữ gìn, tăng cường bản chất giai cấp công nhân của

Đảng trong giai đoạn hiện nay Liên hệ thực tế địa phương, đơn vị.

BÀI LÀM 1.Từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta luôn khẳng định bản chất giai cấp công nhân của mình Đây là vấn đề

có ý nghĩa quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng, được quán triệt trong toàn bộ Điều lệ Đảng, chiphối toàn bộ nội dung xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức Điều lệ Đảng hiện nay chỉ rõ: “Đảng là độitiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân laođộng và của cả dân tộc” Điều đó có nghĩa, Đảng Cộng Sản Việt Nam đứng vững trên lập trường, quan điểm củagiai cấp công nhân, quyết tâm phấn đấu thực hiện mục đích của Đảng là xây dựng nước Việt Nam độc lập, dânchủ, giàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh, xây dựng thanh công chủ nghĩa xã hội và cuối cùng là chủ nghĩacộng sản Mục tiêu đó bảo đảm lợi ích của giai cấp công nhân đồng thời cũng thống nhất với lợi ích của nhân dânlao động, của cả dân tộc Đảng tập hợp, đoàn kết toàn dân tạo nên sức mạnh tổng hợp thực hiện các nhiệm vụ,mục tiêu của cách mạng

Xác định bản chất giai cấp công nhân của Đảng, Đảng ta xuất phát từ nhận thức khoa học về vai trò và sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân: Đó là giai cấp hình thành, phát triển cùng với đại công nghiệp, đại biểu chophương thức sản xuất mới tiến bộ, có tinh thần cách mạng triệt để và tính tổ chức cao Giai cấp công nhân có hệ

tư tưởng khoa học và cách mạng, cơ sở lý luận tiên tiến hướng dẫn, đó là Chủ nghĩa Mác-Lênin Là giai cấp bị giaicấp tư sản bóc lột nặng nề nên có điều kiện liên minh với giai cấp nông dân và quần chúng lao động để xóa bỏchủ nghĩa tư bản, xây dựng xã hội mới không có áp bức, bóc lột Đó là chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

Giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân là vấn đề cơ bản, bao trùm, có tính nguyên tắc đối vớitất cả các Đảng Mác xít- Lênin nít chân chính Điều đó càng đặc biệt quan trọng đối với nước ta - một Đảng ra đời

và trưởng thành ở 1 nước nông nghiệp lạc hậu, công nghiệp chưa phát triển, giai cấp công nhân còn nhỏ bé,Đảng viên xuất thân từ công nhân không nhiều Hiện nay, Đảng ta lại đang hoạt động trong điều kiện phát triểnkinh tế nhiều thành phần, áp dụng cơ chế thị trường, mở cửa, môi trường xã hội có nhiều phức tạp; cán bộ, Đảngviên giữ nhiều trọng trách, hàng ngày hàng giờ tiếp xúc với hàng và tiền, đối mặt với chủ nghĩa tư bản Vì vậy, cầnphải chăm lo giữ vững bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng Nếu không nhân thức sâu sắcđiều này dễ mơ hồ và Đảng không tích cực rèn luyện thì rất dễ bị biến chất Vấn đề giữ cho Đảng không biến chất,trước sau đều là Đảng cộng sản, Đảng cách mạng chân chính, Đảng hoạt động vì sự nghiệp của giai cấp, của dântộc, vì lợi ích của nhân dân, là vấn đề hết sức cơ bản và quyết định Đại hội VIII của được coi “Đây là nhiệm vụquan trọng hàng đầu đối với Đảng ta lúc này” Vả chăng, đây không phải là ý muốn chủ quan hoặc là điều chúng tacường điệu Bởi vì ai cũng biết bất kỳ 1 Đảng chính trị nào cũng là sản phẩm của đấu tranh giai cấp và mang bảnchất của 1 giai cấp nhất định Dù tổ chức chặt chẽ hay lỏng lẻo, hoạt động cách mạng hay nghị trường (ở 1 sốnước tư bản)…, Đảng nào cũng đứng trên lập trường của 1 giai cấp nhất định, không như thế không phải là 1chính đảng

Nói bản chất giai cấp công nhân là nói bản chất cách mạng và khoa học, ý chí kiên định và trì tuệ tiên phong,đạo đức vị tha và ý thức tổ chức kỷ luật chặt chẽ,…của giai cấp công nhân- hơn nữa, của giai cấp công nhân hiệnđại, giai cấp công nhân đang được trí thức hóa Bản chất giai cấp công nhân của được thấm sâu vào tất cả cácmặt chính trị, tư tưởng và tổ chức, tức là cả trong đường lối chính trị, nền tảng tư tưởng, nguyên tắc tổ chức vàmọi hoạt động của Đảng

Nói về bản chất giai cấp của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Đảng Cộng Sản Việt Nam là Đảng củagiai cấp công nhân, mang bản chất giai cấp công nhân, “Đảng là đội tiền phong của giai cấp vô sản”, là “đội quân

tiên phong của đạo quân vô sản”, là “Đảng của giai cấp vô sản” Đảng phải tập hợp được trong hàng ngũ của mìnhnhững người trong giai cấp công nhân, thủ công nghiệp, nông dân nghèo, binh lính…miễn là những người đó “tintheo chủ nghĩa cộng sản, chương trình Đảng và Quốc tế Cộng sản, hăng hái đấu tranh và dám hy sinh, phục tùngmệnh lệnh Đảng và đóng kinh phí, chịu phấn đấu trong 1 bộ phận Đảng”(Hồ Chí Minh toàn tập, T3, Nxb CTQG,

HN, 1995, Tr3-5) Người cho rằng lực lượng mà Đảng cần phải tập hợp để tiến hành cách mạng trước hết là giaicấp công nhân, kế đến là “đa số quần chúng nông dân”, “dựa vững chắc vào hạng dân cày nghèo”, đồng thời lôikéo tiểu tư sản, trí thức, trung nông, lợi dụng và lôi kéo phú nông, tư sản bậc trung, trung và tiểu địa chủ Hồ ChíMinh cho rằng: “Đảng Cộng Sản Việt Nam tổ chức ra để lãnh đạo quần chúng lao khổ làm giai cấp đấu tranh đểtiêu trừ tư bản đế quốc chủ nghĩa, làm cho thực hiện xã hội cộng sản”(Hồ Chí Minh toàn tập, T3, Nxb CTQG, HN,

1995, Tr1-5) Những luận điểm đó của Hồ Chí Minh cho thấy, ngay từ khi tuyên bố thành lập Đảng Cộng Sản ViệtNam, Người đã xác định rõ bản chất giai cấp của Đảng là bản chất giai cấp công nhân, Đảng Cộng Sản Việt Namtrước hết là Đảng của giai cấp công nhân Việt Nam Hồ Chí Minh cũng đã chỉ rõ: “…quyền lợi của giai cấp côngnhân và nhân dân lao động và của dân tộc là 1 chính vì Đảng Lao Động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam” (Hồ Chí Minh toàn tập, T6, Nxb CTQG, HN,

1995, Tr175) Hồ Chí Minh cũng cho rằng: “Đảng không phải là 1 tổ chức để làm quan, phát tài Nó phải làm trònnhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng” (Hồ Chí Minh toàn tập, T5, NxbCTQG, HN, 1995, Tr294), Đảng bao giờ cũng là “đội tiên phong dũng cảm và bộ tham mưu sáng suốt của giai cấp

vô sản, của nhân dân lao động và của cả dân tộc” (Hồ Chí Minh toàn tập, T11, Nxb CTQG, HN, 1995, Tr493-494),luôn “phấn đấu hy sinh vì lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân, của giai cấp vô sản, chứ không vì lợi ích nào khác”(Hồ Chí Minh toàn tập, T11, Nxb CTQG, HN, 1995, Tr374)

Giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng trước hết có nghĩa là Đảng phải kiên địnhquan điểm, lập trường của giai cấp công nhân, tuyệt đối trung thành với lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dânlao động và của cả dân tộc; phấn đấu cho mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Dù tình hình trong nước

và thế giới khó khăn, phức tạp đến đâu, Đảng cũng không chao đảo, dao động, xa rời mục tiêu, lý tưởng đó Đảng lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hànhđộng Trong tình hình hiện nay, phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; vận dụng sáng tạovào hoàn cảnh cụ thể nước ta để hoàn chỉnh cương lĩnh, đường lối; và từ thực tiễn mà tổng kết, khái quát, bổsung, phát triển, làm phong phú thêm học thuyết cách mạng và khoa học đó- vũ khí tinh thần của giai cấp côngnhân có giác ngộ cách mạng

Bản chất giai cấp công nhân đòi hỏi Đảng phải được tổ chức chặt chẽ và hoạt động theo nguyên tắc tậptrung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thường xuyên tự phê bình và phê bình, giữ gìn đoàn kết thốngnhất trong Đảng Mọi sự chia rẽ, bè phái, buông lỏng kỷ luật đều trái với bản chất giai cấp công nhân

Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân và dân tộc, lãnh đạo xây dựng và làm nòng cốt trong khối đại đoàn kếttoàn dân Bản chất giai cấp công nhân không tương dung với chủ nghĩa phường hội, cục bộ, bản vị, phân tán Tráilại nó đòi hỏi phải có tư tưởng thống nhất, hành động thống nhất, kết hợp hài hòa các lợi ich cá nhân và tập thể,

sự nghiệp của được cũng là sự nghiệp của dân tộc, cho nên tính giai cấp gắn bó chặt chẽ với tính nhân dân, tínhdân tộc Đảng chẳng những đại biểu cho lợi ích của giai cấp mà còn đại biểu cho lợi ích của nhân dân lao động vàcủa cả dân tộc Và trên thực tế Đảng đã phấn đấu hy sinh vì lợi ích của giai cấp, của nhân dân và dân tộc Đượcchẳng những thường xuyên giữ vững và nâng cao bản chất giai cấp công nhân mà còn chú ý học tập, tiếp thu,phát triển tinh hoa và truyền thống dân tộc, giữ gìn và phát huy bản sắc Việt Nam chính truyền thống dân tộc đãnhân lên sức mạnh của Đảng Đảng thực tế đã trở thành lãnh tụ của cả dân tộc Sức mạnh của Đảng là ở sự kếthợp nhuần nhuyễn hệ tư tưởng tiên tiến của giai cấp công nhân với khí phách, bản lĩnh, tinh hoa truyền thống dântộc Chủ tịch Hồ Chí Minh- người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng ta- là sự thể hiện đến mức tuyệt vời sựthống nhất giữa lợi ích giai cấp với lợi ích dân tộc, giữa chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa xã hội người chẳngnhững là lãnh tụ tối cao của Đảng mà còn là lãnh tụ tối cao của dân tộc Và như vậy cũng có thể nói rằng, Đảng tachẳng những là đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, mang bản chất cách mạng và khoa học của giaicấp công nhân, mà còn là đội tiên phong lãnh đạo của cả dân tộc, mang trong mình dòng máu và những phẩmchất tốt đẹp của dân tộc Đảng phải ra sức phấn đấu để không ngừng nâng cao và ngày càng đạt đến sự nhuầnnhuyễn tính chất giai cấp công nhân với tinh hoa truyền thống dân tộc làm thành bản chất đặc sắc của Đảng CộngSản Việt Nam

2 Trên cơ sở nắm vững những quan điểm chung về bản chất của Đảng, các cấp ủy và tổ chức Đảng

cần vận dụng vào các công việc cụ thể trong công tác xây dựng Đảng Từ việc định ra chủ trương, chính sách đến

việc giáo dục, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, Đảng viên; từ việc thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc tổchức sinh hoạt Đảng đến việc thực hiện chính sách đoàn kết dân tộc, mở rộng và tăng cường quan hệ quốc tế….Tất cả đều phải thấm nhuần và quán triệt sâu sắc quan điểm giai cấp công nhân và truyền thống tốt đẹp của dântộc.

Ở nước ta, giai cấp công nhân tuy số lượng còn nhỏ bé nhưng giai cấp công nhân Việt Nam và chínhđảng của nó vẫn luôn đứng vững trên lập trường cách mạng, giữ vững bản chất giai cấp, lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin

và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, phát huy truyền thống tốt đẹp củadân tộc, tiếp thu tinh hoa trí tuệ của nhân loại, nắm vững quy luật khách quan, xu thế của thời đại và thực tiễnnước ta để đề ra đường lối cách mạng đúng đắn Ví vậy, đảng ta đã giữ vững vai trò lãnh đạo cách mạng ViệtNam thực tiễn lịch sử hơn 70 năm qua đã chứng minh điều đó Tuy vậy, giai cấp công nhân Việt Nam và Đảngcủa mình cũng thấy rõ những điểm yếu và hạn chế về nhiều mặt Việc khắc phục những yếu kém, nhược điểmcũng như việc tăng cường tỷ lệ giai cấp công nhân trong Đảng sẽ góp phần tăng cường bản chất giai cấp côngnhân của Đảng, bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ phát triển mới- thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước

Để giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng trong thời kỳ mới, Điều lệ Đảng

Tóm lại: Bản chất giai cấp công nhân của Đảng thể hiện trước hết và chủ yếu là thế giới quan, hệ tư

tưởng, cương lĩnh, đường lối chính trị, nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng Bản chất giai cấp công nhân củaĐảng bao gồm đầy đủ 06 nội dung nêu trên còn số lượng giai cấp công nhân trong Đảng chỉ đóng vai trò quantrọng chứ không quyết định bản chất giai cấp công nhân của Đảng

Liên hệ thực tế: xây dựng cơ quan văn minh – an toàn – sạch đẹp

Câu 2: “ĐCS Việt Nam tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ” (điều lệ ĐCS Việt Nam - NXB CTQG 1996-tr15) Đ/c hãy phân tích khẳng định trên của Đảng Để thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ hiện nay cần làm gì?

Bài làm

Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản về xây dựng tổ chức và hoạt động của Đảng Nguyên tắc tập trung dân chủnhằm bảo đảm sự thống nhất ý chí và hành động, tạo nên sức mạnh vô địch của Đảng cách mạng Đây là nguyên tắc đểphân biệt chính Đảng của giai cấp công nhân, Đảng cách mạng chân chính với các Đảng phái khác, là điểm mà mọi thế lựcchống đối thường công kích và phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Một trong những nguyên nhân sụp đổ của chế độXHCN ở Liên Xô và Đông Aâu là do xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ

Tập trung dân chủ vốn có trong bản chất của giai cấp công nhân đại công nghiệp Vì giai cấp công nhân là giaicấp tiên tiến và tiêu biểu cho lực lượng sản xuất XH hóa nhất trí về quyền lợi lại được rèn luyện trong nền sản xuấtcông nghiệp, có tính tập thể và kỷ luật cao Đó là đặc tính vốn có của giai cấp vô sản

Nguyên tắc tập trung dân chủ xuất phát từ bản chất của ĐCS ĐCS Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích củagiai cấp công nhân, nông dân lao động và của cả dân tộc Muốn làm tròn vai trò là đội tiên phong chính trị, Đảngphải tập trung theo nguyên tắc tập trung dân chủ Đó là yêu cầu đòi hỏi yếu tố khách quan của lịch sử chứ khôngphải do chủ quan của những người sáng lập ra ĐCS áp đặt

Tư tưởng về xây dựng Đảng theo nguyên tắc tập trung dân chủ, đã được Mác và ăng ghen là những người đầutiên nêu lên và được ghi vào “điều lệ của liên đoàn những người cộng sản” điều lệ hội liên hiệp công nhân quốc tế.Hai ông nêu rõ chế độ tập trung được trong Đảng và mqh tập trung và dân chủ

Sau khi Mác và Ăngghen qua đời Lênin kế thừa tập trung của Mác và ăng ghen xây dựng nên học thuyết về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Chính tập trung của lênin về nguyên tắc tổ chức của ĐCS đã đặt nền

móng cho việc xây dựng ĐCS Nga, sau đó đã được các ĐCS quốc tế thừa nhận Lênin cho rằng điều kiện gia nhập quốc tế cộng sản là các Đảng phải tổ chức theo nguyên tắc nguyên tắc tập trung dân chủ Lê nin nhấn mạnh: “sức mạnh về chính trị tập trung của Đảng, được tổ chức và thông qua tổ chức”, “sức mạnh của giai cấpcông nhân là ở tổ chức, không có tổ chức quần chúng, giai cấp vô sản sẽ không là cái gì hết Được tổ chức,

giai cấp vô sản sẽ là tất cả” (Lênin TT, NXB Maccova tập 14, tr163) Người nói, không có sự phục tùng của tiểu

số đối với đa số thì không thể có tổ chức mà không có dân chủ thì không có sự thống nhất Giai cấp vô sản chỉ

có một chế độ tập trung tuyệt đối và kỷ luật hết sức nghiêm minh, đó là một trong những điều kiện để chiến thắng, thống nhất hành động, tự do thảo luận, phê bình đó là quy định của ĐCS Tự do đó phải được đặt trong khuôn khổ của giai cấp vô sản, nghĩa là phải đúng lúc đúng nơi

ĐCS Việt Nam dưới sự lãnh đạo, sáng lập và rèn luyện của chủ tịch Hồ Chí Minh Ngy từ những chính cương, sách lược vắn tắt, điều lệ vắn tắt đã khẳng định Đảng ta dân chủ hành động theo nguyện tắc tập trung dân chủ, CT Hồ Chí Minh luôn dặn chúng ta rằng: “dân chủ phải gắn liền với tập trung, kiên quyết thực hành kỷ luật Từng điều kiện cụ thể ở mỗi nơi mà lúc thì Người nhắc nhở tập trung phải dân chủ hay nói khác thì dân chủ phải tập trung, không nên nhấn mạnh yếu tố nào Cần uốn nắn lệch lạc cả hai phía, tập trung quan liêu hoặc dân chủ cực đoan

Đảng ta cho rằng thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ là vấn đề quyết định bảo đảm cho sức mạnh thống nhất của Đảng Xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ là tự phá hoại sức mạnh về dân chủ của Đảng, kẻ địch đang muốn và kích động chúng ta làm điều đó Hiện nay có những ý kiến cho rằng: tập trung dân chủ không còn phù hợp nữa Trong cơ chế thị trường của xã hội hiện nay, nó chỉ phù hợp trong xã hội trước đây Tập trung dân chủ có thể dẫn đến độc đoàn chuyên quyền, gia trưởng Do vậy phải tìm ra nguyên nhân khách quan hay chủ quan mà khắc phục sử chửa những sai lầm đó

Song đương nhiên để thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, phải nhận thức đúng và thống nhất nội dung, bàn chất của tập trung dân chủ và mqh biện chứng giữa hai mặt tập trung và dân chủ; đồng thời phải cụ thể hóa thành quy chế, quy trình cụ thể không chỉ là trong việc dân chủ thảo luận và quyết định trong công tác cán bộ.

Nộu dung cơ bản nguyên tắc tập trung dân chủ của ĐCS Việt Nam được ghi rõ tại điều chính chương II Điều lệĐCS Việt Nam “ĐH ĐB toàn quốc lần IX của Đảng” ĐCS Việt Nam tổ chức theo nước ta tập trung dân chủ theo những nguyên tắc cơ bản đó là:

Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng do bầu cử lập ra

Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng thực hiện theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách.

BCH Đảng bộ các cấp báo cáo và chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước ĐH cùng cấp, trước BCH Đảng bộ cấp trên và cấp dưới, định kỳ thông báo tình hình hoạt động của mình đến các t/chức Đảng trực thuộc, thực hiện nghiêm túc chế độ tự phê bình và phê bình

Nghị quyết của Đảng phải được chấp hành nghiêm chỉnh Thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phải phục tùng cấp trên, cá nhân phục tùng t/chức, các t/chức toàn Đảng phục tùng ĐH đại biểu toàn quốc và BCH TW

Nghị quyết của cơ quan lãnh đạo của Đảng phải được biểu quyết với sự tán thành của trên một nửa số thành viên trong cơ quan đó Trước khi biểu quyết các đảng viên được phát biểu ý kiến của mình Đảng viên có ý kiến thuộc về tiểu số được quyền bảo lưu và báo cáo lên cấp ủy trên cho đến đại hội đại biểu toàn quốc, song phải chấp hành nghiêm chỉnh nghị quyết, không được truyền bá ý kiến trái với nghị quyết của Đảng Cấp ủy có thẩm quyền nghiên cứu xem xét ý kiến đó, nếu thấy thực tiễn chứng minh là đúng thì tiếp thu Tổ chức Đảng không được phân biệt đối xử với đảng viên có ý kiến thuộc về tiểu số

Tổ chức cấp dưới được quyền quyết định các vấn đề thuộc về phạm vi, quyền hạn của mình, song không được trái với đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và nghị quyết của cấp trên

Tập trung dân chủ thể hiện sự thống nhất hài hòa và biện chứng giữa hai mặt tập trung và dân chủ trong một

sự việc, một hiện tượng Sự thống hất này không phải do chủ quan áp đặt mà là do yêu cầu nhiệm vụ lịch sử đặt ra cho Đảng

Tập trung trên cơ sở dân chủ trong Đảng được thể hiện ở tính tự giác của toàn thể đảng viên Tính tập trung trong Đảng đòi hỏi Đảng phải có cương lĩnh, đường lối, mục tiêu cách mạng thống nhất, được mọi tổ chức Đảng và đảng viên tuân thủ và thực hiện, toàn dân hướng vào phấn đấu Đảng phải có điều lệ thống nhất - Điều lệ chính là bộ luật của toàn Đảng mà mọi tổ chức Đảng và đảng viên phải chấp hành vô điều kiện (cả về mặt nhận thức và chấp hành)

Tập trung trong Đảng còn đòi hỏi Đảng phải có một cơ quan lãnh đạo thống nhất Phải có kỷ luật thống nhất

mà mọi tổ chức Đảng, đảng viên không phân biệt đều phải chấp hành nghiêm túc kỷ luật của Đảng, không có những đặc quyền đặc lợi.

Dân chủ là cơ sở của tập trung và càng phát huy được mạnh mẽ trí sáng tạo, tự giác của mọi đảng viên tham

gia vào công việc của Đảng đồng thời phải có lãnh đạo và có kỹ luật kỷ cương Do vậy dân chủ trong Đảng, tất

cả mọi công việc của đều phải được toàn thể đảng viên bình đẳng như nhau về quyền lợi và lợi ích Đảng viên

có thể trực tiếp hoặc thông qua đại biểu để thể hiện ý kiến của mình.

Tất cả những người có trách nhiệm trong Đảng và t/cả các cơ quan lãnh đạo của Đảng đề do dân chủ bầu cử

mà lập nên, đều có trách nhiệm thực hiện và báo cáo trước tổ chức đã bầu ra mình và họ có thể bị bãi miễn bất kỳ lúc nào nếu không xứng đáng và không hoàn thành nhiệm vụ tổ chức giao.

Quá trình phát triển của Đảng gắn liền với việc Đảng kiên trì và từng bước cụ thể hóa, thể chế hóa nguyên tắc tập trung dân chủ

Khi chưa cầm quyền, do điều kiện hoàn cảnh khó khăn phức tạp song Đảng ta luôn nhắc nhở, nếu có điều kiệnthì phải thực hiện tập trung dân chủ

Khi đã cầm quyền thì nguyên tắc tập trung dân chủ được thể hiện trong tiêu chuẩn sinh hoạt Đảng, chế độ bầu

cử, báo cáo thảo luận, quyết định các vấn đề, nguyên tắc tập trung dân chủ trở thành phương tiện quan trong nhất để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, Đảng ta không đối lập dân chủ với tập trung mà phát huy dân chủ nội bộ để trở thành phương tiện củng cố kỷ luật, tự giác của cán bộ đảng viên nâng cao sự lãnh đạo tập trung của Đảng, song cũng cần phải tránh khuynh hướng dân chủ tự do mức dẫn đến mất định hướng, tự do vô chính phủ và cũng không nên tuyết đối hóa tập trung dẫn đến quan liêu chuyên quyền độc đoán xa rời quần chúng, thực hiện đường lối chủ trương của Đảng không đúng nội dung tinh thần

Thực tiễn cho thấy, việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng có lúc còn nặng về tập trung, chưacoi trọng và phát huy dân chủ Có lúc có nơi còn vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, vẫn còn tình tạng quanliêu, độc đoán thiếu dân chủ hoặc dân chủ hình thức, chưa phát huy được tích cực chủ động sáng tạo của đảng viên và dân chủ trong Đảng Những hiện tượng vô được, vô kỷ luật, truyền bá ý kiến đối với quan điểm, đường lối của Đảng, vi phạm điều lệ Đảng và pháp luật của Nhà nước đã diễn ra ở một số cán bộ, không ít cấp ủy thiếu tôn trọng trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân, của đảng viên, ít chịu lắng nghe ý kiến cấp dưới Việc giáo dục, kiểm tra của cấp ủy còn qua loa chiếu lệ

Do vậy trước tình hình trên cần phải có nhận thức đúng đắn, thống nhất về yêu cầu nội dung dân chủ và nguyên tắc tập trung dân chủ đồng thời có cơ chế bảo đảm thực hiện nội dung đó, song phải có tinh thần đấu tranh khách quan (vừa qua Đảng ta có chỉ thị 29, 30 đề cập vấn đề này)

Đặc biệt hiện nay trước yêu cầu nhiệm vụ đổi mới đòi hỏi Đảng ta phải thực hiện nghiêm túc nguyên tắc dân chủ và sinh hoạt Đảng Hội nghị Trung ương 6 lần 2 khóa 8 đã nhấn mạnh đến chấn chỉnh việc thực hiện nguyên tắc t dân chủ chế độ tự phê bình và phê bình trong Đảng.

Trước hết cần nâng cao nhận thức trong Đảng về nguyên tắc tập trung dân chủ Coi đó là nguyên tắc cơ bản trong dân chủ và sinh hoạt Đảng, đảm bảo sự thống nhất ý chí và hành động của Đảng, giữ gìn bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng

Giữ vững và cải tiến nội dung chế độ sinh hoạt định kỳ của các tổ chức Đảng, thực hiện tốt nguyên tắc quyền của đảng viên trong thảo luận được trao đổi một cách thẳng thắn, quyền được phê bình chất vấn trong phạm vi

tổ chức Đảng viên có quyền được thông tin, quyền được bảo lưu ý kiến của mình

Thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo phê và tự phê bình, chịu sự giám sát của tổ chức Đảng, cán bộ, đảng viên và quần chúng

Cụ thể hóa nguyên tắc lãnh đạo tập thể, cá nhân phụ trách, chế độ trách nhiệm của người đứng đầu

Kịp thời bổ sung, điều chỉnh chủ trưởng chính sách, là tốt công tác cán bộ, kịp thời thay đổi những cán bộ không đảm đương được nhiệm vụ, kiện toàn cấp ủy, sửa đổi phong cách làm việc Phải công khai tài chính, công khai các ý kiến khác nhau về vấn đề xử lý kỷ luật

Xây dựng và thực hiện nề nếp chế độ tự phê bình và phê bình trong nội bộ Đảng Xây dựng quy chế nội dung đóng góp xây dựng Đảng

Củng cố sự đoàn kết thống nhất trong nội bộ Đảng, gắng tự phê bình và phê bình với xử lý cán bộ, cấp ủy đã xảy ra mất đoàn kết

Tăng cường công tác kiểm tra giám sát của cấp ủy, tổ chức Đảng, nâng cao vai trò trách nhiệm quyền hạn của

ủy ban kiểm tra các cấp, kết hợp chặt chẽ với cơ quan thanh tra Nhà nước và của giai cấp công nhân

Rõ ràng ý nghĩa to lớn và bài học quan trọng trong điều kiện Đảng nắm chính quyền là chẳng những phải phát huy mạnh mẽ dân chủ, mở rộng dân chủ mà đồng thời còn phải kết hợp chặt chẽ hai mặt tập trung và được đểthực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ

Liên hệ địa phương, chi bộ cơ quan ra quy chế làm việc cụ thể, trên cơ sở đó mà lãnh đạo tốt việc thực hiện, theo đó mà tạo điều kiện cho từng cán bộ, đảng viên mạnh dạn suy nghĩ, tìm tòi phát hiện ra những sáng kiến hay để đóng góp vào xây dựng địa phương, đơn vị mình vững mạnh, đối với cấp ủy, thường xuyên hoặc định

kỳ (theo quy định) gặp gỡ trao đổi với cán bộ, đảng viên, quần chúng, chú ý lắng nghe ý kiến nguyện vọng của

mọi người Từ đó tiếp thu phản ánh và giải quyết kịp thời vướng mắc, đáp ứng được đòi hỏi của cán bộ, đảng viên trong đơn vị, thực hiện tốt chế độ lãnh đạo tập thể, cá nhân phụ trách, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng thành viên Chi bộ thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ.

2.Tập trung dân chủ là tất yếu khách quan:

Tập trung dân chủ vốn có từ trong bản chất giai cấp công nhân đại công nghiệp Vì giai cấp công nhân là giaicấp tiên tiến nhất, tiêu biểu cho lực lượng sản xuất xã hội hóa nhất trí về quyền lợi, lại được rèn luyện trong nềnsản xuất công nghiệp, có tính tập thể và kỷ luật cao Đó là đặc tính vốn có của giai cấp vô sản Tập trung dân chủphản ánh tính bản chất của giai cấp vô sản

Nguyên tắc tập trung dân chủ xuất phát từ bản chất của Đảng cộng sản Đảng Cộng Sản Việt Nam, đại biểutrung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Muốn làm tròn vai trò là đội tiênphong chính trị, Đảng phải tập trung theo nguyên tắc tập trung dân chủ Đ1o là yêu cầu đòi hỏi khách quan của lịch

sử chứ không phải do chủ quan của những người sáng lập ra Đảng cộng sản áp đặt

3.Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về tập trung dân chủ.

Tư tưởng về xây dựng Đảng theo nguyên tắc tập trung dân chủ đã được Mác và Ănghen là người đầu tiênnêu lên và được ghi vào “Điều lệ của liên đoàn những người cộng sản”, “Điều lệ hội liên hiệp công nhân quốc tế”.Hai ông cho rằng: Đảng phải là 1 tổ chức tập trung chặt chẽ Các cơ quan lãnh đạo của Đảng phải được bầu 1cách dân chủ, họ sẽ bị bãi miễn bất kỳ lúc nào nếu họ không hoàn thành nhiệm vụ được giao Đảng phải là 1 khốithống nhất về chính trị, tư tưởng và hành động

Sau khi Mác và Ănghen qua đời, Lênin kế thừa tư tưởng của Mác và Aênghen, xây dựng nên học thuyết vềĐảng kiểu mới của giai cấp công nhân Lênin cho rằng tổ chức chỉ trở thành hiện thực và có ích cho cuộc sống khi

nó có các nguyên tắc để liên kết thống nhất và điều khiển hành vi của các thành viên Ông cũng cho rằng: Đảngphải là 1 đội ngũ có tổ chức, và là tổ chức chặt chẽ của giai cấp công nhân, Đảng phải là 1 khối thống nhất vềchính trị, tư tưởng và tổ chức

Từ những tư tưởng nêu trên đòi hỏi Đảng phải thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng vàhoạt động của Đảng Đồng thời phải bảo đảm phát huy sáng kiến và tính tích cực của mọi tổ chức Đảng và Đảngviên

Hồ Chí Minh- người sáng lập, giáo dục, rèn luyện Đảng ta đã vận dụng sáng tạo học thuyết về xây dựngĐảng của giai cấp công nhân, của Chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam Người quán triệt đầy

đủ nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân vào việc xây dựng Đảng ta Đảng Cộng Sản Việt

Nam tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ, Đảng là khối thống nhất ý chí và hành động Điều lệ Đảng 1930:

Đảng cộng sản Đông dương và các chi bộ phải lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm nguyên tắc xây dựng và tổchức sinh hoạt Người chỉ rõ rằng dân chủ phải đi đôi với với tập trung, phải kiên quyết thực hành kỷ luật Ngườicăn dặn Đảng ta phải chống tập trung quan liêu, độc đoán, đồng thời chống dân chủ hình thức, chống mọi biểuhiện phân tán cục bộ, hẹp hòi, bè phái, tự do vô kỷ luật

4 Bản chất, nội dung cơ bản của nguyên tắc tập trung dân chủ của Đảng ta.

- Bản chất:

+Tập trung ở trong Đảng:

Đảng phải có cương lĩnh, đường lối, điều lệ thống nhất

Đảng phải có cơ quan lãnh đạo thống nhất đó là đại hội đại biểu toàn quốc, giữa 2 kỳ đại hội là BCH TW dođại hội bầu ra.

Về mặt tổ chức, Đảng phải thống nhất về quy mô và hình thức tổ chức của Đảng

Đảng phải có kỷ luật thống nhất, bắt buộc mọi tổ chức Đảng, Đảng viên phải chấp hành không có ngoại lệ đốivới Đảng viên và mọi tổ chức Đảng

+ Dân chủ ở trong Đảng:

Toàn thể Đảng viên đều bình quyền, đều được trực tiếp hoặc thông qua đại biểu để thực hiện quyền củamình trong tham gia vào mọi công việc của Đảng

Tất cả các cơ quan lãnh đạo và những người có trách nhiệm trong Đảng đều do dân chủ bầu cử mà lập nên

và họ có thể bị bãi miễn nếu không hoàn thành nhiệm vụ hoặc không xứng đáng

-Quán triệt Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc tập trung dân chủ, chương II điều 09Điều lệ Đảng ta ghi rõ: “Đảng cộng sản Việt Nam tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ”(trang 130 Điều lệĐảng Cộng Sản Việt Nam, 1991) Nội dung cơ bản của nguyên tắc tập trung dân chủ được quy định thành 06 nộidung cơ bản như sau:

Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng đều do bầu cử lập ra

Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng thực hiện nguyên tắc lãnh đạo tập thể- cá nhân phụ trách

Ban chấp hành Đảng bộ các cấp báo cáo và chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước đại hội cùng cấp,trước ban chấp hành Đảng bộ cấp trên và cấp dưới, định kỳ thông báo tình hình hoạt động của mình đến các tổchức Đảng trực thuộc, thực hiện nghiêm túc chế độ tự phê bình và phê bình

Nghị quyết của Đảng phải được chấp hành nghiêm chỉnh Thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấptrên, cá nhân phục tùng tổ chức, các tổ chức toàn Đảng phục tùng đại hội đại biểu toàn quốc và BCH TW

Nghị quyết của cơ quan lãnh đạo của Đảng phải được biểu quyết với sự tán thành của trên 1 nửa số thànhviên trong cơ quan đó Trước khi biểu quyết các Đảng viên được phát biểu ý kiến của mình Đảng viên có ý kiếnthuộc về thiểu số được quyền bảo lưu và báo cáo lên cấp ủy cấp trên cho đến đại hội đại biểu toàn quốc, songphải chấp hành nghiêm chỉnh Nghị quyết, không được truyền bá ý kiến trái với Nghị quyết của Đảng Cấp ủy cóthẩm quyền nghiên cứu, xem xét ý kiến đó, nếu thấy thực tiễn chứng minh là đúng thì tiếp thu Tổ chức Đảngkhông được phân biệt đối xử với Đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số

Tổ chức cấp dưới được quyền quyết định các vấn đề thuộc phạm vi, quyền hạn của mình, song không đượctrái với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và Nghị quyết của cấp trên

5.Tập trung dân chủ là sự thống nhất biện chứng giữa 2 mặt tập trung và dân chủ Nó tạo thành 1 chỉnh thể thống nhất trong 1 nguyên tắc Thể hiện: tập trung, dân chủ là 2 mặt có mối quan hệ biện chứng

không tách rời nhau Hai mặt tập trung, dân chủ tuy mâu thuẩn nhưng lại bổ sung cho nhau, thống nhất nhau Dânchủ là điều kiện, là tiền đề cho tập trung, còn tập trung là cơ sở, là điều kiện bảo đảm cho dân chủ được thực hiện

1 cách triệt để Giữa 2 mặt tập trung và dân chủ phải được coi trọng như nhau, không được xem nhẹ mặt nào,không nên tuyệt đối hóa 1 mặt nào đều dẫn đến sai lầm nguy hiểm, có hại cho sự lãnh đạo của Đảng, càng khôngthể đối lập giữa tập trung và dân chủ vì trong tập trung chân chính nó đã chứa đựng yếu tố dân chủ và trong dânchủ chân chính nó đã chứa đựng yếu tố tập trung

6.Thực tế vận dụng nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng Đảng qua các thời kỳ cách mạng của Đảng ta, có lúc, có nơi có những biểu hiện thiên lệch về phía tập trung quan liêu, thống nhất cứng nhắc, dẫn

đến vi phạm dân chủ trong Đảng Biểu hiện sai lầm: gia trưởng, độc đoán, sùng bái cá nhân, cá nhân trùm lên tậpthể Trong kinh tế thì nhấn mạnh 1 chiều, tập trung thống nhất, coi nhẹ dân chủ, nhân mạnh tính kế hoạch, coi nhẹthị trường, nhân mạnh quan hệ dọc, coi nhẹ quan hệ ngang, do đó không phát huy được tính đa dạng, phong phú,tính sáng tạo của các hành phần kinh tế, ở 1 số nước xã hội chủ nghĩa chú ý phê phán nhiều về tập trung quanliêu, lại rơi vào 1 trạng thái phủ nhận hoặc hạ thấp tính tập trung thống nhất, đề cao 1 chiều tự do dân chủ, dẫnđến sự hỗn loạn, vô chính phủ, không kiểm soát được Đây là sai lầm hữu khuynh mà nhiều người cho đó là “đổimới” Ta cần đấu tranh phê phán những quan điểm sai trái nói trên

7 Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong giai đoạn hiện nay (từ 1986 đến nay).

Trong giai đoạn hiện nay, nguyên tắc tập trung dân chủ càng phải được thực hiện một cách nghiêm túc trongcác cơ quan Đảng và bộ máy Nhà nước trong những năm qua, Đảng ta có nhiều chuyển biến tích cực trong việcthực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ Chúng ta vẫn giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo cánhân phụ trách, có tiến bộ về thực hiện dân chủ trong xã hội, phát huy trí tuệ tập thể và sức mạnh tổng hợp củakhối đại đoàn kết toàn dân Nhiều cấp ủy và tổ chức Đảng ở các cấp đã có không khí thảo luận cởi mở, thẳng thắn

hơn… Các cấp ủy Đảng thực hiện đúng chế độ hàng năm kiểm điểm công tác tự phê bình và phê bình Đã kiểmtra, phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm kỷ luật Đảng và pháp luật của Nhà nước bảo đảm sự đoàn kết thống nhấttrong Đảng….

Song, bên cạnh đó vẫn bộc lộ những mặt tiêu cực: Trong nhận thức và thực hiện nguyên tắc tập trung dânchủ chưa tốt, có những chỗ sai phạm, 1 số cán bộ và cấp ủy chưa tôn trọng và thực hiện đúng nguyên tắc tậptrung dân chủ (tách rời 2 mặt hoặc nhấn mạnh 1 mặt tập trung hoặc dân chủ…) Tình trạng phổ biến hiện nay làdân chủ vẫn còn mang tính hình thức, không ít nới tập thể chỉ là “bình phong” hợp thức hóa ý kiến người đứngđầu Trong sinh hoạt của nhiều cấp ủy và tổ chức Đảng chuẩn bị không chu đáo, thảo luận qua loa, Nghị quyếtkhông cụ thể, không tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động Dân chủ không đi đôi với kỷ luật dẫnđến tình trạng kỷ cương lỏng lẻo, nói và làm tùy tiện, chấp hành kỷ luật của Đảng, Nhà nước không nghiêm, cótình trạng vi phạm dân chủ như tán phát tờ rơi, thư nặc danh, mạo danh, đưa tin đồn…để nói xấu, đả kích, làmmất uy tín, gây nghi ngờ, chia rẽ nôi bộ…

Nguyên nhân của tình hình trên là :

Do chưa có sự thống nhất cao trong nhận thức về nguyên tắc tập trung dân chủ, không ít cán bộ hiểu táchrời 2 mặt hoặc nhấn mạnh 1 chiếu tập trung hoặc dân chủ và trên thực tế thực hiện nguyên tắc này còn nhiều đơngiản

Do công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về nguyên tắc tập trung dân chủ chưa được đặt ra đúngmức và thiếu những quyết định cụ thể phù hợp với từng lĩnh vực, từng ngành, từng cấp, từng nơi

Nguyên nhân sâu xa này 1 mặt là do ảnh hưởng từ nền sản xuất nhỏ phân tán, mặt khác trãi qua thời kỳ lâudài quen với tập trung quan liêu bao cấp đã làm cho 1 số can bộ Đảng viên quen ỷ lại cấp trên, quen chấp hànhnhững hành động mang tính hình thức

Do chủ nghĩa cá nhân thực dụng, ít kỷ, vụ lợi phát triển, trong khi đó công tác kiểm tra của chúng ta khôngthường xuyên nên đã ảnh hưởng không tốt đến việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phêbình trong Đảng…

8 Một số giải pháp nhằm thực hiện nghiêm chỉnh nguyên tắc tập trung dân chủ.

- Cần phải nâng cao nhận thức đúng đắn, thống nhất về yêu cầu và nội dung của nguyên tắc tập trung dânchủ

- Phải thể chế hóa, cụ thể hóa nguyên tắc thành những điều lệ, cơ chế, quy định để bảo đảm quyền làm chủcủa Đảng viên và trách nhiệm của cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng

+ Trước hết phải bảo đảm thực hiện các quyền của Đảng viên, nhất là quyền được thảo luận 1 cách thẳngthắn các vấn đề về đường lối, chính sách của Đảng, quyền được phê bình chất vấn trong phạm vi tổ chức, về hoạtđộng của tổ chức Đảng và Đảng viên ở mọi cấp, Đảng viên có quyền được thông tin, được quyền bảo lưu ý kiếncủa mình Những quy định trên tạo điều kiện khắc phục tình trạng cấp ủy viên vi phạm quyền của Đảng viên, cònĐảng viên thì thụ động tiêu cực

+ Đối với cơ quan lãnh đạo của Đảng từ TW đến cơ sở phải chấp hành nghiêm chỉnh chế độ báo cáo, chế độ

tự phê bình và phê bình Các cơ uan được bầu phải chịu sự giám sát của tổ chức và Đảng viên, phải báo cáo hoạtđộng trước cơ quan đã bầu ra mình, thường xuyên thông báo tình hình và hoạt động của mình đến các tổ chứcĐảng cấp dưới và Đảng viên, quy định thời gian tiến hành tự phê bình và phê bình, tổ chức để quần chúng phêbình và bỏ phiếu tín nhiệm cán bộ, Đảng viên từ cơ quan cao nhất đến tổ chức cơ sở, xử lý nghiêm khắc nhữngngười có thái độ trấn áp, trù dập, phê bình hoặc lợi dụng phê bình để đả kích, vu cáo người khác, gây chia rẽ mấtđoàn kết

- Để tăng cường vai trò kiểm tra, giám sát của tổ chức Đảng đối với hoạt động của cấp ủy, cần kịp thời bổsung, điều chỉnh chủ trương, chính sách thay thế những cán bộ không đảm đương nhiệm vụ nhằm kiện toàn cấp

ủy không chờ hết nhiệm kỳ

+ Nâng cao vai trò trách nhiệm và quyền hạn của ủy ban kiểm tra các cấp, ủy ban kiểm tra có chức năngkiểm tra việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng, kiểm tra việc chấp hành quy chế làm việc của tổchức Đảng cấp dưới, kiểm tra việc giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng của Đảng viên, xem xét và xử lý kỷ luậtcác tổ chức Đảng và Đảng viên theo đúng Điều lệ Đảng Phối hợp chặt chẽ với thanh tra Nhà nước và công táckiểm tra giám sát của các tổ chức quần chúng và toàn thể nhân dân

+Trong công tác cán bộ, cần quy định cụ thể tiêu chuẩn cho từng chức danh cán bộ Việc giới thiệu người đểbầu vào cấp ủy phải được tiến hành từ cơ sở Bổ nhiệm cán bộ phải hỏi ý kiến của cơ sở và lấy phiếu tín nhiệm từ

cơ sở Việc đánh gia cán bộ nhất thiết phải hỏi ý kiến cấp quản lý cán bô, hỏi ý kiến quần chúng và cấp dưới, cùngnhững người có quan hệ, có hiểu biết về cán bộ đó, trực tiếp với cán bộ đó

+ Quy định thành chế độ cán bộ lãnh đạo các cấp đi làm việc trực tiếp ở cơ sở, tiếp xúc với dân, đối thoại vớiquần chúng và cấp dưới, giải quyết kịp thời và dứt khoát những công việc cấp bách

- Đương nhiên, cũng không phải cứ có quy chế quy định là mọi việc được thực hiện Muôn thực hiện quychế, trước hết cán bộ cấp trên, cán bộ lãnh đạo phải gương mẫu, các cơ quan kiểm tra giám sát phải tích cực hoạtđộng Nhưng vấn đề cực kỳ quan trọng là phải có sự giám sát thường xuyên của quần chúng, có sự đấu tranh củacông luận Tùy vấn đề và ở từng mức độ, phạm vi thích hợp, phải thực hiện công khai các hoạt động của Đảng,của những người lãnh đạo các cấp Đặc biệt chú trọng công khai tài chính, công khai chế độ đãi ngộ, công khaicác ý kiến khác nhau, công khai xử lý kỷ luật, chấm dứt tình trạng giữ bí mật, “xử lý nôi bộ” những trường hợp đã

rõ là phạm pháp

LIÊN HỆ THỰC TIỄN

Câu 3: đặc điểm của Đảng cộng sản cầm quyền.

Bài làm

Đảng cầm quyền có nghĩa là Đảng trong điều kiện mà gai cấp công nhân đã giành được chính quyền thiết

lập hệ thống chính trị mới và tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Từ tình các nước XHCN ở đông âu và liên xô, hàng loạt vấn đề thực tiễn và lí luận về Đảng cộng sản cầmquyền đang đặt ra, cần phải nghiên cứu để vận dụng sáng tạo đúng đắn học thuyết Mác-Lênin về Đảng cáchmạng của GC công nhân vào điều kiện cụ thể của nước ta, nhằm bảo đảm Đảng ta luôn xứng đáng là đội tiênphong của giai cấp công nhân, người đại diện trung thành lợi ích của GC công nhân, nhân dân lao động và của cảdân tộc Việt Nam

Đảng cộng sản cầm quyền có 3 đặc điểm chính sau đây:

1 Nhiệm vụ chính trị của Đảng đã thay đổi căn bản:

Từ chưa có chính quyền đến có chính quyền là một bước ngoặc căn bản của cách mạng, là một bước pháttriển mới về chất đối với sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Khi có chính quyền thì chủ nghĩa xã hội từ lĩnhvực lí luận đã chyển sang lĩnh vực thực tiễn, nhiệm vụ quản lí đã trở thành nhiệm vụ chủ yếu và trung tâm Toàn

bộ đặc diểm của tình thế hiện thời, tất cả khó khăn là ở chỗ phải hiểu rõ những đặc điểm của bước chuyển từnhiệm vụ chủ yếu là thuyết phục nhân dân và dùng vũ lực quân sự trấn áp, bóc lột sang nhiệm vụ chủ yếu là tổchức quản lí xã hội

Trước đây khi chưa có chính quyền nhiệm vụ hàng đầu của Đảng là thuyết phục, vận động nhân dân thấy

sự đúng đắn của cương lĩnh và sách lược của mình để lãnh đạo nhân dân đánh đổ đế quốc và phong kiến, giànhchính quyền về tay nhân dân, thì ngày nay nhiệm vụ hàng đầu của Đảng là tổ chức xây dựng, quản lí, phát triểnđất nước trên mọi lĩnh vực

Tổ chức quản lý kinh tế xã hội là một việc hết sức khó khăn đòi hỏi tính khoa học và nghệ thuật cao Hơnnữa đây cũng là một công việc hết sức mới mẻ và phức tạp, không thể không trải qua một thời kì mò mẫm, thửnghiệm và chông chênh vấp váp

Lênin nói: “sự xuất hiện của một giai cấp mới trên vũ đài lịnh sử, với tư cách là người lãnh tụ và người lãnhđạo xã hội không bao giờ diễn ra mà lại không có một thời kì ‘tròng trành’ hết sức dữ dội, một thời kì chấn động,đấu tranh và bão táp, đó là một măt Mặt khác không bao giờ diễn ra mà lại không có một thời kì mò mẫn thửnghiệm, do dự, ngả nghiêng trong việc lựa chọn những phương pháp mới đáp ứng tình hình thế giới khách quan

mới” (Lênin toàn tập, NXB sự thật, Tập 36, Trang 259).

Do đó, đòi hỏi Đảng cầm quyền phải luôn tổng kết thực tiễn, đúc kết thành lí luận, ra sức học tập kinh nghiệmxây dựng chủ nghĩa xã hội ở các nước XHCN đi trước để có đường lối, chính sách lãnh đạo công cuộc xây dựngchủ nghĩa xã hội phù hợp, giảm đến mức thấp nhất những sai lầm, vấp váp

2 Có nhà nước XHCN:

Giành được chính quyền là bước ngoặc căn bản, là điều kiện để giai cấp công nhân và nhân dân lao độngthực hiện sứ mệnh lịch sử của mình thắng lợi Nhà nước chính là tổ chức tập trung nhất để thể hiện ý chí vànguyện vọng của nhân dân Sự thể hiện tập trung lãnh đạo của Đảng là thông qua nhà nước và các tổ chức chínhtrị xã hội Cương lĩnh chính trị, đường lối, chính sách của Đảng phải được nhà nước cụ thể hoá bằng các văn bảnpháp luật

Nhà nước XHCN là nhà nước của dân, do dân, vì dân Trong hệ thống chính trị của chủ nghĩa xã hội nhànước giữ vị trí trung tâm và có vai trò cực kì quan trọng Sự lãnh đạo của Đảng thể hiện sự tập trung ở nhà nước,được thể hiện chủ yếu thông qua nhà nước Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng gắn liền với việc phát huy vai trò,

hiệu lực của nhà nước Cần đề phòng và chống lại khuynh hướng sai lầm nguy hại đến vận mệnh của chủ nghĩa

xã hội Như xem nhẹ, hạ tháp vai trò lãnh đạo của Đảng

Có chính quyền là thuận lợi cơ bản nhưng mặt khác, khi có chính quyền thì bộ máy của Đảng và nhà nướccũng dễ nảy sinh những tiêu cực mới Có chính quyền thì cán bộ Đảng viên được bố trí vào những cương vị chức

vụ trong bộ máy nhà nước Đó là việc làm cần thiết để thực hiện vai trò lãnh đạo của Đảng Nhưng khi có chức, cóquền thì một bộ phận cán bộ Đảng viên dễ lợi dụng chức quyền để làm việc sai trái như quan liêu, cửa quyền,hách dịch… Làm cho nhân dân oán ghét, uy tín của Đảng giảm sút Hiện tượng này không gắn với bản chất củaĐảng, của nhà nước, nhưng nếu không có biện pháp ngăn chặn, nếu kỷ luật của Đảng, pháp luật của nhà nướckhông nghiêm, không kịp thời khắc phục thì sẽ gây ra hậu quả khó lường

Xuất pháp từ đặc điểm trên, mà Đảng ta đã chỉ rõ một trong 4 thử thách, nguy cơ mà Đảng ta cần khắc phụctrong quá trình đổi mới là bệnh tham nhũng

3 Phương pháp lãnh đạo của Đảng thay đổi.

Khi chưa có chính quyền, Đảng trực tiếp giải quyết mọi việc Có chính quyền, có hệ thống chính trị, Đảngphải sử dụng rộng rãi cả hệ thống chính trị để thực hiện nhiệm vụ trung tâm của Đảng là lãnh đạo công cuộc xâydựng, trước hết là trên lĩnh vực kinh tế, có chính quyền rồi, cuộc đấu tranh giai cấp vẫn tiếp tục nhưng bằng nhữnghình thức, phương pháp và biện pháp khác Lênin chỉ ra rằng: “khi tình hình đã thay đổi và chúng ta phải giải quyếtnhững nhiệm vụ thuộc loại khác, thì không nên nhìn lại đằng sau và sử dụng những phương pháp của ngày hôm

qua” (VI Lênin toàn tập, NXB Tiến Bộ, Matxcơva, 1978, Tập 44, Trang 398)

Có chính quyền, giai cấ công nhân phải biết loại trừ khỏi “cẩm nang” của mình những phương pháp, hìnhthức không còn phù hợp có những hình thức, phương pháp trước đây là phù hợp nhưng nay phải loại bỏ Cónhững pphương pháp, hình thức trước đây có tính chất phổ biến đến nay không còn phổ biến nữa như phươngpháp tuyên truyền vận động cá biệt đến từng nhà, từng người nay vẫn còn, nhưng phải sử dụng rộng rãi bằngphương tiện thông tin đại chúng, sử dụng cả hệ thống chính trị của chủ nghĩa xã hội để tuyên truyền giáo dục, vậnđộng quần chúng hành động cách mạng có hiệu quả trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội-trước hết là lĩnh vựckinh tế lênin đã cảnh báo những người cộng sản rằng: Ai muốn dùng phương pháp cũ trong cuộc đấu tranh giànhchính quyền để giải quyết những nhiệm vụ tổ chức thì người đó sẽ phá sản hoàn toàn với tính cánh là nhà chínhtrị, là người XHCN Vì vậy cần phải sáng tạo những phương pháp, hình thức mới ngày càng phong phú Đó lànhững phương pháp, hình thức kết hợp giáo dục chính trị, tư tưởng với kích thích lợi ích kinh tế, kết hợp hài hoàlợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và lợi ích xã hội, kết hợp giáo dục với hành chính và cưỡng bức, kết hợp chặt chẽcông tác tư tưởng, công tác tổ chức và công tác kinh tế

Đảng cầm quyền đặc biệt chú trọng đến phương pháp lãnh đạo thông qua nhà nước, phát huy vai trò, hiệulực của nhà nước trong lĩnh vực thể chế hoá đướng lối chính sách của Đảng bằng các hình thức, biện pháp quản

lí của nhà nước

Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt Nam từ trước đền nay và từ nay về sau là một tất yếu lịch

sử Đảng ta là kết quả của sự kết hợp CHỦ NGHĨA Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước,

đã thể hiện tính tất yếu về kinh tế và tính tất yếu về chính trị ngay từ khi ra đời

Nhìn chung, trong hơn 70 năm qua, cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng về cơ bản phản ánh được ýchí, nguyện vọng và những lợi ích của GC công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc, đả không ngừngđưa cách mạng Việt Nam đi theo những phương hướng gắn liền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Thực tiễn đócủa cách mạng Việt Nam đã gắn bó Đảng ta với nhân dân bằng cả chiều dài và cả chiều sâu lịch sử, không có lựclượng chính trị nào thay thế được Nhân dân ta tự giác thừa nhận sự lãnh đạo của Đảng rõ ràng không phải là do

sự áp đặt, mà xét đến cùng là do tính tất yếu khách quan của cách mạng nước ta

Đảng cộng sản cầm quyền ở nước ta ngoài những đặc điểm của một Đảng cộng sản cầm quyền, còn cónhững đặc điểm sau:

- Là Đảng duy nhất cầm quyền Đảng có hệ thống chính trị-xã hội, đặc biệt là nhà nước được xây dựng từtrung ương đến cơ sở, giúp Đảng thực hịên vai trò lãnh đạo của mình Có đội ngũ cán bộ Đảng viên đông đảo,nắm chức vụ chủ chốt trong bộ máy nhà nước Các tổ chức chính trị-xã hội và lực lượng nòng cốt giúp Đảng giữlấy chính quyền, tuyên truyền trong quần chúng nhân dân Đảng là người chịu trách nhiệm về các mặt đời sốngchính trị xã hội của quần chúng nhân dân, sự phát triển của đất nước

- Đảng có bề dày tri thức và kinh nghiệm trong lãnh đạo kháng chiến, xây dựng chủ nghĩa xã hội Song dotrong lãnh đạo xây dựng và quản lí đất nước còn nhiều mới mẻ Lực lượng của Đảng có bản lĩnh chính trị vữngvàng (qua đấu tranh) nhưng có nhiều người không được đào tạo căn bản, do đào tạo nhiều nguồn khác nhau nên

có nhiều ý kiến khác nhau, chưa thống nhất cao dẫn đến nảy sinh bệnh bảo thủ giáo điều…

- Đảng lãnh đạo xây dựng đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội với nhiều khó khăn phức tạp

- Đảng lãnh đạo nhà nước pháp quyền đang xây dựng và hoàn thiện, hệ thống pháp luật còn chồng chéo,lỏng lẻo, biện pháp giáo dục, thực hiện pháp luật chưa đến nơi đến chốn.

So với các Đảng cộng sản khác như Đảng cộng sản LX và đông âu thì Đảng ta có những đặc điểm riêngnhư: ngay từ khi ra đời, Đảng ta đã là một tổ chức cộng sản đoàn kết thống nhất, Đảng có mối quan hệ máu thịtvới GC công nhân và nhân dân lao động (xuất thân của Đảng) Nhân dân bao bọc, bảo vệ Đảng, tin Đảng, theoĐảng; cuộc cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng là tự mình vì mình Thể hiện tính độc lập, tự chủ cao

về đường lối mặc dù có lúc phải chịu sự chi phối của các Đảng cộng sản nước lớn khác; lãnh tụ của Đảng là lãnh

tụ của dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới-Hồ Chí Minh

Nghiên cứu đặc điểm của Đảng cộng sản cầm quyền có ý nghĩa rất quan trọng trong việc xây dựng và củng

cố Đảng trong giai đoạn hiện nay Qua đó ta thấy sự lãnh đạo của Đảng cộng sản trong điều kiện có chính quyền

là một tất yếu khách quan xuất phát từ vai trò lãnh đạo của Đảng với việc thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử củagiai cấp công nhân Để nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng cần phải phân định rõ chức năng lãnh đạo của Đảngvới nhiệm vụ tổ chức quản lí của nhà nước, thường xuyên củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với quầnchúng nhân dân, bảo đam quyền làm chủ thật sự của nhân dân, đấu tranh loại trừ 4 nguy cơ mà Đảng ta đã chỉ ra,

“tăng cường công tác giáo dục chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, xây dựng và đổimới công tác cán bộ, củng cố các tổ chức cơ sở Đảng”, kiện toàn tổ chức, đổi mới phương thức lãnh đạo củaĐảng Phát huy dân chủ trong sinh hoạt Đảng Tăng cường chế độ lãnh đạo tập thể đi đôi với phát huy tinh thầnchủ động, sáng tạo và trách nhiệm cá nhân của từng thành viên Từng Đảng bộ giữ vững sự đoàn kết thống nhấttrong tập thể lãnh đạo Tăng cường vai trò lãnh đạo và tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối vớinhà nước Kiện toà hệ thống tổ chức của Đảng gắn liền với kiện toàn tổ chức, bộ máy của các cơ quan nhà nước

và các đoàn thể chính trị xã hội Phát huy vai trò trách nhiệm và khả năng của các tổ chức Đảng, Đảng viên, cấp

uỷ viên hoạt động trong các cơ quan nhà nước trong việc nghiên cứu, đề xuất các chủ trương, chính sách củaĐảng Các cấp uỷ viên, nhất là cán bộ chủ chốt của cấp ủy, phải có chương trình công tác ở cơ sở, tiếp xúc, lắngnghe ý kiến và trả lời chất vấn của Đảng viên và nhân dân Chăm lo xây dựng đoàn TNCSHCM Tăng cường côngtác giáo dục, kiểm tra của Đảng, tập trung vào các nội dung chủ yếu: thực hiện nghị quyết, chủ trương, chính sáchcủa Đảng và nhà nước, chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc; củng cố và đoàn kết nội bộ,

giáo dục rèn luyện nâng cao phẩm chất, đạo đức cách mạng của cán bộ Đảng viên (Văn Kiện ĐHĐBTQ lần thứ IX, NXB CTQG, HN 2001, Trang 55,56)

Câu 4: Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công (Hồ Chí Minh toàn tập – tập 11, NXB CTQG

1996, trang 154)

Bài làm

ĐCS Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện đã lãnh đạo nhân dân Việt Nam đấu tranh anhdũng, tiến hành cuộc cách mạng tháng 8 1945 thành công và các cuộc kháng chiến chống xâm lược của chế độthực dân phong kiến, hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước, đưa cả nước chuyển sanggiai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng từng bước được tôi luyện, trưởng thành và đã xây dựng nên nhữngtruyền thống quý báu, thể hiện bản chất tốt đẹp của Đảng, đó là:

- Bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng cách mạng

- Tinh thần độc lập tự chủ và sáng tạo

- Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và CNXH

- Gắn bó mật thiết với nhân dân

- Giử gìn đoàn kết nội bộ, đoàn kết quốc tế

Hiện nay vấn đề đoàn kết là một vấn đề nổi bật “đoàn kết là truyền thống quý báu tạo nên sức mạnh to lớn đểdân tộc vượt qua mọi khó khăn thử thách chiến thắng kẻ thù

Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại kính yêu của Đảng ta đã từng khẳng định “đoàn kết là sức mạnh là then chốt củathành công” để hiểu sâu sắc vấn đề này chúng ta cần đi sâu phân tích và chúng ta cần phải làm gì để giữ đoàn kếtthống nhất của Đảng trong điều kiện mới

Trước hệt đoàn kết thống nhất là một quy luật trưởng thành của Đảng Tại sao đoàn kết là quy luật? Theo quanđiểm của một số nhà kih điển đã cho rằng:

Thứ nhất, tư tưởng của M – Angghen: các ông là nhà sáng lập CNXHKH, phát hiện ra sứ mệnh lịch sử của giaicấp công nhân, các ông chỉ ra con đường để giai cấp công nhân giành thắng lợi là phải tổ chức ra chính Đảng củamình, tập hợp đông đảo quần chúng:

Một, Đảng phải được tổ chức theo nguyên tắc chặt chẽ thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức.

Hai, đoàn kết thống nhất trong Đảng phải đi đôi với đấu tranh thanh trừng những phần tử cơ hội cải lương vàchủ nghĩa bè phái

Thứ hai, tư tưởng của lênin: đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng khối đoàn kết thống nhất vững chắt trongĐảng, Người đấu tranh không mệt mõi mệt mõi vì sự thống nhất đội ngũ Đảng, tự mình khởi thảo nhiều nghị quyết

và những lời kêu gọi vấn đề này Lênin cho rằng đoàn kết thống nhất là truyền thống của Đảng được bắt nguồn từbản chất giai cấp công nhân và à nguồn sức mạnh vô dịch và vô tận của Đảng, người co việc xây dựng và củng cốĐảng là nhằm xây dựng và củng cố sự thống nhất đội ngũ Đảng Lênin cho rằng nội bộ Đảng càng đoàn kết,không bị giao động bao nhiêu thì ảnh hưởng của Đảng đối với quần chúng càng lớm bấy nhiêu

Trong đoàn kết Đảng cầm quyền, lênin đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò đoàn kết, Người cho rằng chia sẽ trogĐảng à cực kỳ nguy hiểm, nhất là những nước mà giai cấp công nhân chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong dân cư

Còn quan điểm của Đảng ta và chủ tịch Hồ Chí Minh về vấn đề đoàn kết thống nhất như thế nào?

Trong các thời kỳ khác nhau của cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm xây dựng và củng cố sự đoàn kết thốngnhất trong Đảng Đảng ta cho rằng đoàn kết trong Đảng là nguồn sức mạnh, là sinh mệnh sống còn của Đảng.đoàn kết thống nhất trong Đảnglà cơ sở để thống nhất giai cấp để đoàn kết toàn dân, đoàn kết quốc tế là điều kiện

để chuyên chính vô sản có thể giành được thắng lợi Đảng phải coi việc đoàn kết thống nhất như giữ gìn conngươi của mắt mình, bè phái là một tôi ác lớn đối với Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh kế thừa truyền thống dân tộc, tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết đã khái quát “đoàn kết,đoàn kết, đại đoàn kết”, người cho rằng đoàn kết bắt nguồn từ nhiệm vụ chính trị , đoàn kết chính là then chốt củathành công, người rất quan tâm chăm lo, bảo vệ sự thống nhất của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế trênnền tảng CN Mác-lênin và chủ nghĩa quốc tế vô sản Vì vậy đoàn kết thống nhất là quy luật trưởng thành củaĐảng, Đảng không thể phát triển vững vàng được nếu trong Đảng xảy ra tình trạng chia sẽ, bè phái

Để làm tốt đoàn kết thống nhất trong Đảng là cần hiểu: đoàn kết có nghĩa là cùng bàn bạc thảo luận một cáchdân chủ các vấn đề lãnh đạo, sinh hoạt của Đảng Nghị quyết đúng đắn phải được đa số thông qua và chấp hànhmột cách triệt để Đoàn kết là trong Đảng không có tình trạng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” và trong Đảngkhông phân chia thành những bộ phận không muốn cùng nhau hợp tác, trong Đảng không có mần móng để nảysinh một tổ chức mới Đoàn kết là trong Đảng không có những tập đoàn, không có những cương lĩnh, những kếhoạch hành động riêng Để làm tốt đoàn kết là phải giải quyết tốt các mối quan hệ giữa đảng viên với đảng viên,đảng viên với tổ chức Đảng, tổ chức Đảng cấp dưới với tổ chức Đảng cấp trên, các tổ chức Đảng với toàn Đảng,các tổ chức Đảng với các tổ chức Đảng, tổ chức Đảng với hệ thống chính trị, Đảng với nhân dân, Đảng với vấn đềquan hệ quốc tế Phải xác định mối quan hệ cụ thể và quy chế làm việc

Trong điều kiện mới phải làm gì để giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng? Trước hết chúng ta phải nắm đượctình hình và thực trạng đoàn kết thống nhất trong Đảng hiện nay:

Về ưu điểm: trong văn kiện đại hội IV Đảng ta có tổng kết chỉ ra đoàn kết là một truyền thống quý báu của Đảng

ta, sự đoàn kết ấy được thủ thách và tôi luyện trong quá trình chiến đấu lâu dài, lúc thuận lợi cũng như lúc khókhăn, lúc cách mạng phát triển bình thường cũng như trong bước ngoặc lịch sử Trong báo cáo đại hội V Đảng tavạch rõ quan điểm là Đảng ta cũng có truyền thống đoàn kết nhất trí về dường lối, sự đoàn kết thống nhất củaĐảng được thể hiện rõ trong BCH Trung ương, báo cáo Trung ương VI lần 2, Đảng ta tiếp tục khẳng định: trướctình hình biến động chính trị trên toàn thế giới và trong nước có nhiều diễn biến phước tạp nhưng Đảng ta vẫn tiếptục phát huy được truyền thống cách mạng, có bản lĩnh chính trị và kiên định với mục tiêu lý tưởng, nguyên tắc tổchức và nêu cao được tinh thần dộc lập tự chủ

Về biểu hiện mất đoàn kết trong Đảng thời gian qua như sau:

Chưa nhất trí cao một số vấn đề cơ bản cũng như một số vấn đề liên quan đến quan điểm qường lối, chủtrương, chính sách ớn của Đảng Một số nơi, nội bộ trong Đảng mất đoàn kết khá nghiêm trọng, chủ yếu do kèncựa địa vị, tranh giành chức quyền, lơi lọc, nhất à ở cán bộ chủ chốt Có nơi vì mâu thuẫn cá nhân mà tập hơp lựclương hình tành bè cánh trong Đảng và trong nhân dân để chống đối nhau, gây mất đoàn kết và mất ổn định xãhội, giãm uy tín lãnh đạo Có tình rạng khá phổ biến là trong hội nghị thì nhất trí nhưng ra ngoài thì nói khác hoặckhông chấp hành

Mất đoàn kết trong thường vụ cấp ủy, bí thư với chủ tịch, phó bí thư, giữa bí thư với thủ trưởng, giám đốc ở cácđơn vị Mất đoàn kết giữa già với trẻ, cũ với mới, giữa cán bộ nghĩ hưu và cán bộ đương chức Nguyên nhân mấtđoàn kết là do ba nguyên nhân chủ yếu:

- Do tư tưởng cá nhân chủ nghĩa cục bộ địa phương, phe cánh, tranh giành chức vụ, chay chức quyền

- Không tôn trọng nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình mang tính hình thức dẫn đến đoàn kếtkém.

- Do gia trưởng, độc đoán, chuyên quyền chạy công đỗ lỗi

Từ đó có thể kết luận rằng chủ nghĩa cá nhân là nguyên nhân bao trùm xuyên suốt mà trung tâm là vì lợi ích cánhân Nếu ở đâu, nơi nào mất đoàn kết kéo dài và nghiêm trọng điều đó chỉ xãy ra ở đội ngũ cán bộ chủ chốt.Những vụ mất đoàn kết xãy ra trước bước ngoặc của lịch sử, đó là khi Đảng mới ra đời hay khi cách mạng chuyễngiai đoạn từ thời kỳ này đến thời kỳ khác

Vận dụng sáng tạo những tư tưởng của M-A và L, đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV và các nghị quyết hộinghị tiếp theo của Đảng ta đã tổng kết những bài học kinh nghiệm lớn về vấn đề này

Bài học thứ nhất là sự đoàn kết thống nhất phải dựa trên cơ sở của CN Mác-lênin tư tưởng Hồ Chí Minh và

đường lối chính sách đúng đắng của Đảng Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng hàng đầu, yêu cầu chúng ta phảinắm vững về vai trò của đoàn kết, những tư tưởng cơ bản của CN Mác-lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết

để làm nội dung và phương pháp trong xây dựng đoàn kết thống nhất phải quán triệt đường lối, quan điểm, chủtrương của Đảng để chúng ta làm cơ sở xây dựng sự đoàn kết của Đảng các cấp ủy phải đặc biệt coi trọng việcxây dựng chủ trương, nhiệm vụ chính trị và biện pháp lãnh đạo đúng đắn phù hợp với tình hình thực tế của địaphương và đơn vị

Bài học thứ hai là: sự đoàn kết thống nhất trong Đảng phải dựa trên cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc

tập trung dân chủ Tập trung dân chủ là nguyên tắc chỉ đạo tổ chức và hoạt động của Đảng nhằm bảo đảm choĐảng ta thống nhất một khốivề ý chí và hành động, yêu cầu trong sinh hoạt Đảng phải phát huy được dân chủ, mọingười được trình bày hết ý kiến của mình, khi đã biểu quyết thì phải làm theo nghị quyết, phải chấp hành theo đa

số, ý kiến trái ngược thì được bảo lưu và báo cáo lên cấp trên, mọi đảng viên phải nêu cao ý thức t/chức kỹ luật

Bài học thứ ba là: phải thường xuyên bồi dưỡng tình thân ái, tình đồng chí cho cán bộ đảng viên là biện pháp

cần thiết để giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong Đảng Yêu cầu các cấp ùy Đảng cần phải quan tâm giáo dục tựtưởng cách mạng và xây dựng tình đồng chí trong sáng, mỗi đảng viên phải có thái độ chân thành cởi mởtươngtrợ, khiêm tốn Biết thông cảm và hết lòng gíp đỡ nhau vì nhiệm vụ chung

Bài học thứ tư là: phải thương xuyên và nghiêm túc tự phê bình và phê bình, đây là phương pháp cơ bản để

tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng

Bài học thứ năm là: xây dựng và bảo vệ hạt nhân lãnh đạo thực sự là trung tâm cho khối đại đoàn kết thống

nhất trong Đảng

Qua những bài học kinh nghiêm về vấn đề đoàn kết có một số vấn đề cần chú ý để xây dựng củng cố khối đoànkết thống nhất trong Đảng hiện nay là:

- Kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhấn và chủ nghĩa cơ hội

- Phải thấy rằng trong Đảng có sự khác nhau ý kiến về chủ trương, về biện pháp là điều bình thường, nhất làtrong bước ngoặc lịch sử

- Đảng phải xóa bỏ tình trạng đặc quyền đặc lợi về đoàn kết sinh hoạt và các chế độ đãi ngộ

- Đảng phải quan tâm xây dựng dường lối, chính sách dúng, có cơ chế tổ chức hợp lý, quy chế làm việc rõràng, phong cách dân chủ, kiên quyết chống bện quan liêu gia trưởng

- Đảng phải có biện pháp đặc biệt kiên quyết để xử lý những vụ mất đoàn kết

Nghị quyết đại hội VIII có đề ra sáu điểm xử lý mất đoàn kết:

- Phải bố trí dúng người đứng đầu tổ chức Đảng và cơ quan chíh quyền cùng cấp

- Phải thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ

- Phải có quy chế công tác rõ ràng chặt chẽ, nhất là về công tác cán bộ

- Thường xuyên tự phê bình và phê bình, đấu tranh chống kèn cưa, địa vị, cơ hội, cục bộ, bản vị, bè phái

- Bồi dưỡng tình thương yêu đồng chí, tôn trọng lẫn nhau

- Phát hiện sớm những hiện tượng mất đoàn kết, tạp trung giải quyết xử lý dứt điểm

Nghị quyết ĐH Đảng toàn quốc lần thứ IX nêu: xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân là trách nhiệm của cả hệthống chính trị và toàn xã hội xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân gắn liền với việc phát huy dân chủ trong đờisống xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng Thực hiện dân chủ trên các lĩnh vực chính trị – kinh tế, văn hóa – xã hội ở

tất cả các cấp các ngành, chính sách và pháp luật của Nhà nước là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiệnđại đoàn kết toàn dân và sinh hoạt dân chủ trong xã hội.

Tóm lại, “đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” đó là một quy luẫt sống còn của cách mạng, củaĐảng ta Đoàn kết là truyền thống quý báu của Đảng và nhân dân ta, là di sản vô giá mà chủ tịch Hồ Chí Minh đểlại, là nguồn góc sức mạnh tất thằng của cách mạng Việt Nam Để giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng cầnthực hiện đầy đủ dân chủ trong sinh hoạt Đảng, đẩy mạnh tự phê bình và phê bình một cách trung thực thẳngthắng với tinh thần đồng chí, tôn trọng thương yêu nhau Cần đấu tranh không khong nhượng chống chủ nghĩa cánhân, tư tưởng cục bộ bản vị, địa phương chủ nghĩa, chống chủ nghĩa cơ hội và mọi biểu hiện bè phái trong Đảng.Giữ gìn và phát huy truyền thống đó là trách nhiệm của toàn Đảng Toàn Đảng phải thực hiện nghiêm túc lời dặncủa chủ tịch Hồ Chí Minh, ra sức giữ gìn và bảo vệ sự đoàn kết nhất trí trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắtmình

Thực tiễn của Đảng ta trong những năm gần đây và nguyên nhân đổ vỡ của các ĐCS ở Đông âu và Liên Xôcho thấy ý nghĩa cực kỳ to lớn của việc giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong Đảng Chúng ta cần ý thức sâu sắclời dặn của Bác Hồ rằng đoàn kết thì sống, chia rẽ là tử

Câu 4: Đoàn kết thống nhất trong Đảng.

Kế thừa tư tưởng của Mác-ăngghen và qua quá trình hoạt động xây dựng Đảng Lênin cho rằng: “sự đoànkết thống nhất trong Đảng bắt nguồn từ bản chất của giai cấp công nhân và đó là nguồn gốc sức mạnh vô địch và

vô tận của Đảng” (Lênin Toàn Tập, Tập 2, NXB Tiến Bộ, Trang 107-108).Và để phát huy sức mạnh vô địch và vôtận đó, cần phải đấu tranh, thanh trừ chủ nghĩa cơ hội, cải lương và chủ nghĩa bè phái Ngương chỉ rõ “trong mộtnước đang thực hiện chuyên chính vô sả thì một sự chia rẽ trong nội bộ GC vô sản hoặc giữa Đảng của GC vôsản với quần chúng vô sản không phải chỉ là nguy hiểm mà còn là cực kì nguy hiểm…” (Lênin Tøoàn Tập, Tập 42,Trang 336)

Đảng ta coi đoàn kết trong Đảng là sinh mệnh của Đảng, là vấn đề sống còn của cách mạng, là cơ sở đểthống nhất GC là điều kiện để đoàn kết toàn dân đưa cách mạng đến thắng lợi Do đó, Đảng ta luôn quan tâm xâydựng và củng có sự đoàn kết thống nhất trong Đảng qua các thời kì khác nhau trên con đường cách mạng Chủtịch Hồ Chí Minh khẳng định: “đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công”, điều lệ đầu tiên của Đảng thôngqua tại đại hội I (3/1935) ghi rõ: Đảng là một khối thống nhất về tổ chức, hướng hành động Đảng tuyệt đối khôngthoả hiệp với những xu hướng bè phái Mọi sự chia rẽ là tội ác lớn nhất đối với Đảng Đảng luôn nhắc nhở các cấp

bộ Đảng, toàn thể Đảng viên phải hết sức quan tâm xây dựng và giữ gìn sự thống nhất như giữ gìn con ngươngcủa mất mình

Đoàn kết thống nhất trong Đảng phải dựa trên những cơ sở sau đây:

1.Đoàn kết thống nhất dựa trên cơ sở chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, chính sáchđúng của Đảng Đây là một bài học kinh nghiệm then chốt trong việc xây dựng đoàn kết thống nhất trong Đảng.Bởi vì chỉ có trên cơ sở chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối chính sách của Đảng mới cungcấp cho chúang ta một thế giới quan và phương pháp luận đúng đắn trong đánh giá, giải quyết các vấn đề Xa rời

nó thì sẽ mất phương hướng và xa rời mục tiêu đoàn kết của Đảng, dẽ rơi vào đoàn kết theo kiểu phường hội, cục

bộ địa phương chủ nghĩa

Quán triệt bài học này đòi hỏi chúng ta cần phải nắm vững được vị trí, vai trò của đoàn kết thống nhất và tưtưởng cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng về đoàn kết; mỗi cán bộ Đảng viên phảiquán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng để làm cơ sở cho đoàn kết thống nhấttrong tư tưởng và tổ chức; các cấp ủy phải đặc biệt coi trọng việc xây dựng chủ trương, nhiệm vụ và biện pháplãnh đạo đúng đắn phù hợp với tình hình đơn vị

2.Sự đoàn kết thống nhất trong Đảng phải dựa trên cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung dânchủ Nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc chỉ đạo và tổ chức hoạt động của Đảng để đem đến sự thốngnhất trong ý chí và hành động, do đó chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ vừa là nguyên tắc vừa là biện phápxây dựng đoàn kết thống nhất

Chấp hành nguyên tắc này cần thực hiện những yêu cầu sau: