Tiết 30 – Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA Phần phụ chân khớp phân đốt, các đốt khớp động với nhau làm phần phụ rất linh hoạt... Tiết 30 – Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA Sự phá
Trang 1Tiết 30 – Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA
Trang 2Hình 29.1 Đặc điểm cấu tạo
Trang 3Tiết 30 – Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA
Phần phụ chân khớp phân đốt, các đốt khớp động với nhau làm phần phụ rất linh hoạt
Trang 4Hình 29.2 Cấu tạo cơ
Trang 5Tiết 30 – Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA
Sự phát triển và tăng trưởng gắn liền với sự lột xác, thay vỏ cũ bằng vỏ mới thích hợp với cơ thể.
Trang 6Hình 29.4 Lát cắt ngang qua ngực châu chấu
Quan sát thấy có những bộ phận nào?
Vỏ kitin, cơ dọc, cơ lưng bụng.
? Nêu vai trò của vỏ kitin đối với đời sống của chân khớp? Che chở và làm chỗ dựa vững chắc cho các bó cơ bám vào, để cùng với vỏ tham gia vào các cử động.
Trang 7Tiết 30 – Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA
Trang 8ra làm nguồn thức ăn.
Trang 9∇ Suy nghĩ và đánh dấu () vào ô trống ở hình để chọn lấy các đặc điểm được coi là đặc
điểm chung của ngành chân khớp.
Hình 29.1 Đặc điểm cấu tạo
Hình 29.3 Sự phát triển của chân
khớp
Sự phát triển và tăng trưởng gắn liền với
sự lột xác, thay vỏ cũ bằng vỏ mới thích hợp với cơ thể.
Hình 29.4
Lát cắt ngang qua ngực
châu chấu
Vỏ ki tin vừa che chở bên
ngoài, vừa làm chỗ bám cho
cơ Do đó có chức năng như
xương, được gọi là bộ
xương ngoài.
Hình 29.5 Cấu tạo mắt kép
Mắt kép (ở tôm, sâu bọ) gồm nhiều ô mắt ghép lại Mỗi Ô có đủ màng sừng, thể thuỷ tinh (1) và các dây thần kinh thị giác (2)
Hình 29.6 Tập tính ở kiến
Một số loài kiến biết chăn nuôi các con rệp sáp để hút dịch ngọt do rệp tiết ra làm nguồn thức ăn.
? Nêu đặc điểm chung của ngành chân khớp?
? Trong số các đặc điểm của chân khớp, thì đặc điểm nào ảnh hưởng
lớn đến sự phân bố rộng rãi của chúng?
Trang 10II - SỰ ĐA DẠNG Ở CHÂN KHỚP
Trang 11Bảng 1 Sự đa dạng về cấu tạo và môi trường sống của chân khớp
ST
T TÊN ĐẠI DIỆN
MÔI TRƯỜNG SỐNG
CÁC PHẦN
CƠ THỂ
RÂU
CHÂN NGỰC (SỐ ĐÔI)
CÁNH
1 (Tôm sông) Giáp xác
- 2
đôi
- 3 đôi
Thảo luận nhóm, đánh dấu () và lựa chọn các cụm từ gợi ý ở cuối bảng để hoàn
Trang 12II - SỰ ĐA DẠNG Ở CHÂN KHỚP
1 Đa dạng về cấu tạo và môi trường sống
Ngoài đa dạng về cấu tạo và môi trường sống, sự đa dạng ở chân khớp còn được thể hiện ở đặc điểm
nào?
2 Đa dạng về tập tính
Nghiên cứu bảng 2 (Sgk trang 92) Ngành chân khớp
có những tập tính chính nào?
Tại sao chân khớp lại đa dạng về tập tính?
Vì thần kinh phát triển ở chân khớp đã giúp chúng rất đa dạng về tập tính
Trang 13VE SẦU KIẾN ONG MẬT
Trang 14+ Ở nước: là chân bơi.
+ Ở cạn: là chân bò.
+ Ở trong đất là chân đào bới.
- Phần phụ miệng cũng thích nghi với các thức ăn lỏng, rắn … khác nhau.
- Đặc điểm thần kinh (đặc biệt là não phát triển) và các giác quan phát triển là cơ sở để hoàn thiện các tập tính phong phú ở sâu bọ.
Trang 15Tiết 30 – Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA
III - VAI TRÒ THỰC TIỄN
? Hãy kể tên một số đại diện thuộc lớp giáp xác, lớp hình nhện, và lớp sâu bọ có ở địa phương em?
Trang 16∇ Hãy dựa vào kiến thức đã học, liên hệ đến thực tiễn thiên nhiên, đánh dấu () vào ô trống của bảng 3 cho phù hợp.
3 Lớp sâu bọ
Châu chấu Ong mật Mọt hại gỗ
Trang 17Bảng 3 Vai trò của ngành chân khớp STT Tên các đại diện có ở
địa phương Có lợi Có hại
1 Lớp giáp xác
Tôm sông Tép
Cua đồng
2 Lớp hình nhện
Nhện chăng lưới
Bọ cạp Con ve bò
3 Lớp sâu bọ
Châu chấu Ong mật Mọt hại gỗ
Thực phẩm
Bắt sâu bọ có hại
Làm thuốc, thụ phấn cho hoa
Hại cây trồng
Hại đồ gỗ trong nhà
? Trong số 3 lớp của chân khớp (Giáp xác, chân khớp, hình nhện) thì lớp nào có giá trị thực phẩm lớn nhất? Cho ví dụ?
Thực phẩm Thực phẩm
Thực phẩm
Bắt sâu bọ có hại …
Truyền bệnh
- Lớp giáp xác có giá trị thực phẩm lớn nhất
- Hầu hết các loài tôm, cua ở biển, ở nước ngọt … có giá trị thực phẩm và xuất khẩu, đều thuộc lớp giáp xác.
Trang 18- Các phần phụ có cấu tạo thích nghi với từng môi trường sống như:
+ Ở nước là chân bơi.
+ Ở cạn là chân bò.
+ Ở trong đất là chân đào bới.
- Phần phụ miệng cũng thích nghi với các thức ăn lỏng, rắn … khác nhau.
- Đặc điểm thần kinh (Đặc biệt là não phát triển) và các giác quan phát triển là cơ sở để hoàn thiện các tập tính phong phú ở sâu bọ
Trang 19Củng cố, luyện tập
? Trong số các đặc điểm của chân khớp thì đặc điểm nào ảnh hưởng đến sự phân bố rộng rãi của chúng?
- Đặc điểm quan trọng của chân khớp là có vỏ kitin (vừa
là bộ xương ngoài, vừa chống bay hơi nước) thích nghi sống trên cạn.
- Chân phân đốt khớp động (làm khả năng di chuyển
được linh hoạt và tăng cường), đặc điểm được dùng đặt tên cho cả ngành chân khớp.
Trang 20b) Cung cấp thực phẩm cho con người: Châu chấu,
ve bò.
c) Chân khớp rất đa dạng về cấu tạo, môi trường sống và tập tính.
d) Thụ phấn cho cây trồng: Châu chấu, sâu non.
e) Truyền bệnh: Ruồi, muỗi …
Trang 21Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Học thuộc bài cũ + Hoàn thành vở bài tập.
-Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 (sgk trang 98).
- Nghiên cứu trước bài 31: Cá chép (sgk trang 102).
- Về nhà quan sát trước cấu tạo ngoài của cá chép.
Trang 22HỌC SINH NGOAN,
HỌC GIỎI