Bài 29. Đặc điểm chung và vai trò của ngành Chân khớp

Bài 29. Đặc điểm chung và vai trò của ngành Chân khớp tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập l...

1 Trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp sâu bọ? Kiểm tra bài cũ

Kiểm tra bài cũ

Ngành chân chân khớp có 3 lớp:

- Lớp giáp xác (đại diện là tôm sông)

- Lớp hình nhện (đại diện là nhện)

- Lớp sâu bọ (đại diện là châu chấu)

2 Ngành chân khớp có mấy lớp, kể tên đại diện các lớp?

Ao hồ

Sông

Biển khơi

Lòng đất

Không trung

Sa mạc

Vùng cực

Cái ghẻ sống kí sinh

Bướm sống tự do

Tiết 30 - Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ

CỦA NGÀNH CHÂN KHỚP

I ĐẶC ĐIỂM CHUNG

Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ

CỦA NGÀNH CHÂN KHỚP

Thảo luận nhóm: đánh dấu x vào ô trống

“Tìm ra các đặc điểm chung của ngành chân khớp”

Hình 29.1 Đặc điểm cấu tạo phần phụ

Phần phụ chân khớp phân đốt Các đốt khớp động với nhau làm phần phụ rất linh hoạt

X

Hình 29.2 Cấu tạo cơ quan miệng

Cơ quan miệng gồm nhiều phần phụ tham gia để: bắt, giữ và chế biến mồi 1 Môi trên;

2 Hàm trên; 3 Hàm dưới

Hình 29.3 Sự phát triển của chân khớp

Sự phát triển và tăng trưởng gắn liền với sự lột xác, thay vỏ cũ bằng vỏ mới thích hợp với cơ thể

A - Ở giáp xác (tôm) ; B - Ở sâu bọ (ong

mật)

X

Hình 29.4 Lát cắt ngang qua ngực châu chấu

1 Vỏ kitin: 2 Cơ dọc: 3 Cơ lưng bụng

Vỏ kitin vừa che chở bên ngoài, vừa làm chỗ bám cho cơ Do đó có chức năng như xương, được gọi

là bộ xương ngoài

X

Hình 29.5 Cấu tạo mắt kép

Mắt kép (ở tôm, sâu bọ) gồm nhiều ô mắt kép ghép lại Mỗi ô mắt có đủ màng sừng, thể thủy tinh (1) các dây thần kinh thị giác (2)

Hình 29.6 Tập tính ở kiến

Một số loài kiến biết chăn nuôi các con rệp sáp để hút dịch ngọt do rệp tiết ra làm nguồn thức ăn

X

x

Mắt kép ở ruồi

- Có vỏ kitin che chở bên ngoài

và làm chỗ bám cho cơ

- Phần phụ phân đốt, các đốt khớp động với nhau.

- Sự phát triển và tăng tr ởng gắn liền với sự lột xác.

Bài 29 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRề

Biến thái ở bọ rùa và muỗi

Biến thái ở chuồn chuồn và ruồi

Biến thái ở ve sầu

II SỰ ĐA DẠNG Ở CHÂN KHỚP

Đa dạng về cấu tạo và môi trường sống :

Đánh dấu (√ ) và ghi theo yêu c ầ u bảng 1 (trang 96)

để thấy tính đa dạng trong cấu tạo và môi trường sống của chân khớp

Bảng 1 Đa dạng về cấu tạo và môi trường sống của Chân Khớp

Râu Chân

ngực (số đôi)

Cánh Nước Nơi

ẩm cạn Ở lượng Số Không Không có Có

? Qua bảng 1, em có nhận xét gì về cấu tạo và môi trường sống của ngành chân khớp?

Nhờ sự thích nghi với điều kiện sống và

môi trường khác nhau mà chân khớp rất

đa dạng về cấu tạo, môi trường sống.

II SỰ ĐA DẠNG Ở CHÂN KHỚP

Đa dạng về cấu tạo và môi trường sống

Đa dạng về tập tính

Vì sao chân khớp rất đa dạng về tập tính ?

 Thần kinh phát triển cao giúp chân khớp

rất đa dạng về tập tính.

Tôm dùng càng tấn công mồi

Nhện chăng lưới

Ve sầu đực phát tín hiệu

Tôm ở nhờ (cộng sinh với hải quỳ) Ong mật dự trữ thức ănChăm sóc thế hệ sau

Kiến tha mồi (dự trữ thức ăn)

Kiến làm tổ và chăm sóc thế hệ sau

Kiến trồng nấm Kiến chăn nuôi rệp sáp

Nhiều loài ong, mối, kiến,… sống tập trung thành đàn có tổ chức chặt chẽ như một “xã hội” Tất nhiên, đây chỉ là bản năng.

+ +

II SỰ ĐA DẠNG Ở CHÂN KHỚP

Qua nội dung bảng 1 và bảng 2.

Sự đa dạng ở chân khớp được thể hiện như thế nào?

Nhờ sự thích nghi với điều kiện sống và môi trường sống khác nhau mà ngành chân khớp rất đa dạng về cấu tạo, môi trường sống và tập tính

II SỰ ĐA DẠNG Ở CHÂN KHỚP

- Nhờ sự thích nghi với điều kiện sống và môi trường sống khác nhau mà ngành chân khớp rất đa dạng về cấu tạo, môi trường sống và tập tính

III.VAI TRÒ THỰC TIỄN

STT  

Tên đại diện có ở địa

phương Có lợi Có hại

III.VAI TRÒ THỰC TIỄN

- Ngành chân khớp có lợi nhiều mặt: chữa bệnh, làm thực phẩm, thụ phấn cho cây trồng …, nhưng cũng gây hại không nhỏ như: hại cây trồng, hại đồ gỗ trong nhà, truyền bệnh nguy hiểm …

Trong các đại diện của ngành chân khớp thì đại diện nào có giá trị thực phẩm lớn nhất?

Tôm thẻ Tôm he Tôm càng xanh

Tôm bạc

Con ghẹ Con cua biển

Tôm sú

Lớp giáp xác

D: Phần phụ phân đốt các đốt khớp động với nhau,

có vỏ kitin.

Chọn câu đúng nhất trong các câu sau đây

Câu 2: Sự đa dạng của ngành chân khớp thể hiện ở những đặc điểm nào?

A: Đa dạng về môi trường sống

B: Đa dạng về cấu tạo.

C: Đa dạng về tập tính

D: Đa dạng về cấu tạo, môi trường sống, tập tính.

Chọn câu đúng nhất trong các câu sau đây

Bài tập củng cố

Câu 3: Người ta đã lợi dụng đặc điểm nào của ruồi để dung bọc nước đuổi chúng?

Câu 4: Động vật nào thuộc ngành chân khớp có giá trị xuất khẩu?

A: Tôm sú, tôm hùm B: Bọ cạp.

C: Cua, nhện đỏ D: Tôm càng xanh, ong mật.

Chọn câu đúng nhất trong các câu sau đây

Bài tập củng cố

- Có vỏ kitin

Là bộ xương ngoài

Hạn chế thoát hơi nước

⇒Thích nghi với môi trường cạn

- Chân phân đốt, khớp động

⇒ Di chuyển linh hoạt

Trong số các đặc điểm của chân khớp thì đặc điểm nào ảnh hưởng lớn đến sự phân bố rộng rãi của

chúng?

Bài tập củng cố

- Các phần phụ phân đốt có cấu tạo thích nghi với từng

môi trường sống:

+ Ở nước: chân bơi

- Đặc điểm hệ thần kinh và giác quan phát triển là

cơ sở để hoàn thiện các tập tính phong phú ở chân khớp.

Kiến thức cần nhớ:

• Ngành chân khớp có ba đặc điểm:

- Có bộ xương ngoài bằng kitin nâng đỡ, che chở

- Các chân phân đốt khớp động

- Lột xác nhiều lần để tăng trưởng cơ thể

• Chân khớp rất đa dạng về cấu tạo, môi trường sống

và tập tính

• Chúng có lợi về nhiều mặt: Chữa bệnh, làm thực phẩm, thụ phấn cho cây,… bên cạnh đó nó cũng có hại: Hại cây trồng, truyền bệnh,…