Tiết 60: PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤNI/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp học sinh: - Về kiến thức: có những hiểu biết đầu tiên về phỏng vấn và trả lời phỏng vấn, một loại hoạt động không thể t
Trang 1Tiết 60: PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp học sinh:
- Về kiến thức: có những hiểu biết đầu tiên về phỏng vấn và trả lời phỏng vấn,
một loại hoạt động không thể thiếu trong xã hội văn minh
- Về kỹ năng: nắm được một số kỹ năng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn, nhất là
kỹ năng đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi
- Về thái độ: thông qua việc học tập phỏng vấn và trả lời phỏng vấn thấy được
sự cần thiết phải có thái độ khiêm tốn, nhã nhặn, biết chia sẻ, biết lắng nghe… trong giao tiếp với mọi người
II/ PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách thiết kế bài giảng
( Lớp 11 cơ bản tập 1, NXB Giáo Dục, 2009)
- Phương pháp thông báo- giải thích,đàm thoại, thảo luận
III/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức: 1 phút
Kiểm tra sĩ số, nề nếp
2 Kiểm tra bài cũ: 3 phút
Câu hỏi: Em hãy phân tích ngắn gọn những đặc trưng cơ bản của phong
cách ngôn ngữ báo chí?
3 Bài mới:
Lời giới thiệu vào bài: Nói đến phỏng vấn, nhiều người thường nghĩ ngay
đến một công việc riêng của các phóng viên Đúng là các phóng viên rất hay phải thực hiện những cuộc phỏng vấn Thế nhưng, việc hiểu biết về phỏng vấn và trả lời phỏng vấn lại không chỉ cần thiết riêng cho những người làm công tác báo chí vả truyền thông Những năm gần đây, phỏng vấn và trả lời phỏng vấn ngày càng được áp dụng rộng rãi trong rất nhiều lĩnh vực chẳng hạn như trong tuyển dụng việc làm…Với nhiều công ty danh tiếng trong và ngoài nước, việc tìm hiểu năng lực thực sự của ứng viên qua phỏng vấn là
Trang 2một công việc có ý nghĩa khoa học thực sự Vì vậy, để giúp các em sớm có
những kiến thức và kỹ năng cần thiết về phỏng vấn và trả lời phỏng vấn để
có thể áp dụng vào cuộc sống thì hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm
hiểu bài “ phỏng vấn và trả lời phỏng vấn”
Thời
gian
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG CẦN ĐẠT
HĐ CỦA GV HĐ CỦA HS
5’
Hoạt động 1:
GV hướng dẫn HS tìm hiểu
thế nào là phỏng vấn và trả
lời phỏng vấn bằng phương
pháp gợi mở, thông báo:
GV cho HS theo dõi một bài
phỏng vấn trên báo và trả lời
câu hỏi:
- Đoạn văn trên có mấy
người? Họ trong những vai trò gì?
- Từ bài phỏng vấn trên,
em hiểu như thế nào là phỏng vấn và trả lời phỏng vấn?
GV nghe HS trả lời, nhận xét,
bổ sung và rút ra khái niệm
Hiện nay vẫn còn rất nhiều
định nghĩa khác nhau tương
ứng với những quan niệm về
phỏng vấn và trả lời phỏng
vấn.Một số người mới chỉ coi
phỏng vấn và trả lời là một
cuộc trò chuyện nhằm tìm kiếm
thông tin Một số khác lại chú
ý hơn đến mục đích và ý nghĩa,
cấp thiết mà sự phỏng vấn và
trả lời phỏng vấn phải đạt tới
thông qua cuộc trò chuyện đó
Hoạt động 1:
Tìm hiểu về thế nào phỏng vấn và trả lời phỏng vấn
- HS quan sát trên bảng và trả lời câu hỏi
- HS suy nghĩ
và trả lời
I/ Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn
là gì?:
Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là cuộc hỏi- đáp có mục đích nhằm thu thập hoặc cung cấp thông tin về một chủ đề được quan tâm
Trang 3Hoạt động 2:
GV hướng dẫn HS tìm hiểu
mục đích, tầm quan trọng
của phỏng vấn và trả lời
phỏng vấn:
GV cho HS đọc mục I SGK và
trả lời câu hỏi:
- Kể lại một số hoạt động
phỏng vấn mà em biết?
GV lắng nghe, nhận xét và bổ
sung
Một chính khách, 1 nhà
văn, 1nhà hoạt động xã hội, 1doanh nhân… trả lời trên tivi
Một bài phỏng vấn đăng
báo
Phỏng vấn và trả lời
phỏng vấn khi xin việc ở
1 công ty, cơ quan, doanh nghiệp…
- Từ những cuộc phỏng vấn
vừa nêu em hãy cho biết, người
ta phỏng vấn và trả lời phỏng
vấn để làm gì?
GV lắng nghe, nhận xét và bổ
sung
- Một xã hội thực sự dân chủ,
Hoạt động 2:
Tìm hiểu mục đích,tầm quan trọng của phỏng vấn và trả lời phỏng vấn.
- HS trả lời
- HS suy nghĩ
và trả lời
- HS trả lời
II/ Mục đích, tầm quan trọng của phỏng vấn và trả lời phỏng vấn:
- Mục đích:
Để chuyện trò, để biết rõ hơn
về một người nổi tiếng
Để biết quan điểm của người được hỏi về một chủ đề có ý nghĩa xã hội đang được dư luận quan tâm
Để thấy tầm quan trọng, ý nghĩa xã hội của vấn đề đang được phỏng vấn
Để tạo lập các quan hệ xã hội
Để chọn người phù hợp với công việc…
- Tầm quan trọng:
Trang 4văn minh không thể không đề
cao vai trò quan trọng của các
hoạt động phỏng vấn Nói như
thế đúng hay không? Vì sao?
GV nhận xét và chuẩn xác kiến
thức
Tôn trọng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là tôn trọng sự thật, tôn trọng quyền được bày tỏ ý kiến của công chúng Vì thế, là một biểu hiện của tinh thần dân chủ trong xã hội văn minh
15’
Hoạt động 3:
GV hướng dẫn HS tìm hiểu
những yêu cầu cơ bản của
hoạt động phỏng vấn:
- Theo em có thể chia quá trình
phỏng vấn ra làm mấy giai
đoạn?
* GV cho HS đọc mục II.1.a
trong SGK và trả lời câu hỏi:
- Trong khâu chuẩn bị phỏng
vấn, nếu chỉ xác định sẽ hỏi cái
gì, để làm gì và hỏi ai thì đã đủ
chưa? Vì sao?
- Nếu được giao nhiệm vụ
phỏng vấn em cần chuẩn bị
những yếu tố gì?
GV lắng nghe, nhận xét và
chuẩn xác kiến thức
- Giữa các yếu tố trên có quan
hệ với nhau hay không?
GV nhận xét và bổ sung
Các yếu tố trên không tồn tại
riêng lẽ mà phải gắn bó, kết
hợp với nhau, quyết định lẫn
nhau Ví dụ, đối tượng phỏng
vấn phải phù hợp với mục đích
và chủ đề phỏng vấn Việc
phỏng vấn cái gì và để làm gì
quyết định việc chọn phỏng
vấn ai
* GV cho HS đọc mục II.1.b
Hoạt động 3:
Tìm hiểu những yêu cầu cơ bản của hoạt động phỏng vấn:
- HS trả lời
- HS suy nghĩ
và trả lời
- HS trả lời
- HS trả lời
III/ Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động phỏng vấn:
1 Chuẩn bị phỏng vấn:
Gồm 5 yếu tố:
Người phỏng vấn
Người trả lời phỏng vấn
Mục đích phỏng vấn
Chủ đề phỏng vấn
Phương tiện phỏng vấn
Trang 5trong SGK, hướng dẫn HS thảo
luận từng cặp những câu hỏi
trong mục này, từ đó trả lời
những câu hỏi sau:
- Xây dựng câu hỏi phải đạt
điều kiện gì?
- Để thu thập được nhiều thông
tin, người phỏng vấn nên xây
dựng những câu hỏi như thế
nào và tránh những câu hỏi gì?
GV lắng nghe HS trả lời nhận
xét và chuẩn xác kiến thức
* GV hướng dẫn HS trả lời
những câu hỏi ở mục II.2 SGK:
- Khi phỏng vấn, có phải bao
giờ người phỏng vấn cũng chỉ
sử dụng những câu hỏi đã
chuẩn bị sẵn không? Tại sao?
GV lắng nghe, nhận xét và bổ
sung
- Trong quá trình phỏng vấn,
ngoài sự khiêm tốn, nhã nhặn
và chăm chú lắng nghe người
phỏng vấn cần có thái độ như
- HS suy nghĩ
và trả lời
- HS suy nghĩ
và trả lời
- HS suy nghĩ
và trả lời
- HS trả lời
- Xây dựng câu hỏi phỏng vấn cần:
Ngắn gọn, rõ ràng
Phù hợp với mục đích và đối tượng phỏng vấn
Làm rõ chủ đề
Liên kết với nhau và được sắp xếp theo một trình tự hợp lí
- Để thu thập được nhiều nhất những thông tin mong muốn ta cần tránh:
Những câu hỏi mà người trả lời chỉ cần đáp đúng- sai, có-không
Nên đặt câu hỏi hay và khai thác được nhiều thông tin từ người được phỏng vấn
2 Tiến hành phỏng vấn:
- Phỏng vấn cần lắng nghe lời đáp
để đưa ra thêm những câu hỏi phụ nhằm:
Làm cho câu chuyện liên tục, không rời rạc, gián đoạn
Khéo léo lái người phỏng vấn trở lại chủ đề phỏng vấn nếu thấy họ có dấu hiệu “ lạc đề”
Gợi mở khiến người trả lời phỏng vấn có thể nêu ý kiến được rõ hơn
- Cuộc phỏng vấn nên diễn ra trong không khí thân tình, tự nhiên: Người phỏng vấn không chỉ cần
Trang 6thế nào?
GV nhận xét và bổ sung
- Khi kết thúc phỏng vấn,
người phỏng vấn cần nhớ làm
việc gì để bày tỏ sự trân trọng
đối với người trả lời phỏng
vấn?
GV nhận xét, chuẩn xác kiến
thức
* GV cho HS đọc mục II.3
SGK và trả lời câu hỏi:
- Theo em khi biên tập phỏng
vấn, người phỏng vấn có được
phép sửa lại lời nói của người
được phỏng vấn cho hay hơn
và đúng ý của mình không? Vì
sao?
- Ghi lại nét mặt, ánh mắt, cử
chỉ của người trả lời phỏng vấn
không, hay chỉ được ghi lời nói
của họ? Vì sao?
GV lắng nghe, nhận xét và
chuẩn xác kiến thức
Ngoài ra, bài phỏng vấn phải
được trình bày rõ ràng, trong
sáng, hấp dẫn
- HS trả lời
- HS suy nghĩ
và trả lời
- HS suy nghĩ
và trả lời
lịch thiệp, nhã nhặn, biết lắng nghe, đồng cảm với người cùng nói chuyện mà còn cần tỏ ra tôn trọng
ý kiến của họ bằng cách chăm chú ghi chép và cố tránh chạm đến những chổ là người phỏng vấn không vui
- Trước khi kết thúc, người phỏng vấn không nên quên cám ơn người trả lời phỏng vấn đã dành công sức, thời gian cho buổi chuyện trò
3 Biên tập sau khi phỏng vấn:
- Kết quả phỏng vấn phải được trình bày trung thực Người phỏng vấn có thể sửa lại câu trả lời cho ngắn gọn nhưng không thay đổi ý của người được phỏng vấn
- Nếu có điền kiện thì ta nên ghi lại nét mặt, ánh mắt, cử chỉ của người trả lời phỏng vấn
Hoạt động 4:
GV hướng dẫn HS tìm hiểu
những yêu cầu đối với người
trả lời phỏng vấn:
Hoạt động 4:
Tìm hiểu những yêu cầu cơ bản đối với người
IV/ Những yêu cầu cơ bản đối với người trả lời phỏng vấn:
Trang 7GV cho HS đọc mục III SGK
và trả lời câu hỏi:
- Có những yêu cầu nào đối với
người trả lời phỏng vấn?
- Đọc ví dụ SGK và nhận xét
cách trả lời phỏng vấn của chủ
tịch Hồ Chí Minh? Ngoài
những yêu cầu đã nêu thì người
trả lời phỏng vấn cần đạt
những yêu cầu nào nữa?
GV nhận xét, bổ sung và chuẩn
xác kiến thức
trả lời phỏng vấn:
- HS trả lời
- HS trả lời
- Trả lời trung thực, rõ ràng ý kiến của mình với thái độ chân thành, thẳng thắn
- Ngoài ra, người trả lời phỏng vấn cần phải trình bày dễ hiểu, hấp dẫn, thông minh
8’
Hoạt động 5:
GV hướng dẫn HS luyện tập:
GV đưa ra chủ đề : “ Lý tưởng
sống của học sinh, thanh niên
thời đại Hồ Chí Minh”
- GV hướng dẫn HS phỏng vấn
và trả lời phỏng vấn theo cặp, 2
em một cặp 1 người đóng vai
người phỏng vấn, 1 người đóng
vai người trả lời phỏng vấn
- GV nhận xét và đánh giá cho
điểm
Hoạt động 5:
Luyện tập:
- Tiến hành thực hiện phỏng vấn và trả lời phỏng vấn theo chủ đề
V/ Luyện tập:
2’
Hoạt động 6:
GV hướng dẫn HS khái quát
vấn đề và tổng kết.
Hoạt động 6:
HS lắng nghe, ghi chép tổng kết.
VI/ Tổng kết:
Ghi nhớ (SGK) trang 182
4 Củng cố, dặn dò: 1phút
- GV tiến hành củng cố bài học
- Dặn dò HS về nhà làm bài tập phần luyện tập trong SGK và soạn bài “
Vĩnh biệt cửu trùng đài” của Nguyễn Huy Tưởng
Trang 8IV/ RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:
………
………
………
………
………
Bình Định, ngày 10 tháng 10 năm 2013
GV hướng dẫn Sinh viên thực hiện
Th.S Trần Diệu Nữ Lý Thị Mỹ Trang