trào lưu giải phóng duy tân

II.Những đề nghị cải cách ở Việt nam vào nửa cuối thế kỉ XIX: Vì sao các quan lại, sĩ phu đ a ra những đề nghị cải cách?. Nêu những nội dung chính trong các đề nghị cải cách của họ?...

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c«

Vµ c¸c em vÒ dù tiÕt häc h«m nay

Lịch sử

Kiểm tra bài cũ

Khởi nghĩa Yên Thế có những đặc điểm gì khác

so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời?

-Mục tiêu: Không bị chi phối bởi t t ởng Cần v ơng (giúp vua)

mà xuất phát từ lòng yêu n ớc, yêu quê h ơng, chiến đấu để

bảo vệ cuộc sống tự do.

-Lãnh đạo và thành phần tham gia cuộc khởi nghĩa: là nông dân -Địa bàn và hoạt động: Nổ ra ở vùng trung du Có lối đánh

linh hoạt cơ động.

-Thời gian: kéo dài (gần 30 năm)

Đáp án

TiÕt 43- Bµi 28

Trµo l u c¶I c¸ch duy t©n ë ViÖt Nam

nöa cuèi thÕ kØ XIX

I.T×nh h×nh ViÖt Nam nöa cuèi thÕ kØ XIX

Thø­­7­ngµy­10­th¸ng­3­n¨m­­2012 LÞch sö

TƯ LIỆU THAM KHẢO

“ưChínhưquyềnưphongưkiếnưnhàưNguyễnưsangưthờiưTựưĐứcưđã

ưxuốngưdốcưđếnưcựcưđộ.ưởưngoàiưthìưthựcưdânưPhápưđangưráoưriết chuẩnưbịưxâmưlược,ưởưtrongưthìưkinhưtếưđìnhưđốn,ưtàiưchínhưkiệtư

quệ,ưquânưlínhưbạcưnhược,ưthiênưtaiưcơưcậnưliênưmiên,ưphongưtràoư khởiưnghĩaưnôngưdânưvẫnưtiếpưdiễnưquyếtưliệt.ưTrongưkhiưđó,ưvuaư quanưnhàưNguyễnưngàyưmộtưđiưsâuưvàoưcuộcưsốngưxaưhoa,ưtruỵưlạc.

ưTựưĐứcưvẫnưthườngưxuyênưbàyưđặtưraưnhữngưcuộcưduưngoạnư

sănưbắnưvớiưcậnưthần,ưcungưnữ,ưxúcưtiếnưviệcưxâyưdựngưđềnưđài,ư lăngưtẩm.ưTrongưhoàngưcung,ưkhôngưkhiưnàoưngớtưyếnưtiệc,ư

Tư liệu tham khảo (tiếp)

- Về nông nghiệp, phần lớn ruộng đất đó tập trung vào tay địa chủ Do vậy, chế độ quõn điền khụng cũn tỏc dụng phỏt triển nụng nghiệp và

ổn định đời sống nhõn dõn.

Ở cỏc tỉnh phớa bắc, việc sửa đắp đờ khụng được chỳ trọng Lụt lội, hạn hỏn xảy ra luụn Thời Tự Đức, tài chớnh thiếu hụt, nạn tham nhũng phổ biến, việc sửa đắp đờ càng khú khăn hơn Cú nơi như phủ Khoỏi Chõu (Hưng Yờn), đờ vỡ 18 năm liền Dõn phiờu tỏn khắp nơi, trong dõn gian cú cõu : “Oai oỏi như phủ Khoỏi xin cơm” Cả một vựng đồng bằng phỡ nhiờu biến thành bói sậy.

-Về thủ cụng nghiệp, nhà Nguyễn thành lập nhiều xưởng đỳc tiền, đỳc sỳng, đúng tàu ở kinh đụ Huế, Hà Nội, Gia Định… Thợ giỏi cỏc địa phương được tập trung về sản xuất trong cỏc xưởng của nhà nước Vì vậy sản xuất thủ công nghiệp ở các địa ph ơng đình trệ.

- Về th ơng nghiệp, do những chính sách ngặt nghèo của nhà Nguyễn

Nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ t×nh h×nh ViÖt

Nam nöa cuèi thÕ kØ XIX

Nguyênưnhânưnàoưdẫnưđến nhữngư cuộcưkhởiưnghĩaưnôngưdânưchốngư triềuưđìnhưphongưkiếnưtrongưnửaư

cuốiưthếưkỉưXIXư?

TUYÊN QUANG

QUẢNG YÊN

HÀ NỘIBẮC NINHTHÁI NGUYÊN

2 3

Lược đồ khởi nghĩa nông dân nửa cuối thế kỉ XIX

(1) N¨m 1862 khëi nghÜa cña

Quèc hoµnh hµnh ë Th¸i Nguyªn

(4) N¨m 1861-1865 cuéc b¹o lo¹n

cña T¹ V¨n Phông ë vïng ven biÓn.

(5) N¨m 1866 cuéc khëi nghÜa

Nªu­nhËn­xÐt­chung­vÒ­t×nh­h×nh­kinh­tÕ,­

x·­héi­ViÖt­Nam­nöa­cuèi­thÕ­kØ­XIX?

D Thay đổi chế độ xã hội

A.Vay thật nhiều tiền từ nước ngoài về

cấp cho nhân dân

B Mở rộng quan hệ hợp tác với nước ngoài

C Tiến hành cải cách khơi dậy tiềm năng của đất nước

II.Những đề nghị cải cách ở Việt nam

vào nửa cuối thế kỉ XIX:

Vì sao các quan lại, sĩ phu đ a

ra những đề nghị cải cách?

Kể tên những sĩ phu tiêu biểu trong phong trào cải cách ở nửa cuối thế kỉ XIX?

Nêu những nội dung chính trong các đề nghị

cải cách của họ?

Xin mở cửa biển Trà Lí (Nam Định)

Đẩy mạnh việc khai khẩn ruộng hoang và khai mỏ, phát triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng

Xin mở 3 cửa biển ở miền Bắc và miền Trung

để thông th ơng với bên ngoài

Chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát triển công

th ơng nghiệp và tài chính, chỉnh đốn võ bị,

mở rộng ngoại giao, cải tổ giáo dục –

Đề nghị chấn h ng dân khí, khai thông dân trí,

bảo vệ đất n ớc.

yêuưcầuưđổiưmớiưnhữngưvấnưđềưgì?

Nguyễn Tr ờng Tộ ( 1828-1871), quê ở làng Bùi Chu, huyện H ng Nguyên, tỉnh Nghệ An

Ông sinh trong một gia đình Nho học theo

đạo Thiên Chúa Từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh, nh ng do chính sách kì thị những ng ời theo đạo nên không đ ợc dự thi Lớn lên ông là một trí thức Thiên Chúa giáo yêu n ớc Năm 1860, ông có dịp cùng một giám mục Pháp qua Rô-ma và Pa-ri đó, ông chú ý khảo sát kinh tế và Ở văn hoá ph ơng Tây rồi về n ớc năm 1863

Từ năm 1863 đến năm 1871, Nguyễn Tr ờng Tộ đã đệ trình vua Tự Đức 30 bản

điều trần, trong đó có Tế cấp bát điều (Tám

điều c p bách) dâng năm 1867, nêu lên ấ một hệ thống vấn đề kinh tế - xã hội quan trọng

(Theo Lịch sử Việt Nam- Tập II)

III Kết cục của các đề nghị cải cách

Emưcóưsuyưnghĩưgìưvềưcácưnhàưcảiưcáchưthờiưkìưnày?

Nêuưnhữngưhạnưchếưcủaưcácưđềư

nghịưcảiưcáchưcuốiưthếưkỉưXIX?

Em hãy cho biết kết cục của các đề nghị

cải cách trên?

Vì sao các đề nghị cải cách ở Việt Nam cuối thế kỉ XIX không thực hiện đ ợc?

Triều Nguyễn bảo thủ, bất lực trong việc thích ứng với hoàn cảnh

VUA TỰ ĐỨC phê:

“… Nguyễn Trường Tộ quỏ tin ở cỏc điều y

đề nghị…Tại sao lại thỳc giục

nhiều đến thế, khi mà cỏc phương phỏp cũ

Do hạn chế của nội dung

các đề nghị cải cách

Nguyên nhân khiến cho các đề nghị cải cách

không thực hiện đ ợc

Tuy không thực hiện đ ợc nh ng những đề nghị cải cách đó có ý nghĩa nh thế nào?

LÔ kÕt n¹p ViÖt Nam lµ

thµnh viªn chÝnh thøc cña ASEAN

XuÊt khÈu g¹o t¹i c¶ng H¶i Phßng

Mét khu chung c ë Hµ Néi

Đổi mới của Đảng và Nhà n ớc ta hiện nay:

- Xuất phát từ cơ sở trong n ớc

- Xã hội ổn định, có nền chính trị vững vàng

- Đ ợc nhân dân ủng hộ

Đáp án

V iệt Nam nửa cuối thế kỉ XIX rơi vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng.

Xuất hiện trào l u cải cách duy tân nhằm đ a đất n ớc thoát khỏi tình trạng

bế tắc.Trào l u này xuất phát từ lòng yêu n ớc, th ơng dân của một bộ phận

sĩ phu,văn thân và một số quan lại triều đình Nổi bật lên hệ thống các bản

điều trần của Nguyễn Tr ờng Tộ.ưưưư

ư

Không thực hiện đ ợc do nhiều lí do, nh ng đã phản ánh một nhu cầu thực

Trò chơi ô chữ

Luật chơi:

-Chọn một ô số bất kì, trả lời câu hỏi theo gợi ý Trả lời đúng bạn sẽ đ ợc nhận một tràng pháo tay.

-Mỗi ô chữ đều có chứa một con chữ trong ô chữ chìa khoá.

- Tìm ô chữ chìa khoá theo gợi ý Trả lời và giải thích đúng ô chữ chìa khoá bạn sẽ nhận đ ợc

điểm 10

- Học bài cũ

- Làm bài tập trong sách bài tập

- Giờ sau học lịch sử địa ph ơng, đọc tr ớc bài:

–Thăng Long – Hà Nội từ năm 1802 đến năm 1884–

NGUY N L TR CH Ễ Ộ Ạ

NGUY N L TR CH Ễ Ộ Ạ

Nhà chiến lược cách tân cuối thế kỷ 19 Tự là Hà Nhân, hiệu Kỳ Am, biệt hiệu Quỳ Ưu, Hồ Thiên Cư Sĩ, Bàn Cơ Điếu Đồ, quê ở làng Kế Môn, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên.

Xuất thân trong một gia đình khoa bảng, thân phụ là Tiến sĩ giữ chức Tổng đốc hàm Thượng thư, nhạc phụ là Tiến sĩ Phụ chính Đại thần Ông học rộng biết nhiều, ghét lối từ chương nên không đi thi, chỉ chú tâm vào con đường thực dụng Ông thường giao du với những người có tư tưởng tiến bộ, chấp nhận cái mới, chịu ảnh hưởng chính trị của tân thư và của Nguyễn Trường Tộ

Năm 1877, ông dâng một bản Thời vụ sách nêu lên những yêu cầu bức thiết của nước nhà Năm 1882, ông lại dâng bản Thời vụ sách 2 gồm 5 điều cốt yếu để

bảo vệ đất nước, trong đó có điểm dời đô về Thanh Hóa lấy chỗ hiểm yếu để giữ vững gốc nước Triều đình Tự Đức vẫn không chấp nhận những ý kiến gan ruột

của ông Năm 1892 triều Thành Thái, Ông lại dâng lên bản Thiên hạ đại thế luận

(Bàn chuyện lớn trong thiên hạ), nhưng vẫn bị bỏ qua Tuy vậy bản Thiên hạ đại thế luận lại được sĩ phu và những người có tư tưởng cách tân nhiệt liệt hưởng

VÀNG) LÃNH ĐẠO-1862

B¾c Ninh

Tuyªn Quang

Th¸i Nguyªn

HuÕ

TìnhưcảnhưngườiưnôngưdânưViệtưNamư

Nội dung cỏc đề nghị cải cách c a Nguy n Tr ng T ủ ễ ườ ộ

Về mặt kinh tế: ễng quan tõm đến cụng, nụng, thương

nghiệp Mở mang buụn bỏn trong nước và giao thương với

nước ngoài, mời cỏc cụng ty nước ngoài đến giỳp ta khai

thỏc tài lợi, sửa đổi thuế khoỏ…

thỏc tài lợi, sửa đổi thuế khoỏ…

Về mặt văn húa - giỏo dục: ễng đề xuất cải cỏch phong

tục, chủ trương coi trọng dõn, sửa đổi chế độ thi cử mở

mang việc học hành, thay đổi nội dung giỏo dục

diện chớnh trị trờn toàn thế giới thời đú, khuyờn triều đỡnh nờn

ngoại giao trực tiếp với chớnh phủ Phỏp tỡm cỏch ngăn chặn

õm mưu xõm lược của bọn Phỏp bờn này, khộo lộo chọn thời cơ

lấy lại 6 tỉnh Nam Kỳ, xỏc lập "tư thế làm chủ đún khỏch"

NGUYỄN TRƯỜNG TỘ

(1828 – 1871)

­­­­­­­­­­ Toµn­c¶nh­kinh­thµnh­HuÕ­

ưưưưưưưưưưđạiưnộiưHuếư

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­L¨ng­vua­Tù­§øc

TIẾT 45 BÀI 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM

NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX

I Tình hình Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX

a Chính trị :

+ Nông, công, thương nghiệp bị đình

trệ.

+ Tài chính cạn kiệt.

+ Nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu.

+ Chính quyền từ trung ương đến địa

phương mục ruỗng.

b Kinh tế:

Phần mộ Nguyễn Trường Tộ an táng tại Bùi Chu – Hưng Trung-Hưng Nguyên -Nghệ

An ( Xây dựng vào 1943)

Kh¸c nhau: