BÀI 14 - PHẦN III & IV

Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên TK XIII.. Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên TK XIII?. Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm

1

Làm cầu nối thôn tính các nước phía nam Trung Quốc.

Cướp bóc tài nguyên.

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Chọn đáp án đúng trong các phương án sau:.

a.Nhà Nguyên xâm lược Chăm Pa và Đại Việt để:

Kiểm tra bài cũ

1 Chọn đáp án đúng trong các phương án sau:.

b Lãnh đạo kháng chiến chống quân nguyên lần 2 là:

Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm

lược Mông – Nguyên (TK XIII).

III Cuộc kháng chiến lần thứ III chống quân

xâm lược Nguyên (1287- 1288).

1 Nhà Nguyên xâm lược Đại

Việt.

- Đình chỉ cuộc xâm lược Nhật Bản.

-Tập trung tướng giỏi.

- 30 vạn quân, 600 chiến thuyền và 17 vạn thạch lương.

a Chuẩn bị của địch và ta

- Địch: vua Nguyên quyết tâm cho quân

xâm lược Đại Việt lần thứ ba

? Hai lần xâm lược Đại Việt đều thất bại, vua Nguyên đã làm gì?

? Nêu những dẫn chứng về việc quân

Nguyên chuẩn

bị chu đáo cho cuộc xâm lược?

Tiết 26 Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm

lược Mông – Nguyên (TK XIII).

III Cuộc kháng chiến lần thứ III chống quân xâm

lược Nguyên (1287- 1288).

1 Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt.

a Chuẩn bị của địch và ta

- Địch: vua Nguyên quyết tâm cho quân

xâm lược Đại Việt lần thứ ba

- Ta: nhà Trần khẩn trương chuẩn bị

kháng chiến

? Trước nguy cơ

đó, vua tôi nhà Trần đã làm gì?

- Khẩn Trương chuẩn bị đánh giặc.

- Cử Trần Quốc Tuấn làm tổng chỉ huy.

Trần Quốc Tuấn

“ Ta thường

tới bữa quên

ăn, nửa đêm

vỗ gối Ruột

đau như

cắt”…

III Cuộc kháng chiến lần thứ III chống quân xâm lược Nguyên (1287- 1288).

1 Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt.

a Chuẩn bị của địch và ta ? Cuộc xâm lược

Đại Việt lần thứ ba của quân Nguyên diễn ra như thế nào ?

b Diễn biến

-Cuối tháng 12- 1287

quân Nguyên ồ ạt tiến vào

nước ta theo hai đường:

- Đường bộ do Thoát

Hoan chỉ huy vượt biên

giới đánh vào Lạng Sơn,

Bắc Giang.

-Về phía ta sau một vài

trận chặn giặc ở cửa ải,

Trần Quốc Tuấn cho

quân rút khỏi Vạn Kiếp

về vùng sông Đuống để

chặn giặc ở Thăng Long.

Thoát Hoan: là hoàng tử và là tướng trong lịch sử

Trung Quốc

Tướng

Ô Mã Nhi

(Chỉ huy quân thủy tiến vào nước ta)

Tiết 26 Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm

lược Mông – Nguyên (TK XIII).

III Cuộc kháng chiến lần thứ III chống quân xâm

lược Nguyên (1287- 1288).

1 Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt.

2 Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ.

? Tại sao Ô Mã Nhi không bảo

vệ đoàn thuyền lương?

? Diễn biến trận Vân Đồn như thế nào ?

a Diễn biến.

-Trần Khánh Dư cho quân mai phục

ở Vân Đồn đón đánh đoàn thuyền

lương của địch.

Tiết 26 Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm

lược Mông – Nguyên (TK XIII).

III Cuộc kháng chiến lần thứ 3

chống quân xâm lược Nguyên

(1287- 1288).

2 Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn

thuyền lương của Trương Văn Hổ.

a Diễn biến.

-Khi đoàn thuyền của Trương Văn

Hổ đến, quân ta từ nhiều phía đánh

ra dữ dội.

a Diễn biến b Kết quả c ý nghĩa

- Giặc rơi vào tình trạng khốn đốn, hoang mang.

- Tạo điều kiện để quân ta phản

công.

Tiết 26 Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm

lược Mông – Nguyên (TK XIII).

III Cuộc kháng chiến lần thứ III chống quân xâm

lược Nguyên (1287- 1288).

2 Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ.

? Kết quả trận Vân Đồn như thế nào?

? Chiến thắng Vân Đồn có ý nghĩa ra sao

?

Tiết 26 Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm

lược Mông – Nguyên (TK XIII).

III Cuộc kháng chiến lần thứ III chống quân xâm

lược Nguyên (1287- 1288).

3 Chiến thắng Bạch Đằng ? Đợi mãi

không thấy đoàn thuyền lương đến Thoát Hoan đã làm gì?

a Hoàn cảnh:

- Tháng 1 – 1288, Thoát Hoan cho quân chiếm

đóng Thăng Long

? Sau trận Vân Đồn tình thế của quân Nguyên như thế nào?

- Quân Nguyên ngày càng khó khăn, nhiều nơi

xung yếu bị quân ta chiếm lại, lương thực ngày

càng cạn kiệt, Thăng Long có nguy cơ bị cô lập

? Trước tình thế đó Thoát Hoan

đã làm gì ?

- Thoát Hoan quyết định rút quân về Vạn Kiếp và

từ đây rút quân về nước theo hai đường thuỷ, bộ

? Khi Thoát Hoan rút

quân, vua tôi nhà trần đã làm gì?

=> Nhà Trần mở cuộc phản công trên cả

2 mặt trận thuỷ, bộ

? Trình bày vài nét về địa thế sông Bạch Đằng?

X X X

X X X

XXX

Tiết 26 Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm

lược Mông – Nguyên (TK XIII).

III Cuộc kháng chiến lần thứ III

chống quân xâm lược Nguyên

(1287- 1288).

3 Chiến thắng Bạch Đằng

b Diễn biến:

- Tháng 4-1288, đoàn thuyền do Ô Mã Nhi

chỉ huy rút về nước bằng đường thủy trên

sông Bạch đằng

- Khi nước triều dâng cao ta nhử địch lọt

vào trận địa mai phục.

- Khi nước triều xuống, quân ta đổ ra

đánh, cuộc chiến đấu ác liệt diễn ra…Ô

Mã Nhi bị bắt sống.

- Trên bộ đội quân của Thoát Hoan rút

về nước cũng bị quân ta đánh ở nhiều nơi.

Sông Chanh - nơi diễn ra trận Bạch Bằng lịch sử

DI TÍCH CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG

Hai địa điểm cắm cọc được phát hiện (dấu X)

DI TÍCH CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG

Di tích bãi cọc chiến thắng Bạch Đằng năm 1288, tại xã Yên Giang, Yên Hưng

đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia

DI TÍCH CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG

Cọc gỗ Bạch Đằng

DI TÍCH CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG

Làng quê Hà Nam bên dòng sông Bạch Đằng lịch sử

Tiết 26 Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm

lược Mông – Nguyên (TK XIII).

III Cuộc kháng chiến lần thứ III chống quân xâm

lược Nguyên (1287- 1288).

3 Chiến thắng Bạch Đằng

c Kết quả:

- Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân

Nguyên đã kết thúc thắng lợi vẻ vang

? Trình bày kết quả cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân

xâm lược Nguyên?

? Em hãy nêu ý nghĩa của chiến

thắng Bạch Đằng năm 1288?

- Đập tan ý đồ xâm chiếm Đại Việt của đế chế

Nguyên Kế hoạch bành trướng xuống các

nước phía Nam TQ bị phá tan

Câu hỏi thảo luận.

Cách đánh giặc của nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần thứ

3 có gì giống và khác so với lần thứ 2?

Giống

• Tránh thế giặc mạnh, chủ

động vừa cản giặc vừa rút

lui để bảo toàn lực lượng.

• Thự hiện Vườn không nhà

trống để gây khó khăn cho

giặc.

• Chờ thời cơ để phản công

tiêu diệt giặc.

Khác.

• Tập trung tiêu diệt đoàn

thuyền lương của Trương Văn Hổ để chúng rơi vào thế bị động.

• Chủ trương bố trí trận địa

trên bãi cọc ở sông Bạch Đằng để tiêu diệt đoàn thuyền chiến của giặc.

Đáp án

U Q

N Ầ

N Ả

O T

O

C

Ố U

Q N

Ầ R

T

A

G N

Ồ

H

N Ê

I D

T

B Ì N H T H R

NƠI TRẦN QUỐC TUẤN TỔ CHỨC DUYỆT BINH

NGƯỜI LẬP NHIỀU CÔNG LỚN TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGUYÊN - MÔNG

BÓP NÁT QUẢ CAM TRONG TAY VÌ KHÔNG ĐƯỢC

DỰ BÀN KẾ SÁCH ĐÁNH GIẶC NƠI DIỄN RA HỘI NGHỊ CỦA CÁC

BÔ LÃO DO VUA TRẦN TRIỆU TẬP

TÊN CỦA TƯỚNG GIẶC BỊ CHÉM ĐẦU Ở TRẬN

TRẬN BẠCH ĐẰNG GIANG - 1288

Sự bành trướng của đế quốc Mông Cổ (Th Õ kØ XIII )

Mông Cổ

§Õ quèc

M«ng-Nguyªn (thÕ kØ XIII)

- DiÖn tÝch: 35 triÖu km2

- D©n sè: 50% thÕ giíi

IV nguyªn nh©n th¾ng lîi vµ

1 Nguyªn nh©n th¾ng lîi

Nªu nh÷ng nguyªn nh©n c¬ b¶n lµm nªn th¾ng lîi cña qu©n vµ d©n ta trong

ba lÇn kh¸ng chiÕn chèng

qu©n x©m l îc M«ng-

Nguyªn ?

1 Nguyên nhân thắng lợi

- Sự đồng tình, ủng hộ hết mình của nhân dân.

- Nhà Trần đã chuẩn bị chu đáo mọi mặt cho kháng chiến.

- Khối đoàn kết trong triều đình nói riêng và trong toàn dân tộc nói

chung đã đ ợc phát huy cao độ.

-Tinh thần chiến đấu quả

cảm của quân đội nhà Trần

- Sự chỉ đạo tài tình, sáng

suốt của Vua, quan nhà

Trần, đặc biệt là t ớng Trần Quốc Tuấn.

Thảo luận nhóm, trong đó:

- Nhóm 1: Nêu 1 số dẫn chứng để thấy rằng các tầng lớp nhân dân

đều nhiệt tình tham gia kháng chiến?

- Nhóm 2: Nhà Trần đã làm gì để phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc và chuẩn bị mọi mặt cho kháng chiến?

- Nhóm 3: Nêu một số dẫn chứng nói lên tinh thần chiến đấu quả cảm, sãn sàng hi sinh vì Tổ quốc của quân đội nhà Trần?

- Nhóm 4: Nêu một số đóng góp lớn của Trần Quốc Tuấn cho cuộc kháng chiến chống quân xâm l ợc Mông- Nguyên?

Thời gian thảo luận: 4 phút

đáp án thảo luận nhóm

Nhóm 1: Một số dẫn chứng về sự nhiệt tình tham gia

kháng chiến của nhân dân

- Nhân dân sãn sàng tham gia quân ngũ cùng triều đình

đánh giặc và tự vũ trang để đánh giặc

- Thực hiện nghiêm mọi điều lệnh của triều đình đặc biệt

là kế sách “V ờn không nhà trống”

- ủng hộ l ơng thực, vũ khí cho quân triều đình đánh giặc v.v Và …v.v…

đáp án thảo luận nhóm

Nhóm 2: Biện pháp để phát huy khối đại đoàn kết và chuẩn bị

mọi mặt cho kháng chiến

bộ v ơng triều để tạo nên hạt nhân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc(Tiêu biểu là Trần Quốc Tuấn và Trần Quang Khải)

- Nhà Trần rất chú trọng chăm lo, bồi d ỡng sức dân, sống gần gũi

và đ ợc lòng dân (Hội nghị Diên Hồng 1285…)

- Xây dựng quân đội vững mạnh, trang bị và huấn luyện chu đáo (Năm 1253 vua Trần Thái Tông cho lập Giảng võ đ ờng ở kinh đô Thăng Long để đào tạo võ quan cho quân đội)

….v.v… và… v.v…

đáp án thảo luận nhóm

Nhóm 4: Vai trò, đóng góp của Trần Quốc Tuấn trong

kháng chiến

tổng chỉ huy quân đội( Đề ra đ ờng lối, chỉ đạo và trực tiếp chiến đấu, huy động lòng dân, động viên quân đội )

- Đ a ra và áp dụng thành công những lí luận quân sự mới, sáng tạo( Chiến tranh nhân dân, lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh….)

- Là hạt nhân của khối đại đoàn kết dân tộc, khơi dậy và phát huy cao độ sức mạnh của cả quốc gia Đại Việt

….v.v… và… v.v…

Mét sè danh t íng næi tiÕng thêi TrÇn

TrÇn

Quèc

TuÊn

TrÇnQuangKh¶i

TrÇn

Kh¸nh

D

YÕt Kiªu

2 ý nghÜa lÞch sö.

Th¾ng lîi cña ba lÇn kh¸ng chiÕn chèng qu©n

x©m l îc M«ng- Nguyªn (ThÕ kØ XIII) cã

ý nghÜa lÞch sö nh thÕ nµo?

-Để lại nhiều bài học kinh

nghiệm qúi báu: Đoàn kết dân tộc, Chiến tranh nhân dân“

- Góp phần ngăn chặn những

cuộc xâm l ợc của quân Mông- Nguyên đối với Nhật Bản và

các n ớc Ph ơng Nam

Truyền thống quân sự Việt Nam (Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất)

a Bách chiến, bách thắng(Trăm trận, trăm thắng)

b Đánh thắng những kẻ thù hùng mạnh hơn gấp nhiều lần

c Lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh

d Khéo léo chuyển từ thế bị động sang chủ động, đẩy địch từ thế chủ động sang bị động

e Nghệ thuật chiến tranh nhân dân(Quan trọng nhất)

g Lợi dụng địa hình, địa lợi của đất n ớc để đánh giặc

h Tất cả các ý trên

Nhân dân ta đời đời nhớ ơn các anh hùng dân tộc

T ợng: Vua Trần

Nhân dân ta đời đời nhớ ơn các anh hùng dân tộc

T ợng: Trần Quốc Tuấn

Nhân dân ta đời đời nhớ ơn các anh hùng dân tộc

Đền Kiếp Bạc (Hải D ơng): Thờ H ng Đạo Đại V ơng

Trần Quốc Tuấn

Trong các nguyên nhân làm nên thắng lợi của ba lần kháng chiến chống quân xâm l ợc Mông- Nguyên, theo em nguyên nhân nào là

quan trọng nhất? (Khoanh tròn vào đáp án mà em chọn)

a Sự đồng tình, ủng hộ hết mình của nhân dân.

b Nhà Trần đã chuẩn bị chu đáo mọi mặt cho kháng chiến.

c Khối đoàn kết trong triều đình nói riêng và trong toàn

dân tộc nói chung đã đ ợc phát huy cao độ.

d Tinh thần chiến đấu quả cảm của quân đội nhà Trần

e Sự chỉ đạo tài tình, sáng suốt của Vua, quan nhà Trần,

đặc biệt là t ớng Trần Quốc Tuấn.

Trong các ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến chống quân xâm l

ợc Mông- Nguyên, theo em đâu là ý nghĩa quốc tế? (Khoanh tròn vào

e Góp phần ngăn chặn những cuộc xâm l ợc của quân Mông-

Nguyên đối với Nhật Bản và các n ớc Ph ơng Nam

H íng dÉn vÒ nhµ:

- Häc thuéc bµi

- Tr¶ lêi c©u hái 1,2 trong SGK,

trang 67

- §äc tr íc bµi míi- Bµi 15: Sù

ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ thêi TrÇn