Canh ngay he (Thao giang 2013)

Tập thơ: “Quốc âm thi tập”: - Đây là tập thơ Nôm sớm nhất hiện còn Nhà thơ với tình yêu thiên nhiên, quê hương, con người, cuộc sống.. - Nghệ thuật: sáng tạo trong thể thơ Nôm Đường luật

Gi¸o viªn thùc hiÖn: §µo ThÞ HuyÒn

Ngµy 25 -11- 2010

Kiểm tra bài cũ:

1, Bài thơ “ Tỏ lòng” viết về đề tài gì?

A Chiến tranh

B Tình yêu

C Thiên nhiên.

D Chí làm trai.

2, Dòng nào sau đây giải nghĩa đúng cho từ “ công danh”?

A Chiến công và danh lợi.

B Công lao và danh tiếng.

C Sự nghiệp và danh tiếng

D Công của và danh vị.

Đ Đ

3, Cách diễn đạt của câu thơ thứ hai: “Ba quân khí

mạnh nuốt trôi trâu” có ý nghĩa gì?

A Diễn tả sự chân thực sự đông đảo và căm hờn của

4, Nghệ thuật biểu đạt của bài thơ là:

A.Cô đọng, hàm súc C Giọng điệu hào hùng

B Hình ảnh giàu sức biểu cảm D Cả A, B, C.

(“Bảo kính cảnh giới” – bài số 43)

Nguyễn Trãi

I Giới thiệu chung:

1.Tác giả Nguyễn Trãi:

(1380-1442)

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

a Tập thơ: “Quốc âm thi tập”:

- Đây là tập thơ Nôm sớm nhất hiện còn

Nhà thơ với tình yêu thiên nhiên, quê hương, con người, cuộc sống.

- Nghệ thuật: sáng tạo trong thể thơ Nôm Đường luật –

xen câu lục ngôn với câu thơ thất ngôn

 Đặt nền móng và mở đường cho sự phát triển của thơ

ca Tiếng Việt.

- Bố cục:

Gồm 4 phần:

+ Vô đề

+ Môn thì lệnh

+ Môn hoa mộc

+ Môn cầm thú

b.Bài thơ “Cảnh ngày hè”:

- Xuất xứ: Bài số 43 mục

“Bảo kính cảnh giới”

(Gương báu răn mình), phần

Vô đề, tập thơ “Quốc âm thi

tập”.

- Thể loại: thất ngơn bát cú

Đường luật, xen câu lục ngơn

- Hồn cảnh sáng tác: ước đốn khoảng 1438 – 1439 , lúc tác giả về ở ẩn ở Cơn Sơn

Dẽ có Ngu cầm // đàn một tiếng (7) , Dân giàu đủ // khắp đòi (8) phương.

II Phân tích văn bản:

Thạch lựu hiên // còn phun thức đỏ(3),

Hồng liên trì // đã tiễn mùi hương(4).

Lao xao chợ cá // làng ngư phủ(5),

Dắng dỏi cầm ve // lầu tịch dương(6).

Dẽ có Ngu cầm // đàn một tiếng(7),

Dân giàu đủ // khắp đòi(8) phương.

Cảnh ngày hè

của Nguyễn Trãi

II Phân tích văn bản:

1 Bố cục.

2 Phân tích.

a, Cảnh ngày hè.

* Câu1 : Rồi //hóng mát //thưở ngày trường

+ rồi: nhàn nhã, rỗi rãi.

+ ngày trường: ngày dài

Hoàn cảnh lí tưởng

để làm thơ, yêu đời

và say đắm cảnh thiên nhiên

-Số chữ: 6

-Ngắt nhịp: 1/2/3  tự do, thong thả.

- Hoàn cảnh:

+ Việc làm: hóng mát

Hoè lục đùn đùn tán rợp giương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương

bËt ra, tu«n trµo

*C âu 2,3,4:

- Chi tiết, hình ảnh:

tán rợp giương + Thạch lựu: phun thức đỏ

dồn dập tuôn ra

+Hồng liên: tiễn mùi hương

Ngát, nức Đầy, dư thừa

màu

 động từ, tính từ, từ láy

Thạch lựu hiên // còn phun thức đỏ(3),

Hồng liên trì // đã tiễn mùi hương(4)

Ngắt nhịp ¾:

- Không theo nhịp thơ Đường luật, gợi

sự chú ý của người đọc, làm nổi bật cảnh vật hơn trong ngày hè.

Lối đối ngẫu

 Bút pháp tả thực: hình ảnh gần gũi, giản dị, chân thực với sự kết hợp của màu sắc, hương thơm

Cảnh vật thiên nhiên sinh động, đang ứa

căng, tràn đầy sức sống.

Yêu thiên nhiên, yêu đời + tâm hồn nghệ sĩ

tưởng tượng phong phú

Thiên nhiên trong thơ ca trung đại: tùng, cúc, trúc, mai

-Âm thanh:

+ lao xao chợ cá

+ dắng dỏi cầm ve

đảo ngữ, từ láy tượng

thanh, so sánh, đối ngẫu

Cảnh chợ cá.

* Câu 5,6.

Không khí rộn ràng,

nhộn nhịp của chiều hè

nơi làng quê.

 Gợi cuộc sống con

người yên vui, no đủ

 Gợi niềm vui rộn rã

trong lòng tác giả

-Dắng dỏi: tiếng ve inh ỏi

-Lao xao: đông vui, nhộn

nhịp, sôi động

 Tuy là buổi chiều nhưng cuộc sống vẫn

chưa ngừng lại Cảnh vật hiện lên tràn đầy sức sống, ấm áp, tươi vui.

-Thời gian: lầu tịch dương

 cuối ngày

Trời chiều bảng lảng bóng hoàng hôn

Tiếng ốc xa đưa vẳng trống dồn ( “Chiều hôm nhớ nhà” – Bà Huyện Thanh

Quan)

Tình yêu cuộc sống.

Em hãy viết một đoạn văn ( từ khoảng 6 – 10 dòng ) tổng kết những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của 6 câu thơ đầu

b, Mong ước của Nguyễn Trãi.

- Câu 7: “Ngu cầm”: đàn của vua Thuấn.

- Câu 8:

+ Số chữ: 6  phá cách – nhịp 3/3 chắc khỏe,

+ Đối câu 1 – 8

+ Âm điệu: đột ngột, ngắn gọn, súc tích  sự dồn nén cảm xúc

+ Điểm kết tụ: người dân

 Ước mong nhân dân tất cả các nơi được sống yên

vui, giàu có, ấm no, hạnh phúc.

 Tấm lòng yêu thương sâu sắc, cao cả

Tư tưởng nhân nghĩa : thẩm mĩ + nhân văn

III, Tổng kết:

1, Nghệ thuật:

+ Cách tân so với thơ Đường.

+ Từ ngữ: giản dị, quen thuộc với danh từ, động từ, tính từ giàu sức biểu cảm.

+ Sự gắn kết hài hòa của bức tranh thiên nhiên và cuộc sống.

2, Nội dung:

+ Vẻ đẹp cuộc sống: giản dị, thanh cao

+ Tấm lòng ưu ái với dân với nước, tâm hồn yêu

thiên nhiên, yêu cuộc sống

 Giá trị nhân văn cao đẹp.

C Buổi chiều hè sinh động, tràn đầy sức sống.

D Một đêm hè thanh tĩnh, bình yên.

5, Vẻ đẹp nghệ thuật của bài thơ là:

+ Qua sự kết hợp giữa màu sắc, âm thanh, hương vị

của cảnh vật ngày hè

+ Qua sự cảm nhận tinh tế của nhiều giác quan

+ Sử dụng nhiều động từ, tính từ mạnh

Thiên nhiên ngày hè hiện lên sinh động,

đẹp đẽ, tràn đầy sức sống

Tình yêu thiên nhiên, yêu con người và

cuộc sống; tấm lòng yêu nước, thương dân tha thiết của nhà thơ.

2 Bài tập 2: SGK

Dặn dò:

- Học thuộc bài thơ “Cảnh ngày hè”

- Cảm nhận được vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên

và cuộc sống con người, tâm hồn gắn bó với

thiên nhiên cuộc sống, con người của nhà thơ -Soạn bài: Tóm tắt Văn bản tự sự

Đọc lại văn bản: “Truyện An Dương Vương và

Mị Châu – Trọng Thủy”, Chuyện người con gái Nam Xương

Xem lại kiến thức về văn bản tự sự, cách tóm tắt văn bản tự sự, nhân vật văn học ( nhân vật chính, nhân vật phụ )

Chúc các em sức khỏe và đạt đ ợc nhiều thành tích trong học tập !

Xin chân thành cảm ơn!